Википедија:На денешен ден/Архива/Март
Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“
Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.
1 март[уреди извор]
Настани
| 1913 | Во Петроград е објавен и издаден Меморандумот за независноста на Македонија од страна на ополномоштените Македонци, членови на МНЛД. Испратен до британскиот и рускиот министер за надворешни работи, амбасадорите на големите сили и објавен во европскиот печат. |
| 1917 | Лондонската метро-станица „Портланд Руд“ го добива името „Грејт Портланд Стрит“ |
| 1992 | Во Сараево е убиен Никола Гардовиќ, прва жртва на војната во БиХ. |
| 1994 | Владата на Словачка донесе одлука за признавање на Македонија и за воспоставување на дипломатски односи на ниво на амбасади. |
| 1997 | Изгоре Планинарскиот дом „Дервен“, еден од најстарите во Македонија (изграден 1951 година). |
Родени
| 1810 | Фредерик Шопен — полски композитор и пијанист, наречен „поет на клавирот“. |
| 1886 | Оскар Кокошка — австриски сликар. |
| 1899 | Димитар Пандилов — прв македонски импресионистички сликар. |
| 1904 | Глен Милер — американски музичар, продуцент и композитор. |
| 1921 | Благоја Корубин — македонски јазичар. |
| 1927 | Хари Белафонте — американски глумец и пејач. |
| 1929 | Марија Мирчов - Скаловска — македонска оперска и концертна пејачка. |
| 1933 | Шпиро Губерина — хрватски глумец. |
| 1944 | Роџер Далтри — англиски рок-пејач, член на групата „Ху“. |
| 1958 | Ник Кершо — англиски поп-музичар. |
| 1983 | Станка Златева — бугарски борач. |
| 1993 | Хуан Бернат — шпански фудбалер. |
| 1994 | Џастин Бибер — канадски поп-пејач и глумец. |
Починале
| 1643 | Џироламо Фрескобалди — италијански оргулист и композитор, најголем мајстор на органа во своето време. |
| 1911 | Јакоб Хенрик вант Хоф — холандски хемичар, добитник на Нобеловата награда за хемија (1901). |
| 1971 | Франтишек Хрубин — чешки писател. |
| 1980 | Дикси Дин — англиски фудбалер. |
Празници
| * | Летник — македонски народен празник, поврзан со почетокот на пролетта и враќањето на преселните птици. |
2 март[уреди извор]
Настани
| 1492 | Шпанскиот крал Фардинанд II, наречен „Католикот“ го наредил прогонот на Евреите од Шпанија, дел од кои завршиле во Македонија. |
| 1923 | Започнал да излегува американскиот неделник „Тајм“. |
| 1933 | Во Њујорк се одржала премиерата на филмот „Кинг Конг“. |
| 1942 | Близу до Плетвар, загинале Борка Талески - Црниот и Лазо Колевски - Лавски — народни херои на Македонија. |
| 1943 | Британското воено воздухопловство во Втората светска војна систематски започна да ги бомбардира европските железнички системи на територијата под контрола на нацистичка Германија. |
| 1946 | Хо Ши Мин е избран за претседател на Северен Виетнам. |
| 1956 | Поранешната француска колонија, Мароко се здобила со независност. |
| 1965 | На Бродвеј била одржана премиерата на познатиот мјузикл „Моите песни, моите сништа (The sound of music)“. |
| 1969 | На аеродромот во Тулуз бил извршен пробниот лет на надзвучниот патнички авион „Конкорд“ во траење од 27 минути. |
| 1970 | Поранешната британска колонија Родезија била прогласена за република, со што и формално се стекнала со независност. |
| 1972 | Во САД е лансиран вселенскиот брод „Пионер 10“ за испитување на планетата Јупитер. |
| 1973 | Претставници на 12 земји го потпишаа во Париз завршниот документ за мир во Виетнам. |
| 1980 | Во Скопје бил формиран Факултетот за ликовни уметности. |
| 1993 | Во Скопје, во Касарната „Гоце Делчев“ се промовирани 64 водници на АРМ, прва класа подофицери произведени во Центарот за воено образование и обука за одбрана. |
| 1995 | Покренато е обвинение против поранешниот премиер на Италија Џулио Андреоти поради негова поврзаност со мафијата. |
Родени
| 1459 | Адријан VI — римски папа. |
| 1749 | Оноре Габриел Мирабо — француски политичар и државник. |
| 1824 | Беджих Сметана — чешки композитор. |
| 1900 | Курт Вајл — германски композитор. |
| 1942 | Лу Рид — американски рок-музичар, член на групата „Велвет андерграунд“ (Velvet Underground). |
| 1948 | Рори Галагер — ирски блуз и рок музичар. |
| 1955 | Зринко Тутиќ — босански и хрватски пејач и композитор на поп-музика. |
| 1956 | Јовица Елезовиќ — југословенски ракометар. |
| 1962 | Џон Бон Џови — американски рок-музичар. |
| 1971 | Метод Мен — американски рапер, музички продуцент и глумец. |
| 1972 | Маурисио Почетино — аргентински фудбалер и тренер. |
| 1973 | Дејан Бодирога — српски кошаркар. |
| 1978 | Силвестер Шмид — полски велосипедист. |
| 1983 | Игор Антон — шпански велосипедист. |
| 1986 | Петр Јирачек — чешки фудбалер. |
| 1988 | Вито Маноне — италијански фудбалер. |
Починале
| 1923 | Сара Бернар — француска артистка. |
| 1930 | Дејвид Херберт Лоренс — англиски писател. |
| 1939 | Хауард Картер — англиски египтолог. |
| 1942 | Лазо Колевски - Лавски — народен херој на Македонија. |
| 1942 | Борка Талески — народен херој на Македонија, непосреден организатор на востанието на 11 октомври. |
| 1982 | Филип К. Дик — американски писател. |
| 1996 | Анатоли Дамјановски — македонски педагог и професор на Филозофскиот факултет - Скопје. |
Празници
2 март (празници)
3 март[уреди извор]
Настани
| 1822 | Повеќе од 8.000 востаници и цивилно население во Његуш го прогласија избувнувањето на Његушкото востание против османлиското владеење. Во востанието учествуваа Македонци, Грци и Власи. Востанието претставува предвесник на разгорувањето на националноослободителното движење на македонскиот народ. |
| 1878 | По завршувањето на Руско-турската војна, склучен е Санстефанскиот мировен договор, со кој Бугарија добила независност и големи територии. Поради несогласувањето на големите сили со договорот, само 3 месеци подоцна е одржан Берлинскиот конгрес на кој е извршена ревизија. Ден на независноста на Бугарија. |
| 1918 | Потпишан е мировниот договор во Брест-Литовск меѓу Русија и Централните сили, со кој Русија излегла од Првата светска војна. |
| 1944 | Во близина на Ново Село (кумановско) III Македонска НОУ бригада заробила околу 30 четници кои по разбивањето на четничкиот Вардарски корпус се криеле во овој регион. |
| 1974 | Во близината на Париз се урнал турски авион што летал на релацијата Анкара-Лондон при што загинале 345 лица. |
| 1996 | Во Шпанија, конзервативната Народна партија на Хозе Марија Азнар победи на парламентарните избори. |
| 2002 | Во Швајцарија се одржал референдум во кој граѓаните се изјасниле за влез во Обединетите Нации. |
Родени
Починале
| 1605 | Климент VIII — римски папа. |
| 1703 | Роберт Хук — англиски научник. |
| 1878 | Јанка Каневчева — македонска револуционерка. |
| 1996 | Маргарит Дирас — француска писателка. |
| 2005 | Ринус Михелс — холандски фудбалер и тренер. |
| 2008 | Џузепе Ди Стефано — италијански оперски пејач, тенор. |
| 2009 | Јан Владислав — чешки писател. |
| 2010 | Момо Капор — српски и југословенски писател, новинар и сликар. |
| 2017 | Рејмон Копа — француски фудбалер. |
Празници
| * | Национален празник на Република Бугарија |
| * | Ден на општина Тетово |
4 март[уреди извор]
Настани
| 1789 | Во Њујорк е свикан првиот Конгрес на САД. |
| 1933 | Претседателот на САД, Франклин Делано Рузвелт, под притисок на економската криза ја објави својата „нова политика (Њу дил)“, чија суштина беше интервенција на капиталистичката држава во нарушениот стопански систем во земјата. |
| 1942 | Во Софија, бугарската полиција го уапсила поетот Никола Јонков Вапцаров. |
| 1945 | Во Скопје е одржан првиот слободен црковно-народен собор. Во присуство на над триста делегати, свештеници, претставници на народната власт и на Народниот фронт, делегатите го искажале расположението на македонскиот народ за создавање на Македонска православна црква преку обнова на старата Охридска архиепископија, во 1767 година незаконски укината од турскиот султан Мустафа III, а по барање на Цариградската патријаршија. |
| 1952 | Народна Република Кина ги обвини САД дека употребуваат бактериолошко оружје во Корејската војна. |
| 1965 | Сирија национализира девет нафтени компании, вклучувајќи две американски нафтени концерни. |
| 1965 , | Со премиерата на претставата „Богомилска балада“, според романот на Владо Малески, а во режија на Тодорка Кондова, започнал со работа Драмскиот театар во Скопје. |
Родени
| 1188 | Бланка Кастилјска — сопруга на кралот Луј VIII. |
| 1678 | Антонио Вивалди — венецијански свештеник и композитор. |
| 1878 | Пјотр Демјанович Успенски — руски филозоф. |
| 1934 | Александар Митевски — македонски поет. |
| 1935 | Бент Ларсен — дански шахист. |
| 1947 | Јан Гарбарек — норвешки џез-музичар. |
| 1951 | Кени Далглиш — шкотски фудбалер и тренер. |
| 1954 | Кетрин О'Хара — американска глумица. |
| 1954 | Франсоа Фијон — француски премиер. |
| 1961 | Теодосиј Спасов — бугарски џез-музичар. |
| 1962 | Мирсад Баљиќ — босански и југословенски фудбалер. |
| 1965 | Халед Хосеини — авганистански писател и лекар. |
| 1967 | Еван Дандо — американски рок-музичар. |
| 1968 | Киријакос Мицотакис — грчки политичар. |
| 1974 | Младен Крстаиќ — српски фудбалер и тренер. |
| 1983 | Зоран Балдовалиев — македонски фудбалер. |
| 1985 | Хрвоје Чале — хрватски фудбалер. |
| 1992 | Бернд Лено — германски фудбалски голман. |
Починале
| 254 | Луциј I — римски папа. |
| 561 | Пелагиј I — римски папа. |
| 1193 | Саладин — курдски државник и воен водач. |
| 1805 | Жан Батист Грез — фрацуски сликар. |
| 1832 | Жан Франсоа Шамполион — француски научник. |
| 1852 | Николај Васиљевич Гогољ — руски писател, хуморист и сатиричар. |
| 1967 | Владан Десница — југословенски писател. |
| 1974 | Михаил Тихонравов — советски ракетен стручњак и научник. |
| 1996 | Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Гаврил — поглавар на Македонската православна црква. |
| 2002 | Велибор Васовиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер. |
Празници
4 март (празници)
5 март[уреди извор]
Настани
| 1953 | Во Македонија е организирана првата акција за доброволно дарување на крв. |
| 1992 | Домот на младите „25 Мај“ во Скопје го промени името во Младински културен центар. |
| 1993 | Авион од типот „Фокер 100“ на авиокомпанијата „Палер Македонија“, веднаш по полетувањето од аеродромот во Петровец кај Скопје, се урна. 83 лица го загубија животот. |
Родени
| 1133 | Хенри II — англиски крал. |
| 1512 | Герард Меркатор — првиот човек којшто го има претставено светот на географска карта. |
| 1569 | Џовани Батиста Тјеполо — фрескосликар од „Великиот маниризам“. |
| 1658 | Антуан Ломе де Ламот-Кадилак — основач на Детроит. |
| 1862 | Зигберт Тараш — германски шаховски велемајстор. |
| 1871 | Роза Луксембург — организаторка на полското и на германското работничко двиење. |
| 1903 | Златко Шнајдер — хрватски и југословенски комунист, секретар на СКОЈ. |
| 1915 | Венко Марковски — македонски и бугарски поет. |
| 1918 | Џејмс Тобин — американски економист, добитник на Нобеловата награда. |
| 1922 | Пјер Паоло Пазолини — италијански режисер и писател. |
| 1926 | Лазо Милошевски — југословенски и македонски атлетичар. |
| 1944 | Ристо Шанев — македонски поет и писател. |
| 1949 | Благоја Ристески - Платнар — македонски поет. |
| 1952 | Петар Борота — југословенски и српски фудбалер. |
| 1957 | Марк Е. Смит - англиски рок-музичар. |
| 1968 | Илирјан Бекири — македонски политичар. |
| 1974 | Јенс Јеремис — германски фудбалер. |
| 1974 | Ева Мендес — американска глумица. |
| 1976 | Шарунас Јасикевичиус — литвански кошаркар. |
Починале
| 1827 | Александар Волта — италијански физичар. |
| 1827 | Пјер Симон Лаплас — француски астроном, физичар и математичар. |
| 1893 | Иполит Адолф Тен — француски критичар и историчар. |
| 1925 | Клеман Адер — француски инженер и пронаоѓач. |
| 1953 | Јосиф Сталин — советски државник и политичар. |
| 1953 | Сергеј Прокофјев — руски и советски композитор. |
| 1964 | Милтон Манаки — прв македонски и балкански филмски снимател. |
| 1966 | Ана Ахматова — руска и советска поетеса. |
| 1982 | Џон Белуши — американски глумец. |
| 1984 | Тито Гоби — италијански оперски пејач, баритон. |
| 2013 | Уго Чавез — претседател на Венецуела. |
| 2015 | Влада Дивљан — српски и југословенски рок музичар. |
Празници
5 март (празници)
6 март[уреди извор]
Настани
| 1793 | Франција ѝ објави војна на Шпанија. |
| 1926 | Воспоставен е првиот телефонски разговор преку Атлантикот, помеѓу Лондон и Њујорк. |
| 1962 | Во САД е лансирано првото автоматско меѓупланетарно летало „ОСО 1“ (орбитална сончева опсерваторија). |
| 1989 | Кина објави вонредна состојба во Тибет по тридневните антикинески немири во јужната планинска провинција. |
| 1993 | Силите лојални на ирачкиот претседател Садам Хусеин, според западни извори, во Басра и други градови во јужниот дел на Ирак убија најмалку 400-на учесници на бунтот против централната власт |
Родени
| 1459 | Јакоб Фугер — германски банкар. |
| 1475 | Mикеланџело — италијански сликар и вајар. |
| 1875 | Морис Равел — француски композитор. |
| 1926 | Анджеј Вајда — полски филмски режисер. |
| 1937 | Валентина Терешкова — советски космонаут. |
| 1944 | Кири Те Канава — новозеландска оперска пејачка. |
| 1953 | Снежана Савиќ — српска глумица. |
| 1954 | Никица Цукров — хрватски и југословенски фудбалер и тренер. |
| 1954 | Харалд Шумахер — германски фудбалски голман. |
| 1972 | Шекил О'Нил — американски кошаркар. |
| 1977 | Јоргос Карагунис — грчки фудбалер. |
| 1984 | Томаш Марчињски — полски велосипедист. |
| 1988 | Симон Мињоле — белгиски фудбалер. |
| 1989 | Ањешка Радванска — полска тенисерка. |
| 1989 | Нелсон Оливеира — португалски велосипедист. |
| 1996 | Тимо Вернер — германски фудбалер. |
Починале
| 1543 | Антонио Алегри Кореџо — италијански сликар, еден од творците на барокното сликарство. |
| 1683 | Гварино Гварини — италијански архитект. |
| 1973 | Перл Бак — американска писателка. |
| 1999 | Стенли Кјубрик — американски филмски режисер. |
| 2013 | Алвин Ли — англиски рок-музичар. |
Празници
6 март (празници)
7 март[уреди извор]
Настани
| 1957 | Двете некогашни британски колонии — Златниот Брег и Тоголенд се обединија и ја формираа независната држава Гана. |
| 1978 | Почна емитувањето на Втората програма на Телевизија Скопје. |
| 1980 | Француската писателка Маргарет Јурсенар е избрана за член на Француската академија на науките. Со тоа таа влезе во историјата како прва жена, член на француската институција. |
Родени
| 1693 | Климент XIII — римски папа. |
| 1475 | Микеланџело — италијански вајар, сликар, градител и поет. |
| 1765 | Жозеф Нисефор Ниепс — француски пронаоѓач, првенец на фотографијата. |
| 1850 | Томаш Масарик — чешки социолог, филозоф и политичар. |
| 1864 | Александар Радев — македонски деец и бугарски политичар. |
| 1872 | Пит Мондријан — холандски сликар и теоретичар. |
| 1875 | Морис Равел — француски композитор. |
| 1926 | Ернст Оцвирк — австриски фудбалер. |
| 1936 | Ристо Миљановски — македонски писател. |
| 1937 | Валентина Владимировна Терешкова — советски космонаут. |
| 1951 | Ненад Стекиќ — српски и југословенски атлетичар. |
| 1952 | Тоде Илиевски — македонски писател. |
| 1953 | Благоја Стефановски — македонски политичар. |
| 1959 | Илија Велев — македонски писател. |
| 1959 | Лучано Спалети— италијански фудбалер и тренер. |
| 1960 | Иван Лендл — чешки и американски тенисер. |
| 1959 | Владимир Талески — македонски поет, раскажувач. |
| 1980 | Лора Припон — американска глумица. |
| 1984 | Матје Фламини — француски фудбалер. |
| 1984 | Леј Шенг — кинески олимписки мечувалец. |
Починале
| 322 п.н.е. | Аристотел — еден од најважните филозофи и научници на антиката. |
| 161 | Антонин Пиј — римски цар. |
| 1274 | Тома Аквински — христијански теолог и свештеник. |
| 1724 | Инокентиј XIII — римски папа. |
| 1875 | Џон Едвард Греј — познат британски зоолог. |
| 1891 | Франц Миклошич — словенечки славист. |
| 1945 | Албрехт Пенк — германски геоморфолог. |
| 1973 | Перл Бак — американска писателка. |
| 1975 | Михаил Бахтин — руски филозоф. |
| 1990 | Спиро Прилепчански — македонски новинар. |
| 2006 | Али Фарка Туре — музичар од Мали. |
Празници
7 март (празници)
8 март[уреди извор]
Настани
| 1658 | Склучен Роскилдскиот мировен договор со кој Шведска добива неколку покраини од Данска и Норвешка. |
| 1910 | На II Mеѓународна конференција на жените социјалистки, организирана на иницијатива на Клара Цеткин во Копенхаген е одлучено датумот 8 март да се слави секоја година како „Меѓународен ден на жената“. |
| 1945 | Во Скопје првпат е прославен Денот на жената. По тој повод во салата на Офицерскиот дом се одржа голем митинг. |
| 1946 | Президиумот на Народното собрание донел закон за измена на името на Демократска Федерална Македонија во „Народна Република Македонија“. |
Родени
| 1566 | Карло Џезуалдо — италијански композитор. |
| 1879 | Ото Хан — добитник на Нобеловата награда за хемија. |
| 1899 | Мато Ловрак — хрватски писател. |
| 1907 | Константин Караманлис — грчки политичар. |
| 1929 | Ебе Камарго — бразилска глумица, водителка и пејачка. |
| 1938 | Милан Галиќ — српски и југословенски фудбалер. |
| 1941 | Христо Крстевски — македонски писател и есеист. |
| 1949 | Теофило Кубилјас — перуански фудбалер. |
| 1951 | Џејмс Вилијамс — американски џез-музичар. |
| 1977 | Петар Ангелов — македонски ракометар. |
| 1990 | Петра Квитова — чешка тенисерка. |
| 1995 | Марко Гудуриќ — српски кошаркар. |
Починале
| 1144 | Целестин II — римски папа. |
| 1869 | Хектор Берлиоз — француски композитор. |
| 1917 | Фердинанд Цепелин — германски генерал и конструктор на воздушните бродови (балони), според него наречени Цепелин. |
| 1923 | Јоханес ван дер Валс — холандски физичар и математичар. |
| 1942 | Хозе Раул Капабланка — кубански шаховски велемајстор. |
| 1999 | Џо Димаџо — американски играч на безбол. |
| 2016 | Џорџ Мартин — британски музички продуцент. |
Празници
| * | Меѓународен ден на жената |
9 март[уреди извор]
Настани
| 1776 | Шкотскиот економист Адам Смит го објавил неговото капитално дело „Богатството на народите“. |
| 1908 | Бил основан италијанскиот фудбалски клуб Интер од Милано. |
| 1916 | Прва светска војна: Германија ѝ објавила војна на Португалија. |
| 1956 | Кипарскиот архиепископ Макариос е депортиран од Кипар на Сејшелските Острови, во Индискиот Океан. Макариос во 1960 година стана прв претседател на независната Кипарска Република. |
| 1966 | Франција соопшти дека има намера да ги повлече своите трупи од НАТО и дека ќе побара воените инсталации на овој Пакт да се отстранат од нејзината територија. |
| 1987 | Техеран го обвини Багдад дека користи хемиско оружје во Иранско-ирачката војна. |
| 1995 | Владата на Република Естонија донесе одлука за воспоставување дипломатски односи со Република Македонија на амбасадорско ниво. |
| 1999 | Претседателот на Иран, Мохамед Хатами, допатува во посета на Италија. Тоа е прва посета на Запад од страна на шеф на иранска држава по исламската револуција во 1979 година во оваа земја. |
Родени
| 1459 | Америго Веспучи — италијански морепловец. |
| 1814 | Тарас Шевченко — украински писател. |
| 1907 | Мирча Елијаде — романски писател, историчар, филозоф, новинар, есеист. |
| 1920 | Фрањо Михалиќ — хрватски и југословенски атлетичар. |
| 1930 | Орнет Колмен — американски џез-музичар. |
| 1934 | Јуриј Гагарин — советски космонаут. |
| 1942 | Џон Кејл — велшки музичар, член на групата „Велвет андерграунд“. |
| 1943 | Боби Фишер — американски шахист, поранешен светски првак. |
| 1950 | Милиќ Вукашиновиќ — српски и југословенски музичар. |
| 1959 | Такаки Каџита — јапонски физичар и нобеловец. |
| 1960 | Жељко Обрадовиќ — српски и југословенски кошаркар и тренер. |
| 1960 | Тјери Вињерон — француски атлетичар. |
| 1968 | Јури Џоркаеф — француски фудбалер. |
| 1975 | Хуан Себастијан Верон — аргентински фудбалер. |
| 1983 | Роберто Ферари — италијански велосипедист. |
| 1990 | Дели Блинд — холандски фудбалер. |
Починале
| 1661 | Жил Мазарен — истакнат француски политичар од италијанско потекло. |
| 1782 | Сава Петровиќ Његош — црногорски владика и митрополит. |
| 1851 | Ханс Кристијан Ерстед — дански физичар. |
| 1992 | Менахем Бегин — израелски политичар. |
| 1994 | Хенри Чарлс Буковски — поет и писател од САД. |
| 2018 | Атанас Кираџиев — македонски атлетичар. |
Празници
9 март (празници)
10 март[уреди извор]
Настани
| 241 п.н.е. | Римјаните ја поразуваат Картагинската флота, ставајќи крај на Првата пунска војна |
| 1912 | Јуен Шикај станува привремен претседател на Република Кина. |
| 1945 | Втора светска војна: Токио е уништен во нападот на 300 американски бомбардери Б-29, при што загинаа околу 100.000 жители ја јапонскиот главен град. |
| 1951 | Фулгенсио Батиста извршува успешен државен удар во Куба. |
| 1953 | Во Скопје излезе првиот број на весникот „Просветен работник“, како орган на Здружението на просветните работници на НР Македонија. Од 11.11.1992 година излегува како гласило на Министерството за образование и физичка култура. |
| 1990 | Проспер Аврил е тргнат од власта во Хаити. |
| 1992 | Наместо терминот „милиција“, што се користеше во Република Македонија за припадниците на Министерството за внатрешни работи, почна да се употребува терминот „полиција“. |
| 1993 | Сухарто по шести пат е избран за претседател на Индонезија. |
| 1997 | Ватикан воспостави дипломатски односи со Либија. |
Родени
Починале
| 483 | Симплициј — римски папа. |
| 1830 | Муцио Клементи — англиски композитор. |
| 1856 | Јован Стерија Поповиќ — српски писател. |
| 1861 | Тарас Шевченко — украински писател. |
| 1872 | Џузепе Мацини — италијански револуционер. |
| 1937 | Евгениј Замјатин — руски писател. |
| 1940 | Михаил Булгаков — руски писател. |
| 1965 | Стале Попов — македонски писател. |
| 1985 | Константин Черненко — советски лидер. |
Празници
10 март (празници)
11 март[уреди извор]
Настани
| 1913 | Велика Британија и Германија постигнале Договор за границите на африканските колонии Нигерија и Камерун. |
| 1917 | Британската војска го зазела Багдад во Првата светска војна. |
| 1938 | Војската на фашистичкиот Трет Рајх влегла во Австрија (т.н. „аншлус“). |
| 1943 | Околу 550 Евреи од Штип биле депортирани во концентрациониот логор „Треблинка“. |
| 1945 | Во Македонија почнале првите слободни избори за селски, градски и околиски народноослободителни одбори. На овие избори кои траеле до 25 март, за прв пат гласале и жените, лицата со навршени 18 години и сите припадници на Југословенската армија. |
| 1981 | Започнале протестите на Косово со барање тоа да стане република и да излезе од прегратките на Србија. |
| 1996 | Република Македонија била примена за 39-ти рамноправен член во Северноатлантскиот совет за соработка. |
| 1996 | Со одлука на Советот на европските министри, Република Македонија била примена во Клубот на земјите членки на ФАРЕ. |
Родени
| 1544 | Торквато Тасо — италијански поет. |
| 1822 | Жозеф Бертран — француски математичар. |
| 1892 | Артур Хонегер — француски композитор од швајцарско потекло. |
| 1920 | Благоја Ангеловски — македонски филмски работник. |
| 1931 | Драган Ѓаконовски - Шпато — македонски композитор, диригент и музички аранжер. |
| 1931 | Драгутин Аврамовски - Гуте — македонски академски сликар и графичар. |
| 1945 | Пири — шпански фудбалер. |
| 1952 | Даглас Адамс — англиски писател, драматург и музичар. |
| 1961 | Мирјана Ѓурица — југословенска ракометарка. |
| 1978 | Дидје Дрогба — фудбалер од Брегот на слоновата коска. |
| 1987 | Танел Кангерт — естонски велосипедист. |
| 1987 | Стефано Пираци — италијански велосипедист. |
| 1988 | Фабио Коентрао — португалски фудбалер. |
| 1994 | Ендрју Робертсон — шкотски фудбалер. |
Починале
| 1908 | Едмондо Амичис — италијански писател и патописец. |
| 1931 | Фридрих Мурнау — германски режисер. |
| 1941 | Јосиф Михајловиќ — градоначалник на Скопје пред Втората светска војна. |
| 1955 | Александар Флеминг — англиски микробиолог. |
| 2002 | Илија Милчин — македонски глумец, режисер, лингвист и преведувач. |
| 2002 | Џејмс Тобин — американски економист, добитник на Нобеловата награда. |
| 2006 | Слободан Милошевиќ — претседател на Србија и на Сојузна Република Југославија. |
| 2016 | Драган Николиќ — српски глумец. |
Празници
11 март (празници)
12 март[уреди извор]
Настани
| 1365 | Отворен е Универзитетот во Виена, една од најстарите установи од овој вид во светот. Првиот универзитет во Европа е основан во Болоња, во 1119 година, вториот во Париз, Франција, во 1150 година, третиот од Оксфорд, Англија, во 1214 година, четвртиот во Кембриџ, Англија, во 1229 година, петтиот во Прага, Чешка, во 1348 година, шестиот во Краков, Полска, во 1364 година итн. |
| 1912 | Американскиот капетан Алберт Бери го изведе првиот скок со падобран од авион. |
| 1935 | Персија го доби новото официјално име на земјата - Иран. |
| 2003 | Во Белград е извршен атентат врз српскиот премиер Зоран Ѓинѓиќ. |
Родени
| 1685 | Џорџ Беркли — ирски филозоф. |
| 1824 | Густав Кирхоф — германски физичар. |
| 1863 | Габриеле Данунцио — италијански поет. |
| 1881 | Мустафа Кемал Ататурк — прв турски претседател. |
| 1889 | Васлав Нижински — руски балетан и кореограф. |
| 1898 | Рибејро Коуто — бразилски писател и дипломат. |
| 1913 | Петар Богданов - Кочко — македонски композитор и оперски пејач (тенор). |
| 1922 | Џек Керуак — американски писател. |
| 1927 | Гајо Петровиќ — хрватски марксистички филозоф. |
| 1946 | Лајза Минели — американска глумица и пејачка. |
| 1948 | Џејмс Тејлор — американски поп-музичар. |
| 1950 | Хавиер Клементе — шпански фудбалер и тренер. |
| 1957 | Патрик Батистон — француски фудбалер. |
| 1962 | Зоран Чутура — хрватски и југословенски кошаркар. |
| 1971 | Драгутин Топиќ — српски и југословенски атлетичар. |
| 1987 | Максвел Холт — американски одбојкар. |
| 1989 | Нејтан Хас — австралиски велосипедист. |
| 1990 | Илија Несторовски — македонски фудбалер. |
| 1990 | Никита Алексеев — руски одбојкар. |
Починале
| 1925 | Сун Јат Сен — кинески револуционер и политичар. |
| 1935 | Михајло Пупин — српско-американски физичар со потекло од Вевчани. |
| 1955 | Чарли Паркер — американски џез-музичар. |
| 1995 | Мија Алексиќ — југословенски и српски глумец. |
| 2000 | Александар Николиќ — српски и југословенски кошаркарски тренер. |
| 2003 | Зоран Џинџиќ — српски премиер. |
| 2017 | Вања Лазарова — македонска пејачка на народна музика. |
Празници
12 март (празници)
13 март[уреди извор]
Настани
| 1325 | Основан е градот Теночтитлан, престолнина на државата на Ацтеките. |
| 1781 | Англискиот астроном од германско потекло Вилијам Хершел неочекувано ја откри седмата голема планета на Сончевиот систем која го доби името Уран. Ги откри двата од петте познати сателити на Уран и на Сатурн. |
| 1848 | Еден ден по масовните демонстрации во Виена, паднала владата на канцеларот Клеменс Метерних, кој побегнал во Велика Британија, а царот Фердинанд I ветил донесување нов устав. |
| 1881 | Членовите на тајното терористичко здружение „Народна волја“ го убиле рускиот цар Александар Втори од династијата Романови. |
| 1969 | Стапи во сила Меѓународната конвенција за ликвидирање на сите облици на расна дискриминација. |
| 1992 | Северозападна Турција ја зафати катастрофален земјотрес при што загинаа 653, а беа повредени околу 700 луѓе. |
| 2005 | Локални избори во Република Македонија, први по новата територијална поделба. |
| 2013 | Избран папата Франциск, прв јужноамерикански и исусовски папа. |
| 2015 | Прокопис Павлопулос станува претседател на Грција. |
Родени
| 1615 | Инокентиј XII — римски папа. |
| 1733 | Џозеф Пристли — англиски материјалистички филозоф, физичар и хемичар. |
| 1781 | Карл Фридрих Шинкел — германски архитект, урбанист и сликар. |
| 1855 | Персивал Лоуел — американски астроном. |
| 1860 | Хуго Волф — австриски композитор. |
| 1907 | Петре Прличко — глумец и режисер, доајен на македонската театарска уметност. |
| 1929 | Борис Бузанчиќ — хрватски и југословенски глумец. |
| 1941 | Махмуд Дарвиш — палестински поет. |
| 1944 | Атина Бојаџи — македонска пливачка. |
| 1945 | Анатолиј Фоменко — руски математичар. |
| 1955 | Бруно Конти — италијански фудбалер и тренер. |
| 1960 | Адам Клејтон — ирски рок-музичар, член на групата „У2“ (U2). |
| 1973 | Едгар Давидс — холандски фудбалер. |
| 1975 | Марк Клатенбург — англиски фудбалски судија. |
| 1978 | Том Даниелсон — американски велосипедист. |
| 1995 | Микаела Шифрин — американска скијачка. |
Починале
| 1314 | Жак де Моле — последниот голем мајстор на витешкиот ред „Темплари“. |
| 1572 | Петар Хекторовиќ — хрватски ренесансен писател. |
| 1894 | Александар II — цар на Русија. |
| 1879 | Адолф Андерсен — германски шахист. |
| 1933 | Андон Димитров — македонски револуционер. |
| 1965 | Фан С. Ноли — албанско-американски писател и свештеник. |
| 1975 | Иво Андриќ — југословенски писател, добитник на Нобеловата награда за литература. |
| 1976 | Коста Томашевиќ — српски и југословенски фудбалер. |
| 1977 | Јан Паточка — чешки филозоф. |
| 1987 | Бошко Станковски — македонски политичар. |
| 1993 | Петар Мазев — македонски академски сликар. |
| 1996 | Кшиштоф Кишловски — полски филмски режисер. |
| 2006 | Димитрие Османли — македонски режисер. |
| 2014 | Петар Милошевски — македонски фудбалер. |
Празници
13 март (празници)
14 март[уреди извор]
Настани
| 1844 | Карлос Антонио Лопес е прогласен за прв уставен претседател на Парагвај. |
| 1891 | Подморницата „Монарх“ постави телефонски кабел под Ламанш, што овозможи телефонска врска меѓу Велика Британија и другите држави од Европа. |
| 1944 | Иницијативниот одбор на АСНОМ упати писмо до НО одбори во Македонија во кое ја изнесува одлуката на Второто заседание на АВНОЈ, со која Македонија е призната за рамноправна федерална единица. Потоа, ја објаснува постапката за избирање легални и нелегални, општински, околиски и окружни НО одбори и делегати за Првото заседание на АСНОМ. |
| 1945 | По многу тешки борби американските десантни единици го освоија малиот остров на Тихиот Океан, Иво Џима, важна стратегиска точка за бомбардерските напади врз Јапонија. |
| 1965 | Владата на Израел го прифати барањето на Бон за воспоставување дипломатски односи со Западна Германија. |
| 1995 | Астронаутот Норман Тагард стана првиот Американец кој полета во вселената со руска ракета, лансирана од космодромот во Бајконур. |
| 1996 | Република Македонија и Република Литванија воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасадори. |
| 2001 | Околу 11 часот со престрелки од тетовското кале започна конфликтот во Тетово. |
| 2002 | Судиите на Основниот суд Скопје 2 ги потпишаа решенијата за амнестија на политичкиот водач на поранешната ОНА, Али Ахмети и на неговиот вујко, водачот на кичевските бомбаши и организаторот на повеќето бомбашки напади на полициските станици во Македонија, Фазли Велиу. |
| 2013 | Си Ѓинпинг станува Претседател на НР Кина. |
Родени
| 1681 | Георг Филип Телеман — германски барокен композитор. |
| 1820 | Виктор Емануел II — италијански крал, прв монарх на обединета Италија. |
| 1862 | Вилхелм Бјеркнес — основач на метеорологијата како наука. |
| 1866 | Алексеј Троицки — руски шаховски велемајстор. |
| 1879 | Алберт Ајнштајн — германско-американски физичар. |
| 1908 | Коча Поповиќ — српски и југословенски офицер, политичар, филозоф и писател. |
| 1913 | Доминик Татарка — словачки писател. |
| 1926 | Карлос Кони — бразилски писател. |
| 1927 | Методија Симоновски — македонски етномузиколог и поет за деца. |
| 1930 | Бистрица Миркуловска — македонска писателка за деца. |
| 1930 | Томо Шијак — македонски сликар. |
| 1933 | Квинси Џонс — американски музичар и продуцент. |
| 1988 | Стифен Кари — американски кошаркар. |
Починале
| 1883 | Карл Маркс — германски економист и филозоф, основоположник на комунизмот. |
| 1912 | Петар Лебедев — руски научник, физичар. |
| 1974 | Мато Ловрак — хрватски писател. |
| 2018 | Стивен Хокинг — англиски теориски физичар. |
Празници
| * | Ден на бројот пи |
15 март[уреди извор]
Настани
| 1776 | Американскиот конгрес донесе одлука за укинување на зависноста од англиската круна. Независноста на САД е прогласена на 4 јули 1776 година. |
| 1993 | ПТТ „Македонија“, вклучувајќи се во активноста за меѓународно признавање на Република Македонија, ја промовира редовната поштенска марка со мотив на знамето на Република Македонија. |
| 1997 | Во Заир бунтовниците го зазедоа Кисангани, трет по големина град во земјата и последно упориште на владините сили во источниот дел на државата. |
| 2004 | Формирана е Лугола, група на корисници на GNU/Линукс од Битола. |
| 2013 | Ли Кеќанг стапува на функцијата Премиер на НР Кина. |
Родени
| 1767 | Ендру Џексон — претседател на САД. |
| 1915 | Венко Марковски — македонски и бугарски поет. |
| 1935 | Ташко Георгиевски — македонски писател. |
| 1940 | Фил Леш — американски рок-музичар, член на групата „Грејтфул дед“ (Greatful Dead). |
| 1943 | Дејвид Кроненберг — канадски филмски режисер. |
| 1943 | Слај Стоун — американски соул-музичар. |
| 1944 | Јоаким Кин — германски џез-пијанист. |
| 1947 | Рај Кудер — американски гитарист. |
| 1948 | Давид Албахари — српски писател. |
| 1955 | Јасна Злокиќ — хрватска и југословенска поп-пејачка. |
| 1968 | Милорад Улемек - Легија — српски командант и атентатор на премиерот на Србија. |
| 1975 | Веселин Топалов — бугарски шаховски велемајстор. |
| 1975 | Ева Лонгорија — американска глумица. |
| 1981 | Брис Гијар — француски мечувалец. |
| 1985 | Константин Бакун — украински и руски одбојкар. |
| 1990 | Драгана Цвииќ — српска ракометарка. |
| 1993 | Пол Погба — француски фудбалер. |
Починале
| 44 п.н.е. | Гај Јулиј Цезар — римски војсководец, политичар и писател. |
| 220 | Цао Цао — кинески војсководец и државник. |
| 493 | Одоакар — италијански крал. |
| 1903 | Тома Давидов — бугарски офицер. |
| 1937 | Хауард Филипс Лавкрафт — американски писател. |
| 1959 | Лестер Јанг — американски џез-музичар. |
| 1974 | Глигор Смокварски — македонски композитор, кларинетист и музиколог. |
| 1991 | Миодраг Булатовиќ — црногорски и југословенски писател. |
| 1997 | Виктор Вазарели — унгарско-француски сликар. |
| 2006 | Јоргос Ралис — грчки политичар. |
| 2006 | Жозуе Монтело — бразилски писател. |
| 2014 | Скот Ештон — американски рок-музичар, член на групата „Стуџис“ (The Stooges). |
Празници
15 март (празници)
16 март[уреди извор]
Настани
| 1987 | Од Железничката станица во Скопје тргна првиот воз на електричен погон на магистралната пружна делница Скопје - Гевгелија. |
| 2010 | Во петтиот натпервар од Светската лига, ватерполо репрезентацијата на Македонија ја победи репрезентацијата на Грција со резултат 7:6. „Победата ѝ ја подарувам на македонскиот народ и Македонија бидејќи навистина заслужи, a Грците вечерва научија каде дојдоа и каде е Македонија. Ние им одржавме час по ватерполо.“ изјави тренерот на Македонија, Стеван Нонковиќ. |
| 2014 | Граѓаните на Крим на референдум се изјаснуваат дека сакаат да станат составен дел од Руската Федерација. Поддршката изнесувала 96,77% при излезност од 83%. Највеќето неизлезени биле Кримски Татари, кои решиле да го бојкотираат гласањето. |
Родени
| 1480 | Фернандо Магелан — португалски морепловец во служба на Шпанија. |
| 1787 | Георг Симеон Ом — германски физичар. |
| 1926 | Џери Луис — американски глумец. |
| 1930 | Изет Сарајлиќ — босански и југословенски поет. |
| 1941 | Бернардо Бертолучи — италијански режисер. |
| 1950 | Едхем Шљиво — босански и југословенски фудбалер. |
| 1953 | Ричард Сталман — американски информатичар, основач на движењето за Слободен Софтвер. |
| 1959 | Флејвер Флејв — американски рапер, член на групата „Паблик енеми“ (Public Enemy). |
| 1989 | Тео Волкот — англиски фудбалер. |
Починале
| 1925 | Аугуст фон Васерман — германски лекар и бактериолог. |
| 1956 | Ирена Жолио-Кири — француска хемичарка, ќерка на Пјер и Марија Кири |
| 1957 | Константин Бранкуси — романски вајар. |
| 1995 | Пол Кипкоеч — кениски атлетичар. |
| 2002 | Данило Бата Стојковиќ — српски глумец. |
| 2010 | Ксенија Пајчин — српска поп и фолк пејачка. |
Празници
16 март (празници)
17 март[уреди извор]
Настани
| 1891 | Воспоставена е првата телефонска врска меѓу Лондон и Париз. Првата телефонска линија во Европа беше отворена во 1877 година во Берлин, во Германија. Пет години подоцна Берлин ја доби првата телефонска централа само со 48 претплатници. Тоа беа почетоците на телефонскиот сообраќај кој со голема брзина го освои светот. |
| 1947 | Во Скопје е формирана првата хируршка клиника во Македонија. |
| 1958 | САД од космодромот „Кејп Каневерал“ во орбитата околу Земјата го лансираа вториот американски сателит „ Вангард I“. |
| 1963 | При ерупција на вулканот Агунг на индонезискиот остров Бали загинаа најмалку 11.000 луѓе. |
| 1969 | Голда Меир, како прва жена во историјата на Израел ја презеде должноста премиер. |
| 1992 | Република Македонија и Република Словенија воспоставија дипломатски односи. |
| 1998 | Џу Жунгѓи станал премиер на Кина. |
| 2014 | Властите на АР Крим објавуваат независност од Украина и доставуваат барање да станат федерална единица на Русија како Република Крим, притоа распишувајќи референдум кој завршува со огромна поддршка за предлогот. |
Родени
| 1834 | Готлиб Вилхелм Дајмлер — германски инженер. |
| 1919 | Нет Кинг Коул — американски музичар. |
| 1921 | Иван Несторовски — македонски геолог. |
| 1935 | Владимир Поповиќ — српски и југолсовенски фудбалер и тренер. |
| 1936 | Никола Нака — македонски градежен инженер. |
| 1938 | Рудолф Нуреев — руски и советски балетан. |
| 1939 | Џовани Трапатони — италијански фудбалер и тренер. |
| 1943 | Газанфер Бајрам — македонски академски сликар. |
| 1955 | Гери Синис — американски глумец и режисер. |
| 1959 | Дени Ејнџ — американски кошаркар. |
| 1964 | Роб Лоу — американски глумец. |
| 1967 | Били Корган — американски рок-музичар, член на групата „Смешинг пампикнс“ (The Smashing Pumpkins). |
| 1970 | Флорин Радучоју — романски фудбалер. |
| 1976 | Алваро Рекоба — уругвајски фудбалер. |
| 1983 | Раул Меирелеш — португалски фудбалер. |
| 1985 | Дарио Каталдо — италијански велосипедист. |
| 1986 | Един Џеко — босански фудбалер. |
| 1989 | Шинџи Кагава — јапонски фудбалер. |
| 1993 | Кума Бабакар — сенегалски фудбалер. |
Починале
| 180 | Марко Аврелиј — римски цар и стоички филозоф. |
| 1782 | Даниел Бернули — швајцарски лекар, физичар и математичар. |
| 1956 | Ирена Жолио-Кири — ќерка на Пјер и Марија Кири. |
| 1973 | Перл Бак — американска писателка. |
| 1976 | Лукино Висконти — италијански филмски режисер и сценарист, еден од зачетниците на неореалистичката филмска школа. |
| 1988 | Валтер Ниг — швајцарски теолог. |
| 2010 | Алекс Чилтон — американски поп-рок музичар, член на групата „Биг стар“ (Big Star). |
Празници
17 март (празници)
18 март[уреди извор]
Настани
| 1871 | Неофицијален почеток на Париската комуна. |
| 1900 | Основан е холандскиот фудбалски клуб „Ајакс“. |
| 1962 | Во швајцарското градче Евијан е потпишана Спогодба за прекин на огнот во Алжир, со што заврши осумгодишната војна за ослободување на таа земја од француската колонијална власт. |
| 1996 | Амбасадата на САД во Скопје започна со издавање визи. |
| 1996 | Претседателот на САД, Бил Клинтон го именува Кристофер Хил за амбасадор во Република Македонија. |
Родени
| 1780 | Милош Обреновиќ — српски кнез. |
| 1842 | Стефан Маларме — француски поет. |
| 1844 | Николај Римски Корсаков — руски композитор. |
| 1858 | Рудолф Дизел — германски инженер и научник. |
| 1869 | Артур Невил Чемберлен — британски политичар. |
| 1877 | Едгар Кејси — американски парапсихолог и јасновидец. |
| 1926 | Ташко Белчев — македонски палеолингвист. |
| 1929 | Криста Волф — германска писателка. |
| 1932 | Џон Апдајк — американски писател. |
| 1938 | Стојан Георгиев Томовичин — македонски национален деец. |
| 1941 | Вилсон Пикет — американски музичар. |
| 1947 | Стево Црвенковски — македонски политичар. |
| 1951 | Бил Фризел —американски џез-гитарист. |
| 1956 | Ингемар Стенмарк — шведски скијач. |
| 1959 | Лик Бесон — француски филмски режисер. |
| 1960 | Стив Кловс — американски сценарист. |
| 1961 | Грант Харт — американски рок-музичар, член на групата „Хускер ду“ (Husker Du). |
| 1963 | Ванеса Вилијамс — американска глумица и пејачка. |
| 1970 | Квин Латифа — американска пејачка и глумица. |
| 1981 | Фабијан Канчелара — швајцарски велосипедист. |
| 1987 | Дмитриј Тарасов — руски фудбалер. |
| 1989 | Сергеј Паршивљук — руски фудбалер. |
| 1989 | Тома Дамизо — француски велосипедист. |
Починале
| 235 | Александар Север — римски цар. |
| 1227 | Хонориј III — римски папа. |
| 1314 | Жак де Моле — последниот Голем мајстор на витешкиот ред Темплари. |
| 1584 | Иван IV — цар на Русија. |
| 1900 | Антонио Нобре — португалски писател. |
| 1909 | Кузман Шапкарев — еден од најзначајните собирачи, публикатори, афирматори на македонски народни умотворби и еден од првите македонски учебникари. |
| 1913 | Георги I — крал на Грција. |
| 1936 | Елефтериос Венизелос — грчки револуционер. |
| 1947 | Михаил Герџиков — бугарски револуционер. |
| 1980 | Ерих Фром — германски филозоф и психоаналитичар. |
Празници
18 март (празници)
19 март[уреди извор]
Настани
| 1628 | Англичаните во Америка ја основале колонијата Масачусетс. |
| 1903 | Идеологот на ТМОРО, Гоце Делчев со својата чета го разурна тунелот кај реката Драматица (Ангиста), Серско. Тоа беше последната негова акција против османлиската власт пред неговата смрт. |
| 1943 | Основана е Комунистичката партија на Македонија, како македонски оддел на Сојузот на комунистите на Југославија. |
| 2017 | Франк-Валтер Штајнмајер станува претседател на Германија. |
Родени
Починале
| 1241 | Александар III — шкотски крал. |
| 1721 | Климент XI — римски папа. |
| 1987 | Луј де Број — француски нобеловец. |
| 1982 | Адем Гајтани — македонски поет и преведувач. |
| 1997 | Вилем де Кунинг — холандско-американски сликар. |
| 2008 | Артур Ч. Кларк — британски писател на научна фантастика. |
Празници
19 март (празници)
20 март[уреди извор]
Настани
| 1602 | Создадена е Холандската источноиндиска компанија |
| 1616 | Волтер Роли бил ослободен од Лондонската кула по 13 години затвор |
| 1760 | Избувнал голем пожар во Бостон. |
| 1792 | Законодавното собрание на Франција официјално го одобрилo предлогот за користење на гилотината како средство за погубување |
| 1815 | Наполеон Бонапарт со 140.000 војска влегува во Париз |
| 1848 | Германска револуција: баварскиот крал Лудвиг I абдицира од престолот |
| 1861 | Голем земјотрес го зафатил градот Мендоза, Аргентина |
| 1933 | Германските нацисти во Дахау го отворија првиот концентрационен логор. |
| 1956 | Франција ја призна независноста на Тунис. |
| 1991 | Каледа Зија е избрана за премиер за Бангладеш. |
| 1991 | По одржаните повеќепартиски избори во Република Македонија, во Скопје е формирана првата Влада на Република Македонија. За прв претседател е избран д-р Никола Кљусев. |
| 1992 | Во Скопје е формиран Македонскиот олимписки комитет (MOK). За претседател е избран Васил Тупурковски. |
| 1996 | Во Скопје е основана Секцијата за македонско-американско пријателство. |
| 1996 | Излезе првиот број на весникот „Дневник“. |
Родени
| 1497 | Атахуалпа — последен владетел на Тавантинсују. |
| 1725 | Абдул Хамид I — отомански султан. |
| 1770 | Фридрих Хелдерлин — германски романтистички поет, еден од основоположниците на германскиот идеализам. |
| 1811 | Наполеон II — француски император. |
| 1828 | Хенрик Ибзен — норвешки писател. |
| 1875 | Сингман Ри — прв претседател на Јужна Кореја. |
| 1945 | Пат Рајли — американски кошаркар и тренер. |
| 1952 | Сами Шаќири — поранешен член на ОНА. |
| 1955 | Перихан Ејупи - Туна — македонска глумица. |
| 1955 | Васо Николовски — македонски поет. |
| 1980 | Џамал Крафорд — американски кошаркар. |
| 1984 | Фернандо Торес — шпански фудбалер. |
| 1986 | Бењат Инчаусти — шпански велосипедист. |
| 1987 | Емилија Атијас — аргентински модел. |
| 1990 | Маркос Рохо — аргентински фудбалер. |
Починале
| 1191 | Климент III — римски папа. |
| 1413 | Хенри IV — англиски крал. |
| 1727 | Исак Њутн — англиски физичар, математичар и астроном. |
| 1894 | Лајош Кошут — претедател на Кралството Унгарија. |
| 1953 | Грасилијано Рамос — бразилски писател. |
| 1980 | Волче Наумчески — македонски писател. |
| 1988 | Гил Еванс — канадски џез-пијанист и аранжер. |
| 1990 | Лав Јашин — руски и советски фудбалер. |
| 2001 | Хајредин Арифи — поранешен член на ОНА. |
Празници
20 март (празници)
21 март[уреди извор]
Настани
| 1413 | Хенри V станува крал на Англија. |
| 1829 | Во земјотресот што ја зафати Шпанија загинаа 6.000 луѓе. |
| 1884 | Во Франција се легализирани синдикатите. |
| 1918 | Прва светска војна - Започнува втората битка на реката Сома. |
| 1960 | Во јужноафриканскиот град Шарпвид, расистичката полиција отвори оган врз демонстрантите, припадници на црната раса, кои протестираа против дискриминаторските закони во таа земја. Притоа беа убиени 69 луѓе, а ранети околу 200. Во спомен на овој трагичен настан, Генералното собрание на ОН го прогласи 21 март за Меѓународен ден на борбата за отстранување на расната дискриминација. |
| 1963 | Затворен е најозогласениот затвор Алкатраз во Сан Франциско, Калифорнија. |
| 1977 | Индиската премиерка Индира Ганди поднесе оставка на функцијата. |
| 1990 | Намибија (поранешна Југозападна Африка) по 75 години стекна независност од Јужноафриканската Република. |
| 1994 | Владата на Република Македонија донесе одлука за пристапување на Република Македонија кон постојаниот комитет за информирање за индустриска сопственост на Светската организација за интелектуална сопственост. |
| 1998 | Основана е Демократската алтернатива. |
| 1999 | Бертранд Пикард и Брајан Џонс стануваат првите кои го обиколиле светот во летечки балон. |
| 2000 | Поглаварот на Римокатоличката црква папата Јован Павле II допатува во прва официјална посета на Израел. |
| 2006 | Градскиот совет на општина Битола донесе одлука за промена на грбот на градот. |
| 2013 | Џастин Велби устоличен како Архиепископ Кантербериски - поглавар на Англиканската црква. |
| 2014 | Крим влегува во состав на Руската Федерација како Република Крим, по референдумот од 16 март истата година, каде огромно мнозинство од народот искажало поддршка за отцепување од Украина и припојување кон Русија. |
Родени
| 1713 | Франсис Левис — американски пејач. |
| 1768 | Жозеф Фурје — француски математичар и физичар. |
| 1801 | Марија Тереза од Тоскана — кралица на Сардинија. |
| 1806 | Бенито Хуарез — претседател на Мексико. |
| 1817 | Жозеф Пуларт — белгиски архитект. |
| 1839 | Модест Мусоргски — руски композитор. |
| 1881 | Роже Мартен ди Гар — француски писател, добитник на Нобеловата награда во 1937 година. |
| 1887 | Лајош Касак — унгарски писател и сликар. |
| 1913 | Иван Горан Ковачиќ — хрватски поет. |
| 1931 | Блаже Ристовски — македонски академик. |
| 1935 | Томас Шапкот — австралиски поет, романописец и драматург. |
| 1942 | Киро Донев — македонски писател за деца. |
| 1949 | Славој Жижек — словенечки марксистички филозоф. |
| 1954 | Ирфан Беќур — македонски поет. |
| 1958 | Марлиз Гер — германска атлетичарка. |
| 1960 | Ајртон Сена — бразилски возач, светски шампион во „Формула 1“. |
| 1961 | Лотар Матеус — германски фудбалер. |
| 1962 | Метју Бродерик — американски глумец. |
| 1963 | Роналд Куман — холандски фудбалер и тренер. |
| 1980 | Роналдињо — бразилски фудбалер. |
| 1988 | Адријан Курек — полски велосипедист. |
| 1991 | Антоан Гризман — француски фудбалер. |
| 1991 | Ника Пилиев — руски фудбалер. |
Починале
| 1556 | Томас Кранмер — водач на Англиската реформација. |
| 1656 | Џејмс Ашер — англиски архиепископ. |
| 1762 | Никола Луј де Лакај — истакнат француски астроном. |
| 1910 | Надар — француски фотограф. |
| 1915 | Фредерик Тејлор — американски машински инженер. |
| 1936 | Александар Глазунов — руски композитор и диригент. |
| 1938 | Џон Бејтс Кларк — американски економист. |
| 1987 | Роберт Престон — американски глумец. |
| 1991 | Ведат Далокај — турски архитект. |
| 1994 | Лили Дамите — француска глумица. |
| 1994 | Дак Рамбо — американски артист. |
| 1998 | Галина Улјанова — руска балерина. |
Празници
| * | Меѓународен ден на борбата за отстранување на расната дискриминација |
22 март[уреди извор]
Настани
| 238 | Гордијан I и неговиот син Гордијан II се прогласени за римски императори. |
| 1312 | Папа Климент V го укинува темпларскиот ред, основан во 1118 година во Палестина. |
| 1822 | САД ја забранува полигамијата. |
| 1879 | Софија станува престолнина на новосоздаденото Кнежество Бугарија. |
| 1919 | Унгарија станува советска република |
| 1919 | Воспоставена е првата меѓународна авионска линија меѓу Париз и Брисел. |
| 1933 | Отворен е концентрациониот логор Дахау. |
| 1935 | Персија официјално го променува своето име во Иран. |
| 1943 | Сите Евреи од Македонија кои беа собрани од страна на Бугарскиот окупатор во Монополот во Скопје беа транспортирани во логорот на смртта Треблинка, во Полска, во кој по извесно време беа ликвидирани од германските фашисти. |
| 1945 | Египет, Ирак, Јордан, Либан и Сирија во Каиро ја формираа Арапската лига. |
| 1983 | Хаим Херцог е избран за претседател на Израел. |
| 1995 | Космонаутот Валери Полаков се вратил од космосот, поставувајќи нов рекорд- 436 денови. |
| 1996 | Македонската академија на науките и уметностите е примена за член на Здружението на европските академиии. |
| 2004 | Духовниот лидер на палестинското Исламско движење на отпорот (Хамас), шеикот Ахмед Јасин загина при израелски воздушен напад во Газа. |
| 2004 | Македонскиот премиер Бранко Црвенковски во Даблин ја предаде апликацијата за членство на Република Македонија во Европската Унија. |
| 2009 | Одржан првиот круг од Претседателските избори во Република Македонија. |
Родени
| 1459 | Максимилијан I — германски крал и свет римски цар. |
| 1876 | Бора Станковиќ — српски писател. |
| 1887 | Чико Маркс — американски глумец. |
| 1912 | Карл Малден — американски глумец. |
| 1923 | Марсел Марсо — француски глумец. |
| 1928 | Вељко Булаиќ — хрватски и југословенски режисер. |
| 1938 | Тришо Стојановски — македонски писател и новинар. |
| 1940 | Лилјана Белева — македонски писател. |
| 1941 | Бруно Ганц — швајцарски глумец. |
| 1943 | Џорџ Бенсон — американски џез-гитарист. |
| 1947 | Џејмс Патерсон — американски писател. |
| 1948 | Андру Лојд Вебер — британски композитор. |
| 1949 | Џон Тошак — велшки фудбалер и тренер. |
| 1950 | Горан Бреговиќ — босански и југословенски музичар, член на рок-групата „Бјело Дугме“. |
| 1953 | Кенет Рогоф — американски економист и шаховски велемајстор. |
| 1956 | Ѓоре Јованоски — македонски фудбалер. |
| 1957 | Борис Домагој Билетиќ — хрватски писател. |
| 1958 | Жан Виденов — премиер на Бугарија. |
| 1962 | Владо Чапљиќ — босански и југословенски фудбалер. |
| 1976 | Рис Витерспун — американска глумица. |
| 1978 | Нинослав Константиновиќ — еден од учесниците во атентатот врз Зоран Ѓинѓиќ. |
| 1980 | Вели Мумин — македонски боксер. |
| 1985 | Енрико Гаспарото — италијански велосипедист. |
| 1985 | Мухамед Ал Анбар — фудбалер од Саудиска Арабија. |
| 1985 | Јакоб Фуглсанг — дански велосипедист. |
| 1988 | Жофре Суп — француски велосипедист. |
| 1989 | Патрик Винче — германски ракометар. |
| 1989 | Бен Кинг — американски велосипедист. |
Починале
| 752 | Папа Захариј — римски папа од 10 декември 741. |
| 1687 | Жан Батист Лили — француски композитор. |
| 1832 | Јохан Волфганг Гете — германски писател. |
| 1852 | Огист Мармон — француски маршал. |
| 1916 | Фердинанд Фелнер — австриски архитект. |
| 1955 | Иван Шубашиќ — хрватски политичар и правник. |
| 2001 | Вилијам Хана — американски аниматор, продуцент и режисер на цртани филмови. |
| 2004 | Ахмед Јасин — водач на Хамас. |
| 2005 | Кензо Танге — јапонски архитект. |
| 2006 | Пјер Клостерман — истакнат пилот од Втората светска војна. |
Празници
| 1970 | Ден на планетата Земја |
23 март[уреди извор]
Настани
| 1309 | Папата Климент V ја преместил папската престолнина во Авињон, Франција. |
| 1801 | Александар I станал цар на Русија. |
| 1806 | Англија ја забранила трговијата со робови. |
| 1821 | Грчка војна за независност: Паднал градот Каламата. |
| 1879 | Започнала јужноамериканската Пацифичка војна. |
| 1918 | Литванија се здобила со независност. |
| 1919 | Во Милано, Бенито Мусолини го основал Фашистичкото политичко движење. |
| 1933 | Рајхстагот на Германија го донел Овластувачкиот закон со кој на канцеларот Адолф Хитлер му доверил диктаторски овластувања. |
| 1956 | Пакистан станал исламска република |
| 1961 | Прогласен е Светскиот ден на метеорологијата и на водите. |
| 1994 | Министерството за односи со странство на Република Македонија преку Амбасадата на Република Македонија во Турција примило нота од Министерството за надворешни работи на Република Казахстан со која се известува дека оваа земја ја признала нашата држава. |
| 1996 | Во Скопје, САД официјално го промовирале првиот американски амбасадор во Република Македонија, Кристофер Хил. |
| 2003 | Словенија на референдум изгласала декларација за приклучување на земјата кон ЕУ. |
Родени
| 1749 | Пјер Симон Лаплас — француски математичар, физичар и астроном. |
| 1868 | Дитрих Екарт — германски политичар, клучен во почетоците на Нацистичката партија. |
| 1900 | Ерих Фром — германски филозоф и психоаналитичар. |
| 1908 | Џоан Крафорд — американска глумица. |
| 1910 | Акира Куросава — јапонски филмски режисер. |
| 1912 | Вернер фон Браун — германски физичар. |
| 1931 | Виктор Корчној — руски шахист. |
| 1940 | Ристо Шишков — македонски театарски, филмски и телевизиски артист. |
| 1946 | Драган Кресоја — српски и југословенски режисер. |
| 1949 | Рик Окасек — американски пејач, музичар и музички продуцент. |
| 1953 | Чака Кан — американска пејачка. |
| 1953 | Ивица Шурјак — хрватски и југословенски фудбалер. |
| 1955 | Мозис Малоун — американски кошаркар. |
| 1956 | Жозе Мануел Барозо — португалски политчар, претседател на Европската комисија. |
| 1960 | Даворин Боговиќ — хрватски пејач, член на групата „Прљаво казалиште“. |
| 1962 | Стив Редгрејв — британски веслач. |
| 1968 | Фернандо Јеро — шпански фудбалер. |
| 1968 | Дамон Албарн — англиски пејач. |
| 1973 | Јержи Дудек — полски фудбалски голман. |
| 1977 | Трајче Стојанов — македонски филозоф. |
| 1984 | Луис Анхел Мате — шпански велосипедист. |
| 1985 | Џонатан Ивер — француски велосипедист. |
| 1992 | Кајри Ирвинг — американски кошаркар. |
Починале
| 1103 | Одо I — бургински војвода. |
| 1361 | Хенри Гросмонт — војвода од Ланкастер. |
| 1369 | Петар Кастилјски — крал на Кастилја. |
| 1555 | Јулиј III — римски папа од 1550. |
| 1801 | Павле I — цар на Русија. |
| 1842 | Шари Анри Бејл (Стендал) — француски писател, основоположник на големата епоха на францускиот реализам. |
| 1907 | Константин Победоносцев — руски државник и правник. |
| 1948 | Николај Александрович Берѓаев — руски филозоф. |
| 1937 | Џон Дејвисон Рокфелер — американски индустријалец и филантроп. |
| 1992 | Лудвиг Хаек — австриско-британски економист, добитник на Нобеловата награда. |
| 1994 | Џулиета Масина — италијанска артистка. |
| 2008 | Борис Дворник — хрватски глумец. |
| 2011 | Елизабет Тејлор — британско-американска глумица. |
| 2015 | Ли Куан Ју — премиер на Сингапур. |
Празници
| 1961 | Светски ден на метеорологијата |
| Св. маченик Кодрат Коринтски — православен верски празник. | |
| Св. Турбиј Монгровејски — католички верски празник. |
24 март[уреди извор]
Настани
| 1783 | Шпанија ја призна независноста на САД. |
| 1882 | Германскиот бактериолог Роберт Кох објави дека го изолирал бацилот на туберкулозата. |
| 1923 | Грција станува република. |
| 1949 | Во Скопје е основан Државниот ансамбл на народни игри и песни на Народна Република Македонија, од 1953 г. наречен „Танец“. |
| 1972 | Велика Британија воспостави директна контрола во Северна Ирска за да ги спречи конфликтите на паравоените групи на римокатолиците и протестантите. |
| 1976 | Во Аргентина е извршен воен удар против претседателката Изабела Перон. |
| 1980 | Салвадорскиот надбискуп Оскар Ромеро е убиен од страна на десничарски терористи. |
| 1990 | Шри Ланка ја напуштија 2.000 индиски војници, последни од контигентот од 50.000, кои две ипол години безуспешно се обидуваа да помогнат во напорите за ставање крај на вооруженото востание на тамилските герилци против централните власти во Коломбо. |
| 1993 | Езер Вајцман е избран за седми претседател на Израел. |
| 1997 | Во Скопје започна главната Конференција за првата мултинационална воена вежба, што се одржа во Република Македонија од 11 до 17.05.1997 година - „Спасител '97“. |
| 1997 | Генералниот секретар на НАТО, Хавиер Солана допатува во прва официјална посета на Република Македонија. |
| 1999 | Започна бомбардирањето на СР Југославија во воената операција „Сојузничка сила“ со која силите на НАТО алијансата ја протераа југословенската војска и полиција од територијата на српската покраина Косово. |
| 1999 | 39 луѓе загинаа кога белгиски транспортен камион кој превезувал брашно и маргарин се запалил во тунелот Монблански тунел. |
Родени
| 1494 | Георг Агрикола — германски научник. |
| 1782 | Орест Кипренски — руски уметник. |
| 1820 | Александар Бекерел — француски физичар. |
| 1834 | Вилијам Морис — англиски писател. |
| 1848 | Јован Атанацковиќ — српски генерал. |
| 1870 | Петар Кушев — македонски лекар. |
| 1874 | Хари Худини — американски илузионист. |
| 1887 | Роско Арбакл — американски глумец и режисер. |
| 1897 | Вилхелм Рајх — австриски психоаналитичар. |
| 1911 | Џозеф Барбера — американски аниматор и режисер. |
| 1919 | Ристо Ѓорѓевски — македонски психолог. |
| 1921 | Василиј Смислов — советски шахист. |
| 1926 | Дарио Фо — италијански писател. |
| 1930 | Стив Меквин — американски глумец. |
| 1937 | Фејзи Бојку — македонски писател за деца. |
| 1944 | Воислав Коштуница — српски премиер. |
| 1956 | Стив Балмер — американски деловник. |
| 1973 | Владимир Шмицер — чешки фудбалер. |
| 1978 | Томаш Ујфалуши — чешки фудбалер. |
| 1981 | Адам Вилер — американски борач. |
| 1984 | Крис Бош — американски кошаркар. |
| 1986 | Наталија Дил — бразилска глумица. |
| 1988 | Клас Лодевик — белгиски велосипедист. |
| 1989 | Андреј Семенов — руски фудбалер. |
Починале
| 1603 | Елизабета I — англиска кралица |
| 1905 | Жил Верн — француски писател. |
| 1946 | Александар Алехин — руски шаховски велемајстор, еден од најголемите шахисти во историјата. |
| 1971 | Арне Јакобсен — дански архитект. |
| 1980 | Оскар Ромеро — салвадорски архиепископ. |
| 2008 | Борис Дворник — хрватски глумец. |
| 2016 | Јохан Кројф — холандски фудбалер. |
Празници
24 март (празници)
25 март[уреди извор]
Настани
| 1821 | Грците на Пелопонез започнаа востание против Турција, кое заврши по 12 години со признавање на независност на Грција. |
| 1860 | На традиционалниот конкурс за поема, што се одржа во Атина, македонскиот писател Григор Прличев доби ловоров венец за поемата „Сердарот“. |
| 1957 | Белгија, Западна Германија, Италија, Луксембург, Франција и Холандија ги потпишаа Римските договори за создавање Заеднички пазар. Организацијата го доби името Европска економска заедница, потоа Европска Заедница, а денес Европска унија. |
| 1997 | Австралискиот сенат го укина законот за евтаназија — единствен закон во светот според кој беше дозволено самоубиство на пациентите кои боледуваат од неизлечливи болести со помош на медицинскиот персонал. |
| 2000 | Основан е Демократскиот сојуз. |
| 2009 | Клаус Чичер е избран за премиер на Лихтенштајн. |
Родени
Починале
| 1902 | Методија Патче — македонски револуционер. |
| 1903 | Геле Трсијански— македонски револуционер. |
| 1918 | Клод Дебиси — прочуен француски композитор. |
| 1976 | Јозеф Алберс — германско-американски сликар. |
| 1980 | Ролан Барт — француски книжевен теоретичар. |
| 1993 | Борка Аврамова — македонска вајарка. |
| 2001 | Фадил Руфати — поранешен член на ОНА. |
| 2001 | Сервет Хајредини — поранешен член на ОНА. |
Празници
25 март (празници)
26 март[уреди извор]
Настани
| 1953 | Доктор Џонас Едвард Салк, американски микробиолог го објави откривањето на новата вакцина против детска парализа. |
| 1979 | По разговорите во Кемп Дејвид, Израел и Египет склучија мировен договор во Вашингтон. Со тоа е завршена воената состојба меѓу двете земји, што траеше од 1948 година. |
| 2000 | Претседателски избори во Русија: Владимир Путин е избран за претседател. |
Родени
| 1821 | Ернст Енгел — германски статистичар и економист. |
| 1832 | Мишел Бреал — француски лингвист. |
| 1892 | Синиша Станковиќ — српски биолог. |
| 1893 | Палмиро Тољати — италијански политичар, претседател на Комунистичката партија на Италија. |
| 1901 | Лазар Личеноски — македонски сликар. |
| 1940 | Џејмс Кан — американски глумец. |
| 1914 | Тенеси Вилијамс — американски драмски писател. |
| 1934 | Алан Аркин — американски глумец. |
| 1942 | Ерика Џонг — американска писателка. |
| 1944 | Дајана Рос — американска пејачка. |
| 1948 | Стивен Тајлер — американски пејач, член на рок-групата „Аеросмит“ (Aerosmith). |
| 1949 | Патрик Зискинд — германски писател и сценарист. |
| 1952 | Дидје Пирони — француски автомобилист во трките на „Формула 1“. |
| 1962 | Џон Стоктон — американски кошаркар. |
| 1962 | Андреј Лавров — руски ракометар. |
| 1963 | Драгица Ѓуриќ — југословенска ракометарка. |
| 1964 | Штафан Олсон — шведски ракометар. |
| 1964 | Илија Најдоски — македонски фудбалер. |
| 1982 | Микел Артета — шпански фудбалер. |
| 1977 | Немања Прибак — српско-македонски ракометар. |
Починале
| 1827 | Лудвиг Ван Бетовен — германски композитор од времето на романтизмот. |
| 1892 | Волт Витман — американски поет. |
| 1954 | Рејмонд Чендлер — американски писател и сценарист. |
| 1984 | Бранко Ќопиќ — српски и југословенски писател. |
Празници
26 март (празници)
27 март[уреди извор]
Настани
| 1713 | Врз основа на Утрехтскиот мир, Шпанија му го отстапила Гибралтар на Англија. |
| 1903 | Во штипското село Карбинци, четите на војводите Гане и Стојан Бочварот се судриле со турскиот аскер при што борбата завршила со трагичен крај за македонските револуционери. |
| 1968 | При пробен лет со авион загина Јуриј Гагарин, херој на Советскиот Сојуз и првиот човек кој полетал во вселената. |
| 1977 | Во Санта Круз, на Канарските Острови, во Атлантскиот Океан, се случи најтешката авионска несреќа во историјата на цивилното воздухопловство. Во судирот на два авиони „џамбо џет“ на Американската авиокомпанија и на Холандското кралско воздухопловство загинаа околу 580 патници. |
| 1992 | Врз основа на Договорот од Скопје, потпишан од претседателот Киро Глигоров и генералот на ЈНА Никола Узелац, војската на ЈНА ја напуштила територијата на Република Македонија. |
| 1999 | Над територијата на СР Југославија е соборен американски бомбардер од типот F-117. Ова е единствен случај бомбардер од овој тип да е соборен од непријателски оган, откако претходно е детектиран со помош на нискофреквентен радар. |
Родени
| 972 | Робер II Побожниот — крал на Франција. |
| 1785 | Луј XVII — крал на Франција. |
| 1845 | Вилхелм Конрад Рентген — германски физичар. |
| 1886 | Лудвиг Мис ван ден Рое — германско-американски архитект. |
| 1891 | Лајош Зилахи — унгарски писател. |
| 1911 | Вероника Тушнова — советска и руска поетеса. |
| 1918 | Борис Чипан — македонски архитект. |
| 1921 | Иван Рабузин - хрватски сликар. |
| 1927 | Мстислав Ростропович — советски и руски виолончелист. |
| 1949 | Дубравка Угрешиќ — хрватска писателка. |
| 1953 | Анимари Мозер-Прел — австриска скијачка. |
| 1963 | Квентин Тарантино — американски режисер. |
| 1966 | Жарко Паспаљ — српски и југословенски кошаркар. |
| 1969 | Мараја Кери — американска пејачка. |
| 1983 | Василиј Кошечкин - руски хокеар. |
| 1986 | Мануел Ноер — германски фудбалски голман. |
| 1990 | Наталија Санчез — шпанска глумица и пејачка. |
| 1994 | Виктор Ангелов — македонски фудбалер. |
Починале
| 1378 | Грегориј XI — римски папа. |
| 1462 | Василиј II Московски — московски кнез. |
| 1625 | Џејмс I — крал на Шкотска и Англија од династијата Стјуард, кој владеел од 1603 до 1625 година. |
| 1770 | Џовани Батиста Тјеполо — венецијански уметник. |
| 1918 | Мартин Шеридан — американски атлетичар. |
| 1968 | Јуриј Гагарин — советски космонаут, прв човек кој полетал во вселената. |
| 1972 | Мауриц Корнелис Ешер — холандски графички уметник. |
| 2006 | Станислав Лем — полски писател на научна фантастика. |
| 2000 | Ијан Дјури — англиски рок-музичар и глумец. |
| 2010 | Василиј Смислов — руски и советски шахист. |
Празници
27 март (празници)
28 март[уреди извор]
Настани
| 1953 | Доктор Џонас Едвард Салк, американски микробиолог го објави откривањето на новата вакцина против детска парализа. |
| 1979 | По разговорите во Кемп Дејвид, Израел и Египет склучија мировен договор во Вашингтон. Со тоа е завршена воената состојба меѓу двете земји, што траеше од 1948 година. |
| 2000 | Претседателски избори во Русија: Владимир Путин е избран за претседател. |
Родени
| 1483 | Рафаело Санти — италијански сликар, истакнат претставник на ренесансата во сликарството. |
| 1749 | Пјер Симон Лаплас — француски астроном, физичар и математичар. |
| 1799 | Карл фон Базедов — германски лекар и научник. |
| 1800 | Јохан Георг Ваглер — германски зоолог. |
| 1824 | Бранко Радичевиќ — српски поет. |
| 1868 | Алексеј Максимович Пешков — попознат како Максим Горки, руски писател. |
| 1914 | Бохумил Храбал — чешки писател. |
| 1921 | Дирк Богард — англиски глумец. |
| 1936 | Марио Варгас Љоса — перуански писател, добитник на Нобеловата награда во 2010 година. |
| 1944 | Кичо Слабинац — хрватски и југословенски пејач. |
| 1961 | Бајрон Скот — американски кошаркар и тренер. |
| 1962 | Јуре Франко — словенечки и југословенски скијач. |
| 1964 | Александар Волков — украински и советски кошаркар. |
| 1965 | Срѓан Тодоровиќ — српски и југословенски глумец и музичар. |
| 1985 | Станислас Вавринка — швајцарски тенисер. |
| 1986 | Лејди Гага — американска пејачка. |
| 1987 | Кајетано Сармиенто — колумбиски велосипедист. |
| 1993 | Матија Настасиќ — српски фудбалер. |
Починале
| 1811 | Доситеј Обрадовиќ — српски просветител. |
| 1941 | Вирџинија Вулф — англиска писателка и есеист |
| 1943 | Сергеј Василевич Рахманинов — руски композитор, пијанист и диригент. |
| 1969 | Двајт Ајзенхауер — американски генерал и политичар. |
| 1985 | Марк Шагал — француски сликар. |
| 2000 | Властимир Николовски — македонски композитор. |
| 2013 | Борис Стрел — словенечки и југословенски скијач. |
Празници
28 март (празници)
29 март[уреди извор]
Настани
| 1867 | Британската Влада во северниот дел на Америка го формира доминионот Канада со три покраини: Канада, Нова Шкотска и Њу Бранзвик. Со Вестминстерскиот статут од 1913 година Канада и формално стана независна држава на британскиот Комонвелт. |
| 1945 | Со истоварувањето на специјални диверзантски трупи на американската морнарица почна борбата за Окинава, крстосница на Исток, бидејќи е еднакво оддалечена од Јапонија, Кина и Формоза. Во крвавите борби американските десантни единици загубија околу 50.000 луѓе, а јапонските околу110.000 луѓе. |
| 1967 | Франција ја пушти во море првата нуклеарна подморница. |
| 1973 | Последниот контигент американски трупи го напушти Виетнам и со тоа заврши директното воено учество на САД во долгогодишната Виетнамска војна. |
Родени
| 1790 | Џон Тајлер — претседател на САД. |
| 1885 | Деже Костолањи — унгарски писател. |
| 1870 | Павлос Мелас — грчки офицер. |
| 1899 | Лаврентиј Берија — советски политичар. |
| 1900 | Јиржи Волкер — чешки писател. |
| 1939 | Теренс Хил — италијански глумец. |
| 1940 | Аструд Жилберто — бразилска пејачка на босанова. |
| 1943 | Вангелис — грчки композитор на електронска музика. |
| 1944 | Разме Кумбароски — македонски поет, романсиер и преведувач. |
| 1946 | Роберт Шилер — американски економист, добитник на Нобеловата награда. |
| 1949 | Мајкл Брекер — американски џез-музичар. |
| 1952 | Теофило Стивенсон — кубански боксер. |
| 1954 | Ахмед Демир Доган — бугарски политичар. |
| 1961 | Мајкл Винтерботом — британски филмски режисер. |
| 1965 | Красимир Каракачанов — бугарски политичар. |
| 1966 | Красимир Балаков — бугарски фудбалер. |
| 1973 | Марк Овермарс — холандски фудбалер. |
| 1980 | Пабло Уртасун — шпански велосипедист. |
| 1981 | Јуси Веиканен — фински велосипедист. |
| 1990 | Фабио Фелине — италијански велосипедист. |
Починале
| 1058 | Стефан IX — римски папа. |
| 1772 | Емануел Сведенборг — шведски научник. |
| 1888 | Шарл Валентин Алкан — француски композитор. |
| 2008 | Рајко Митиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер. |
Празници
29 март (празници)
30 март[уреди извор]
Настани
| 1867 | Потпишан е Договор меѓу САД и царска Русија со кој САД ја откупиле Алјаска за 7,2 милиони долари. |
| 1940 | Јапонија воспостави маронетска влада во окупираната Кина. |
| 1960 | Од вселенската база Кејп Кенеди е лансиран првиот метеоролошки сателит „Тајрос - 1“. |
| 1967 | НАТО официјално го напушти своето седиште во Париз. |
| 1973 | Последниот контигент американски војници го напушти јужниот дел на Виетнам. |
| 1979 | Кинескиот премиер и реформатор Денг Сјаопинг ги прогласува неговите „Четири основни начела“ за социо-политичката иднина на НР Кина. |
| 1992 | Република Македонија и Република Хрватска со размена на ноти склучија спогодба за воспоставување дипломатски односи меѓу двете држави на ниво на амбасади. |
| 1994 | Во Стразбур, Република Македонија пристапи на 15 конвенции на Советот на Европа. |
Родени
| 1746 | Франциско Хосе де Гоја — шпански сликар и гравер. |
| 1844 | Пол Верлен — француски симболистички поет. |
| 1853 | Винсент ван Гог — холандски сликар, зачетник на постимпресионизмот. |
| 1894 | Сергеј Владимирович Илјушин — советски конструктор на авиони. |
| 1895 | Жан Жионо — француски писател. |
| 1914 | Сони Бој Вилијамсон I — американски блуз-музичар. |
| 1915 | Арсенио Ерико — парагвајски фудбалер. |
| 1937 | Ворен Бити — американски глумец. |
| 1945 | Ерик Клептон — англиски рок-гитарист. |
| 1964 | Трејси Чепмен — американска поп-пејачка. |
| 1968 | Селин Дион — канадска пејачка. |
| 1972 | Карел Поборски — чешки фудбалер. |
| 1973 | Јан Колер — чешки фудбалер. |
| 1976 | Обаделе Томпсон — атлетичар од Барбадос. |
| 1979 | Нора Џонс — американска поп-пејачка и глумица. |
| 1986 | Серхио Рамос — шпански фудбалер. |
Починале
| 1863 | Огист Браве — француски физичар. |
| 1925 | Рудолф Штајнер — австриски филозоф. |
| 1957 | Макс Аман — нацистички функционер. |
| 1986 | Џејмс Кегни — американски глумец. |
| 2007 | Трајче Попов — македонски режисер. |
Празници
30 март (празници)
31 март[уреди извор]
Настани
| 1492 | Кралицата Изабела I Кастилјска го издала Указ од Алхамбра со кој им наредила на своите 150.000 Еврејски поданици да го примат христијанството или ќе бидат прогонети. |
| 1889 | Во Париз свечено е отворена за посетителите Ајфеловата кула, челична конструкција висока 320 метри, што ја проектирал Густав Ајфел. |
| 1918 | Летното сметање на времето за првпат се применува во САД. |
| 1931 | Земјотрес ја разурнал Манагва, главниот град на Никарагва, при што загинале 2.000 луѓе. |
| 1951 | Првиот комерцијален сметач „УНИВАК-I“ е испорачан во Бирото за попис на САД. |
| 1979 | Малта станала независна држава откако и последниот британски војник заминал од малтешките острови. Овој ден на Малта се прославува како Ден на слободата. |
Родени
| 1499 | Пиј IV — римски папа. |
| 1519 | Анри II — крал на Франција. |
| 1596 | Рене Декарт — француски филозоф, математичар и физичар. |
| 1675 | Бенедикт XIV — римски папа. |
| 1685 | Јохан Себастијан Бах — германски композитор. |
| 1732 | Франц Јозеф Хајдн — австриски композитор. |
| 1809 | Николај Гогољ — руски писател, хуморист и сатиричар. |
| 1850 | Чарлс Волкот — американски палеонтолог. |
| 1876 | Борисав Станковиќ — српски писател. |
| 1914 | Октавио Паз — мексикански писател. |
| 1933 | Никита Станеску — романски поет и есеист. |
| 1955 | Ангус Јанг — австралиски рок-музичар член на групата „АЦ/ДЦ“. |
| 1966 | Роџер Блек — британски атлетичар. |
| 1971 | Мартин Аткинсон — англиски фудбалски судија. |
| 1981 | Никола Карчев — македонски фудбалер. |
| 1986 | Егоиц Гарсија — шпански велосипедист. |
Починале
| 1340 | Иван I — московски и владимирско-суздалски кнез. |
| 1461 | Јона Московски — руски светец. |
| 1837 | Џон Констабл — британски пределен сликар и инспирација за импресионистите. |
| 1877 | Антоан Огистен Курно — француски филозоф и математичар. |
| 1980 | Џеси Овенс — американски атлетичар. |
| 1980 | Владимир Холан — чешки поет. |
| 2016 | Имре Кертес — еврејско-унгарски писател. |
Празници
31 март (празници)