NML Лебед

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
NML Лебед
Cygnus constellation map.svg
Red circle.svg

Местоположба на NML Лебед (заокружена)
Податоци од набљудување
Епоха J2000      Рамноденица J2000
Соѕвездие Лебед
Ректасцензија 20ч 46м &1000000000000255400000025,54с[1]
Деклинација +40° 06′ &1000000000000059400000059,4″[1]
Привидна величина (V)16.60[2]
Особености
Спектрален типM6I[3]
Привидна величина (K)12,3[4]
B−V боен показател+2,04[2]
Променлив типSR[5]
Астрометрија
Сопствено движење (μ) Рек.: −1,55[6] млс/г
Дек.: −4,59[6] млс/г
Паралакса (π)&100000000000006200000000,620 ± &100000000000000470000000,047[6] млс
Оддалеченост1.610[6] пс
Податоци
Маса50[7] M
Полупречник1.183[4] (1.640-2.770[6] R
Сјајност272.000[4][6] L
Температура3.834[4] (2.500-3.250)[6] K
Други ознаки
V1489 Cyg, RAFGL 2650, IRC+40448, 2MASS J20462554+4006594, AAVSO 2042+39
Наводи во бази
SIMBAD— податоци
Лебед OB2 — ѕвезденото здружение во кое се наоѓа NML Лебед.

NML Лебед или V1489 Лебед (NML Cygni, V1489 Cygni) — црвен хиперџин[6] и втора позната ѕвезда по големина, со полупречник од 1.640 Сончеви полупречници (1,14×109 или 7,6 ае) или од 1.183–2.770 Сончеви полупречници (823.000.000–1.927×109 км; 5,50–12,88 ае). Се проценува дека е оддалечена од Земјата 1,6 кпс, околу 5.300 сг.[8]

Ѕвездата е дел од здружението Лебед OB2, едно од масивните здруженија најблиски до Сонцето, протегаќи се речиси 2° на небото или ∼30 парсеци во пречник, на растојание од 1,74±0,2 кпс.[9]

Историја на набљудување[уреди | уреди извор]

Ѕвездата е откриена во 1965 г. од Нојбебауер, Марц и Лејтон, кои опишале две многу црвени сјајни ѕвезди, со бои што одговараат на црнотелесна тепмература од 1.000 K.[10] Акронимот NML во името се првите букви од имињата на откривачите.[11] Втората ѕвезда за кратко се водела како NML Бик[12] но денес е позната како IK Бик,[13]мирида од типот M9. NML Лебед потоа ја добил ознаката V1489 Лебед поради малите полуправилни колебања во светлоста,[14] но сепак го задржува NML Лебед како најчесто име. Нејзиниот состав почнал да станува познат со откривањето на OH-мазери (1612 MHz) во 1968 г.[15] Пронајдени се и молекули од H2O, SiO, CO, HCN, CS, SO, SO2 и H2S.[16]

Особености[уреди | уреди извор]

Во поново време полупречникот на NML Лебед се наведува како 1.183 R.[4] Поточното мерење на нејзиното растојание и сјајност, заедно со претпоставките за нејзината делотворна температура даваат полупречник од 1.640 R при температура од 3.250 K или 2.770 R при температура од 2.500 K.[6] Во 2004 г. Зубко и др. го процениле дека ѕвездата е многу поголема, со полупречник од дури 3.740 R,[17] согласно претпоставената оддалеченост од 2.000 пс и аголен пречник од 8,6 млс.[18] Поновите мерења укажуваат на браново добиен аголен пречник од 44 млс при оддалеченост од 1.600 пс, со што оптичкиот аголен пречник би изнесувал 22 млс.[6]

Ако ја сместиме во средиштето на нашиот Сончев систем, ѕвездата би се протегала подалеку од орбитата на Јупитер. Има зафатнина меѓу 1,6 и 21,4 милијарди пати поголема од онаа на Сонцето. Болометричка сјајност (Lbol) на NML Лебед изнесува речиси 3 × 105 L. Нејзината болометрична величина (Mbol) е околу −9,0. Спаѓа меѓу најсјајните студени хиперџинови и најсјајните ѕвезди во Млечниот Пат. По поведение, NML Лебед е полуправилна променлива ѕвезда со период од околу 940 дена.[9]

Ѕвездата е сместена близу очекуваната положба на која ѕвезда од 25 M би се развила по осум милиони години.[6] Тешко е да се процени нејзината тековна маса. Еден извор вели дека таа изнесува 50 M.[7]

NML Лебед е во поодмината развојна фаза и во нејзината атмосфера се пронајдени низа тешки елементи и молекули, особено кислород, хидроксил и вода. Опкружена е со правилв материјал[6][9] и има несиметрична маглина во облик на зрно грав складна со распределбата на мазерите со испаренија од H2O.[19]

Се смета дека ѕвездата губи 2×10−4 M маса годишно,[16] што е меѓу најголемите степени на губиток од сите познати ѕвезди. Годишната паралакса на NML Лебед изнесува околу 0,62 лачни милисекунди.[6] Од набљудувањата се проценува дека ѕвездата има две засебни оптички дебели обвивки од прав и молекули. Оптичката длабочина на внатрешната обвивка изнесува 1,9, а пак внатрешната е дебела 0,33.[20] Овие обвивки од прав се образувале поради силниот ветер од подрачјата по главната низа, и дуваат со брзина од 23 км/с.[9]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Cutri, R. M.; Skrutskie, M. F.; Van Dyk, S.; Beichman, C. A.; Carpenter, J. M.; Chester, T.; Cambresy, L.; Evans, T.; и др.. VizieR Online Data Catalog: 2MASS All-Sky Catalog of Point Sources (Cutri+ 2003). „VizieR On-line Data Catalog: II/246. Originally published in: 2003yCat.2246....0C“ том  2246. Bibcode2003yCat.2246....0C. 
  2. 2,0 2,1 Johnson, Harold L.; Mendoza v., Eugenio E.; Wisniewski, Weislaw Z.. Observations of "Infrared Stars.". „Astrophysical Journal“ том  142: 1249. doi:10.1086/148393. Bibcode1965ApJ...142.1249J. 
  3. Monnier, J. D.; Millan‐Gabet, R.; Tuthill, P. G.; Traub, W. A.; Carleton, N. P.; Coude Du Foresto, V.; Danchi, W. C.; Lacasse, M. G.; и др.. High‐Resolution Imaging of Dust Shells by Using Keck Aperture Masking and the IOTA Interferometer. „The Astrophysical Journal“ том  605: 436. doi:10.1086/382218. Bibcode2004ApJ...605..436M. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 De Beck, E.; Decin, L.; De Koter, A.; Justtanont, K.; Verhoelst, T.; Kemper, F.; Menten, K. M.. Probing the mass-loss history of AGB and red supergiant stars from CO rotational line profiles. II. CO line survey of evolved stars: Derivation of mass-loss rate formulae. „Astronomy and Astrophysics“ том  523: A18. doi:10.1051/0004-6361/200913771. Bibcode2010A&A...523A..18D. 
  5. Blöcker, T.; Balega, Y.; Hofmann, K.-H.; Weigelt, G.. Bispectrum speckle interferometry observations and radiative transfer modelling of the red supergiant NML Cyg. Multiple dust-shell structures evidencing previous superwind phases. „Astronomy and Astrophysics“ том  369: 142. doi:10.1051/0004-6361:20010095. Bibcode2001A&A...369..142B. 
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Zhang, B.; Reid, M. J.; Menten, K. M.; Zheng, X. W.; Brunthaler, A.. The distance and size of the red hypergiant NML Cygni from VLBA and VLA astrometry. „Astronomy & Astrophysics“ том  544: A42. doi:10.1051/0004-6361/201219587. Bibcode2012A&A...544A..42Z. 
  7. 7,0 7,1 Morris, M.; Jura, M.. The nature of NML Cygnus. „Astrophysical Journal“ том  267: 179. doi:10.1086/160856. Bibcode1983ApJ...267..179M. 
  8. Schuster, Michael Thomas (2007). Investigating the Circumstellar Environments of the Cool Hypergiants. ProQuest. стр. 57. ISBN 978-0-549-32782-0. https://books.google.com/books?id=EA3cyIPFvU8C&pg=PA57. посет. 27 август 2012 г. 
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Schuster, M. T.; Marengo, M.; Hora, J. L.; Fazio, G. G.; Humphreys, R. M.; Gehrz, R. D.; Hinz, P. M.; Kenworthy, M. A.; и др.. Imaging the Cool Hypergiant NML Cygni's Dusty Circumstellar Envelope with Adaptive Optics. „The Astrophysical Journal“ том  699 (2): 1423. doi:10.1088/0004-637X/699/2/1423. Bibcode2009ApJ...699.1423S. 
  10. Neugebauer, G.; Martz, D. E.; Leighton, R. B. (јули 1965 г). Observations of Extremely Cool Stars. „Astrophysical Journal“ том  142: 399–401. doi:10.1086/148300. Bibcode1965ApJ...142..399N. 
  11. Hearnshaw, J. B. (2 May 1996). „New infrared sources and their interpretation“. The Measurement of Starlight: Two Centuries of Astronomical Photometry. Cambridge University Press. стр. 278. ISBN 978-0-521-40393-1. https://books.google.com/books?id=Kp7G4IqK7woC&pg=PA278. посет. 23 август 2012 г. 
  12. Pesch, P.. Objective-Prism Spectra of Some Very Red Stars. „The Astrophysical Journal“ том  147: 381. doi:10.1086/149015. Bibcode1967ApJ...147..381P. 
  13. Kukarkin, B. V.; Efremov, Yu. N.; Frolov, M. S.; Medvedeva, G. I.; Kholopov, P. N.; Kurochkin, N. E.; Kukarkina, N. P.; Perova, N. B.; и др. (8 ноември 1968 г). Identification List of the New Variable Stars Nominated in 1968. „Information Bulletin on Variable Stars“ том  311 (1): 1. Bibcode1968IBVS..311....1K. http://www.konkoly.hu/cgi-bin/IBVS?0311. 
  14. Kukarkin, B. V.; Kholopov, P. N.; Kukarkina, N. P. (27 ноември 1975 г). 61st Name-List of Variable Stars. „Information Bulletin on Variable Stars“ том  1068 (1): 1. Bibcode1975IBVS.1068....1K. http://www.konkoly.hu/cgi-bin/IBVS?1068. 
  15. Cohen, R. J.; Downs, G.; Emerson, R.; Grimm, M.; Gulkis, S.; Stevens, G.; Tarter, J. (1 април 1987 г). Narrow polarized components in the OH 1612-MHz maser emission from supergiant OH-IR sources. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society“ том  225 (3): 491–498. doi:10.1093/mnras/225.3.491. Bibcode1987MNRAS.225..491C. 
  16. 16,0 16,1 Kevin Marvel (19 December 1996). „NML Cygni“. The Circumstellar Environment of Evolved Stars As Revealed by Studies of Circumstellar Water Masers. Universal-Publishers. стр. 182–212. ISBN 978-1-58112-061-5. https://books.google.com/books?id=wwx1Gj5wR5QC&pg=PR182. посет. 23 август 2012 г. 
  17. Zubko, Viktor; Li, Di; Lim, Tanya; Feuchtgruber, Helmut; Harwit, Martin. Observations of Water Vapor Outflow from NML Cygnus. „The Astrophysical Journal“ том  610: 427. doi:10.1086/421700. Bibcode2004ApJ...610..427Z. 
  18. Monnier, J. D; Bester, M; Danchi, W. C; Johnson, M. A; Lipman, E. A; Townes, C. H; Tuthill, P. G; Geballe, T. R; и др.. Nonuniform Dust Outflow Observed around Infrared Object NML Cygni. „The Astrophysical Journal“ том  481: 420. doi:10.1086/304050. Bibcode1997ApJ...481..420M. 
  19. Schuster, M. T.; Humphreys, R. M.; Marengo, M.. The Circumstellar Environments of NML Cygni and the Cool Hypergiants. „The Astronomical Journal“ том  131: 603. doi:10.1086/498395. Bibcode2006AJ....131..603S. 
  20. DanchiI, W. C.; Green, W. H.; Hale, D. D. S.; McEleroy, K.; Monnier, J. D.; Tuthill, P. G.; Townes, C. H. (јули 2001 г). Proper Motions of Dust Shells Surrounding NML Cygni. „The Astrophysical Journal“ том  555: 405. doi:10.1086/322237. Bibcode2001ApJ...555..405D. 

Координати: Ѕвездена карта &1000000000000002000000020ч &1000000000000004600000046м &1000000000000255400000025,54с, +&1000000000000004000000040° &1000000000000000600000006′ &1000000000000594000000059,40″