Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 86.680 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Nuclear fission.svg

Нуклеарна фисијајадрена реакција или процес на радиоактивно распаѓање, при кој атомско јадро со голема маса се цепи на помали делови (полесни јадра). Притоа честопати се добиваат слободни неутрони и фотони (во вид на гама-зрачење), а истовремено се ослободува голема количина енергија.

Нуклеарната фисија на тешки елементи е откриена на 17 декември 1938 г. од Ото Хан и неговиот помошник Фриц Штрасман, а теоретски ја објаснила Лиза Мајтнер со внукот Ото Роберт Фриш во јануари следната година. Името на овој процес му го дал Фриш според простата делба на клетката. Фисијата е егзотермна реакција при која можат да се ослободат големи количества енергија и како електромагнетно зрачење и како кинетичка енергија на деловите (загревање на материјата). За фисијата да резултира со ослободување енергија, вкупната енергија на сврзување на добиените елементи мора да биде понегативна (повисока) од онаа на почетниот хемиски елемент.

Фисијата е вид јадрена трансмутација поради тоа што добиените хемиски елементи се разликуваат од првобитниот атом. Двете нови јадра имаат мали разлики во големината, со однос меѓу масите 3:2 кај честите фосилни изотопи. Најголемиот дел од јадрените фисии се бинарни (се расцепуваат два наелектризирани дела), но повремено (2-4 пати од 100), се добиваат три нови (позитивно наелектризирани) јадра со тернарна фисија. Големината на најмалото од нив се движи меѓу онаа на протон и јадро на аргон. (Дознајте повеќе...)


Слика и снимка на денот
Haltern am See, Westruper Heide -- 2015 -- 8306-10.jpg
Изгрејсонце во природниот резерват „Веструпско Вресиште“ во цут. Халтерн на Езеро, Северна Рајна-Вестфалија, Германија.

Прилог на НАСА за животот на космонаутот Чел Линдгрен.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Споредба на големината на UY Штит во однос на нашето Сонце
На денешен ден…

Денес е 26 август 2016 г.

Настани:

1071  Во битката кај Манцикерт меѓу Византија и Селџучкиот султанат, византиската војска доживеала срамен пораз, а царот Роман IV Диоген бил заробен.
1498  Микеланџело бил најмен да ја направи скулптурата „Пиета“. Ја завршил следната година, а денес е сместена во Базиликата Свети Петар во Ватикан.
1789  Во Версај, Уставното собрание ја донесува Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот.
1883  Ерупција на вулканот Кракатау во Пацификот. Како последица на ерупцијата и на создадениот цунами, загинале над 36.000 луѓе.
1922  Турската војска предводена од Мустафа Кемал Ататурк започнала офанзива против грчките сили кај Измир, која довела до целосна загуба на грчките територии во Мала Азија и иселување на околу 1 милион Грци од Турција.
1936  Постигната е спогодба за окончување на британската окупација на Египет, со исклучок на зоната на Суецкиот Канал.
1945  Во Битола бегалците од Егејска Македонија излегоа на протестен митинг со барање да престане теророт и прогонот на Македонците спроведуван од страна на грчките власти.
1972  Отворени се Дваесеттите олимписки игри во Минхен - Германија кои во историјата, останаа засенети поради нападот на припадниците на организацијата „Црн септември“ на олимпиското село и убиството на 11 израелски спортисти.
2005  Туркменистан ја напушта Заедницата на независни држави.

Родени:

1743  Антоан Лавоазје — француски научник.
1896  Ванчо Михајлов — раководител на врховистичкото ВМРО.
1898  Пеги Гугенхајм — американска колекционерка на уметнички дела и мецена.
1910  Мајка Терезакатоличка калуѓерка, добитничка на Нобеловата награда за мир и свето лице во католичкиот свет.
1914  Фазил Хисни Дагларџа — турски поет.
1914  Хулио Кортазар — аргентински писател.
1944  Морин Такер — американска рок-музичарка, членка на групата „Велвет андерграунд“ (Velvet Underground).
1958  Зоран Вујовиќ — босански и југословенски фудбалер.
1958  Златко Вујовиќ — босански и југословенски фудбалер.
1960  Бренфорд Марсалис — американски џез-музичар.
1967  Александар Ѓорѓевиќ — југословенски кошаркар.
1985  Данило Вис — швајцарски велосипедист.
1986  Барт де Клерк — белгиски велосипедист.
1988  Кристина Неагу — романска ракометарка.
1989  Џејмс Харден — американски кошаркар.
1991  Арно Демар — француски велосипедист.
1992  Дејан Манасков — македонски ракометар.

Починале:

1850  Луј-Филипкрал на Франција.
1903  Александар Ростковски — руски дипломат.
1910  Вилијам Џејмс — американски психолог.
1944  Естреја Овадија - Мара — македонски народен херој.
1974  Чарлс Линберг — прв воздухопловец што прелетал преку Атлантикот.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Заедничка ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич