Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 96.258 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Edouard Manet - Le Suicidé.jpg

Самоубиство — чин на намерно предизвикување на сопствената смрт. Факторите кои го предизвикуваат најчесто ги вклучуваат душевни болести како што се депресија, биполарно растројство, шизофренија, злоупотреба на супстанции, вклучувајќи алкохолизам и употреба на бензодиазепин. Други самоубиства вклучуваат импулсивни дејства поради стрес, како што се финансиски тешкотии, проблеми со врски или малтретирање. Оние кои претходно се обиделе да извршат самоубиство, се изложени на поголем ризик за идните обиди. Напорите за спречување на самоубиството вклучуваат ограничување на пристапот до методи на самоубиство, како огнено оружје, дрога и отрови, третман на менталните нарушувања и злоупотребата на супстанции, правилно известување за самоубиство во медиумите и подобрување на економските услови. Иако постојат кризни линии, има малку докази за нивната ефективност.

Најчесто користениот метод на самоубиство варира помеѓу земјите и е делумно поврзан со достапноста на ефективни средства. Заеднички методи вклучуваат бесење, труење со пестициди и со огнено оружје. Самоубиството резултирало со 828.000 смртни случаи на глобално ниво во 2015 година (зголемување од 712.000 смртни случаи во 1990 година). Според овие податоци, самоубиството е десетта водечка причина за смрт во светот.

Околу 0,5% до 1,4% од луѓето умираат од самоубиство, околу 12 на 100.000 лица годишно. Три четвртини од самоубиствата се појавуваат во земјите во развој. Стапките на извршени самоубиства се генерално повисоки кај мажите отколку кај жените, кои се движат од 1,5 пати повеќе во земјите во развој до 3,5 пати во развиените земји. Самоубиството е најчесто кај оние на возраст над 70 години. Сепак, во одредени земји оние на возраст меѓу 15 и 30 се со најголем ризик. Европа имала највисоки стапки на самоубиство по региони во 2015 година. Секоја година се проценува дека има 10 до 20 милиони нефатални обиди за самоубиства. Нефаталните обиди за самоубиство може да доведат до повреда и долгорочни хендикепи. Во западниот свет, обидите се почести кај младите луѓе и жените. (Дознајте повеќе...)


Слика и снимка на денот
Nasir-al molk -1.jpg
Внатрешност на џамијата „Насир ел-Мулк“ во Шираз, Иран.

Сара Бернар снимена во 1918 г. како ја рецитира поемата Молитва за нашите непријатели од Луј Пајен.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Карта на поважните градови во Сумер и Елам
На денешен ден…

Денес е 23 септември 2018 г.

Настани:

1846  Германскиот астроном Јохан Готфрид Галеја открил планетата Нептун.
1903  Над селото Цапари, на Пелистер се водела последната востаничка битка (Пелистерска битка) во битолско во времето на Илинденското востание. Во борбата против османлиската војска загинале 48 востаници.
2011  Пијанистот Симон Трпчески е прогласен за прв „Национален уметник на Македонија“.

Родени:

63 п.н.е.  Октавијан Август — римски император и војсководец.
1158  Џефри IIгроф од Бретања.
1392  Филипо Марија Висконтивојвода на Милано.
1819  Арман Иполит Луј Физо — француски физичар.
1865  Сузан Валадон — француска сликарка.
1883  Чудомир Кантарџиев — бугарски револуционер.
1883  Григори Зиновјев — руски револуционер и советски политичар.
1885  Иван Илиев Ајдински — македонски револуционер.
1889  Волтер Липман — американски новинар и писател.
1901  Јарослав Сајферт — чешки поет, добитник на Нобеловата награда за литература во 1984 година.
1914  Јован Трифуноски — македонски антрополог.
1916  Алдо Моро — Италијански професор и политичар.
1920  Мики Руни — американски глумец.
1926  Џон Колтрејн — американски џез-музичар.
1928  Томе Арсовски — македонски поет.
1930  Реј Чарлс — американски музичар.
1943  Хулио Иглесијас — шпански пејач.
1946  Даворин Поповиќ — југословенски и босански пејач, член на групата „Индекси“.
1948  Вера Николиќ — југословенска и српска атлетичарка.
1949  Брус Спрингстин — американски пејач.
1956  Паоло Роси — италијански фудбалер.
1958  Љубинка Јанковиќ — југословенска ракометарка.
1972  Карл Пилкингтон — англиски водител и комичар.
1975  Сергеј Тетјукин — руски одбојкар.
1978  Мартин Елмигер — швајцарски велосипедист.
1988  Хуан Мартин дел Потро — аргентински тенисер.

Починале:

877  Игнатиј I Константинополски — Патријарх на Константинопол.
1241  Снори Стурлусон — истакнат исландски скалд, историчар и политичар.
1463  Џовани ди Козимо де Медичи — италијански банкар.
1870  Проспер Мериме — француски писател.
1885  Карл Шпицвег — германски сликар.
1923  Георги Казепов — македонски револуционер.
1923  Иво Ќипико — српски писател.
1939  Сигмунд Фројд — австриски научник, основач на психоанализата.
1968  Свети Пио — католички свештеник.
1973  Пабло Неруда — чилеански писател.
1984  Владо Малески — македонски револуционер.
2008  Соња Савиќ — српска и југословенска глумица.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич