Тадеуш Ружевич

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Златен венец.svg Тадеуш Ружевич
180px
Роден/а9 октомври 1921
Полска Радомско, Полска
Починат/а24 април 2014
Занимањепоет, писател, драматург

Тадеуш Ружевич (полски: Tadeusz Różewicz) (9 октомври 1921 - 24 април 2014) - полски поет и писател.

Биографија[уреди | уреди извор]

Тадеуш Ружевич е роден на 9 октомври 1921 година во Радомско, Полска. Во текот на Втората светска војна, заедно со неговиот брат Јануш (кој исто така бил поет), Тадеуш бил војник во рамките на партизанската антифашистичка Народна армија. За разлика од Јануш, кој бил погубен од Гестапо во 1944 година, Ружевич ја преживеал војната.

Творештво[уреди | уреди извор]

Ружевич ѝ припаѓа на првата генереација полски поети, родени и образовани по полското осамостојување во 1918 година. Неговите први младешки песни се објавени во 1938 година. До неговото драмско деби во 1960 година, Ружевич објавил дванаесет високоценети збирки поезија. Оттогаш, тој напишаал речиси педесет драми. Оваа ерупција на драматуршка енергија била придружена со привремени навраќања кон поезијата и кратки излети во светот на прозата. Ружевич, кој бил номиниран за Нобелова награда за литература, е добитник на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата и се смета за еден од најдобрите повоени полски поети и можеби за најинвентивен полски драматург. Негови најпознати драми се: „Картотека“, „Прекинатиот чин“, „Наталитет“, „Гладниот уметник си оди“ и „Бела венчавка“.

Созреан во борбата против нацистичкиот окупатор, целата поезија и поетика на Ружевич произлегува од визијата на војната и смртта. Во една прилика, тој напишал: „Не можев да разберам дека поезијата постои иако е убиен човекот. Убиен е оној кој ја доведол поезијата во живот, договорениот јазик што треба да го изрази она што не може да се изрази... Со сомнеж гледам на тие остварувања. Ги составив од остатоците на зборовите кои преостанаа, од незаменливите слики, од големото буниште, од големите гробишта. Ми се чинеше дека јас сум првиот човек кој рече „добар ден“, „вода“, „сонцето изгрева“. Создавав поезија за преплашените и ослепените. Учевме да зборуваме од почетокот. Тие и јас.“ Навидум, Ружевич е мрачен поет. Тој не се обидува да поетизира. Нему му е туѓо секое поетизирање, музицирање, сликање. Тој се обидува да ја најде основната нишка на поезијата која, според него, не се наоѓа ниту во музиката, ниту во метафората. На вистинскиот поет таквите елементарни песни му се појавуваат еднаш или двапати во животот. Затоа, тој ја бара вистинската песна и вистинскиот збор. Токму затоа, во неговите песни многу е важна формата. Впрочем, една негова поетска збирка се вика „Форми“. Ружевич го крши стихот, го отфрла сето она што му делува непотребно и го сака само чистиот, елементарен збор. Се обидува од елементите на зборот да создаде нова целина. Со нивна помош, тој сака да дојде до тишината и до разјаснувањето. Ружевич се смета за класик на полската поезија и од него учеле речиси сите помлади полски поети. Тој открил нови изразни можности на полскиот стих, така што дури и оние поети кои не се свесни за неговото влијание, всушност, во голем мера му должат нему.[1]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Savremena poljska poezija. Beograd: Nolit, 1964, стр. 169-170.