Лима

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Лима
Lima
Знаме на Лима Lima
Знаме
Амблем на Лима Lima
Амблем
Прекар(и): Град на кралевите
Гесло: Hoc signum vere regum est
Лима
Лима
Координати: 12°02′ ЈГШ 77°01′ ЗГД / 
Држава Перу
Регион Лима
Покраина Лима
Област 43 области
Управа
 • Општини Метрополитенска оптина Лима
 • Градоначалник Луис Кастањеда Лосио
 • HQ Municipal Palace of Lima
 • Congress 35 congressional seats
Површина
 • Градска 2.672,3 km2 (10,318 sq mi)
 • Градска 800 km2 (300 sq mi)
 • Метро 2.819,3 km2 (10,885 sq mi)
Надм. вис.

0 - 1.548 m (0 - 5.079

d ft)
Население (2007)[1]
 • Градско 7.605.742
 • Густина 2.846,1/km2 (73,710/sq mi)
 • Метро 8.472.935
 • Метро 3.008,7/km2 (77,920/sq mi)
 • Деноним Лимеанец
Часовен појас PET (UTC-5)
Мреж. место www.munlima.gob.pe

Лима (шпански: Lima) — главниот и најголем град на Перу. Тој се наоѓа во долините на реките Чилон, Римак и Лурин, на брегот со поглед на Тихиот Океан. Се формира една континуирана урбана област со морското пристаниште Калао. Лима е петти најголем град во Латинска Америка, зад Мексико Сити, Сао Паоло, Буенос Аирес и Рио де Жанеиро.

Лима е основана од страна на шпанскиот конквистадор Франциско Пизаро на 18 јануари, 1535 година, како La Ciudad de los Reyes, или „Градот на кралевите“. Таа стана најважен град во шпанското Поткралство Перу, а откако во Перу изби војна за независност, беше главниот град на Република Перу. Денес околу една третина од населението живее во Лима.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Според раните шпански хроники областа Лима била нарекувана Ичма, по своите пробитни жители. Меѓутоа, дури и пред Инките во 15 век, дошол познат свештеник во Римак и од посетители бил познат како Limaq (limaq, се изговара „лимак“, што значи "зборувач", на крајбрежниот кечуански). Овој свештеник на крајот бил уништен од Шпанците и бил заменет со црквата, но името останало за областа.

Историја[уреди | уреди извор]

План на Лима од 1750.

Во предколумбиската ера, на локацијата на она што денес е град Лима, била населен од страна на неколку групи Индијанци кои биле дел од Империјата на Инките во 15 век. Во 1532, група на шпански конквистадори предводена од Франциско Писаро го поразил владетелот на Инките, Атахуалпа и го презел неговото царство. Пизаро бил именуван за гувернер на териториите што ги освоил, и тој ја избирал долината Римак да биде локација за својот главен град на 18 јануари 1535. То абил Сјудад де лос Рејес (Град на крал). Во август 1536 година, новиот град бил опколент од војниците на Инка Манко, сепак, Шпанците и нивните сојузници ги поразиле Инките бунтовници.

Во текот на следните неколку години, Лима стекнал углед и бил назначено како главен град на Поткралство Перу во 1543. Во текот на идниот век Лима цветал како центар на обемна трговска мрежа на поткарлството со Америка, Европа и на Далечниот Исток. Сепак, градот не бил слободен од опасности; силните земјотреси уништиле поголем дел од градот во 1687 година. Втората закана била присуството на пирати и приватници во Тихиот Океан, што довело до обиколувањето на Лима со градските ѕидови меѓу 1684 и 1687. Во 1687 година земјотресот означил пресвртна точка во историјата на Лима како што се поклопува со рецесија на трговијата и економската конкуренција од други градови како Буенос Аирес. Во 1746, силен земјотрес сериозно го оштетил и уништил Лима Калао, принудувајќи голема обнова на напорите под поткралот Хозе Антонио Мансо де Веласко. Во овој период, Лима била под негативно влијание на Бурбонските реформи како што тој ги изгубил своите монопол на прекуморската трговија и контролата над важно рударски регион на Горен Перу.

Географија[уреди | уреди извор]

Сателитска снимка на Лима.

Урбаните површини на Лима се околу 800 км2. Се наоѓаат на претежно рамен терен во Перу, во рамките на долините на реките Чилон, Римак и Лурин. Во градот постојат изолирани ридови, кои не се поврзани со околниот планински синџири, како Ел Агустино, Сан Косме, Ел Пино, Ла Мила, Мулерија и Про ридовите.

Митрополитенската област Лима е на површина од 2.672.28 km 2, од кои 825.88 км2 (31%) е вистинскиот град и 1.846.40 km2 (69%) е периферијата на градот. Градското подрачје се протега на околу 60 km од север кон југ, и околу 30 km од запад кон исток. Центарот на градот се наоѓа на 15 km (9.3 mi) на брегот на реката Римак, витален ресурс за градот, бидејќи таа е главен регулатор на вода за пиење. Иако нема официјална административна дефиниција за градот, тоа е обично се смета за составен од централните 30 од 43 окрузи на покраината Лима, што одговараат на урбаното подрачје ориентирани околу историскиот округ Серкадо де Лима. Лима е вториот најголем град во светот се наоѓа во пустина, по Каиро, Египет.

Клима[уреди | уреди извор]

Просечна температура на Лима.

Климата на Лиме е мошне блага, покрај тоа што е лоцирана во тропските предели. Лима има суптропска и пустинска клима. Температурата се движи од блага на топло (на пример, ни ладно, ни многу топло). Просечните дневни температури во зима се од 12 до 20 °C. Зимските денови обично доаѓаат придружени со постојано облачно небо и магла. Во лето, дневната максимална температурата е околу 29 °C со дневен минимална температура околу 19 °C. Во текот на настаните од типот Ел Нињо, климата на Лима е сериозно нарушена, температурите на водата долж брегот, што обично се околу 17-19 °C стануваат многу потопли, што предизвикува високите и ниските температури да се зголемат за неколку степени.

Релативната влажност е секогаш многу висока, особено наутро и произведува кратка утринската магла од јуни до декември, како и постојаните ниски облаци од мај до ноември. Лима има само 1.284 часа сонце во една година, 28,6 часа во јули и 179,1 часа во јануари, исклучително ниски вредности за географската ширина.

Врнежите од дожд се многу мали. Внатрешните локации добиваат врнежи некаде помеѓу 1-6 cm, што главно се акумулира во текот на зимските месеци.

Климатски податоци за Лима
Месец Јан Фев Мар Апр Мај Јун Јул Авг Сеп Окт Ное Дек Годишно
Прос. висока °C (°F) 25.8
(78.4)
26.5
(79.7)
26.0
(78.8)
24.3
(75.7)
21.7
(71.1)
19.7
(67.5)
18.7
(65.7)
18.4
(65.1)
18.7
(65.7)
19.9
(67.8)
21.9
(71.4)
23.9
(75)
22.1
(71.8)
Сред. дневна °C (°F) 22.5
(72.5)
23
(73)
22.6
(72.7)
21
(70)
18.9
(66)
17.5
(63.5)
16.9
(62.4)
16.5
(61.7)
16.7
(62.1)
17.6
(63.7)
19.2
(66.6)
20.8
(69.4)
19.4
(66.9)
Прос. ниска °C (°F) 19.1
(66.4)
19.4
(66.9)
19.2
(66.6)
17.6
(63.7)
16.1
(61)
15.3
(59.5)
15.0
(59)
14.6
(58.3)
14.6
(58.3)
15.2
(59.4)
16.4
(61.5)
17.7
(63.9)
16.7
(62.1)
Прос. врнежи мм (ин) 0.9
(0.035)
0.3
(0.012)
4.9
(0.193)
0.0
(0)
0.1
(0.004)
0.3
(0.012)
0.3
(0.012)
0.3
(0.012)
5.4
(0.213)
0.2
(0.008)
0.0
(0)
0.3
(0.012)
13.0
(0.512)
Прос. релативна влажност (%) 81.6 82.1 82.7 85.0 85.1 85.1 84.8 84.8 85.5 83.5 82.1 81.5 82.8
Сред. бр. сончеви часови месечно 179.1 169.0 139.2 184.0 116.4 50.6 28.6 32.3 37.3 65.3 89.0 139.2 1.230
Извор бр. 1: Светска метеоролошка организација (ООН)[2]
Извор бр. 2: сончевост и влажност[3]

Демографија[уреди | уреди извор]

Со население од 7.605.743 општинското и 8.472.935 за градското подрачје и густина на населеност од 3.008.8 жители на квадратен километар, Лима е рангирана на 27 место на најнаселенте градови во светот. Неговото население има многу комплексна мешавина на расните и етничките групи. Традиционално, местиците на мешани индијанци и европско (најчесто шпанско) потекло се најголем дел. Втората група се индијанците (најчесто ајмари и кечуанци) и белците, главно, Шпанци и Италијанци од Европа. Исто така, има голем број на Евреи. Азијците сочинуваат голем број на градското подрачје на населението, особено од кинеско (кантонско) и јапонско потекло. Лима е дом на најголемата кинеска заедница во Латинска Америка.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Instituto Nacional de Estadística e Informática, Perfil Sociodemográfico del Perú pp. 29–30, 32, 34.
  2. „Светска метеоролошка информативна служба – Лима“. Светска метеоролошка организација. http://worldweather.wmo.int/029/c00108.htm. посет. 15 мај 2012 г. 
  3. Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име Molina.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]