Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 86.684 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Nuclear fission.svg

Нуклеарна фисијајадрена реакција или процес на радиоактивно распаѓање, при кој атомско јадро со голема маса се цепи на помали делови (полесни јадра). Притоа честопати се добиваат слободни неутрони и фотони (во вид на гама-зрачење), а истовремено се ослободува голема количина енергија.

Нуклеарната фисија на тешки елементи е откриена на 17 декември 1938 г. од Ото Хан и неговиот помошник Фриц Штрасман, а теоретски ја објаснила Лиза Мајтнер со внукот Ото Роберт Фриш во јануари следната година. Името на овој процес му го дал Фриш според простата делба на клетката. Фисијата е егзотермна реакција при која можат да се ослободат големи количества енергија и како електромагнетно зрачење и како кинетичка енергија на деловите (загревање на материјата). За фисијата да резултира со ослободување енергија, вкупната енергија на сврзување на добиените елементи мора да биде понегативна (повисока) од онаа на почетниот хемиски елемент.

Фисијата е вид јадрена трансмутација поради тоа што добиените хемиски елементи се разликуваат од првобитниот атом. Двете нови јадра имаат мали разлики во големината, со однос меѓу масите 3:2 кај честите фосилни изотопи. Најголемиот дел од јадрените фисии се бинарни (се расцепуваат два наелектризирани дела), но повремено (2-4 пати од 100), се добиваат три нови (позитивно наелектризирани) јадра со тернарна фисија. Големината на најмалото од нив се движи меѓу онаа на протон и јадро на аргон. (Дознајте повеќе...)


Слика и снимка на денот
Polyporus squamosus 2013 G1.jpg
Пастрмки (Polyporus squamosus).

Арктичкиот џин — цртан филм од серијата „Супермен“, 1942 г.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Споредба на големината на UY Штит во однос на нашето Сонце
На денешен ден…

Денес е 28 август 2016 г.

Настани:

1929  Рударите од рудникот Лојане, кумановско, стапија во штрајк. Поради тоа овој ден е прогласен за Ден на рударите на Македонија.
1963  Пред околу 200.000 поддржувачи во Вашингтон Мартин Лутер Кинг го одржал познатиот говор за правата на црнците „Имам еден сон“.
1991  Во Скопје, во издание на НИП „Нова Македонија“, излезе првиот број на неделниот спортски магазин „Скок“.
1996  На православниот христијански празник Успение на Света Богородица во црквата „Света Богородица“ кај Берово, од громовите што удрија во масата 10-15 илјади луѓе, загинаа девет лица, а 40-мина беа повредени.
1996  Во Битола, на празникот Успение на Света Богородица проработи првото црковно радио на подрачјето на Преспанско-пелагониската епархија.

Родени:

1749  Јохан Волфганг Гете — германски писател.
1796  Ирене-Жил Биенаме — француски математичар.
1801  Антоан Огистен Курно — француски философ и математичар.
1851  Иван Тавчар — словенечки писател и политичар.
1917  Сотир Гулески — македонски раскажувач и романописец.
1925  Аркадиј Стругацки — руски писател.
1936  Радомир Ивановиќ — српски и црногорски есеист.
1957  Виктор Христенко — руски политичар.
1960  Нона Караџова — бугарски политичар.
1977  Тодор Гечевски — македонски кошаркар.
1978  Мирко Енглих — германски борач.
1989  Јенс Дебишер — белгиски велосипедист.
1990  Бојан Кркиќ — шпански фудбалер.

Починале:

1968  Антон Панов — истакант македонски писател.
1987  Џон Хјустонамерикански филмски режисер.
1995  Михаел Енде — германски писател.

Празници:

٭  Ден на рударите на Македонија.
٭  Успение на Пресвета Богородица (Голема Богородица), неработен ден за верниците од православната вероисповед во Република Македонија.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Заедничка ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич