CH Лебед

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
CH Лебед
Cygnus constellation map.svg
Red circle.svg

Местоположбата на CH Лебед (заокружена)
Податоци од набљудување
Епоха J2000      Рамноденица J2000
Соѕвездие Лебед
Ректасцензија 19ч 24м &1000000000330677300000033,06773с[1]
Деклинација +50° 14′ &1000000000029126300000029,1263″[1]
Привидна величина (V)5.60 – 8.49[2]
Особености
Спектрален типM7IIIab + Be[3]
Променлив типZ Андромеда и SR[2]
Астрометрија
Радијална брзина (Rv)-59,74[4] km/s
Сопствено движење (μ) RA: -7,09[1] mas/yr
Dec.: -59,74[1] mas/yr
Паралакса (π)5.4642 ± 0.2172[5] mas
Растојание600 ± 20 ly
(183 ± 7 pc)
Орбита[6]
Период (P)15.58±0.13 г.
Голема полуоска (a)8.5 ае
Ексцентрицитет (e)0.122±0.024
Наклон (i)84°
Полузамав (K1)
(главна)
4.45±0.12 км/с
Податоци [6]
Црвен џин
Маса2 M
Полупречник280 R
Сјајност5012 L
Температура3.100 K
Бело џуџе
Маса0,7 M
Сјајност0,25 L
Други ознаки
HD 182917, BD+49°2999, HIP 95413, SAO 31632
Наводи во бази
SIMBAD— податоци

CH Лебед (CH Cyg / HIP 95413 / BD +49 2999) — променлив црвен џин и симбиотска двојна ѕвезда во Лебед. Станува збор за најблиската симбиотска ѕвезда до Земјата, и една од најсјајните, што ја прави идеален кандидат за изучување.

Својства[уреди | уреди извор]

CH Лебед има маса од 2 M и полупречник од 280 R. Нејзиниот сопатник белото џуџе имам маса од 0.75 M, и орбиталниот период на двете ѕвезди е 5.689 денови.[6] CH Cygni is classified as M7IIIab + Be.[3]

Историја на набљудувања[уреди | уреди извор]

Најраните набљудувања на CH Лебед биле направени во 1890 година од Пикеринг и Вендел користејќи разделен фотометар, и била класифицирана како M6III променлива ѕвезда во 1924 година.[7]Во 1963 година се набљудувални изразени силни H I одливи, што укажувало дека CH Лебед е најверојатно во симбиотска врска со белото џуџе. Слични одливи биле забележани и во 1965, 1967, 1977, 1992 и 1998 година.[8] Кратко време се сметало дека системот има и трета ѕвезда[9] но ова мислење било поништено.[6]

Во 1984 биполарни млазови биле забележани како надоаѓаат од CH Лебед, за кои постоел сомнеж дека потекнуваат од забрзувањето на материјалот од придружната ѕвезда.[8][7] Сјајноста на системот значително се намалила во 1986 година, најверојатно ова се должело на прашината исфрлена од малзовите при хелиумскиот блесок. Оваа прашина се развееала до 2002 година, кога сјајноста се вратила на нивоата пред 1985 година.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 van Leeuwen, F. (13 август 2007 г). Validation of the new Hipparcos reduction. „Astronomy & Astrophysics“ том  474 (2): 653–664. doi:10.1051/0004-6361:20078357. Bibcode2007A&A...474..653V. 
  2. 2,0 2,1 Samus, N. N.; Durlevich, O. V.. VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007-2013). „VizieR On-line Data Catalog: B/gcvs. Originally published in: 2009yCat....102025S“ том  1. Bibcode2009yCat....102025S. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Shenavrin, V. I; Taranova, O. G; Nadzhip, A. E. Search for and study of hot circumstellar dust envelopes. „Astronomy Reports“ том  55: 31. doi:10.1134/S1063772911010070. Bibcode2011ARep...55...31S. 
  4. Famaey, B.; Pourbaix, D.; Frankowski, A.; Van Eck, S.; Mayor, M.; Udry, S.; Jorissen, A. (18 февруари 2009 г). Spectroscopic binaries among Hipparcos M giants. „Astronomy & Astrophysics“ том  498 (2): 627–640. doi:10.1051/0004-6361/200810698. Bibcode2009A&A...498..627F. 
  5. Brown, A. G. A. (август 2018 г). 'Gaia Data Release 2: Summary of the contents and survey properties. „Astronomy & Astrophysics“ том  616: A1. doi:10.1051/0004-6361/201833051. Bibcode2018A&A...616A...1G. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Hinkle, Kenneth H; Fekel, Francis C; Joyce, Richard R. Infrared Spectroscopy of Symbiotic Stars. Vii. Binary Orbit and Long Secondary Period Variability of Ch Cygni. „The Astrophysical Journal“ том  692 (2): 1360. doi:10.1088/0004-637X/692/2/1360. Bibcode2009ApJ...692.1360H. 
  7. 7,0 7,1 Mikołajewski, M.; Mikołajewska, J.; Khudiakova, T.N. (август 1990 г). A long-period symbiotic binary CH Cygni. I - A hundred years' history of variability. „Astronomy and Astrophysics“ том  235 (1-2): 219-233. ISSN 0004-6361. Bibcode1990A&A...235..219M. 
  8. 8,0 8,1 Burmeister, M.; Leedjärv, L. (9 јули 2009 г). Spectroscopy of the symbiotic binary CH Cygni from 1996 to 2007. „Astronomy & Astrophysics“ том  504 (1): 171–180. doi:10.1051/0004-6361/200911686. Bibcode2009A&A...504..171B. 
  9. Hinkle, Kenneth H.; Fekel, Francis C.; Johnson, Diana S.; Scharlach, Werner W. G. (март 1993 г). The triple symbiotic system CH Cygni. „The Astronomical Journal“ том  105: 1074. doi:10.1086/116494. Bibcode1993AJ....105.1074H.