Википедија:На денешен ден/Архива/Јуни

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е вторник, 24 октомври 2017; часот е 09:48 (UTC)

Шаблон:Јуни 2017 Извор

1 јуни[уреди извор]

Настани

1880  Во САД е поставена прва јавна телефонска говорница во светот, во зградата на. банката „Јејл“ во Њу Хевен.
1941  Втора светска војна: Германците го освоија Крит и заробија 13.000 британски војници со што обезбедија важна база за операции на Блискиот Исток и во Северна Африка.
1953  Во Женева е основана Европската организација за нуклеарни истражувања.
1992  Во Скопје е поставен камен - темелникот на Домот - музеј на народна музика, објект што на Македонија и го подарија македонските естрадни уметници Есма и Стево Теодосиевски. Свечено е пуштен во употреба во мај 1996 година.
1994  Армандо Калдерон Сол стана прв претседател на Ел Салвадор по завршувањето на граѓанската војна која повеќе децении траела во оваа држава.
1994  Јужна Африка по 33 години се врати во Британскиот комонвелт.
1994  Во Скопје е поставен камен - темелник на Институтот за применета кинезиологија и рехабилитација.
1998  Соња Николовска, сопственик на пирамидалната штедилница „ТАТ” е осудена на казна затвор од 8 години.
2005  Жан-Пол Пруст станува Државен министер (шеф на владата) на Монако.
2008  На вонредните парламентарни избори во Република Македонија победи ВМРО ДПМНЕ освојувајќи повеќе од половината од пратеничките места. Изборите беа проследени со насилства и употреба на огнено оружје, при што едно лице го загуби животот, а повеќемина беа ранети.



Родени

1804  Михаил Иванович Глинка — руски композитор.
1815  Отон I — крал на Грција.
1907  Јан Паточка — чешки филозоф.
1926  Норма Џин (Мерилин Монро) — американска глумица и модел.
1943  Драган Јаневски — македонски поет.
1946  Славе Димитров — македонски композитор, пејач и аранжер.
1947  Рони Вуд — англиски рок-музичар, член на групата „Ролинг Стоунс“.
1955  Душан Савиќ — српски и југословенски фудбалер.
1960  Владимир Крутов — руски и советски хокеар.
1973  Хајди Клум — германска манекенка.
1974  Аланис Морисет — канадско-американска пејачка.
1978  Александар Шапиќ — српски ватерполист и политичар.
1985  Тирунеш Дибаба — етиопска атлетичарка.
1988  Домагој Дувњак — хрватски ракометар.


Починале

193  Дидиј Јулијанримски цар.
1846  Грегориј XVIримски папа.
1946  Јон Антонескупремиер на Романија.
1948  Сони Бој Вилијамсон I — американски блуз-музичар.
1952  Џон Деви — американски филозоф.
1968  Хелен Келер — американска активистка и писателка.
1974  Хуан Перон — аргентински политичар и државник.
1984  Кирил Симоновски - Џина — македонски и југословенски фудбалер.
2003  Панче Васоски — македонски актер.
2008  Ив Сен Лоран — француски моден креатор.
2010  Андреј Вознесенски — руски поет и писател.


2 јуни[уреди извор]

Настани

1739  Во Стокхолм е основана Кралската шведска академија на науките.
1924  Конгресот на САД им го признач правото на државјанство на сите Индијанци.
1945  Комисијата за јазик и правопис дефинитивно го усвои проектот на македонскиот правопис, кој е озаконет со решение на Министерството за народна просвета на Демократска Федеративна Македонија од 7 јуни 1945 година.
1946  Во Италија со референдум е прогласена Република. Затоа 2 јуни е прогласен за национален празник на Италија.
1966  На Месечината се спушти првиот американски вселенски бродСервејер-1“, без човечки екипаж.
2004  Хари Костов е избран за премиер на Република Македонија. Опозицијата не присуствуваше на гласањето за избор на новиот владин Кабинет, што го предложи Костов.


Родени

1535  Лав XIримски папа.
1835  Пиј X — римски папа.
1840  Томас Харди — англиски писател.
1857  Едвард Елгар — англиски композитор.
1904  Џони Вајсмилер — aмерикански пливач и актер.
1917  Нада Зекманова Јакимова — македонска писателка за деца.
1931  Хусеин Тахмишчиќ — босански поет.
1936  Цане Здравковски — македонски писател.
1940  Константин II — крал на Грција.
1941  Стејси Кич — американски глумец.
1949  Владимир Луков — бугарски поет.
1950  Момчило Вукотиќ — српски југословенски фудбалер.
1960  Тони Хедли — англиски поп-пејач, член на групата „Спандау балеј“.
1966  Ивица Обрван — хрватски ракометар и тренер.
1968  Талант Дујшебаев — руски и шпански ракометар.
1976  Игор Ангеловски — македонски фудбалер и тренер.
1977  Степан Шевчук — руски кану-спринтер.
1978  Роберт Петров — македонски фудбалер.
1981  Николај Давиденко — руски тенисер.
1984  Тајлер Фарар — американски велосипедист.
1986  Виктор Мелантев — руски кану-спринтер.
1988  Кун Агуеро — аргентински фудбалер.
1989  Давиде Аполонио — италијански велосипедист.
1990  Михал Квјатковски — полски велосипедист.


Починале

657  Евгениј I — римски папа.
1876  Светомир Николаевиќ — српски писател.
1876  Христо Ботев — бугарски револуционер.
1882  Џузепе Гарибалдииталијански револуционер и демократ, водач за обединување на Италија со револуција.
1937  Љубомир Милетиќ — бугарски научник.
1969  Радивој Кораќ — српски и југословенски кошаркар.
1984  Кирил Македонски — македонски композитор.
1987  Андре Сеговија — шпански гитарист.
1991  Ладислав Баришиќ — македонски и југословенски ликовен критичар.


3 јуни[уреди извор]

Настани

1098  Прва крстоносна војна: Крстоносците го зазеле градот Антиохија.
1326  Потпишан Договорот од Новогород со кој се дефинирани новите граници помеѓу Русија и Норвешка.
2006  Црна Гора и формално објавува независност од Србија, со што завршува нивното 88-годишно живеење во заедничка држава.


Родени

1664  Рахел Рејсх — холандска сликарка.
1726  Џејмс Хатоншкотски природонаучник, геолог, физичар и хемичар.
1881  Михаил Ларионов — руски сликар.
1910  Полет Годар — американска филмска и театарска актерка.
1925  Тони Кертис — американски глумец.
1926  Ален Гинсберг — американски поет.
1932  Сандро Гамба — италијански кошаркарски тренер.
1960  Јасенко Хоура — хрватски рок-музичар, член на групата „Прљаво казалиште“.
1980  Јоанис Тамуридис — грчки велосипедист.
1982  Елена Исинбаева — руска атлетичарка.
1986  Рафаел Надал — шпански тенисер.
1992  Марио Геце — германски фудбалер.


Починале

1626  Нектаријохридски архиепископ.
1844  Луј XIXкрал на Франција.
1875  Жорж Бизе — француски композитор.
1899  Јохан Штраус Помладиот — австриски композитор.
1924  Франц Кафка — чешки писател.
1963  Назим Хикмет — турски писател и револуционер.
1963  Папа Јован XXIIIримски папа.
1964  Франс Емил Силанпе — фински писател.
1977  Роберто Роселини — италијански режисер.
1985  Димче Зографски — градоначалник на Скопје.
2000  Христо Георгиевски — македонски поет.
2000  Мертон Милер — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1990 година.
2001  Ентони Квин — американски глумец.
2016  Мухамед Али — американски боксер, трикратен светски првак.


4 јуни[уреди извор]

Настани

781 п.н.е.  За првпат во пишаната историја, во Кина е забележано затемнување на Сонцето.
1896  Индустријалецот и пронаоѓач Хенри Форд се провозел на својот „квадрицикл“.
1917  Доделени се првите Пулицерови награди во САД.
1920  Во Париз е склучен Тријанонскиот договор со кој на Унгарија ѝ се одземени околу две третини од територијата и од населението.
1944  Втора светска војна: Американските и Британските сојузници го зазедоа Рим.
1989  Протестите на плоштадот Тјенанмен во Пекинг, Кина се крваво задушени со употреба на воена сила врз демонстрантите кои барале демократизација на општеството.
1989  Солидарност победи на изборите во Полска, што го означи почетокот на распадот на комунистичките режими во источна Европа.
2010  Наото Кан е назначен за Премиер на Јапонија, по оставката на неговиот претходник Јукио Хатојама.


Родени

1881  Наталија Гончарова — руска сликарка.
1911  Милован Ѓилас — комунистички раководител на СФР Југославија.
1929  Каролос Папуљас — грчки политичар.
1937  Пандо Колевски — македонски поет и преведувач.
1945  Ентони Брекстон — американски џез-музичар.
1952  Бронислав Коморовски — полски политичар.
1975  Расел Бренд — англиски комичар, водител и колумнист.
1975  Анџелина Џоли — американска актерка.
1990  Џецун Пема — кралица на Бутан, сопруга на кралот Џигме Кесар Намѓел Вангчук.
1991  Анте Вукушиќ — хрватски фудбалер.


Починале

1530  Максимилијан Сфорца — милански војвода.
1876  Абдул Азис — отомански султан.
1917  Јордан Николов — македонски револуционер.
1934  Васил Апостолов Икономов — учител, фолкрорист, етнограф, печатар, преведувач и калиграф. (р. 1848.).
1971  Ѓерѓ Лукач — унгарски марксистички филозоф.
2001  Борислав Џинлески — македонски ветеринар.
2004  Стив Лејси — американски џез-музичар.


5 јуни[уреди извор]

Настани

1827  Во турско-грчката војна, турската војска го освоила Акропол и влегла во Атина. 1944  Втора светска војна: Над 1.000 британски бомбардери исфрлиле преку 5.000 тони бомби над Нормандија, во подготовка на десантот следниот ден - Денот Д.
1947  Во говорот пред Харвардскиот универзитет, државниот секретар на САД Џорџ Маршал предлага економска помош за обнова на западна Европа - зачеток на тнр. Маршалов план.
1968  Претседателскиот кандидат во САД Роберт Кенеди е застрелан во Лос Анџелес од палестинецот Сирхан Сирхан и умрел следниот ден.
1972  Во Стокхолм е одржана Првата конференција на ОН за животна средина. Оттогаш 5 јуни е прогласен за Светски ден за заштита на животната средина.
1992  Во Скопје е формирана Лекарската комора на Македонија.


Родени

469 п.н.е.  Сократ — атински филозоф.
1341  Едмунд — Прв војвода од Јорк.
1723  Адам Смит — шкотски економист и филозоф, основоположник на современата економија.
1819  Џон Кауч Адамс — англиски астроном и математичар.
1878  Панчо Вилја — мексикански револуционер.
1898  Фредерико Гарсија Лорка — шпански поет, лиричар и драматург.
1931  Антун Врдољак — хрватски глумец, режисер и политичар.
1933  Велимир Бата Живоиновиќ — југословенски и српски глумец.
1947  Лори Андерсон — американска авангардна музичарка.
1955  Аки Рахимовски — хрватски пејач, член на групата „Парни валјак“.
1967  Јан Питлик — дански ракометен тренер.
1971  Марк Волберг — американски актер.
1979  Антонија Шола — хрватска пејачка.
1981  Карлос Баредо — шпански велосипедист.
1998  Јулија Липницкаја — руска уметничка лизгачка.


Починале

1296  Едмунд — Прв Ерл од Ланкастер.
1316  Луј Xкрал на Франција.
1826  Карл Марија фон Вебер — германски композитор (р. 1786.).
1970  Џузепе Унгарети — италијански поет.
2004  Роналд Реганпретседател на САД (р. 1911.).
2015  Ник Марш — рок-пејач, член на групата „Флеш фор Лулу“ (Flesh for Lulu.


6 јуни[уреди извор]

Настани

1944  Втора светска војна - Денот Д: Над 155.000 американски, британски и канадски војници се истоваруваат на плажите на Нормандија. Започнува операцијата Оверлорд за продор на сојузниците во западна Европа.


Родени

1436  Јохан Региомонтан — германски астроном.
1599  Диего Веласкез — шпански сликар.
1606  Пјер Корнеј — француски драмски писател.
1799  Александар Сергеевич Пушкин — руски поет од периодот на романтизмот.
1875  Томас Ман — германски писател.
1898  Ханс Ем — инженер.
1901  Ахмед Сукарно — претседател на Индонезија.
1902  Џорџ Гејлорд Симпсон — американски палеонтолог.
1903  Арам Хачатурјан — ерменски композитор.
1926  Добрила Пуцкова — македонска актерка.
1932  Дејвид Скот — американски астронаут.
1932  Милица Стојанова — македонска актерка.
1934  Алберт II — крал на Белгија.
1935  Грант Грин — американски џез-музичар.
1941  Ладислав Баришиќ — македонски и југословенски ликовен критичар.
1944  Филип Шарп — американски биолог.
1948  Благој Ханџиски — македонски политичар.
1956  Бјорн Борг — шведски тенисер.
1959  Снежана Ѓуришиќ — српска фолк-пејачка.
1960  Стив Ваи — американски рок-гитарист.
1962  Масимо Савиќ — хрватски поп-рок пејач.
1963  Федерико Андахази — аргентински писател.
1972  Норијаки Касаи — јапонски скокач со скии.


Починале

1832  Џереми Бентам — британски филозоф.
1922  Павел Христов — македонски револуционер.
1929  Рихард Рети — чехословачки шаховски велемајстор.
1961  Карл Густав Јунг — швајцарски психијатар.
1963  Вилијам Базиотес — американски сликар.
1991  Стен Гец — американски џез-музичар.
2005  Ен Бенкрофт — американска глумица.
2012  Владимир Крутов — руски и советски хокеар.


7 јуни[уреди извор]

Настани 7 јуни (настани)

Родени

1848  Пол Гоген — француски сликар.
1868  Чарлс Рени Мекинтош — шкотски архитект.
1877  Петар Ацев — македонски револуционер.
1917  Дин Мартин — американски глумец и пејач.
1932  Тина Брукс — американски џез-музичар.
1933  Слободан Селениќ — српски писател.
1942  Муамер Гадафи — претседател на Либија.
1952  Орхан Памук — турски писател.
1958  Принс — американски поп-пејач и музичар.
1960  Светлана Китиќ — југословенска ракометарка.
1968  Хуан Антонио Пици — аргентинско-шпански фудбалер и тренер.
1970  Кафу — бразилски фудбалер.
1987  Стевен Краусвејк — холандски велосипедист.
1988  Екатерина Макарова — руска тенисерка.


Починале

555  Вигилиј — римски папа.
1843  Фридрих Хелдерлин — германски романтистички поет и еден од основоположниците на германскиот идеализам.
1928  Александар Протогеров — генерал и политичар.
1935  Иван Мичурин — советски биолог.
1954  Алан Тјуринг — англиски математичар.
1966  Ханс Арп или Жан Арп — германско-француски сликар и вајар.
1980  Хенри Милер — американски писател.
1993  Милош Константинов — македонски етнолог и историограф
2006  Абу Мусаб Ал Заркави — член на Ал-Каеда.


8 јуни[уреди извор]

Настани

1783  Вулканот Лаки на Исланд започнува осуммесечна ерупција во која загинале 9.000 лица и предизвикал седумгодишна глад во Европа и Америка.
1942  Втората светска војна: Јапонски подморници ги бомбардирале Сиднеј и Њукасл во Австралија.
1949  Џорџ Орвел го објавил романот „1984“.
1986  Курт Валдхајм е избран за претседател на Австрија, наспроти обвинувањата за злосторства, кои како нацистички офицер наводно ги вршел во Втората светска војна.


Родени

1625  Џовани Доменико Касини — италијански научник († 1712.).
1671  Томазо Албинони — италијански композитор.
1810  Роберт Шуман — германски композитор и музички писател.
1867  Френк Лојд Рајт — американски архитект.
1903  Маргерит Јурсенар — француска писателка.
1905  Стефан Гајдов — македонски композитор, диригент и педагог од првата генерација македонски музички дејци († 1992.).
1921  Сухарто — претседател на Индонезија (п. 2008.).
1934  Видое Подгорец — македонски писател († 1997.).
1940  Ненси Синатра — американска поп-пејачка, ќерка на Френк Синатра.
1942  Рудигер Дорнбуш — германски економист.
1960  Мик Хакнал — англиски поп-музичар, член на групата „Симпли ред“ (Simply Red).
1962  Ник Роудс — англиски поп-музичар, член на групата „Дјуран Дјуран“ (Duran Duran).
1964  Буч Рејнолдс — американски атлетичар.
1976  Линдзи Девенпорт — американска тенисерка.
1977  Кање Вест — американски рапер и музички продуцент.
1983  Ким Клајстерс — белгиска тенисерка.
1984  Макси Переира — уругвајски фудбалер.
1984  Хавиер Маскерано — аргентински фудбалер.
1985  Хосе Хоакин Рохас — шпански велосипедист.
1989  Бен Херманс — белгиски велосипедист.
1988  Рејналдо Заварке — венецуелски актер.
1989  Травис Мајер — австралиски велосипедист.
1997  Елена Остапенко — латвиска тенисерка.


Починале

632  Мухамед — пророк, зачетник на исламот.
1376  Едвард — син на англискиот крал Едвард III.
1795  Луј XVII — француски крал.
1845  Ендру Џексонпретседател на САД.
1876  Жорж Санд — француска писателка.
1908  Милан Арсов — македонски револуционер.
1983  Мишко Крањец — словенечки писател.


9 јуни[уреди извор]

Настани

68  Римскиот цар Нерон извршил самоубиство за да ја избегне смртната казна со камшикување која му била одредена од римскиот Сенат.
1534  Жак Картие станал првиот европјанец кој пловел по реката Сент Лоренс.
1815  Завршил Виенскиот конгрес на кој е прекроена картата на Европа по поразот на Наполеон.
1967  На петтиот ден од Шестдневната војна Израел ја окупирал Голанската висорамнина во Сирија и стигнал до Суецкиот канал на територијата на Египет.
1999  По 78-дневно бомбардирање, СР Југославија потпишалa мировна спогодба со НАТО.


Родени

1508  Примож Трубар — словенечки протестански преродбеник († 1586.).
1661  Фјодор IIIруски цар.
1672  Петар I — руски цар († 1725.).
1781  Џорџ Стивенсон — англиски инженер и пронаоѓач на парната локомотива († 1848.).
1891  Кол Портер — американски композитор.
1941  Џон Лорд — англиски рок-музичар, член на групата „Дип парпл“ (Deep Purple).
1943  Кени Барон — американски џез-музичар.
1961  Мајкл Џеј Фоксканадски глумец.
1963  Џони Деп — американски глумец.
1963  Дејвид Коеп — американски сценарист и режисер.
1977  Предраг Стојаковиќ — српски кошаркар.
1978  Мирослав Клозе — германски фудбалер.
1980  Антони Геслен — француски велосипедист.
1981  Натали Портман — израелско-американска глумица.
1983  Теодора — принцеза на Грција.
1984  Весли Снејдер — холандски фудбалер.
1984  Алекс Расмусен — дански велосипедист.
1988  Сократис Папастатопулос — грчки фудбалер.


Починале

68  Нерон — римски цар (р. 37).
1870  Чарлс Дикенс — англиски писател (р. 1812).
1994  Јан Тинберген — холандски економист, добитник на Нобеловата награда во 1969 година.
2011  Јосип Каталински — босански и југословенски фудбалер (р. 1948).


10 јуни[уреди извор]

Настани

1786  Во покраината Сечуан во Кина, попуштила природната брана на реката Даду создадена од земјотрес десет дена порано, по што во поплавите настрадале околу 100.000 луѓе.
1793  Паркот на растенијата (Jardin des Plantes) е отворен во Париз, а по една година станал и првата јавна зоолошка градина во светот.
1942  НОВ: Почнала Битката на Козара, дел од повоената митологија на СФРЈ, помеѓу краишките партизани и германските војски помогнати од усташите. Во битката, која траела до 18 јули 1942 година, загинале околу 2200 краишки партизани, а во логори биле однесени голем број цивили.
1940  Втора светска војна: Италија им објавила војна на Франција и Обединетото Кралство, а Франклин Рузвелт го осудил овој чин како „нож во грбот“ од Италија.
1940  Втора светска војна: Канада ѝ објавила војна на Италија, поради претходната објава на војна на Обединетото Кралство од страна на Италија.
1940  Втора светска војна: германските сили под команда на Ервин Ромел стигнале до каналот Ламанш.
1941  Втора светска војна: Авионот на заменикот на Хитлер, Рудолф Хес се урнал во Шкотска во мисија за преговори за окончување на војната со Британија. Бил уапсен, осуден во Нирнбершките процеси, и останал во затвор до 1987 г., кога наводно се самоубил на 93-годишна возраст.
1967  Шестдневната војна завршила со прекинот на огнот помеѓу Израел и Сирија.


Родени

1819  Гистав Курбе — француски сликар.
1887  Владимир Смирнов — руски математичар.
1912  Ванчо Николески — македонски писател.
1915  Сол Белоу — канадско-американски писател, нобеловец и пулицеровец.
1921  Принц Филип — војвода од Единбург и сопруг на кралицата Елизабета II.
1922  Џуди Гарланд — американска актерка и пејачка.
1927  Ладислав Кубала — унгарски фудбалер.
1928  Морис Сендак — американски писател за деца и илустратор.
1932  Љупка Апостолова — македонска интерпретаторка.
1952  Пенг Бо — кинески кану-спринтер.
1956  Зоран Шапуриќ — македонски политичар и публицист.
1959  Карло Анчелоти — италијански фудбалер и тренер.
1961  Ким Дил — американска рок-музичарка, членка на групата „Пиксис“.
1965  Елизабет Харлибританска актерка, модел и кинематографски продуцент.
1966  Дејвид Плат — англиски фудбалер.
1972  Радмила Шекеринска Јанковска — македонски политичар.
1979  Светлана Захароваруска балерина.
1980  Александра Пилева — македонска пејачка.
1981  Александар Липатов — руски слалом-кајакар.
1985  Василис Торосидис — грчки фудбалер.


Починале

323 п.н.е.  Александар III Македонскикрал на Македонија, еден од најголемите војсководци и освојувачи на сите времиња.
1836  Андре Мари Ампер — француски физичар и математичар.
1912  Антон Ашкерц — словенечки поет, претставник на реализмот во словенечката литература.
1926  Антони Гауди — каталонски архитект.
1967  Спенсер Трејси — американски филмски актер.
1985  Стефан Русјаков — еден од основоположниците на македонската опера и учесник во првата опера изведена на македонски јазик - „Кавалерија Рустикана“ од Пјетро Маскањи.
1988  Неџати Зекерија — македонски детски писател од турска националност.
1991  Веркор — француски писател.
2004  Реј Чарлс — американски музичар.
2008  Чингиз Ајтматов — киргиски и советски писател.


11 јуни[уреди извор]

Настани

1994  Виетнам воспостави дипломатски односи со Република Македонија.


Родени

1431  Едмунд Тјудор — Прв Ерл од Ричмонд.
1572  Бен Џонсон — англиски ренесансен драматург.
1776  Џон Констабл — англиски уметник.
1864  Рихард Штраус — германски композитор и диригент.
1876  Јанка Каневчева — македонска револуционерка.
1899  Јасунари Кавабата — јапонски писател, добитник на Нобеловата награда во 1968 година.
1910  Жак Кусто — француски океанограф.
1912  Вилијам Базиотес — американски сликар.
1951  Маријан Бенеш — југословенски боксер.
1955  Јуриј Седих — советски атлетичар.
1958  Бери Адамсон — англиски поп и рок музичар.
1971  Владимир Грушкин — руски кану-спринтер.
1986  Фабио Дуарте — колумбиски велосипедист.


Починале

1903  Александар Обреновиќкрал на Србија.
1949  Отон Жупанчич — еден од најголемите современи словенечки поети.
1968  Иван Рибар — југословенски политичар.
1970  Александар Керенски — руски политичар.
1979  Џон Вејн — американски глумец.
2012  Теофило Стивенсон — кубански боксер.
2015  Орнет Колмен — американски џез-музичар.


12 јуни[уреди извор]

Настани

1691  Ахмед II на турскиот престол го наследи султанот Сулејман III.
1798  Француската армија го зазеде средоземниот остров Малта.
1812  Наполеон Бонапарт, француски император, на чело на „Големата армија“ ја мина реката Њемен и ја започна офанзивата на Русија.
1898  Филипинскиот генерал Емилио Агиналдо за време на Американско-шпанската војна со поддршка на САД прогласи независност на Филипини. Американците, потоа ги окупираа Филипините и го срушија отпорот на филипинските националисти, а тој пацифички архипелаг стекна формална независност во 1946 година.
1944  Кај селото Стрмашево, Неготинско, дел од Втората македонска НОУ бригада го нападна и го разби бугарскиот полициски одред „Бенковски“. Во оваа борба загина и Коце Стојановски-Металец, истакнат борец и револуционер.
1945  Грчка воена единица го опколи селото Кономлади, Костурско, Егејска Македонија. Притоа, командантот на единицата ги собра сите жители и со сила ги тераше да признаат дека се Грци. Но, тој не успеа во тоа, бидејќи насобраните му изјавија дека се Македонци.
1946  Одигран е фудбалски натпревар за првиот повоен Првак на Македонија помеѓу „Победа“ и „Македонија“ (2:1). Притоа е остварен и првиот фудбалски радиопренос на Радио Скопје, со коментар на Коле Чашуле.
1964  Водачот на Африканскиот национален конгрес, Нелсон Мендела и уште 7 противници на расистичкиот режим во Јужноафриканската Република, осудени се на доживотна робија. Ослободен е во 1990 година, а во 1994 година даде заклетва како прв црнец претседател на земјата.
1976  При воениот удар во Уругвај од власт е симнат претседателот Хуан Бордабери, со што започна деветгодишната диктатура на армискиот врв.
1991  Борис Елцин е избран за претседател на Русија.
1993  Република Македонија стана членка на Меѓународната поштенска заедница.
1997  Република Македонија и Република Џибути воспоставија дипломатски односи на амбасадорско ниво.
2001  Генерал потполковник Јован Андревски, Началник на Генералштабот на АРМ, поднесе неотповиклива оставка, во екот на борбените дејства.
2016  Најмалку 50 луѓе биле убиени и 53 други повредени во напад во ноќен клуб во Орландо, Флорида. Напаѓачот бил убиен од полициските сили.


Родени

1840  Јакуб Арбес — чешки писател, критичар и новинар.
1856  Спиро Гулапчев — македонски анархист.
1877  Јохан Фридрих Хегер — германски архитект.
1915  Дејвид Рокфелер — американски банкар.
1924  Џорџ Херберт Вокер Бушпретседател на САД (1988 — 1992).
1928  Петрос Моливијатис — грчки политичар.
1929  Ана Франк — холандска Еврејка, жртва на холокаустот (п. 1988.).
1930  Столе Аранѓеловиќ — српски и југословенски глумец.
1941  Чик Кореа — американски џез-музичар.
1949  Тодор Мицов — македонски поет.
1955  Мурат Мурати — македонски лингвист.
1959  Хуан Антонио Сан Епифанио — шпански кошаркар.
1977  Николас Васкез — аргентински глумец.
1979  Диего Милито — аргентински фудбалер.
1981  Адријана Лима — бразилски модел.
1982  Марко Поповиќ — хрватски кошаркар.
1984  Бруно Соријано — шпански фудбалер.
1989  Андреа Гвардини — италијански велосипедист.
1992  Филипе Кутињо — бразилски фудбалер.


Починале

816  Лав III — римски папа.
1903  Милан Делчев — македонски револуционер.
1912  Фредерик Паси — француски хуманист и нобеловец (р. 1822).
1943  Тодор Ангеловски — македонски учител.
1944  Коце Стојановски-Металец — македонски револуционер.
1997  Булат Окуџава — советски и руски поет.
2003  Грегори Пек — американски филмски актер (р. 1916)
2007  Барон Ги Едуар Алфонс Пол де Ротшилд — француски банкар (р. 1909).


13 јуни[уреди извор]

Настани

313  Римските совладетели Константин I и Лициниј го издаваат Миланскиот едикт со кој гарантираат верска толеранција. Со тоа запираат вековните прогони на христијаните.
1894  Пуштена е во сообраќај железничката линија Битола - Солун.
1944  Втора светска војна: Германија започна да го бомбардира Лондон со ракети „Фау-1“ (V-1).
1956  Последните британски трупи ги напуштија базите кај Суецкиот Канал, препуштајќи му го, по 74 години, овој воден пат на Египет.
1973  Во Париз, САД, Северен Виетнам, Јужен Виетнам и ослободителното движење Виетконг потпишаа Договор за прекин на огнот.
1983  Американското вселенско летало Пионир 10 ја помина орбитата на Нептун. Тој претставува првото вселенско летало од Земјата кое го напуштило Сончевиот систем.
1993  Ким Кемпбел стана прва жена премиер во историјата на Канада.
2017  Излегол последниот број на дневниот весник „Дневник“.


Родени

1831  Џејмс Кларк Максвел — шкотски физичар и математичар.
1865  Вилијам Јејтс — ирски писател.
1884  Антон Дрекслер — германски нацистички лидер.
1888  Томо Смилјаниќ - Брадина — македонски и српски етнограф.
1894  Жак-Анри Лартиг — француски фотограф и сликар.
1897  Паво Нурми — фински атлетичар.
1899  Карлос Чавез — мексикански композитор.
1911  Луис Алварес — американски физичар, добитник на Нобеловата награда.
1915  Дон Баџ — американски тенисер.
1928  Џон Неш — американски математичар.
1944  Бан Ки Мун — корејски дипломат, генерален секретар на Обединетите Нации.
1947  Саво Климовски — македонски универзитетски професор и политичар.
1950  Радимир Михајловиќ - Точак — српски и југословенски рок-гитарист.
1951  Васил Дрвошанов — македонски поет.
1957  Ринат Дасаев — руски и советски фудбалер.
1959  Бојко Борисов — премиер на Бугарија.
1964  Шарунас Марчуљонис - литвански и советски кошаркар.
1980  Хуан Карлос Наваро — шпански кошаркар.
1980  Флоран Малуда — француски фудбалер.
1982  Кенениса Бекеле — етиопски атлетичар.
1986  Ерос Капеки — италијански велосипедист.
1986  Кеисуке Хонда — јапонски фудбалер.
1993  Кингсли Коман — француски фудбалер.


Починале

1886  Лудвиг IIкрал на Баварија.
1943  Кочо Рацин — македонски поет и револуционер.
1965  Мартин Бубер — австриски филозоф.
1982  Халид бин Абдулазизкрал на Саудиска Арабија.
1986  Бени Гудман — американски џез-музичар.
1993  Васил Куноски — македонски поет за деца.
1993  Гајо Петровиќ — хрватски марксистички филозоф.
2005  Алваро Куњал — португалски комунистички политичар.
2006  Вангел Наумовски — македонски сликар.
2014  Ѓула Грошич — унгарски фудбалер.


14 јуни[уреди извор]

Настани

1777  Знамето на САД со 13 црвено-бели ленти и 13 ѕвезди на сино поле во горниот лев агол е усвоено од Конгресот на САД.
1789  Виски дестилирано од пченка за првпат е произведено од американскиот свештеник Елаја Крејг. Го нарекле Бурбон по местото на настанување: областа Бурбон во Кентаки.
1800  Наполеон Бонапарт на чело на француската војска ги победи австриските трупи кај италијанското село Маренго и повторно ја освои Италија.
1940  Група од 728 полски политчки затвореници од Тарнов стануваат првите жители на концентрациониот логор Аушвиц.
1941  СССР извршил масовна депортација и убиства на Естонци, Литванци и Летонци од нивните домови.
1962  Во Париз, е основана Европската организација за истражување на вселената, подоцна преименувана во Европска вселенска агенција.
1982  Германија, Франција, Белгија, Холандија и Луксембург го склучиле Шенгенскиот договор.
1985  Фолкландската војна завршила со безусловно предавање на аргентинските сили на британците.
1993  Тансу Чилер стана прва жена премиер во историјата на Турција.
1996  Во Скопје е отворен Британскиот информативен центар.


Родени

1736  Шарл Огистен де Кулон — француски физичар.
1811  Хариет Бичер Стоу — американски аболиционист и писателка.
1832  Николаус Ото — германски инженер и пронаоѓач.
1925  Далтон Тревизан — бразилски писател.
1928  Ернесто Рафаел Гевара де ла Серна (Че Гевара) — јужноамерикански револуционер и борец за слобода.
1930  Бора Костиќ — српски и југословенски фудбалер.
1933  Јежи Косински — американски писател.
1946  Доналд Трамп — американски бизнисмен и политичар.
1951  Александар Сокуров — руски филмски режисер.
1961  Бој Џорџ — англиски пејач.
1961  Душан Коиќ — српски рок-музичар, член на групите „Шарло акробата“ и „Дисциплина кичме“.
1963  Тони Савевски — македонски фудбалер.
1963  Рамбо Амадеус — српски рок музичар.
1969  Штефи Граф — германска тенисерка.
1974  Винченцо Монтела — италијански фудбалер.
1976  Масимо Одо — италијански фудбалер.
1983  Матија Гаваци — италијански велосипедист.


Починале

847  Методиј Iцариградски патријарх.
1837  Џакомо Леопардииталијански поет.
1904  Јован Јовановиќ - Змај — српски писател.
1934  Симеон Кавракиров — македонски револуционер.
1943  Веселин Маслеша — босански писател и партизан.
1968  Салваторе Квазимодо — италијански поет.
1986  Хорхе Луис Борхес — аргентински писател.
1994  Хенри Мансини — американски филмски композитор.
1995  Рори Галагер — ирски блуз и рок музичар.
2009  Боре Ангеловски — македонски актер.


15 јуни[уреди извор]

Настани

1752  Бенџамин Френклин, го докажа односот меѓу молњата и електричното празнење со пуштање на детско летало за време на бура. На овој ден е пронајден громобранот.
1919  Во директен лет од Њуфаундленд, Северна Америка до Ирска, британските авијатичари Артур Браун и Џон Оклок први го прелетаа Атлантикот. Летот траеше 10 часа и 12 минути.
1920  На Конгресот во Хаг е основана Светската конференција на трудот.
1967  Жорж Помпиду е избран за претседател на Франција.
1994  Израел и Ватикан воспоставија целосни дипломатски односи по историскиот договор за меѓусебно признавање и помирување, и формално окончувајќи го вековното несогласување меѓу Евреите и Римокатолиците.
1994  Република Македонија и Република Боливија воспоставија дипломатски односи. Република Боливија е прва земја од Латинска Америка и Карибите со која Република Македонија воспостави дипломатски односи.


Родени

1330  Едвард — наречен „Црниот принц“.
1479  Лиза дел Џокондо — позната како Мона Лиза.
1519  Хенри Фицрој — незаконски син на Хенри VIII.
1843  Едвард Григ — норвешки композитор.
1882  Јон Антонеску — премиер на Романија.
1882  Павел Шатев — македонски револуционер.
1899  Федерико Гарсија Лорка — шпански писател.
1922  Јусуф Реџепи — македонски лекар.
1923  Ерланд Јозефсон — шведски глумец.
1923  Ерол Гарнер — американски џез-музичар.
1930  Фахри Каја — македонски поет.
1943  Џони Халидеј — француски пејач и актер.
1953  Мери Цетиниќ — хрватска и југословенска поп-пејачка.
1964  Кортни Кокс — американска глумица.
1969  Оливер Кан — германски фудбалер.
1969  Ајс Кјуб — американски рапер, музички продуцент и глумец.
1970  Жан Табак — хрватски кошаркар.
1980  Икер Ромеро — шпански ракометар.
1953  Си Ѓинпингпретседател на НР Кина.


Починале

1389  Мурат Iотомански султан.
1889  Михај Еминеску — романски поет.
1889  Еухенио Камбасерес — аргентински писател и политичар.
1927  Христо Делчев — македонски револуционер.
1970  Алмада Негреирош — португалски сликар.
1986  Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Ангелариј — поглавар на Македонската православна црква.
1990  Џорџ Накашима — јапонско-американски столар.
1993  Џејмс Хант — британски автомобилист, светски шампион во трките на „Формула 1“ во 1976 година.
1995  Џон Винсент Атанасов — американски компјутерски инженер.


16 јуни[уреди извор]

Настани

1671  Под водство на легендарниот јунак Стенка Разин, во Русија избувна востание против спахиите и царските чиновници кои слободните козаци ги претвораа во кметови, а на селаните им наметнуваа уште поголеми давачки.
1779  Шпанија и објави војна на Велика Британија и ја започна опсадата на полуостровот Гибралтар.
1943  Масакрот во Ваташа; Бугарските окупаторски војници стрелаа 12 млади комунисти од селото: Васил Хаџи Јорданов, Ферчо Поп-Ѓорѓиев, Диме Чекоров, Блаже Ицев, Ванчо Гурев, Пане Џунов, Данко Дафков, Илчо Димов, Герасим Матаков, Пане Мешков, Ристо Ѓондев и Перо Видев. Во нивна чест е изграден и споменикот во близина на селото, во месноста Моклиште и испеана е народната песна „Ми заплакало селото Ваташа“.
1960  Претседателот на САД, Двајт Ајзенхауер ја одложи посетата на Јапонија поради антиамериканските немири во таа држава.
1963  Првата жена космонаут Валентина Терешкова се вивнала во орбитата околу Земјата со вселенскиот брод „Восток - 6“. Таа била шести советски, а десетти светски космонаут.
1997  Република Македонија и Кувајт воспоставија дипломатски односи на амбасадорско ниво.
1999  Рабо Мбеки од Нелсон Мандела ја презеде должноста претседател на Јужна Африка.


Родени

1313  Џовани Бокачо — италијански писател.
1612  Мурат IV — отомански султан.
1859  Паја Јовановиќ — српски сликар.
1866  Германос Каравангелис — грчко духовно лице.
1924  Лаки Томпсон — американски џез-музичар.
1937  Симеон Сакскобурготски — бугарски премиер.
1952  Јоргос Папандреу (помладиот) — грчки премиер.
1958  Зоран Предин — словенечки рок-музичар, член на групата „Лачни Франц“.
1960  Ена Беговиќ — хрватска и југословенска глумица.
1961  Витомир Долински — македонски новинар.
1966  Јан Железни — чешки атлетичар.
1967  Јирген Клоп — германски фудбалски тренер.
1970  Гоце Димовски — македонски поет.
1971  Тупак — американски рапер (п. 1996).
1988  Пим Лигтхарт — холандски велосипедист.
1989  Берт-Јан Линдеман — холандски велосипедист.


Починале

1834  Осип Бове — руски архитект.
1912  Добри Даскалов — македонски револуционер.
1977  Вернер фон Браун — германски физичар.
1993  Борко Лазески — македонски академски сликар.
2010  Бил Диксон — американски џез-музичар.


17 јуни[уреди извор]

Настани

1944  Основана е Република Исланд, со што завршила унијата меѓу таа островска земја и Данска.
1947  Прогласена е независноста на Република Бурма, дотогаш британска колонија.
1967  Владата на Народна Република Кина објави дека изврши прва експлозија на атомска бомба.
1971  САД и Јапонија потпишаа спогодба со која островот Окинава ѝ е вратен на Јапонија.
1990  Формирана е политичката партија ВМРО-ДПМНЕ.


Родени

1239  Едвард Iкрал на Англија.
1682  Карл XIIкрал на Шведска.
1703  Џон Весли — основач на Методистичката црква.
1818  Шарл Гуно — француски композитор, главен претставник на класичниот правец на француската музика во XIX век.
1882  Игор Стравински — руски композитор.
1897  Трајчо Костов — бугарски комунист.
1898  Мауриц Корнелис Ешер — холандски графички уметник.
1907  Чарлс Имс — американски дизајнер и архитект.
1915  Васил Григоров Василев — македонски борец.
1929  Тигран Петросјан — ерменски и советски шахист.
1929  Томислав Црнковиќ — хрватски и југословенски фудбалер.
1933  Усни Доко — македонски и југословенски кајакар.
1940  Џорџ Акерлоф — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 2001 година.
1941  Илија Чавкаловски — македонски градежник.
1980  Наумче Мојсовски — македонски ракометар.
1987  Кендрик Ламар — американски рапер.
1980  Венус Вилијамс — американска тенисерка.
1990  Георг Прајдлер — австриски велосипедист.


Починале

653  Мартин I — римски папа.
676  Адеодат II — римски папа.


18 јуни[уреди извор]

Настани

1583  Во Лондон е издадена првата полиса за животно осигурување во светот.
1821  Свечено отворен Кралскиот драмски театар (денес Концертен дом) во Берлин.
1940  Втора светска војна: Германците го зазедоа француското пристаниште Шербур.
1940  Шарл де Гол, француски генерал, ги повика од Лондон сите Французи да ја продолжат борбата против германските освојувачи, кои во тие денови целосно ги поразија вооружените сили на Третата република. Во таа пригода Шарл де Гол ја изговори познатата мисла „Французите загубија една битка, но не и војната“.
1953  Египет е прогласен за република по соборување на Фаруковиот режим. Прв претседател на Египет станал Нагиб.
1965  Во Алжир е извршен државен воен преврат. Хари Бумедиен ја презеде власта наместо дотогашниот претседател Бен Бела.
1996  Бенјамин Нетанјаху ја презеде должноста премиер на Израел по изборната победа на неговата десничарска коалиција.
1997  Турскиот премиер Неџметин Ербакан поднесе оставка на функцијата.
2000  Башер ел-Асад е избран за лидер на владеачката сириска партија Баас, по смртта на претседателот Хафез ел-Асад.


Родени

1491  Хенри VIIIкрал на Англија.
1812  Иван Гончаров — руски писател.
1866  Стамат Икономов — бугарски офицер.
1882  Георги Димитров — раководител на БКП и премиер на Бугарија.
1902  Борис Барнет — советски филмски режисер и актер.
1918  Франко Модиљани — италијанско-американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1985 година.
1922  Жамила Коломонос — македонска револуционерка.
1935  Слободан Мицковиќ — македонски есеист и книжевен критичар.
1942  Пол Макартнианглиски пејач и текстописец.
1943  Рафаела Кара — италијанска пејачка.
1946  Фабио Капело — италијански фудбалски тренер.
1949  Лех Качињски — полски политичар.
1906  Изабела Роселини — италијанска глумица и фото-модел.
1972  Митко Тошев — македонски вајар и сликар.
1974  Винченцо Монтелаиталијански фудбалер.
1982  Фабјен Лефевр — француски кајакар.
1982  Марко Бориелоиталијански фудбалер.
1990  Ферхан Хасани — македонски фудбалер.


Починале

741  Лав III Исавријанин — византиски император.
1762  Мишел-Ришар Делаланд — француски барокен композитор.
1926  Олга Константиновна — руска голема кнегиња.
1936  Максим Горки — советски писател, еден од основачите на советската книжевност.
2001  Даворин Поповиќ — југословенски и босански пејач, член на групата „Индески (рок-група)“.
2014  Хорас Силвер — американски џез-музичар.


19 јуни[уреди извор]

Настани

1819  Американскиот пароброд „Савана“ пристигнал на пристаништето во Ливерпул. Ова е првиот брод на водена пареа кој го поминал Атлантикот.
1862  Конгресот на САД донесол решение за укинување на ропството на својата територија.
1913  Започнало Тиквешкото востание — организиран масовен народен вооружен отпор против српската окупација на Македонија и посрбувањето.
2014  Филип VI бил крунисан за крал на Шпанија.


Родени

551 п.н.е.  Конфучие — кинески филозоф.
1269  Елеонорагрофица од Бар.
1623  Блез Паскал — француски математичар, физичар, книжевник и филозоф.
1781  Џорџ Стивенсон — англиски инженер и пронаоѓач.
1834  Едгар Дега — француски сликар, графичар и вајар.
1896  Волис Симпсон — сопруга на кралот Едвард VIII.
1906  Ернст Борис Чејн — британски физиолог и биохемичар, добитник на Нобеловата награда за медицина во 1945 година.
1918  Илија Милчин — македонски глумец, режисер, лингвист и преведувач.
1937  Вилијам Пул — американски економист.
1947  Салман Ружди — британски писател со индиско потекло.
1948  Ник Дрејк — англиски музичар.
1958  Сергеј Макаров — руски и советски хокеар.
1962  Пола Абдул — американска поп-пејачка,
1966  Марјан Додовски — македонски политичар.
1967  Бјорн Дели — норвешки скијач.
1970  Владимир Пешевски — македонски политичар.
1975  Берт Грабш — германски велосипедист.
1978  Дирк Новицки — германски професионален кошаркар.
1987  Саша Модоло — италијански велосипедист.


Починале

1500  Едмунд — војвода од Сомерсет.
1747  Алесандро Марчело — италијански благородник, поет, филозоф, математичар и композитор.
1820  Џозеф Бенкс — англиски ботаничар.
1867  Максимилијан — австриски надвојвода и цар на Мексико.
1876  Михаил Бакунин — руски револуционер.
1946  Хенри Сајмонс — американски економист.
1949  Владимир Назор — хрватски писател.
1993  Вилијам Голдинг — англиски писател, добитник на Нобеловата награда за литература.
1997  Георги Арсовски — македонски поет.
2012  Тале Огненовски — мекодонски музичар и компизитор.


20 јуни[уреди извор]

Настани

1936  По повод организираниот штрајк на македонските градители, овој датум е прогласен за Ден на градежните работници на Македонија.
1963  САД и Советскиот Сојуз постигнаа спогодба за воспоставување на „црвен телефон“, меѓу Москва и Вашингтон. Директна линија е воспоставена по кубанската криза заради итни консултации меѓу шефовите на двете супер-сили во критични ситуации.
1979  Во издание на НИП „Нова Македонија“, редакција „Вечер“, излезе првиот број на енигматскиот забавник „Котелец“.
1996  Во Брисел, Република Македонија и Европската унија, со размена на писма го прифатија текстот на Спогодбата за соработка.


Родени

1389  Јован — Прв војвода од Бедфорд.
1469  Џан Галеацо Сфорцавојвода на Милано.
1819  Жак Офенбах — француски композитор од германско потекло.
1922  Александар Сариевски — македонски народен пејач и композитор.
1928  Ерик Долфи — американски џез-музичар.
1932  Роберт Рождественски — руски поет.
1942  Брајан Вилсон — американски рок-музичар, член на групата „Бич бојс“ (Beach Boys).
1949  Лајонел Ричи — американски поп-музичар.
1958  Светозар Цветковиќ — српски глумец.
1960  Џон Тејлор — англиски поп-музичар, член на групата „Дјуран Дјуран“ (Duran Duran).
1967  Никол Кидман — австралиска глумица.
1968  Роберт Родригез — американски режисер.
1978  Френк Лампард — англиски фудбалер.
1980  Фабијан Вегман — германски велосипедист.
1982  Алексеј Березутски — руски фудбалер.
1982  Василиј Березутски — руски фудбалер.
1987  Асмир Беговиќ — босански фудбалер.


Починале

1527  Николо Макијавелииталијански политичар, дипломат, писател и воен стручњак.
1888  Јоханес Цукерторт — германски шаховски мајстор.
1933  Клара Цеткин — познат политички работник на германското и на меѓународното социјалистичко движење, писателка и публицистка.
1995  Емил Чоран — романски филозоф и есеист.
2002  Асен Групче — македонски правник.


21 јуни[уреди извор]

Настани

1818  Рене Лаенек, француски научник, во Париз, пред околу 30 лекари го прикажа својот пронајдок: првата слушалка за поставување дијагноза кога се во прашање срцеви и белодробни болести - стетоскопот.
1935  Во Париз (од 21 јуни до 25 јуни) е одржан Првиот меѓународен конгрес на писателите, на кој е решено да се основа Меѓународно здружение на писателите за одбрана на културата.
1963  Франција ги повлече поморските сили од НАТО.
1990  Во Унгарија повторно е отворена берзата, по 42 години откако беше затворена со одлука на комунистичката влада која ја презеде власта по Втората светска војна.
1994  Република Македонија и Република Киргистан воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади.
1994  Почна пописот на населението, домакинствата и на земјоделските стопанства во Република Македонија.
1996  Република Македонија и Туркменистан воспоставија дипломатски односи на амбасадорско ниво.


Родени

1002  Лав IXримски папа.
1781  Симеон Денис Поасон — француски математичар и физичар.
1839  Мачадо де Асис — бразилски писател.
1905  Жан Пол Сартр — француски филозоф и писател.
1921  Џејн Расел — американска глумица.
1948  Јован Аќимовиќ — српски и југословенски фудбалер.
1954  Бранко Цветкоски — македонски поет.
1961  Ману Чао — француски пејач.
1973  Џулиет Луис — американска глумица и пејачка.
1982  Вилијам — војвода од Кембриџ.
1983  Едвард Сноуден — американски разоткривач.
1986  Лана Дел Реј — американска пејачка и текстописец.
1990  Сандра Перковиќ — хрватска атлетичарка.


Починале

1377  Едвард IIIкрал на Англија.
1874  Јонас Ангстрем — шведски физичар и астроном.
1945  Јозеф Хора — чешки поет.
1949  Јохан Фридрих Хегер — германски архитект.
2003  Данка Сирфова — македонска оперска пејачка.
2012  Ана Шварц — американска економистка.


22 јуни[уреди извор]

Настани

217 п.н.е.  Птоломеј IV го поразил Антиохиј III од Селевкидското кралство во битката кај Рафија (денешна Рафа на границата помеѓу Палестина и Египет).
168 п.н.е.  Четврта македонско-римска војна: Во битката кај Пидна, Римската Република ја поразила војската на македонскиот крал Персеј од антигонидската династија.
1633  Светата канцеларија во Рим го принудила Галилео Галилеј да се откаже од неговите научни тези дека Сонцето, а не Земјата, е центар на вселената.
1815  Наполеон абдицирал по втор пат по поразот во Битката кај Ватерло.
1889  Германија под водство на канцеларот Ото фон Бизмарк прва во светот вовела пензиски систем за работниците, земјоделците, занаетчиите и слугите постари од 70 години.
1941  Втора светска војна: Почеток на операцијата „Барбароса“ — Германија го нападна СССР.
1976  Во Долниот дом на канадскиот Парламент е изгласано укинувањето на смртната казна.
1978  Откриен е Харон, сателитот на џуџестата планета Плутон.


Родени

1767  Вилхелм фон Хумболт — основач на Универзитетот Хумболт во Берлин.
1837  Пол Морфиамерикански шаховски велемајстор.
1898  Ерих Марија Ремарк — германски писател.
1907  Алберто Моравија — италијански писател.
1943  Клаус Марија Брандауер — австриски глумец и режисер.
1948  Тод Рундгрен — aмерикански музички продуцент.
1949  Мерил Стрип — aмериканска глумица.
1949  Џуна — руски исцелител.
1953  Синди Лопер — американска пејачка.
1960  Драган Спасески — македонски поет и сликар.
1962  Клајд Дрекслер — американски кошаркар.
1964  Ден Браунамерикански писател.
1975  Андреас Кледен — германски велосипедист.
1979  Тома Веклер — француски велосипедист.
1980  Атанас Николовски — македонски кајакар.
1984  Јанко Типсаревиќ — српски тенисер.


Починале

1276  Инокентиј V — римски папа.
1535  Џон Фишер — англиски римокатолички епископ.
1969  Џуди Гарланд — американска филмска актерка и пејачка.
1972  Владимир Дурковиќ — српски и југословенски фудбалер.
1987  Фред Астер — американски актер и танчер.
1995  Леонид Дербењов — советски и руски поет.
2004  Драган Геров — македонски новинар.
2015  Џејмс Хорнер — американски композитор на филмска музика.


23 јуни[уреди извор]

Настани

1633  Светиот суд во Рим го осуди Галилео Галилеј на доживотна робија (подоцна сменета во куќен притвор), а неговите дела ги забрани како опасни за христијанството.
1868  Кристофер Латам Шолс добил патент за машината за пишување.
1894  Во Париз основан Меѓународниот олимписки комитет, по иницијатива на баронот Пјер де Кубертен.
1958  Холандската протестантска црква ги прифати жените за свештеници.


Родени

47 п.н.е.  Птоломеј XV Цезарион — последниот крал од Птоломејската династија.
1668  Џамбатиста Вико — италијански политички филозоф и реторичар.
1889  Ана Ахматова — руска и советска поетеса.
1899  Густав Крклец — хрватски писател.
1912  Алан Тјуринг — англиски математичар и пронаоѓач († 1954.).
1915  Кузман Јосифовски - Питународен херој на Македонија.
1937  Марти Ахтисари — претседател на Финска.
1940  Вилма Рудолф — американска атлетичарка.
1955  Жан Тигана — француски фудбалер.
1955  Бранка Парлиќ — српска пијанистка.
1961  Митар Суботиќ — југословенски и српски рок-музичар.
1972  Зинедин Зидан — француски фудбалер и тренер.
1981  Антони Коста — англиски пејач.
1986  Симон Шпилак — словенечки велосипедист.
1987  Нандо де Коло — француски кошаркар.


Починале

1806  Матирен Жак Брисон — француски природонаучник.
1836  Џејмс Мил — англиски филозоф, економист и политички теоретичар.
1946  Вилијам С. Харт — американски глумец.
1995  Џонас Едвард Салк — американски микробиолог.
1913  Георги Мончев — македонски револуционер.


24 јуни[уреди извор]

Настани

972  Се одвива Битката кај Цедиња во близина на истоимениот град во Полска, во која полските сили ја забележуваат својата прва победа во историјата на војувањето.
1441  Формиран е Колеџот Итон.
1497  Џон Кабот стапнува на северноамериканско тло кај Њуфаундленд, Канада - прво европско откритие на регионот по Викинзите.
1509  Хенри VIII после женидбата со Катерина, вдовицата на својот брат, бил крунисан во Вестминстерската капела за крал.
1793  Усвоен првиот републикански устав во Франција.
1859  Пиемонт и Франција ја поразуваат Австрија кај Солферино, Северна Италија. Битката кај Солферино ќе го поттикне Анри Динан да го основа Црвениот крст.
1861  Од печатницата на Анте Јакиќ, во Загреб, излегол од печат „Зборникот народни умотворби“ на браќата Миладиновци.
1894  Бил извршен атентат на францускиот претседател Сади Карно, кој се борел за ограничување на синдикалните права.
1901  Првата изложба на Пабло Пикасо во Париз.
1910  Јапонија ја освојува Кореја.
1918  Гигантскиот топ Големата Берта започнува со бомбардирање на Париз.
1940  Франција и Италија потпишуваат примирје.
1944  Македонска делегација во состав: Методија Андонов - Ченто, Емануел Чучков и Кирил Петрушев на Вис се среќаваат со Народниот комитет за ослободување на Југославија на чело со Јосип Броз Тито, на средбата делегацијата го поставува прашањето за обединување на Македонија по ослободувањето од окупацијата. Тито начелно се согласува, но не смета дека тоа треба да биде непосредна задача.
1945  Одржана парадата на победата над фашизмот во Москва.
1947  Прв познат случај на средба со НЛО. Кенет Арнолд, летајќи над Вашингтон, забележува девет светлечки дискови во форма на чинии.
1983  Јасер Арафат протеран од Дамаск.
1990  Основана е Работничката партија, левичарска политичка партија во Република Македонија.
1991  Врз основа на плебисцитот од декември 1990 година на кој словенечкиот народ со уверливо мнозинство се определи за градење суверена држава и Декларацијата за независност, Словенија прогласи независност. Веднаш по тој чин дојде до оружени конфликти меѓу ЈНА и словенечката територијална одбрана. Воениот судир заврши за триесетина дена со Брионската декларација и повлекување на единиците на ЈНА од Словенија во Србија и во БиХ.
1996  Мајкл Џонсон го надминува светскиот рекорд на 200 метри, со време од 19,66 секунди.
1999  Гитарата на Ерик Клептон со која е снимена Layla е продадена на аукција за 497,500 долари.


Родени

1842  Емброуз Бирс — американски писател.
1869  Георги — грчки принц.
1895  Џек Демпси — американски боксер.
1911  Ернесто Сабато — аргентински писател.
1911  Хуан Мануел Фанџо — аргентински возач во „Формула 1“.
1930  Клод Шаброл — француски режисер, сценарист и актер.
1959  Дерек Симпсон — јамајски реге-пејач.
1950  Мајда Тушар — македонска театарска и филмска глумица.
1951  Чарлс Стариџанглиски сценарист.
1968  Борис Гелфанд — израелски шахист.
1977  Франсин Жордишвајцарска пејачка.
1985  Крунослав Симон — хрватски кошаркар.
1992  Дејвид Алаба — австриски фудбалер.


Починале

1322  Матео I Висконти — владетел на Милано.
1519  Лукреција Борџија — ќерка на Родриго Борџија.
1894  Мари Франсоа Сади-Карнопретседател на Франција.
1993  Масимо Урбани — италијански џез-музичар.
2000  Вера Еткинсбританска шпионка од романско потекло.
2002  Пјер Вернерпремиер на Луксембург.
2011  Томислав Ивиќ — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.


25 јуни[уреди извор]

Настани

Мајкл Џексон во 1984.
1876  Се одвива Битката кај Литл Биг Хорн во која умира Џорџ Армстронг Кастер.
1950  Започнува Корејската војна.
1991  Хрватска и Словенија ја објавуваат својата независност од Југославија.
1998  На пазарот лансиран е оперативниот систем Мајкрософт Виндоуз 98.
2009  Мајкл Џексон, кралот на поп-музиката, починал во Лос Анџелес поради предозираност со анестетици на 50-годишна возраст.


Родени

1242  Беатриса — војвотка од Бретања.
1852  Антони Гауди — каталонски архитект.
1864  Валтер Нернст — германски физичар и хемичар, добитник на Нобелова награда за хемија.
1883  Петар Здравев — професор на Медицинскиот факултет во Скопје.
1900  Луис Маунтбатен — британски поткрал на Бурма.
1903  Џорџ Орвел — англиски писател.
1923  Сем Френсис — американски сликар.
1923  Ватрослав Мимицахрватски режисер.
1924  Сидни Ламет — американски актер и режисер.
1926  Ингеборг Бахман — австриска писателка.
1934  Петре М. Андреевски — македонски писател.
1942  Ангел Гавровски — македонски сликар.
1956  Борис Трајковски — претседател на Република Македонија.
1960  Зорица Конџа — хрватска пејачка.
1960  Алдо Серена — италијански фудбалер.
1963  Џорџ Мајкл — британски пејач.
1966  Дикембе МутомбоНБА кошаркар со потекло од ДР Конго.
1975  Владимир Крамник — руски шахист.
1982  Вилијам Боне — француски велосипедист.
1986  Марсел Вис — швајцарски велосипедист.
1987  Рафаел Валс — шпански велосипедист.


Починале

1533  Марија Тјудор — кралица на Франција.
1767  Георг Филип Телеман — истакнат германски барокен композитор.
1822  Е.Т.А. Хофмангермански писател и композитор.
1861  Абдул Меџид Iсултан на Османлиското царство.
1990  Кузман Сотировски — македонски фудбалер.
1998  Жак Кустофранцуски истражувач, научник и иноватор.
2009  Мајкл Џексон — американски музичар, наречен „Крал на поп-музиката“.
2009  Фара Фосетамериканска глумица.


26 јуни[уреди извор]

Настани

1541  Во Лима, денес главен град на Перу, е убиен конквистадорот Франциско Пизаро.
1819  Патентиран е велосипедот.
1941  Во околината на Разлог Никола Парапунов ја формирал првата партизанска чета на територијата на фашистичка Бугарија.
1945  На конференција во Сан Франциско, делегати од 50 земји ја потпишале Повелбата за основање на Обединетите Нации.
1948  Студена војна: Западните сојузници воспоставиле воздушен мост до Западен Берлин, по блокадата на патишатата од страна на СССР.
1948  Вилијам Шокли го патентирал транзисторот.
1959  Отворен е пловниот пат помеѓу реката Сент Лоренс и Големите езера.
1960  Мадагаскар, претходно под управа на Франција, стекнал независност.
1963  Џон Ф. Кенеди го одржал својот најпознат говор - „Ich bin ein Berliner“.
1976  Во Торонто е отворена телевизиската кула ЦН Тауер, во тоа време највисоката градба во светот.
2000  Меѓународниот тим на научници го објавил епохалното научно откритие - мапата на човечките гени.
2015  Врховниот суд на САД ги озаконил истополовите бракови на ниво на цела држава.


Родени

1730  Шарл Месје — француски астроном, автор на Месјеовиот каталог.
1805  Џузепе Мацини — италијански револуционер и демократ.
1824  Вилијам Томсон Келвин — англиски научник во полето на термодинамиката, електродинамиката, механиката и хидродинамиката.
1841  Паул Валот — германски архитект од хугенотско потекло, најпознат како автор на зградата на Рајхстагот во Берлин.
1856  Макс Штирнергермански филозоф, анархист.
1869  Владимир Ласкаревруски геолог и палеонтолог.
1892  Перл Бакамериканска писателка, добитник на Нобелова награда.
1898  Вили Месершмитгермански конструктор на авиони.
1908  Салвадор Алјендесоцијалистички претседател на Чиле од 1970 до 1973.
1933  Клаудио Абадо — италијански диригент.
1936  Коста Пеев — македонски славист.
1947  Петер Слотердајк — германски филозоф и писател.
1955  Мик Џонс — британски гитарист.
1968  Паоло Малдини — италијански фудбалер.
1970  Крис О'Донеламерикански актер.
1976  Ед Јовановски — канадски хокеар од македонско потекло.
1985  Стефан Пулис — француски велосипедист.
1987  Самир Насри — француски фудбалер.
1993  Аријана Гранде — американска пејачка и глумица.


Починале

363  Јулијан — последниот римски цар со паганска вера.
1541  Франциско Пизарошпански конквистадор.
1810  Жозеф Мишел Монголфјефранцуски изумител.
1836  Клод Жозеф Руж де Лилфранцуски офицер, автор на „Марселезата“.
1882  Ернест Теодор Хофман — германски писател, композитор, цртач, судија и професор по музика.
1905  Јанко Веселиновиќ — српски писател.
1956  Клифорд Браун — американски џез-музичар.
1984  Мишел Фуко — француски филозоф на постструктурализмот и постмодернизмот.
1994  А. ден Долард — холандски писател на македонска тематика.
2005  Љутви Сејфула — македонски актер.


27 јуни[уреди извор]

Настани

1858  Со мирот во Тјенџин заврши Кинеско-англиската војна.
1931  Американскиот авиоконструктор Игор Сикорски го патентирал хеликоптерот.
1941  Унгарија и Финска му објавија војна на СССР.
1950  Во ФНРЈ е донесен Законот за работничко самоуправување.
1950  Студена војна: САД решиле воено да интервенираат во Корејската војна.
1954  Првата нуклеарна централа во светот е отворена во Обинск, СССР.
1967  Првиот банкомат во светот е пуштен во работа во Лондон.
1979  Мухамед Али го објавува своето повлекување од боксот.
1991  Започнала десетдневната војна за независност, во која Територијалната одбрана на Словенија ја принудила ЈНА на повлекување.


Родени

1869  Ема Голдманамериканска анархистка и феминистка со потекло од Литванија.
1872  Хебер Кертисамерикански астроном.
1908  Жоао Гимараеш Роза - бразилски писател.
1936  Велко Силјаноски — македонски професор.
1941  Кшиштоф Кишловскиполски филмски режисер.
1942  Брус Џонстонамерикански музичар, член на групата „Бич бојс“ (Beach Boys).
1943  Димитар Башевски — македонски писател.
1955  Петер Ловшин — словенечки рок-музичар, член на групата „Панкрти“ (Pankrti).
1971  Сержињо — бразилски фудбалер.
1977  Раул Гонзалез — шпански фудбалер.
1977  Даниел Шариќ — босански ракометар.
1980  Марат Сафин — руски тенисер.
1985  Нико Розберг — германско-фински возач во „Формула 1“.
1985  Светлана Кузнецоваруска тенисерка.
1986  Лешон Мерит — американски атлетичар.
1988  Денис Ванендерт — белгиски велосипедист.
1988  Лука Мезгец — словенечки велосипедист.
1990  Тејлор Фини — американски велосипедист.


Починале

1574  Џорџо Вазарииталијански уметник и историчар на уметноста.
1831  Мари-Софи Жерменфранцуска математичарка.
1937  Донка Ушлинова — македонска револуционерка.
1944  Вера Менчик — британско-чешка шахистка.
1950  Завиш Каландра — чешки историчар и теоретичар на литературата.
1960  Лоти Доданглиска тенисерка (најмладата освојувачка на Вимблдон).
2001  Џек Лемонамерикански глумец.
2007  Драгутин Тадијановиќ — хрватски поет.
2015  Крис Скваеррок-музичар, член на групата „Јес“ (Yes).
2016  Бад Спенсер — италијански актер.


28 јуни[уреди извор]

Настани

1098  Во Првата крстоносна војна крстоносците ги поразиле Турците во битката кај Антиохија.
1389  Се случила Косовската битка во која Србија била поразена од Османлиите.
1914  Австрискиот престолонаследник Франц Фердинанд и неговата жена Софи се убиени од страна на Гаврило Принцип во Сараево, причината за почеток на Првата светска војна.
1919  Потпишан е мировен договор во Версај, Париз со што завршува Првата светска војна.
1948  Донесена е Резолуцијата „За состојбата во КПЈ“ попозната како Резолуцијата на Информбирото, со која се осудува раководството на КПЈ и се повикуваат сите здрави елементи во Југославија да му се вратат марксизмот и ленинизмот.
1967  Израел го анектира Источен Ерусалим.
1989  На Газиместан на Косово одбележан е јубилејот 600 годишни од Битката на Косово. Централен настан на прославата, на која присуствувале околу еден милион луѓе, бил говорот на тогашниот српски претседател Слободан Милошевиќ со кој започнал неговиот подем како политичар.
1993  Република Македонија станува членка на УНЕСКО.
2001  Поранешниот српски и југословенски претседател Слободан Милошевиќ бил предаден на Меѓународниот суд за воени злосторства во поранешна Југославија, како прв шеф на држава кој бил предаден на Судот.


Родени

1476  Павле IV — римски папа.
1491  Хенри VIIIкрал на Англија.
1577  Петер Паул Рубенс — фламански сликар.
1712  Жан Жак Русофранцуски филозоф.
1849  Младен Дилевски — македонски поет.
1867  Лујџи Пиранделоиталијански писател, добитник на Нобеловата награда.
1880  Никола Киров Мајски — македонски писател.
1926  Мел Брукс — американски режисер и глумец.
1932  Драгољуб Ставрев — македонски политичар.
1957  Георги Првановпретседател на Бугарија.
1965  Џон Медески — американски џез-музичар.
1966  Џон Кјузак — американски глумец.
1979  Тим Макорд — рок-музичар, член на групата „Evanescence“.
1981  Васил Кириенка — белоруски велосипедист.
1982  Томислав Пачовски — македонски фудбалер.
1991  Кевин де Брујне — белгиски фудбалер.


Починале

767  Павле Iримски папа.
1183  Хенри Младиот — крал на Англија.
1586  Примож Трубар — словенечки протестантски реформатор.
1598  Абрахам Ортелиус — картограф, прв кој го изработил модерниот атлас.
1836  Џејмс Медисонпретседател на САД.
1189  Матилда — војвотка од Саксонија.
1904  Никола Каранџулов — македонски револуционер.
1914  Франц Фердинанд — австриски принц и престолонаследник.
1921  Ѓорче Петров — македонски револуционер.
1922  Велимир Хлебниковруски поет.
1975  Род Серлингамерикански сценарист, автор на серијата „Зона на самракот“.
1992  Михаил Таљсоветски шахист со потекло од Латвија.
1993  Борис Христов — бугарски оперски пеач.
2008  Рони Метјуз — американски џез-музичар.


29 јуни[уреди извор]

Настани

1838  британска кралица Викторија.
1880  Франција го анектира Тахити.
1888  Првата позната снимка на класична музика - Хендловиот ораториум Израел во Египет.
1914  Јина Гусева се обидува да го убие Григориј Распутин во неговиот дом во Сибир.
1948  Југославија е исклучена од Коминформот. Започнуваат прогони на идеолошките приврзаници на СССР во Југославија, тнр. период на Информбирото.
2002  Судири меѓу Северна и Јужна Кореја доведуваат до смрт на четири јужнокорејски морнари и до потопување на севернокорејски брод.
2005  Канада станува трета земја во светот, по Холандија и Белгија, која го признава бракот помеѓу припадници од ист пол.
2011  Тувалу ја признава Република Македонија под уставното име.


Родени

1798  Џакомо Леопардииталијански поет.
1864  Наум Туфекчиев — македонски револуционер.
1877  Петар Кочиќ — српски писател.
1900  Антоан де Сент Егзиперифранцуски писател и авијатичар.
1911  Бернард Херманамерикански филмски композитор.
1922  Васко Попа — југословенски поет.
1925  Џорџо Наполитано — италијански политичар.
1930  Славомир Мрожек — полски писател.
1948  Јан Пајс — британски музичар, тапанар на рок-групата „Дип Парпл“ (Deep Purple).
1951  Петер Вилфан — југословенски и словенечки кошаркар, новинар и политичар.
1955  Зорица Брунцлик — српска фолк-пејачка.
1963  Калид Ел Масри — германски државјанин.
1978  Никол Шерзингер — американска пејaчка.


Починале

1861  Елизабет Барет Браунинг — англиска поетеса.
1933  Роско Арбакл — американски глумец и режисер.
1940  Пол Клешвајцарски уметник.
1945  Чеде Филиповски - Даменароден херој на Македонија.
1964  Ерик Долфи — американски џез-музичар.
1967  Примо Карнераиталијански боксер.
1967  Џејн Менсфилд — американска глумица.
1975  Тим Бакли — американски рок-музичар.
1984  Душан Недељковиќ — српски филозоф и етнолог.
1995  Лана Тарнер — американска актерка.
2003  Кетрин Хепбернамериканска актерка.


30 јуни[уреди извор]

Настани

1905  Алберт Ајнштајн го издава своето дело За електродинамиката на движечките тела во кое ја предложува специјалната теорија на релативноста.
1908  Во Сибир, во областа Тунгузија се случува познатата Тунгуска експлозија со јачина 1000 пати поголема од атомските бомби фрлени врз Јапонија.
1934  Ноќта на долгите ножеви“ - започнува насилното елиминирање на политичките ривали на Адолф Хитлер во Германија.
2002  Бразил ја освојува својата петта светска фудбалска титула.


Родени

1470  Шарл VIII — француски крал.
1685  Доминикус Цимерман — германски рококо архитект.
1879  Димитар Попов — бугарски револуционер.
1911  Чеслав Милош — полски писател.
1931  Ендрју Хил — американски џез-музичар.
1933  Томислав Ивиќ — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.
1938  Мирко Новосел — хрватски и југословенски кошаркарски тренер.
1939  Павле Кузмановски — македонски академски сликар.
1963  Ингви Малмстиншведски гитарист, композитор и еден од пионерите на жанрот на нео-класичниот метал.
1966  Мајк Тајсонамерикански боксер.
1970  Елизабета Канческа Милевска — министер за култура на Македонија.
1975  Ралф Шумахергермански Формула 1 возач.
1979  Силвен Шаванел — француски велосипедист.
1983  Маркус Бургхарт — германски велосипедист.
1985  Мајкл Фелпсамерикански пливач.
1990  Јака Блажич — словенечки кошаркар.


Починале

1579  Мехмед-паша Соколовиќосманлиски државник.
1938  Милан Ракиќ — српски поет.
1953  Чарлс Вилијам Милер — неофицијалниот татко на фудбалот во Бразил.
1961  Ли ди Форестамерикански пронаоѓач.
2001  Џо Хендерсон — американски џез-музичар.
2002  Николај Хајтов — бугарски писател.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката