Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 96.606 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Halobacteria.jpg

Археидомен на едноклеточни, микроскопски организми. Тие, како и бактериите, се прокариоти, што значи дека немаат клеточно јадро ниту мембрански органели.

Археите првично биле класифицирани како бактерии, под името архебактерии (во царството Архебактерии, лат. Archaebacteria), но оваа класификација е застарена. Клетките на археите имаат уникатни својства кои ги одделуваат од другите два домени на животот, бактериите и еукариотите. Археите понатаму се поделени на повеќе колена. Класификацијата е тешка бидејќи мнозинството видови не се изолирани во лабораторија, а биле детектирани само со анализа на нивните нуклеински киселини во примероци од нивната средина.

Археите и бактериите обично се слични по големина и форма, иако неколку археи имаат многу чудни облици, како што се плоснатите и коцкастите клетки на Haloquadratum walsbyi. И покрај оваа морфолошка сличност со бактериите, археите поседуваат гени и неколку метаболни патишта кои се поблиски со оние на еукариотите, како, на пример, ензимите вклучени во транскрипцијата и транслацијата. Другите аспекти на биохемијата на археите се уникатни, како што е присуството на етерски липиди во нивните клеточни мембрани. Археите користат повеќе извори на енергија од еукариотите; тие варираат од органски соединенија, како што се шеќерите, до амонијак, метални јони, па дури и водороден гас.

Археите толерантни на хиперсалинитет (Haloarchaea) користат сончева светлина како извор на енергија, а други видови археи го врзуваат неорганскиот јаглерод; сепак, за разлика од растенијата и цијанобактериите, не се откриени видови на археи кои ги вршат и двете активности заедно. Археите се размножуваат бесполово, со проста делба, фрагментација или пупење; за разлика од бактериите и еукариотите, не се познати видови кои формираат спори. (Дознајте повеќе...)


Слика и снимка на денот
Iglesia de La Compañía, Quito, Ecuador, 2015-07-22, DD 149-151 HDR.JPG
Кораб на Исусовската црква во Кито, Еквадор. Исклучителен пример за шпанскиот барок во Америка и важи за најубавата црква во земјата.

Парна локомотива преку реката Тадами, Јапонија.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Алексеј Леонов во 1974 г.
На денешен ден…

Денес е 20 октомври 2018 г.

Настани:

1728  Во Копенхаген избувнал голем пожар, опожарувајќи го поголемиот дел од градот.
1803  Сенатот на САД го ратификувал договорот со Франција за купување на големата територија околу сливот на реката Мисисипи наречена Луизијана. Со овој договор, САД речиси ја удвоиле својата дотогашна територија.
1865  Отава станала новата престолнина на Канада.
1941  Втора Светска војна: Пред силната офанзива на германските армии, советската влада прогласи опсадна состојба во Москва и мина во Кујбишев. Тоа беше најкритичниот момент во текот на нападот на нацистичките трупи врз главниот советски град, но подоцна, по успешната контраофанзива на Црвената армија, дојде до пресврт.
1944  Втора светска војна: Ослободен градот Белград
1945  Жените во Франција добиле право на глас
1949  Југославија била избрана за постојанен член на Советот за безбедност при ООН
1973  Англиската кралица Елизабета II официјално ја отворила Сиднејската опера
1994  Амбасадорот на Република Македонија во Руската федерација, Гане Тодоровски, на свечената церемонија во Кремљ, му ги предаде акредитивите на претседателот Елцин. „Не се разочаравме што ве признавме под името Македонија“, изјави Елцин.
2001  Протести низ француските градови против зависноста од нуклеарна енергија.

Родени:

1864  Алексо Поројлијата, македонски револуционер.
1866  Густав Касел — шведски економист.
1875  Димо Хаџи Димов — македонски револуционер.
1882  Бела Лугоши — американски глумец со унгарско потекло.
1915  Мирче Ацевнароден херој на Македонија.
1915  Антон Попов — македонски револуционер, публицист, писател.
1946  Елфриде Јелинек — австриска писателка, добитничка на Нобеловата награда во 2004 година.
1950  Том Пети — американски рок-музичар.
1951  Клаудjо Ранјери — италијански фудбалер и тренер.
1958  Иво Погорелиќ — југословенски и хрватски пијанист.
1959  Борис Стрел — словенечки и југословенски скијач.
1960  Лепа Брена — српска и југословенска фолк-пејачка.
1961  Драгиша Биниќ — југословенски и српски фудбалер.
1961  Јан Раш — велшки фудбалер.
1966  Абу Мусаб Ал Заркави — член на Ал-Каеда.
1971  Снуп Дог — американски рапер и музички продуцент.
1992  Матија Де Шиљо — италијански фудбалер.

Починале:

1940  Гунар Асплунд — шведски архитект.
1987  Андреј Колмогоров — руски и советски математичар.
1992  Коча Поповиќ — српски и југословенски офицер, политичар, филозоф и писател.
1994  Берт Ланкастер — американски глумец и режисер.
1994  Сергеј Бондарчук — советски сценарист, режисер и глумец.
2003  Миодраг Петровиќ - Чкаља — српски глумец и комичар.
2003  Ѓоко Георгиев — водител на емисии на Македонското радио и автор на текстови на поп-музика.
2005  Ширли Хорн — американска џез-музичарка и пејачка.
2011  Муамер Гадафилибиски диктатор.
2013  Лоренс Клајн — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1980 година.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич