Чеслав Милош

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Чеслав Милош
Czesław Miłosz
Czeslaw Milosz 3 ap.tif
Чеслав Милош, 1999
Роден/а30 јуни 1911(1911-06-30)
Шетениаи, Ковенска Гувернија, Руска Империја
Починат/а14 август 2004(2004-08-14) (возр. 93)
Краков, Полска
ЗанимањеПоет, прозаист, есеист
Државјанство{{граѓанин на Литванија(1911–??) граѓанин на Полска (??–1951)(1951–1970)|Соединетите Американски Држави (од 1970) Хевен тврди дека стана американски државјанин во 1970 година.Полска (од1995)}}
Значајни наградиМеѓународна награда за литература Нојштат (1978)
Нобелова награда за литература (1980)
Национален медал за уметности (1989)
Ред на Белиот орел (1994)
Победничка награда (1998)

Потпис

Чеслав Милош (полски: Czesław Miłosz; 30 јуни 1911 - 14 август 2004) - полско-американски поет, прозаист, есеист, преведувач и дипломат.

Животопис[уреди | уреди извор]

Милош е роден на 30 јуни 1911 во Шетејња, тогаш во рамките на Руското царство, денес во Литванија, починал на 14 август 2004 година, во Краков, Полска. Од 1945 до 1951 година, Милош работел како дипломат, но во 1951 година ги прекинал односите со татковината. Од 1951 до 1989 година живеел во емиграција - до 1960 година во Франција, а потоа во САД. До 1980 година, неговото дело во Полска било забрането од цензурата. Од 1961 до 1978 работел како професор по словенски јазици и литература на Универзитетот на Калифорнија во Беркли и на Универзитетот Харвард. Во 1993 година се вратил во Полска.

Чеслав Милош (полски: Czesław Miłosz; 30 јуни 1911 - 14 август 2004)

Добитник е на Нобелова награда за литература во 1980 година. Носител е на звањето „Справедлив меѓу народите на светот“ и носител на Орденот на Белиот орел. Исто така, тој е добитник на Меѓународната награда за литература Неустат во 1978 година. Милош бил член на Полската академија на науките и на Здружението на полските писатели. Милош почива во Криптата на заслужните во Скалка, Краков.

Чеслав Милош, трет ред од горе и четврт од лево, со колеги студенти, Стефан Батори универзитет, Вилно, 1930 година

Творештво[уреди | уреди извор]

Милош е најпознатиот претставник на виленската авангарда и од самиот почеток бил миленик на полската критика и на публиката. Особено е читан и фален неговиот втор том, „Три зими“ (1936), кој се смета за еден од најсветлите моменти на полската предвоена поезија. Притоа, во неговата поезија катастрофичните елементи не се внесени во вид на неодредена фантазмагорична бајка, туку се реално прикажани како составен елемент на тогашниот полски живот. И токму таа публицистичност е едно од најважните обележја на поезијата на Милош. Никој во полската поезија не го отсликал толку силно страдањето за време на окупацијата на Полска. Неговата книга „Спасение“ (1945) истовремено претставува поетска осуда на војната и споменик на болката, разговор со погинатите другари и порака до идните поколенија. Во тие рамки, циклусот посветен на разурнатата Варшава е највисокото поетско остварување на Милош. По емигрирањето од Полска, Милош објавил повеќе поетски збирки и неколку романи, но многу повеќе бил ангажиран како публицист, памфлетист и полемичар.[1]

Влијание[уреди | уреди извор]

Песната „Фортинбрасовата елегија“ на полскиот поет Збигњев Херберт е посветена на Чеслав Милош.[2] Исто така, Херберт напишал уште една песна со наслов „Ходасевич“ која се однесува на Милош, а не на рускиот поет Владислав Ходасевич, како што наведува насловот. Оваа песна Херберт ја напишал откако дошол во судир со Милош и ги прекинал односите со него.[3] И песната „Поет емеритус“ на полскиот поет Тадеуш Ружевич од 1996 година му е посветена на Милош.[4]

Саркофагот на Милош. На латинскиот натпис пишува: „Може да се одморите добро“; полскиот натпис гласи: „Посветеноста (негувањето) на учењето е исто така љубов“.

Библиографија[уреди | уреди извор]

  • Ogród nauk (1979)
  • Hymn o perle (1982)
  • Nieobjęta ziemia (1984)
  • Kroniki (1987)
  • Dalsze okolice (1991)
  • Zaczynając od moich ulic (1985)
  • Metafizyczna pauza (1989)
  • Rok myśliwego (1990)
  • Poszukiwanie ojczyzny (1991)
  • Na brzegu rzeki (1994)
  • Szukanie ojczyzny (1992)
  • Historia literatury polskiej (1993)
  • Legendy nowoczesności (1996)
  • Życie na wyspach (1997)
  • Piesek przydrożny (1997)
  • Abecadło Miłosza (1997)
  • Inne abecadło (1998)
  • Zaraz po wojnie. Korespondencja z pisarzami 1945-1950 (1998)
  • Wyprawa w dwudziestolecie (1999)
  • To (2000)
  • Druga przestrzeń (2002)
  • Orfeusz i Eurydyka (2002)
  • O podróżach w czasie (2004)
  • Spiżarnia literacka (2004)
  • Wiersze ostatnie (2006)

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 141-142.
  2. Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 57-58.
  3. Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 88-89.
  4. Tadeuš Ruževič, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg / Čigoja štampa, 2013, стр. 139-140.