Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 83.244 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Обичен сколовранец на даска

Обичен сколовранец (науч. Sturnus vulgaris) — средноголема врапчевидна птица од семејството на сколовранците (Sturnidae). Долга е околу 20 см со сјајно црно перје кое во некои периоди на годината е испрскано со бели точки. Нозете ѝ се розови, а клунот лете е жолт, а зиме црн. Природното живеалиште ѝ е умерена Европа, вклучувајќи ја и Македонија и западна Азија, но е населена ширум светот - во Австралија, Нов Зеланд, Северна Америка, јужна Африка и на други места. Во јужна и западна Европа, како и во западна Азија, таа е постојан жител, а од посеверните краишта мигрира понајуг, на Пиринејскиот Полуостров и северна Африка.

Обичните сколовранци од југозападна Европа (јужно од 40° СГШ) се постојани жители, а останатите, од пределите со поостра клима се птици преселници. Тие се урбани или птици чие живеалиште е во близина на населените места. Понекогаш населуваат отворении шуми и планини, крајбрежја и многу се адаптираат, но не сакаат густи, влажни предели. Обичните сколовранци се собираат во големи групи, особено наесен и зиме. Јатото е со различна големина, а големите, бучни јата се на местата каде спијат. Оваа густа концентрација птици служи за одбрана од грабливите птици.

Обичниот сколовранец е долг 19-23 см, со распон на крилјата 31-44 см и тежина од 58 до 101 грам. Пердувите се прелеано црни, со зелен или виолетов сјај испрскани со бели точки особено зимно време. Долните делови на мажјакот се помалку точкави од оние на женките. Пердувите не вратот кај мажјаците се долги и пошироки и ги користи при прикажување кога се додворува, а кај женката тие се помали и поостри. Нозете им се цврсти и розовкаво или сивкавоцрвени. Клунот им е прав, конусен со остар врв; зимно време е кафеавкавоцрн, а лете, женките имаат лимонжолт, а машките исто таков, но со синосива основа. Се митарат еднаш годишно, доцна лете, по сезоната на парење. Новите пердуви се со бели врвови (на градите) и кремкави (на крилјата и грбот), што ѝ дава на птицата „испрскан“ изглед.

Сколовранците се чуваат како миленичиња и како лабораториски животни. Лесно се адаптираат во заробеништво, а проблем е нередот што го прават, како и болестите кои може да ги пренесат на луѓето. Одамна е позната способноста на оваа птица да ги имитира звуците, на другите птици, но и останатите звуци, што е привлечно за луѓето.

В.А. Моцарт имал милениче сколовранец кој можел да испее дел од неговиот Концерт за пијано бр. 17. Тој го купил во продавница откако го слушнал како пее една фраза што ја напишал шест недели претходно, која сè уште не била изведена во јавност. Тој станал многу приврзан со птицата и подготвил специјален погреб по три години кога починала. Се смета дека неговата „Музичка шега“ (К. 522) се заснова на стилот на вокализација на оваа птица. (Дознајте повеќе...)

Дали сте знаеле…

Од најновите статии на Википедија:

Поглед на планината Денали, Алјаска, преку езерото Вондер


На денешен ден…

Денес е 3 септември 2015 г.

Настани:

590  Грегориј I станува папа.
1650  Трета англиска граѓанска војна: Битка кај Данбар
1651  Трета англиска граѓанска војна: Вустерска битка - Чарлс II е поразен во последната главна битка во војната.
1783  Американска револуционерна војна: Војната завршува со потпишувањето на т.н. Париски договор од страна на САД и Кралството на Велика Британија.
1855  Индијански војни: Во Небраска, 700 војници под раководство на Американскиот Генерал Вилијам С. Харни се одмаздуваат за Гратан Масакарот со напаѓање на Индјанско село, убивајќи 100 мажи, жени, и деца.
1892  Англискиот фудбалски клуб Нотингем Форест го одигра својот прв натпревар во лигата против ФК Евертон.
1901  Четниците на Јане Сандански и Христо Чернопеев ја киднапирале протестантската мисионерка Мис Елен Стоун и нејзината придружничка.
1939  Започнува Втората светска војна, со објавувањето на војна од страна на Франција, Обединетото Кралство, Нов Зеланд и Австралија против Германија по инвазијата на Полска.
1943  Во Сиракуза, Италија потпишано е примирје меѓу сојузниците и италијанската Влада на маршал Бадољо. Пет дена подоцна, Италија капитулира.
1971  Катар добива независност од Обединетото Кралство. За разлика од другите емирати, Катар одбива да стане дел на Обединетите Арапски Емирати или Саудиска Арабија.
1976  Програм „Викинг“: Вселенското летало „Викинг 2“ слетува кај Утопија Планитија на Марс.
1995  Основана е фирмата eBay.
1997  Кај селото Жидилово, кај Крива Паланка во Република Македонија пристигна природниот гас.

Родени:

1568  Адријано Банчери — италијански композитор.
1571  Бенвенуто Челини — италијански вајар и залатар.
1693  Чарлс Редклиф — британски политичар.
1851  Олга Константиновна — руска кнегиња.
1856  Луис Суливан — американски архитект.
1869  Фриц Преглсловенечки хемичар, добитник на Нобелова Награда.
1875  Фердинанд Поршеавстриски автомобилски инжинер.
1897  Сали Бенсон — американски писател.
1900  Ристо Крле — македонски драмски писател.
1913  Алан Лад — американски актер.
1921  Христијан Тодоровски - Карпош — македонски народен херој.
1925  Манол Пандевски — македонски историчар и академик.
1931  Дик Мота — американски кошаркарски тренер.
1931  Радован П. Цветковски — македонски писател.
1939  Перо Миленковски — македонски писател за деца.
1945  Виолета Аларова — градоначалник на Општина Центар.
1949  Хозе Пекерман — аргентински фудбалски менаџер.
1965  Чарли Шин — американски актер.
1969  Доминик Вест — британски актер.
1976  Ешли Џонс — американска актерка.
1977  Олоф Мелберг — шведски фудбалер.
1980  Б.Г. — американски рапер.
1981  Ѓорѓи Крстевски — македонски пејач.
1983  Ники Хант — англиски фудбалер.
1984  Андре Кардозо — португалски велосипедист.
1986  Шон Вајт — американски сноубордер.
1986  Наталија Лобова — руска кануистка.
1986  Блел Кадри — француски велосипедист.

Починале:

1402  Џан Галеацо Висконти — војвода на Милано.
1658  Оливер Кромвел — лорд-протектор на Англија.
1662  Вилијам Лентал — англиски политичар.
1766  Арчибалд Боуершкотски историчар.
1860  Алексеј Комјаков — руски поет.
1866  Константин Флавитски — руски поет.
1883  Иван Тургенев — руски писател.
1970  Винс Ломбарди — американски фудбалски тренер.
1985  Драган Манце — српски и југословенски фудбалер.
1987  Мортон Фелдман — американски композитор.
1987  Азиз Кељменди — војник на ЈНА.
1989  Гаетано Ширеа — италијански фудбалер.
1991  Френк Капра — американски филмски режисер.
1993  Јован Ивањин — македонски поет.
1996  Ог Мандино — американски писател.
2001  Полин Каел — американски филмски критичар.

Празници:

* Ден на независност на Катар.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 287 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Ризница
Складиште на слики, снимки и друго
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич