Википедија:На денешен ден/Архива/Декември

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е среда, 26 ноември 2014; часот е 18:42 (UTC)

Шаблон:Декември 2014 Извор

1 декември[уреди]

Настани

1918  Формирано е Кралството на Србите, Хрватите и Словенците.
1991  Украинските гласачи со огромно мнозинство гласаат позитивно за независност од Советскиот Сојуз.
1995  Хавиер Солана е избран за генерален секретар на НАТО.


Родени

1083  Ана Комнена, византиска принцеза и научник. Најстара ќерка на византискиот император Алексеј I Комнен и на императорката Ирина. (†1153)
1792  Николај Иванович Лобачевски — руски научник, математичар, физичар и астроном.
1935  Вуди Ален — американски режисер, сценарист и актер
1945  Бет Мидлер — американска пејачка и актерка
1947  Елица Манева — македонски археолог.
1949  Пабло Ескобарколумбиски шеф на наркокартел (†1993)


Починале

1707  Џеремаја Кларканглиски барокен композитор.
2013  Пол Вокерамерикански актер.


2 декември[уреди]

Настани

1772  Основано Кралското физиографско друштво во Лунд, Шведска.
1804  Наполеон Бонапарт е крунисан за император на Франција.
1805  Наполеон Бонапарт ги победил руските и австриските трупи кај Аустерлиц (место кај Брно, во Чешка). Француската војска (околу 73.000 војници) ги поразила сојузничките сили на Русија (околу 70.000 војници) и на Австрија (околу 15.000 војници). Австрискиот цар Франц II утредента склучил примирје со Наполеон. Аустерлиц подоцна станал поим за брза победа.
1942  Во Чикаго за првпат практично бил остварен процесот на нуклеарна фисија. Експериментот успешно го извеле научниците кои работеле на тајниот проект за производство на првата атомска бомба.
1946  По борбата што се водела помеѓу македонските партизани и грчката владина војска на патот Лерин - Псодери, грчките власти започнале со терор во селото Буф. Околу 200 полицајци и 80 вооружени монархисти од околните села вршеле грабежи, горење и пустошење. Запалиле 46 трла, плевни, воденици, ѕверски мачеле 28 невини Македонци.
1956  Фидел Кастро и помала група кубански револуционери се истовариле на Куба и започнале борба, која завршила со соборување на диктаторскиот режим на Баиста.
1993  Франција официјално објави дека ќе воспостави дипломатски односи со Република Македонија.
1997  Во Новокузнецк, од експлозија на метан во рудникот за јаглен Зирјановскаја, загинале 61 рудар.


Родени

1728  Фердинандо Галијани — италијански економист и значаен општественик од времето на просветителството.
1962  Владо Бучковски — поранешен премиер на Република Македонија.
1987  Никола Еде — француски велосипедист.
1989  Матео Дармијан — италијански фудбалер.


Починале

1470  Пјеро ди Козимо де Медичи — владетел на Фиренца.
1497  Ана Сфорца — ќерка на Галеацо Марија Сфорца.
1918  Едмонд Ростан — француски неороматичарски поет и драмски писател.
1974  Лајош Зилахи — унгарски писател.


3 декември[уреди]

Настани

1942  Во Тетово излезе првиот број на весникот на Окружниот комитет на КПЈ за територијата на Македонија под италијанска окупација „Востаник“. Излегуваше до февруари 1943 година.
1967  Лекарите во Кејптаун, во Јужноафриканската Република, објавија дека во болницата „Гроте Шур“, за првпат во историјата , е извршена успешна трансплатација на човечко срце. Екипата на чело со д-р Кристијан Барнар изврши операција врз заболениот Луис Вашкански, меѓутоа тој умре по десетина дена.
1993  САД отворија Канцеларија за врски во Скопје, а на чело на ова дипломатско претставништво е поставен Роберт Норман.
1997  Германското Министерство за одбрана поведе дисциплинска постапка против шестмина војници, кои просториите во нивните касарни ги украсувале со слики на Адолф Хитлер и со нацистички знамиња.


Родени

1368  Шарл VI Лудиот — француски крал.
1447  Бајазит II — отомански султан.
1800  Франце Прешерн — словенечки поет.
1830  Фредерик Лејтон — англиски академски сликар.
1857  Џозеф Конрад — англиски писател.
1922  Свен Никвист — шведски кинематограф.
1945  Божидар Димитров — бугарски историчар и политичар.
1948  Ози Озборн — англиски пејач.
1960  Дарил Хана — американска глумица.
1960  Џулијан Мур — американска глумица.
1965  Ендрју Стентон — американски режисер.
1968  Брендан Фрејзер — канадско-американски глумец.
1977  Ксенија Пајчин — српска пејачка, .
1977  Адам Малиш — полски ски-скокач.
1981  Давид Виља — шпански фудбалер.
1982  Мишел Есиен — гански фудбалер.
1984  Аврам Пападопулос — грчки фудбалер.
1987  Мануеле Боаро — италијански велосипедист.


Починале

1154  Анастасиј IV — римски папа.
1533  Василиј III Московски — кнез на Московското кнежество.
1888  Карл Цајс — германски оптичар.
1919  Пјер Огист Реноар — француски сликар.
1937  Атила Јожеф — унгарски поет
1949  Елин Пелин — бугарски писател.
1965  Благоја Стефановски - Гојчо — македонски револуционер.
1980  Драги Костовски — македонски артист.
1991  Стојан Гогов — доајен на народниот театар „Антон Панов“ од Струмица.
1993  Саво Костовски — македонски првоборец.
1994  Франтишек Вацлав Мареш — професор по славистика.


4 декември[уреди]

Настани

1993  На изборниот Архиепископско-црковен народен собир на МПЦ, што се одржа во катедралниот храм на охридските архиепископи „Св. Софија“, во Охрид, Господин Михаил, Митрополитот Повардарски е избран за поглавар на Македонската православна црква.


Родени

1735  Јосиф Николај Лауренти — австриски природонаучник.
1795  Томас Карлајл — шкотски сатиричар, есеист и историчар.
1875  Рајнер Марија Рилке — еден од најголемите германски лиричари.
1893  Аугуст Цесарец — истакнат хрватски револуционер и писател.
1962  Александар Литвиненко — служител во КГБ и ФСБ.


Починале

1334  Јован XXII — римски папа.
1547  Хернан Кортес — шпански конквистадор.
1642  Арман Жан ди Плеси Ришелје — француски државник, кардинал и Прв министер на кралот Луј XIII.
1679  Томас Хобс — англиски филозоф, продолжувач и систематизатор на класичниот англиски емпиризам.
1798  Лујџи Галвани — италијански физичар.
1945  Томас Хант Морган — американски биолог, основач на генетиката, наука за наследните особини.
1995  Петар Глигоровски — македонски сликар.


5 декември[уреди]

Настани

1492  Кристофер Колумбо во Карипското Море го откри островот Санто Доминго.
1848  Во цела Америка почна „златната треска“ откако американскиот претседател, Џемс Полк објави дека во Калифорнија е пронајдено злато.
1997  Вулканот Безимјани на полуостровот Камчатка, на Рускиот Далечен исток, повторно е активиран, при што се формираше вулкански прав од осум до девет километри над земјината површина.


Родени

1443  Папа Јулиј II — римски папа.
1870  Вичеслав Новак — чешки композитор.
1901  Волт Дизни — творец на современиот цртан филм.
1940  Фадиљ Сулејмани — македонски политичар.
1975  Рони О'Саливан — англиски снукерист, светски првак.
1982  Кери Хилсон — американска пејачка.
1985  Џани Мерсман — белгиски велосипедист.
1986  Хавиер Арамендија — шпански велосипедист.


Починале

1560  Франсоа II — крал на Франција.
1771  Џовани Батиста Моргањи — италјански и светски медицински научник.
1784  Филис Витли — афроамериканска поетеса.
1791  Волфганг Амадеус Моцарт — голем австриски композитор.
2013  Нелсон Мандела — истакнат јужноафрикански општественик, борец против апартхејдот и престедател на ЈАР.


6 декември[уреди]

Настани

1768  Објавено е првото издание на Енциклопедија Британика.
1897  Лондон станал првиот град во кој таксистите добивале лиценци за работа.
1917  Објавена е независноста на Финска.
1917  Во Експлозијата во Халифакс, во Канада, предизвикана од судир на бродови со муниција, загинале над 1900 луѓе и бил уништен поголем дел од градот.
1929  Во Република Турција, жените беа изедначени со мажите во поглед на правото на глас.
1941  Почна контраофанзивата на силите на Црвената армија против германските сили на фронтот пред Москва. На фронтот, широк 300 километри, беа пробиени германските линии. Нацистичките девизии беа прегазени или опколени, а подоцна разбиени.
1991  Распаѓање на СФРЈ: Во Хрватска, единиците на ЈНА го бомбардирале Дубровник по шестмесечна опсада.


Родени

1421  Хенри VI — англиски крал.
1778  Жозеф Геј-Лисак — француски хемичар.
1833  Јован Јовановиќ - Змај — српски поет.
1950  Џо Хисаиши — јапонски композитор и диригент.
1977  Хорхе Гарбахоса — шпански кошаркар.
1982  Алберто Контадор — шпански велосипедист.
1984  Дарил Импи — јужноафрикански велосипедист.


Починале

1926  Клод Моне — француски сликар — еден од основачите на импресионизмот.
1960  Јордан Тренков — македонски револуционер.
1983  Роберт Олдрич — американски филмски режисер.


7 декември[уреди]

Настани

43 п.н.е.  Марко Тулиј Цицерон, еден од најголемите оратори, државници и философи на Стариот Рим е убиен од приврзаниците на Марко Антониј при обидот да пребега во Македонија.
1900  Макс Планк ги открил законите за зрачење на црното тело.
1917  Прва светска војна: САД ѝ објавиле војна на Австро-Унгарија.
1941  Втора светска војна: Јапонската царска морнарица извршила напад на Перл Харбор со цел да ја неутрализира воената моќ на САД во Пацификот.
1988  Во Ерменија, тогашен СССР, силен земјотрес го разурнал регионот Спитак при што загинале над 25.000 луѓе.
1995  Во Атина, дипломатот Александар Маљас, беше наименуван за шеф на канцеларијата за врски, во главниот град на Република Македонија, Скопје.
2005  Уапсен е Анте Готовина, хрватски генерал, баран од хашкиот трибунал, на Канарските острови.


Родени

1302  Ацоне Висконти — владетел на Милано.
1598  Џовани Лоренцо Бернинииталијански архитектвајарсликарписателрежисер и организатор на јавни свечености.
1906  Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Доситеј — прв архиепископ охридски и македонски, поглавар на Македонската православна црква.
1909  Никола Јонков Вапцаров — македонски пролетерски поет и револуционер.
1928  Ноам Чомски — американски лингвист и политички активист.
1976  Маја Апостолоска — македонска поетеса, книжевна критичарка и есеистка.
1982  Едуард Ворганов — руски велосипедист.
1984  Јан Барта — чешки велосипедист.
1989  Матијас Брендле — австриски велосипедист.
1990  Давид Гофан — белгиски тенисер.


Починале

1894  Фердинанд де Лесепс — француски дипломат и инженер
1993  Блаже Конески — еден од најистакнатите македонски културни дејци, академик, писател, врвен поет, научник, чие творечко истражување даде неодминливи резултати во македонската литература во областа на културната историја на македонскиот народ.


8 декември[уреди]

Настани

883  Свети Климент Охридски, родоначалник на словенската литература и црковно беседништво, прв оригнален словенски и македонски поет, говорник, преведувач, заштитник на Охрид е назначен за прв словенски епископ на Балканот.
1914  Германските воени бродови по враќањето од Тихиот Океан требаше, според планот на адмирал Шпе, да ја уништи англиската база на Фокландските Острови. Кога Англичаните отворија оган Шпе свати дека наишол на многу голем отпор од очекуваниот. Во оваа поморска битка Германците претрпеа големи загуби во бродови и во луѓе.
1925  По неуспешниот пуч на нацистите во Минхен во 1923 година, нивниот водач Адолф Хитлер ја објави книгата „Мојата борба“, во која ја разработува националистичката фашистичко - расистичка идеологија на агресивниот германски национализам.
1948  Во Лерин три жени Македонки од селото Екши - Су, Леринско беа обвинети за соработка со НОФ и со партизаните, за што беа осудени на смрт и стрелани.
1949  Во околината на градот Панаѓуриште (Бугарија) е пронајдено познатото Панаѓуришко богатство од златни предмети од стара Тракија (IV-III век п.н.е.).
1994  Белгискиот министер за одбрана Лео Делкроа поднесе оставка поради обвинувањето околу финансирањето на една куќа што ја купил во јужниот дел на Франција.
1997  Двете најголеми швајцарски банки соопштија дека се интегрираат, со што се формира најголема банкарска актива во светот со фонд во вредност од еден трилион долари.


Родени

1542  Марија Стјуарт — кралица на Шкотска и Франција.
1626  Кристина — кралица на Шведска.
1886  Диего Ривера — мексикански уметник.
1933  Лев Борисов — руски актер.
1943  Џим Морисонамерикански пејач и текстописец на рок групата The Doors.
1948  Виктор Габер — македонски дипломат.
1958  Виталиј Мутко — руски политичар.
1961  Ермис Лафазановски — македонски раскажувач.
1962  Џеват Адеми — македонски политичар.
1964  Тери Хачер — американска глумица.
1965  Ибрахим Муртезани — поранешен член на ОНА.
1980  Ќемал Аломеровиќ — македонски фудбалер.
1981  Азра Акин — турско-холандска актерка и модел.
1983  Елена Дембо — руска шахистка.
1983  Павел Погребњак — руски фудбалер.
1984  Златко Даскаловски — македонски ракометар.
1984  Ники Минаж — рап пејачка.
1991  Лиан Пеиксинг — кинеска кануистка-спринтер.


Починале

1638  Иван Гундулиќ — хрватски поет и драмски писател.
1980  Џон Ленон — еден од основачите и „идолот“ на британската музичка група „Битлси“.


9 декември[уреди]

Настани

1824  Легендарниот латиноамерикански водач Симон Боливар во историската битка кај Ајакучо, во Перу ја порази шпанската војска.
1905  Во Франција со декрет е извршено одвојувањето на државата и црквата.
1940  Втора Светска војна: Во Северна Африка почна офанзивата на Осмата британска армија против германските окупациони трупи.
1961  Тангањика, поранешната британска колонија, стана независна држава во рамките на Комонвелтот, а од 09.12.1962 година стана Република. Две години подоцна, на 26.04.1964 година со обединувањето на Тангањика и на Занзибар настана Обединета Република Танзанија.
1997  Во Брисел, генералните директори на царинските служби на Белгија и Македонија, Илија Илоски и Ван Валегем, парафираа Спогодба за царинска соработка.


Родени

1594  Густав II Адолф — крал на Шведска.
1608  Џон Милтон — англиски поет — еден од најзначајните во светската литература, а според некои, најголем по Шекспир.
1881  Воин Поповиќ-Вук — војвода на Српскиот комитет на четничката акција.
1842  Петар Кропоткин — руски мислител, теоретичар на анархизмот.
1895  Долорес Ибарури - Ла Пасионарија — едно од најславните имиња на шпанската граѓанска војна и на шпанското револуционерно движење.
1962  Фелисити Хафман — американска актерка.
1980  Рајдер Хесједал — канадски велосипедист.
1986  Матијас Франк — швајцарски велосипедист.


Починале

1565  Пиј IV — римски папа.
1669  Климент IX — римски папа.
1910  Лаза Костиќ — српски писател и преведувач — родоначалник на српската авангардна лирика.
1943  Никола Парапунов — македонски револуционер.
1944  Андреј — принц на Грција.


10 декември[уреди]

Настани

1868  Првите семафори биле поставени во Лондон. Ноќе биле осветлувани со зелена и црвена гасна ламба.
1901  Доделени се првите Нобелови награди.
1913  Познатата слика на Леонардо да ВинчиМона Лиза“ е вратена во парискиот музеј Лувр, од каде што две години порано беше украдена.
1936  По само 325 дена на британскиот трон, Едвард VIII абдицирал за да може да се ожени со својата избраничка Волис Симпсон. Го наследил неговиот брат принцот Алберт, кој владеел како Џорџ VI, татко на кралицата Елизабета II.
1948  Генералното собрание на ОН ја усвоило Универзалната декларација за правата на човекот. По тој повод, овој ден се смета за Ден на човековите права.
1964  Познатиот црнечки политичар и борец за црнечките права во САД Мартин Лутер Кинг ја доби Нобеловата награда за мир.
1991  Одржан е референдум за независност на Нагорно-Карабах.
1992  Британскиот престолонаследник принцот Чарлс и неговата сопруга, принцезата Дајана се разведоа. Нивното венчавање во катедралата Сент Пол на 29 јули 1981 година беше светски медиумски настан.


Родени

1822  Сесар Франк — француски композитор од белгиско потекло, оргулист — еден од најголемите творци во француската музика во 19 век.
1843  Роберт Кохгермански лекар и бактериолог (†1910)
1912  Карло Понтииталијански кинематографски продуцент
1954  Љубомир Михајловски — македонски политичар и правник.
1955  Ким Мехмети — македонски писател.
1987  Серхио Енао — колумбиски велосипедист.


Починале

1041  Михаил IV — византиски император
1618  Аверој — арапски филозоф.
1618  Џулио Качини — италијански композитор.
1865  Леополд I — крал на Белгија.
1896  Алфред Нобел — шведски хемичар, пронаоѓач и индустријалец.
1926  Никола Пашиќ — српки политичар и државник.
1928  Чарлс Рени Мекинтош — шкотски архитект.
1936  Луиџи ПиранделоИталијански писател.
1962  Василие Поповиќ - Цицо — македонски сликар, карикатурист и сценограф.
1999  Фрањо Туѓман — претседател на Хрватска.


11 декември[уреди]

Настани

1816  Индијана станува 19-та американска држава.
1937  Италија го напушта Друштвото на народите.
1941  Втора Светска војна: САД им објавија војна на Германија и на Италија.
1941  Втора Светска војна: Германија и Италија објавуваат војна на САД.
1946  Со одлука на Генералното собрание на Организацијата на обединетите нации основан е Меѓународниот фонд на ОН за помош на децата (УНИЦЕФ). Како најблагородна организација на ОН во 1965 година, ја доби Нобеловата награда за мир. Седиштето на УНИЦЕФ е во Њујорк.
1958  Горна Волта (Буркина Фасо) ја објавува својата независност од Франција
1972  Американските космонаути и членови на екипажот на вселенскиот брод „Аполо 17“ стапнаа на Месечината. Тоа беше последната мисија во рамките на американската програма „Аполо“.
1993  Во Скопје повеќе од 60 делегати младинци одржаа Основачко Собрание и ја конституираа организацијата „Млади социјалисти“, како подмладок на Социјалистичката партија на Македонија.
2008  Во Њујорк е уапсен Бернард Мадоф, човекот кој преку пирамидални инвестициски измами успеал да проневери скоро 65 милијарди долари од инвеститорите. Осуден е на 29 јуни 2009 г. на 150 години затвор без право на помилување.


Родени

1475  Лав X — римски папа.
1803  Хектор Берлиоз — француски композитор.
1843  Роберт Кох — германски лекар.
1856  Георгиј Валентинович Плеханов — руски филозоф.
1882  Макс Борн — германски математичар.
1910  Димо Тодоровски — македонски вајар.
1913  Жан Маре — француски актер.
1918  Александар Солженицин — руски писател.
1931  Јуриј Мамлеев — руски писател.
1934  Томислав Чокревски — македонски политичар.
1951  Катица Ќулавкова — македонски писател
1952  Андреа Де Карлоиталијански писател.
1968  Фабрицио Раванели — италијански фудбалер.
1985  Здењек Штибар — чешки велосипедист.


Починале

384  Дамасиј I — римски папа.
711  Јустинијан II Ринотмет — византиски император.
861  Ал Мутавакил — арапски калиф.
905  Леонтиј — византиски император.
969  Никифор II Фока — византиски император.
1282  Михаил VIII Палеолог — византиски император.
1686  Луј II од Конде — француски офицер.
1918  Иван Цанкар — словенечки писател, поет, раскажувач, драматург и публицист.
1948  Стерос Влахвеис — андартски капетан.
1987  Јаша Хајфец — еден од најголемите виртуози на виолина на XX век.
1991  Артур Лундквист — шведски писател, критичар и преведувач.
2012  Рави Шанкариндиски класичен музичар.


12 декември[уреди]

Настани

1642  Холандскиот морепловец Абел Тасман го откри островот Нов Зеланд, кој се наоѓа во југозападниот дел на Тихиот Океан, југоисточно од Австралија. Британска колонија е од 1841 година, а британски доминион е од 1907 година, кога влезе во составот на Британската заедница на народите на независна држава.
1963  Кенија стана независна држава и беше прогласена за Република во рамките на британскиот Комонвелт.
1979  НАТО дозволи инсталирање на евроракети во Европа.
1997  Пијаното на познатиот композитор и диригент, Леонард Бернштајн на една аукција во Сотби е продадено за 387.500 американски долари.
1997  Во Париз почна судењето на Карлос Шакалот, „професионален револуционер“ од Венецуела, чие вистинско име е Илич Рамирез Санчез. Тој е обвинет за некои од најспектакуларните герилски операции во 70-те и 80-те години.


Родени

1866  Андреј Љапчев — премиер на Бугарија.
1821  Гистав Флобер — француски писател.
1922  Франтишек Вацлав Мареш — професор по славистика.
1923  Ог Мандино — американски писател .
1929  Џон Озборн — англиски драмски писател.
1939  Мајкл Газанига — професор по психологија.
1948  Срѓан Керим — македонски политичар и дипломат.
1973  Jане Николоски — македонски фудбалер.
1984  Даниел Агер — дански фудбалер.
1984  Матје Ладану — француски велосипедист.


Починале

1574  Селим II — отомански султан.
1958  Слободан Јовановиќ — српски политичар.
1983  Дарко Дамески — македонски актер.
1993  Јожеф Анталпремиер на Унгарија.
2008  Лилјана Минова - Ѓуркова — истакнат македонист.


13 декември[уреди]

Настани

1294  По пет месеци по изборот, папата Целестин V абдицирал за да се посвети на испосништвото. Тоа е единствен случај на абдикација на папа.
1545  Започнал Соборот од Тренто, деветнаесетти вселенски собор на католичката црква, кој со прекини траел 18 години.
1642  Холандскиот морепловец Абел Тасман бил првиот европеец кој стигнал до Нов Зеланд.
1992  На границата меѓу Република Македонија и Албанија беа отворени три нови гранични премини.
1995  Генералното собрание на ООН во Њујорк, со мнозинство гласови гласаше во полза за итно запирање на нуклеарните проби кои се изведуваат во Франција и Кина, единствени земји што изведуваат контроверзни проби.


Родени

1521  Сикст V — римски папа.
1553  Анри IV — крал на Франција.
1816  Вернер фон Сименс — германски пронаоѓач и индустријалец.
1869  Анри Матис — француски сликар и вајар.
1943  Мануел Вилар Јр. — филипински бизнисмен и политичар.
1981  Ејми Ли — американска пејачка/текстописец (Evanescence).
1989  Микел Ланда — шпански велосипедист.


Починале

558  Хилдеберт I — франкиски крал.
1124  Каликст II — римски папа.
1754  Махмуд I — отомански султан.
1881  Аугуст Шеноа — хрватски писател, автор на реалистички раскази и фељтони.
1931  Гистав Ле Бон — француски социопсихолог и социолог.
1983  Никита Станеску — великан на романската книжевност.
1993  Јон Исаја — македонски актер.


14 декември[уреди]

Настани

1782  За прв пат полетал балонот на браќата Монголфје.
1911  Експедицијата на норвешкиот поларен истражувач Роалд Амундсен стапи на Јужниот пол, дотогаш неосвоена точка на нашата планета. Еден месец подоцна тоа го направи и англискиот истражувач Роберт Скот.
1955  Австралија, Албанија, Бугарија, Јордан, Камбоџа, Либија, Унгарија и Цејлон беа примени за членки на Обединетите нации.
1964  Во Скопје, од едно импровизирано студио во Нерези и со една репортажна кола (по земјотресот на 26 јули 1963 година на Скопје му беа подарени стари репортажни коли од Велика Британија и од Италија), е емитуван првиот македонски ТВ весник на РТВ Скопје. Со тоа почна редовната програма на ТВ Скопје.
1994  Во Скопје е одбележана 50 годишнината на АФЖ.
1995  Потпишан е Дејтонскиот мировен договор, со кој е ставен крај на воениот конфликт во Босна и Херцеговина. Потписници на договорот се Алија Изетбеговиќ, претседател на претседателството на Босна и Херцеговина, Фрањо Туѓман, претседател на Република Хрватска и Слободан Милошевиќ, претседател на СР Југославија.


Родени

1503  Нострадамус — француски јасновидец.
1546  Тихо Брахе — дански астроном.
1564  Вилем Класон Хеда — холандски сликар на мртва природа
1870  Карл Ренер — австриски претседател
1895  Џорџ VI — крал на Велика Британија.
1897  Курт Шушниг — австриски политичар.
1901  Павле — крал на Грција.
1938  Игнатие Богдановски — македонски политичар.
1947  Дилма Русеф — претседател на Бразил.
1970  Ана-Марија Јопек — полска џез и поп-пејачка.
1979  Мајкл Овен — англиски фудбалер.
1979  Софи Монк — австралиска пејачка и актерка.
1986  Андреј Зајтс — казахстански велосипедист.


Починале

872  Адријан II — римски папа.
1788  Карлос III — крал на Шпанија.
1799  Џорџ Вашингтон — американски национален јунак и прв претседател на САД (1789 - 1797).
1861  Алберт Саксокобургготски — сопруг на британската кралица Викторија.
1940  Марија Георгиевна — принцеза на Грција.
1974  Волтер Липман — американски новинар со голем авторитет за надворешно-политички прашања.
1983  Иван Антонов — доајен на македонското радио и телевизиско спикерство.
1989  Андреј Сахаров — советски физичар, дисидент и нобеловец.
1997  Џовани Ањели — „некрунисан крал“ на концернот FIAT и негов целокупен наследник.


15 декември[уреди]

Настани

1891  Џејмс Нејсмит им ја претставил на своите ученици првата верзија на кошарката, со по девет играчи и корпи на земја.
1941  Греманските војници погубиле над 15.000 Евреи во Дробицки Јар, близу до Харков, денешна Украина.
1945  Симфонискиот оркестар на денешната Македонска филхармонија го оддржа својот прв симфониски концерт.
1946  Во Скопје започнале првите предавања на Филозофскиот факултет — наследник на стариот скопски филозофски факултет (во склоп на Белградскиот) и прв факултет при Универзитетот во Скопје, денес „Св. Кирил и Методиј“.
1961  Судот во Ерусалим го осуди на смрт нацистичкиот злосторник Адолф Ајхман, одговорен за смртта на повеќе стотици илјади невини цивили во Втората светска војна.
1994  По едномесечна политичка криза, Џон Брутон стана нов премиер на Република Ирска.
1999  Борис Трајковски ја презема должноста Претседател на Република Македонија.


Родени

37  Нерон — римски император (п. 68).
130  Луциј Вер — римски император.
1657  Мишел-Ришар Делаланд — француски барокен композитор.
1802  Јанош Бојаи — прочуен унгарски математичар.
1832  Александар Густаф Ајфел — француски инженер и градител на познатата Ајфелова кула.
1852  Анри Бекерел — француски физичар.
1886  Александар Станишев — бугарски лекар, научник и политичар.
1907  Оскар Нимаер — бразилски архитект.
1912  Реј Имс — американска дизајнерка и архитект.
1916  Морис Вилкинс — англиски биолог.
1981  Роман Павличенко — руски фудбалер.


Починале

1025  Василиј II Македонецот — византиски император.
1966  Волт Дизни — творец на современиот цртан филм.
2004  Гого Ивановски — македонски поет и раскажувач.
2011  Кристофер Хиченс — англиски новинар и општественик.


16 декември[уреди]

Настани

1946  Започнува со работа Филозофскиот факултет - прва високошколска институција на идниот македонски универзитет.
1993  Со размена на официјални документи, во Скопје, шест земји членки на ЕУ - Велика Британија, Германија, Франција, Италија, Холандија и Данска - воспоставија целосни дипломатски односи со Република Македонија.
1945  Во Костур, Егејска Македонија, започна судскиот процес против 106 Македонци од гратчето Хрупишта, костурско, обвинети за соработка со окупаторот и покрај тоа што повеќето од нив беа борци на ЕЛАС. Некои од нив беа осудени на казна доживотен затвор, а други на временски казни.


Родени

1485  Катерина Арагонска — кралица на Англија.
1790  Леополд I — крал на Белгија.
1912  Коле Неделковски — истакнат македонски поет и револуционер.
1869  Д-р Христо Татарчев — основоположник и претседател на Македонската револуционерна организација во Солун.
1888  Александар I Караѓорѓевиќ — крал на Србија.
1902  Рафаел Алберти — шпански поет, драматург, сликар, графичар.
1908  Ремедиос Варо — шпанска надреалистка.
1928  Филип Дик — американски писател.
1983  Франческо Фаили — италијански велосипедист.
1988  Матс Хумелс — германски фудбалер.


Починале

882  Јован VIII — римски папа.
1072  Алп Арслан — султан на Селџуците.
1933  Јанаки Паскалев — македонски револуционер.
1949  Трајчо Костов — бугарски комунист.
1965  Вилијам Сомерсет Мом — англиски писател.
1969  Васил Хаџиманов — македонски етномузиколог и педагог.
1965  Вилијам Сомерсет Мом — англиски писател.
1974  Костас Варналис — грчки писател.
2009  Егор Гајдар — руски економист.


17 декември[уреди]

Настани

1538  Папата Павле III го екскомуницирал Хенри VIII од католичката црква. За возврат, Хенри ја укинал неговата јурисдикција и го иницирал осамостојувањето на Црквата на Англија.
1577  По налог на кралицата Елизабета I, Франсис Дрејк отпловил од Плимут, Англија, на тајна мисија да го истражи пацифичкиот брег на Америка.
1903  Во Северна Каролина, во САД, браќата Рајт го извршиле првиот лет со машина потешка од воздухот.
1970  Работничките протести во Полска против покачувањето на цените на храната биле крваво задушени со пукање во протестантите од војската и полицијата, при што загинале околу 40 луѓе, а стотици биле ранети.
1991  Турција, ги призна сите советски републики, кои прогласија независност.
1993  Финска ја призна Република Македонија. Претседателот Мауно Коивисто го објави признавањето на службен прием и му врачи акт и го овласти Министерството за надворешни работи да воспостави дипломатски односи со Македонија.
1989  Емитувана е првата епизода на „Симпсонови“.
2005  Република Македонија доби статус на кандидат за членка на Европската Унија.
2004  Избрана владата на Република Македонија, предводена од Владо Бучковски.


Родени

1749  Доменико Чимарозаиталијански композитор, претставник на Неаполската оперска школа.
1770  Лудвиг ван Бетовен — германски композитор.
1903  Џон фон Нојман — унгарско-американски математичар.
1936  Франциск — прв јужноамерикански и исусовски папа.
1952  Блаже Китанов — македонски поет.
1973  Пола Ретклиф — британска атлетичарка.
1975  Мила Јовович — американска актерка и модел.


Починале

1187  Грегориј VIII — римски папа.
1897  Алфонс Доде — француски писател.
1273  Џалалудин Румиперсиски исламски поетправник и теолог.
1830  Симон Боливар — јужно-американски борец за независност.
1933  Тубтен Гјатсо, 13-от Далај Лама
1987  Маргарет Јурсенар — француска писателка, романсиересеистдраматург.
1881  Луис Хенри Морган — американски етнолог и социолог.
1987  Ѓорѓи Гаврилски — прв примариус и прв специјалист по општа медицина во Македонија.
1907  Вилијам Томсон Келвин — англиски физичар.
1919  Пјер Огист Реноар — француски сликар — еден од најголемите сликари на своето време.


18 декември[уреди]

Настани

1828  Силен земјотрес го разурна јапонскиот град Нагаока, при што загинаа 30.000 луѓе.
1958  Лансиран SCORE, првиот комуникациски сателит во орбита околу Земјата
1965  Девет африкански држави ги прекинаа дипломатските односи со Велика Британија, откако Лондон му даде поддршка на расистичкиот режим во Родезија.
1970  Во Италија е усвоен Законот за развод на бракот и покрај големото противење на Католичката црква.
1994  Поранешниот американски претседател, Џими Картер пристигна на сараевскиот аеродром, со што ја започна втората етапа од својата посредничка мисија во БиХ.
1865  Укинато е ропството во Соединетите Американски Држави.
1956  Јапонија е примена за член на Организацијата на Обединетите нации.
1941  Во Вашингтон почна конференцијата на претставниците на 26 држави - сојузнички во Втората светска војна. Беше решено на 1 јануари 1942 година да се објави декларација на сојузниците за тоа дека ќе ја продолжат војната против силите на Оската и против нивните приврзаници се до нивната капитулација и дека нема да се склучува примирје со непријателот.


Родени

1392  Јован VIII Палеолог — претпоследен византиски цар.
1963  Бред Пит — еден од најпознатите американски актери.
1954  Улрих Ротгитарист, еден од пионерите на жанрот на неокласичниот метал.
1786  Карл Марија фон Вебер — германски композитор и диригент.
1913  Вили Брант — западногермански политичар, претседател на Социјалдемократската партија на Германија.


Починале

1406  Чандарли Али Паша — Голем везир на Отоманската Империја.
1829  Жан Батист Ламарк — француски природонаучник и филозоф.
1892  Ричард Овен — истакнат англиски биолог и палеонтолог.
1995  Конард Цусе — германски научник, еден од изумителите на сметачот.
1932  Едуард Бернштајн — германски социјалдемократски теоретичар.
1945  Климе Стојоски — македонски партизан.
1975  Теодосиј Добжански — руско-американски научник.


19 декември[уреди]

Настани

1940  Како врховен командант на Вермахтот, Адолф Хитлер ја потпиша „Директивата број 1“, за напад на Советскиот Сојуз, позната во историјата на Втората светска војна како „План Барбароса“.
1942  Во манастирот Св. Никола во с. Прилепец, прилепско, во борба против бугарската окупаторска војска и полиција, откако беа предадени, загинаа деветмина борци на партизанскиот одред „Ѓорче Петров“. Борбата на Прилепец, претставува легенда за херојството на македонските партизани во борбата за слобода.
1991  На патот Скопје - Белград загина Јордан Мијалков, првиот министер за внатрешни работи во независна Македонија.
1997  Во Индонезија се урна авион „Боинг 737“ на сингапурската авиокомпанија „Силк ер“, кој летал од Сингапур за Џакарта. Во несреќата загинаа 104 лица.


Родени

1849  Филип V — крал на Шпанија.
1915  Едит Пјаф — француска пејачка.
1920  Лазар Мојсов — македонски и југословенски политичар .
1921  Блаже Конески — еден од најистакнатите македонски културни дејци, академик, писател, врвен поет, научник, чие творечко истражување даде неодминливи резултати во македонската литература во областа на културната историја на македонскиот народ.
1963  Тил Швајгер — германски актер.
1973  Врбица Стефанов, македонски кошаркар.


Починале

1370  Урбан V — римски папа.
1848  Емили Бронте — англиска писателка.
1907  Димитар Поп-Георгиев Беровски — истакнат македонски револуционер.
1951  Андре Жид — француски романописец, есеист и критичар.
1991  Јордан Мијалков — прв министер за внатрешни работи на независна Република Македонија.
2002  Александар Сариевски — прочуен македонски народен пејач и композитор.
2006  Гоце Николовски — македонски пејач на народна музика.


20 декември[уреди]

Настани

1582  По неколку други европски земји, и во Франција е воведен Грегоријанскиот календар, со прескокнување на 10 дена, и сметајќи го денот по 9. декември како 20. декември.
1830  Учесниците на Лондонската конференција, на која беа застапени Британија, Франција, Австрија, Прусија и Русија, се согласија за одделување на Белгија и Холандија, по востанието што го кренаа Белгијците, за да формираат независна држава.
1994  Непопусливоста во разговорите меѓу руското и чеченското раководство доведе до жестоки борби во главниот град на Чеченија, Грозни и до стотици загинати невини граѓани.
1902  Француските научници Марија и Пјер Кири лабараториски издвоија нов елемент - радиум што го открија уште во 1898 година. Тие тогаш, само утврдија дека радиумот постои, но беа потребни низа години голема работа, трпеливост и самооткажување додека, Марија Кири успеа лабараториски да ги издвои чистите честички на радиумот. Во 1903 година Марија и Пјер Кири ја добија Нобелова награда за физика.


Родени

1699  Христоф Томас Шефлер — германски фрескописец.
1902  Васил Иљоски — македонски писател.
1908  Петар Шапкарев — бугарски економист.
1915  Илија Џувалековски — истакнат македонски актер.
1917  Дејвид Бом — американски квантен физичар.
1923  Ацо Шопов — истакнат македонски писател и академик.
1925  Властимир Николовски — еден од најплодните македонски композитори на XX век.
1928  Сервет Салиу — македонски политичар.
1957  Ана Виси — грчка и кипарска пејачка.
1969  Абдилаќим Адеми — македонски политичар.
1979  Мајкл Роџерс — австралиски велосипедист
1980  Ешли Кол — англиски фудбалер.
1980  Михаел Албасини — швајцарски велосипедист.


Починале

217  Зефриниј — римски папа.
1355  Стефан Душан — српски цар.
1937  Ерих Лудендорф — офицер во германската армија.
1982  Артур Рубинштајнпијанист.
1996  Карл Саган — американски астроном.


21 декември[уреди]

Настани

1991  Во Минск, БССР формирана е Заедницата на независни држави.
1994  Група селани во Перу, открија 30 добро сочувани мумии од периодот пред Инките, во една пештера, во југо-источниот дел на земјата. Археолозите веруваат дека, откриените мумии се стари 800 години.
1994  Русија успешно ја тестира новата интерконтинентална ракета на полигонот во Плесец, во северниот регион Архангел. Ракетата „Топол-М“, претставува прва ракета целосно направена во Русија, која ќе ги замени седумте поранешни видови на ракети што беа произведени во Украина.
1968  Соединетите Американски Држави го лансираа кон Месечината космичкиот брод „Аполо 8“ со човечки екипаж (Френк Бормен, Џемс Ловел и Вилијам Андерс). Бродот десет пати ја обиколи Месечината и на 27 декември 1968 година, успешно се спушти на Земјата.
1945  Грчката жандармерија го уапси секретарот на реонскиот комитет на КПГ, Таки Белчев и офицерот на ЕЛАС, Понто Влахов од селото Пилкади, костурско. Идниот ден во селото Калевишта, костурско на ѕверски начин беа убиени.


Родени

1879  Јосиф Сталинсоветски државник и политичар.
1880  Донка Ушлинова — македонска револуционерка.
1906  Игњат Крстевски — македонски градежен инженер.
1917  Хајнрих Бел — германски писател.
1922  Мито Хаџивасилев - Јасмин — македонски револуционер.
1924  Крум Томовски — македонски академик.
1942  Ху Ѓинтаопретседател на НР Кина.
1967  Михаил Саакашвили — претседател на Грузија.


Починале

1375  Џовани Бокачо — славен италијански писател и хуманист.
1401  Мазачо — италијански уметник.
1881  Франческо Ајец — истакнат италијански академски сликар и портретист
1940  Френсис Скот Фицџералд — американски писател .
1987  Виктор Аќимовиќ — југословенски и македонски публицист.
2006  Сапармурат Нијазов — туркменистански автократ.


22 декември[уреди]

Настани

1514  Диего Веласкез де Куељар го основа градот Тринидад, Куба.
1808  Лудвиг ван Бетовен ја одржал премиерата на својата Петта симфонија во Виена.
1849  Во последен миг е откажана егзекуцијата на Фјодор Достоевски.
1943  Се одржа прв конгрес на Народноослободителниот младински сојуз на Македонија (НОМСМ). Одлуките на овој конгрес имаа за цел да ја засилат борбата против окупаторот, да се ангажира младината во создавањето на народната власт, да работи на културното-просветното поле и друго.
1999  Основана е Либералната партија на Македонија.
2008  Фрчковски е осуден за клевета, навреда и омаловажување на Груевски, изнесени во колумна во весникот Дневник.


Родени

1756  Јохан Фридрих Пфаф — германски математичар, професор на Карл Фридрих Гаус.
1858  Џакомо Пучини — италијански оперски композитор.
1908  Кочо Рацин — македонски поет и револуционер, великан на автентичното социјалистичко творештво.
1940  Георги Ајановски — македонски прозаист.
1956  Соломон Паси — бугарски политичар.
1960  Жан Мишел Баскија — уметник.


Починале

69  Вителиј — римски император.
1603  Мехмед III — отомански султан.
1880  Мери Ен Еванс — англиска писателка позната под псевдонимот Џорџ Елиот.
1936  Николај Островски — советски писател.
1989  Семјуел Бекет — ирски писател, драматург и поет.
2002  Џо Страмер — англиски музичар.
2006  Ефтим Таковски — македонски новинар, писател и првиот портпарол на ВМРО-ДПМНЕ.


23 декември[уреди]

Настани

1888  Винсент ван Гог си отсекол делче од левото уво.
1944  Во Скопје излезе првиот број на весникот „Бирлик“ на турски јазик, како орган на НОФ на Македонија.
1947  Откриен е транзисторот, кој физичарите Џон Бардин, Волтер Братин и Вилијам Шокли го развиле во лабораториите Бел во САД.
1991  Во Скопје е регистрирано здружението Млади европски федералисти на Македонија, со седиште во Скопје. За претседател е избран Нано Ружин.
1993  Официјално е отворена Амбасадата на Велика Британија во Република Македонија. За амбасадор, е наименуван Тони Милсон.


Родени

1777  Александар I — руски император.
1790  Жан Франсоа Шамполион — француски египтолог.
1869  Иван Гарванов — бугарски револуционер.
1925  Јаника Балаж — прочуен тамбураш од Војводина.
1968  Мануел Ривера-Ортис — порторикански фотограф.
1988  Јурај Саган — словачки велосипедист.


Починале

910  Свети Наум Охридски — македонски просветител и свештеник.
1906  Даме Груев — еден од основачите на ВМРО.
1953  Лаврентиј Берија — советски политичар.
2003  Драгољуб Ставрев — македонски општественик и државник.


24 декември[уреди]

Настани

563  Базиликата Света Софија во Константинопол, по два пожари и три земјотреси во кои била два пати целосно и уште два пати делумно уништена, била повторно изградена и осветена од патријархот Евтихиј.
1294  Избран е папата Бонифациј VIII, по абдикацијата на Св. Целестин V.
1943  Претседателот на САД, Франклин Рузвелт соопшти дека, Двајт Ајзенхауер ќе командува со силите за време на инвазијата на Европа, окупирана од германските сили.
1951  Либија стана независна држава и се организира како уставно кралство со собрание и сенат. Идриз I се прогласува за крал на Либија.
1974  Во Велес е основан аматерскиот драмски театар „Јордан Хаџи Констатинов - Џинот“.
1993  Илјадници луѓе станаа бездомници, откако од Франција, па се до делови на Украина, се забележани најголемите поплави во ова столетие.
1999  Малиот Принц од Антоан де Сент Егзипери е прогласена за „книга на XX век“ во Франција.


Родени

3  Галба — римски император.
1166  Јован Безземниот — англиски крал.
1761  Селим III — отомански султан.
1784  Елена Павловна — руска принцеза.
1824  Петар Корнелиус — германски композитор.
1845  Георги I — грчки крал.
1861  Иван Хаџи Николов — македонски општественик и револуционер.
1868  Емануел Ласкер — германски шахист.
1973  Стефани Мајер — американска писателка.
1933  Марија Поп-Ацева - Христова — македонски специјалист по микробиологија.
1971  Рики Мартин — порторикански пејач.
1981  Дима Билан — руски пејач.


Починале

427  Сисиниј Константинополски — Цариградски патријарх.
1524  Васко де Гама — португалски морепловец и истражувач.
1942  Жан Дарлангенерал, Францускиот администратор за Северна Африка.
2008  Харолд Пинтеранглиски драматург, добитник на Нобеловата награда за литература.


25 декември[уреди]

Настани

800  Папа Лав III во Рим го круниса францускиот владетел Карло Велики за свет римски цар, титула што ја носеле германските монарси сè до времето на Наполеон I.
1066  Во Вестминстерската катедрала во Лондон за англиски крал беше крунисан норманскиот војвода Вилијам I.
1688  Во Франција пребега Јаков II, последниот англиски крал од династија Стјуард, тргнат од престолот поради апсолутистичката политика и натурање на римокатоличката вера.
1717  Се случила катастрофалната „Божиќна поплава“ - северозападна бура, што ги погодила крајбрежните предели на Холандија, Германија и Скандинавија вечерта воочи Божиќ. Во поплавата се удавиле вкупно 14.000 лица.
1741  Шведскиот физичар Андерс Целзиус ја создаде скалата од 100 степени за мерење на температурата - Целзиусова скала.
1776  Генералот Џорџ Вашингтон ги префрли силите со кои командуваше преку реката Делавер во Њу Џерси и неочекувано ги нападна германските платеници кои во Американската војна за независност се бореа на страната на Британците.
1903  Во Софија излезе од печат книгата „За македонцките работи“ од македонскиот револуционер, публицист и лингвист Крсте Петков Мисирков. Во неа Мисирков ја истакнува и ја заштитува националната индивидуалност на македонскиот народ и неговото право на самостоен културен и национален развој. На едно место во книгата пишува: „Македонците, како посебен словенски народ, што низ вековите ја делел судбината заедно со соседните словенски и несловенски народи, си имаат сопствена национална историја и култура“.
1914  Во Првата светска војна на Западниот фронт стапи на сила легендарното неофицијално „божикно примирје“, кога група британски и германски војници го откажаа пукањето, излегувајќи од рововите и сретнувајќи се на ничија територија помеѓу завојуваните страни
1926  Јапонскиот регент принцот Хирохито го наследи престолот на Јапонија по смртта на неговиот татко, царот Јошихито.
1943  Министерството за надворешни работи на Велика Британија во Втората светска војна му испрати телеграма на премиерот Винстон Черчил во која пишува: „Нашата политика мора да се потпре на фактот - партизаните ќе завладеат во Југославија. Тие се за нас, од воен аспект, од голема корист и мораме да им дадеме полна поддршка. Воените причини се поважни од политичките...“.
1971  Во пожар во еден хотел во Сеул, главниот град на Јужна Кореја, загинаа 139 луѓе.
1979  Советски трупи влегоа во Авганистан, во прва воена интервенција на Советскиот Сојуз надвор од Варшавскиот пакт, а официјална Москва ова го објасни како интервенција со цел да се спречи граѓанската војна во земјата.
1989  Сменетиот романски диктаторски пар Николае и Елена Чаушеску се стрелани во Трговиште по тајното и брзо судење.
1991  Михаил Горбачов поднесува оставка на местото претседател на СССР, и должноста му ја предава на Борис Елцин.
1991  Во Штип, во издание на Културно-просветната зедница на Штип, излезе првиот број на весникот „Опсерватор“.
1995  На парламентарните избори во Турција, победија исламистите од РЕФАХ (конзервативно - исламистичката партија за просперитет), на чело со лидерот на партијата Неџмедин Ербакан.
1995  Во поплавите на истокот од Јужна Африка загинаа најмалку 124 лица.
1997  На Куба за прв пат после три децении јавно е прославен Божиќ, а претседателот Фидел Кастро го прогласил тој ден за празник во чест на папата кој во јануари 1998 ја посетил Куба.
2000  Во пожар кој го зафати центарот на кинескиот град Луојанг животот го загубија најмалку 309 луѓе.
2003  При падот на патничкиот авион „боинг 727“ во Атланскиот Океан набрзо по полетувањето од Бенин кон Либан загинаа 138 патници и членови на екипажот, вклучувајќи 15 офицери на армијата на Бангладеш, додека 22 лица ја преживеаја несреќата.
2003  Звездан Јовановиќ го призна убиството на српскиот премиер Зоран Ѓинѓиќ.


Родени

1250  Јован IV Дука Ласкарис — никејски император.
1642  Исак Њутн — англиски физичар, астроном и математичар.
1878  Јован Бабунски — србомански четнички војвода.
1882  Рајна Алексова — македонски фармацевт.
1899  Хамфри Богарт — американски филмски актер.
1918  Јоргос Ралис — премиер на Грција.
1923  Естреја Овадија - Мара — македонски народен херој.
1920  Јован Бошковски — македонски писател.
1925  Карлос Кастанеда — американски автор.
1943  Зафир Хаџиманов — македонски пејач и композитор.
1952  Павле Трајанов — македонски политичар.
1954  Ени Ленокс — шкотска рок пејачка на групата Јуритмикс.
1956  Олег Дементиенко — македонски поет.
1967  Борис Новковиќ — хрватски поп пејач.
1971  Дајдо — британска пејачка.
1976  Армин ван Бурен — холандски транс продуцент и диџеј.
1990  Морено Мозер — италијански велосипедист.


Починале

795  Адријан I — римски папа.
820  Лав V — византиски император.
1683  Кара Мустафа пашаГолем везир на Отоманската Империја.
1938  Карел Чапек — чешки писател.
1977  Чарли Чаплин — најголем артист на немиот филм.
1989  Николае Чаушеску — романски комунистички лидер.


26 декември[уреди]

Настани

1805  По победата кај Аустерлиц, Наполеон и го наметна на поразената Австрија понижувачкиот Пожунски мир, со кој и ги одзеде Венеција, Тирол и далматинското крајбрежје. За да го отстрани австриското влијание врз германските држави, францускиот император ја создаде Рајнската конференција, држава сателит на Франција.
1942  Во околината на Кардица, Грција, е извршена смртната пресуда на шестемина македонски првоборци и комунисти: Ристо Андриовски, Живко Кенков, Наум Москов, Стасо Скивински, Наум Журков и Кољо Шекров. На овие револуционери им беше судено во Атина, на 12 декември 1942 година.
1943  Во селото Мрежичко, мариовско, Првата македонско-косовска бригада го нападна бугарскиот граничен подотсек и граничната караула „Турски рид“. Притоа загинаа 24, беа ранети 14, а заробени осум бугарски војници.
1945  Во Солун е одржан пленум на Бирото на КПГ за Македонија и Тракија. На пленумот, кој траеше два дена, генералниот секретар на КПГ, Никос Захаријадис во својот говор, меѓу другото истакна дека туѓите сили треба да се повлечат од Грција, за да остане народот сам и суверено да ги реши своите проблеми. Во продолжение на говорот Захаријадис ја призна македонската организација НОФ, како демократска и антифашистичка и изрази готовност за соработка со неа.
1991  Сојузниот парламент на СССР на својата последна седница го објави своето распуштање. По напуштањето на преседателската функција, Михаил Горбачов го потпиша Указот со кој „атомското копче“, му го предаде на Борис Елцин.
2003  Катастрофален земјотрес во Бам, Иран. Загинаа 26.000 луѓе.
2004  Катастрофален земјотрес со јачина од 9,3 степени според Рихтеровата скала, го погоди дното на Индискиот Океан. Како последица на земјотресот и цунамите кои ги зафатија Индонезија, Шри Ланка, Индија и Тајланд, загинаа 186.983 лица, а 42.883 се сметаат за исчезнати. Овој настан се смета за најголема природна катастрофа во современата историја.
2012  Шинзо Абе по втор пат станува Премиер на Јапонија.


Родени

1734  Џорџ Ромни — истакнат англиски портретист.
1937  Михајло Маневски — министер за правда на Македонија.
1979  Хавиер Флоренсио — шпански велосипедист.


Починале

268  Дионисиј — римски папа.
268  Зосим — римски папа.
1476  Галеацо Марија Сфорца — војвода на Милано.
1530  Захиредин Бабур — монголски цар.
1867  Јожеф Кошич — словенечки автор.
1923  Дитрих Екарт — германски политичар.
1972  Хари Труман — 33-ти претседател на САД.
1977  Хауард Хокс — американски филмски режисер.
2006  Џералд Форд — 38-ми претседател на САД.


27 декември[уреди]

Настани

1938  Во Скопје за првпат е изведена драмата „Парите се отепувачка“ од драмскиот писател Ристо Крле.
1945  Стапи во сила Договорот за основање Меѓународен монетарен фонд (ММФ), усвоен на Монетарната и финансиската конференција на Обединетите нации, во јули 1944 година, во Бертон Вудс, со учество на претставници од 44 земји, а со задача да ја унапредува меѓународната трговија, да воспоставува и да одржува валутна стабилност во светот.
1949  Холандската кралица Јулијана потпиша документ со кој и е даден суверенитет на Индонезија, по повеќе од три века холандска колонијална управа.
1979  Во Авганистан е извршен државен удар со директно воено мешање на СССР. Првпат Советскиот Сојуз, изврши интервенција во земја која е членка на Варшавскиот пакт.
1992  Магазинот „Тајм“ го именува Бил Клинтон за „човек на годината“.
1993  Најмалку 26 лица загинаа, а 16 исчезнаа, како последица од тајфунот „Нел“ што ги погоди јужните Филипини.


Родени

1571  Јохан Кеплер — германски астроном, математичар и физичар.
1717  Пиј VI — римски папа.
1822  Луј Пастер — француски хемичар и биолог.
1901  Марлен Дитрих — славна актерка, една од најголемите филмски звезди во светот на 20 век.
1918  Христо Брашнаров — македонски гинеколог, акушер и учесник во НОБ.
1946  Трифун Костовски — македонски деловен човек, донатор и поранешен градоначалник на Град Скопје.
1982  Терји Скибенес — гитарист на викиншката метал-групаТир“ од Фарските Острови.
1984  Жил Симон — француски тенисер.
1988  Хејли Вилијамс — американска пејачка, текстописец, и главен вокал на бендот Paramore.
1990  Милош Раониќ — канадски тенисер.


Починале

1534  Антонио да Сангало Постариот — италијански архитект од времето на Ренесансата.
1585  Пјер Ронсар — француски писател од времето на ренесансата.
1743  Ијасент Риго — важен француски барокен сликар и портретист.
1911  Штерјо Михајлов — учесник во македонското револуционерно движење.
1923  Густав Ајфел — француски инженер и градител на познатата Ајфелова кула.
1836  Ханс фон Сект — висок офицер во германската армија.
1952  Рамадан Зејнели — писател за деца од албанската националност во Македонија.


28 декември[уреди]

Настани

1805  По победата кај Аустерлиц, Наполеон и го наметна на поразената Австрија понижувачкиот Пожунски мир, со кој и ги одзеде Венеција, Тирол и далматинското крајбрежје. За да го отстрани австриското влијание врз германските држави, францускиот император ја создаде Рајнската конференција, држава сателит на Франција.
1942  Во околината на Кардица, Грција, е извршена смртната пресуда на шестемина македонски првоборци и комунисти: Ристо Андриовски, Живко Кенков, Наум Москов, Стасо Скивински, Наум Журков и Кољо Шекров. На овие револуционери им беше судено во Атина, на 12 декември 1942 година.
1943  Во селото Мрежичко, мариовско, Првата македонско-косовска бригада го нападна бугарскиот граничен подотсек и граничната караула „Турски рид“. Притоа загинаа 24, беа ранети 14, а заробени осум бугарски војници.
1945  Во Солун е одржан пленум на Бирото на КПГ за Македонија и Тракија. На пленумот, кој траеше два дена, генералниот секретар на КПГ, Никос Захаријадис во својот говор, меѓу другото истакна дека туѓите сили треба да се повлечат од Грција, за да остане народот сам и суверено да ги реши своите проблеми. Во продолжение на говорот Захаријадис ја призна македонската организација НОФ, како демократска и антифашистичка и изрази готовност за соработка со неа.
1991  Сојузниот парламент на СССР на својата последна седница го објави своето распуштање. По напуштањето на преседателската функција, Михаил Горбачов го потпиша Указот со кој „атомското копче“, му го предаде на Борис Елцин.
2003  Катастрофален земјотрес во Бам, Иран. Загинаа 26.000 луѓе.
2004  Катастрофален земјотрес со јачина од 9,3 степени според Рихтеровата скала, го погоди дното на Индискиот Океан. Како последица на земјотресот и цунамите кои ги зафатија Индонезија, Шри Ланка, Индија и Тајланд, загинаа 186.983 лица, а 42.883 се сметаат за исчезнати. Овој настан се смета за најголема природна катастрофа во современата историја.
2012  Шинзо Абе по втор пат станува Премиер на Јапонија.


Родени

1713  Никола Луј де Лакај — истакнат француски астроном.
1856  Вудро Вилсон — претседател на САД.
1887  Валтер Рутмангермански експериментален режисер.
1961  Бошко Ѓуровски — македонски фудбалер.


Починале

1694  Марија II — кралица на Англија.
1703  Мустафа II — отомански султан.
1925  Сергеј Александрович Есенин — еден од најзначителните руски лиричари и истакнат обновувач на поетската сликовитост.
1937  Морис Равел — француски композитор.
2001  Џемаил Максут — македонски театарски и филмски актер, познат по улогата на Црна Арапина.
2001  Атанас Петровски — македонски филмски режисер и продуцент.
2010  Атина Бојаџи — македонска маратонка во пливање.


29 декември[уреди]

Настани

1943  Во местото Провањеница, во атарот на селото Канарево, кумановско, бугарската војска и полиција стрелаше осум луѓе од селото Орах, еден од селото Канарево и еден од селото Длабочица. Притоа 77 луѓе од селото Орах беа интернирани во Бугарија.
1992  Долниот дом на холандскиот Парламент донесе одлука за признавање на Република Македонија.
1997  Во Хонг Конг започнува систематско санитарно колење на целокупната популација на кокошки (1,25 милиони), за да се спречи ширењето на птичјиот грип.


Родени

1967  Еван Сеинфелд — американски музичар.
1969  Линус Торвалдс — создавачот на јадрото за оперативениот систем Линукс.
1709  Елисавета — руска царица.
1721  Мадам де Помпадур — љубовница на Луј XV.
1972  Џуд Ло — англиски глумец.
1989  Кеј Нишикори — јапонски тенисер.


Починале

1634  Клаудио Монтевердииталијански ренесансен композитор.
1825  Жак Луј Давид — француски сликар — основач и главен претставник на класицизмот.
1864  Саломон Милер — германски природонаучник.
1849  Дионисио Агуадо — шпански класичен гитарист и композитор од времето на романтизмот.
1920  Марко Цепенков — еден од најголемите собирачи на македонски народни умотворби кои имаат непроценливо значење за македонската фолклористика, за етнографијата, за лингвистиката, за националната историја, за правото и за моралот на Македоците.
1926  Рајнер Марија Рилке — германски писател — еден од најголемите германски лиричари.
1981  Мирослав Крлежахрватски писател
1986  Харолд Макмилан — британски премиер


30 декември[уреди]

Настани

1911  Во Кина е укината монархијата, а на чело на новосоздадената република застана Сун Јат Сен, дотогашен привремен претседател и водач на кинеската Народна партија - Куоминтанг.
1943  Бугарските сили и контрачетниците од Куманово, Младо Нагоричане, Страцин, Крива Паланка, Врање, Пирот и од други места, го почнаа дејствувањето на кумановско-врањското подрачје за да ги уништат македонските, јужноморавските и косовските единици. Но, тие вешто го одбегнуваа судирот. Незадоволни од исходот на десетдневната акција, непријателските сили го собраа селаните на возраст од 19 до 50 години и повеќемина од нив интернираа во Бугарија.
1949  Во Скопје е формиран Балетскиот ансамбл при Македонскиот народен театар. Формиран е под раководство на Ѓорѓи Македонски и неговата соработничка Анелиза Асман.
1964  Основана е Конференцијата на Обединетите нации за трговија и развој - УНКТАД.
1996  Министерството за надворешни работи на Република Македонија соопшти дека Македонија и Оман воспоставија дипломатски односи.
2006  Над поранешниот претседател на Ирак, Садам Хусеин била извршена смртна казна за злодела против човештвото.


Родени

1865  Радјард Киплинг — англиски писател.
1905  Данил Хармс — руски писател.
1985  Ларс Бом — холандски велосипедист.
1988  Хуан Хосе Лобато — шпански велосипедист.


Починале

1691  Роберт Бојл — ирски физичар и хемичар.
1909  Ѕоле Стојчев — македонски револуционер, борец против османлиската власт.
1937  Спас Мартинов — македонски револуционер.
1944  Ромен Ролан — француски раскажувач, романсиер, драматург, музиколог и борец за мир и демократија.
2006  Садам Хусеинпретседател на Ирак.


31 декември[уреди]

Настани

1941  Во Струга, спроти новата 1942 година е испеана познатата песна „Денес над Македонија се раѓа" — денешната химна на Република Македонија.
1946  Донесен е првиот Устав на Народна Република Македонија.


Родени

1378  Каликст III — римски папа.
1869  Анри Матис — француски сликар и вајар.
1937  Ентони Хопкинс — велшки филмски, телевизиски и сценски глумец.
1941  Алекс Фергусон — шкотски фудбалски тренер.
1958  Вал Килмер — американски глумец.
1978  Денис Чакар — турска глумица.
1985  Александра Херасименија — белоруска пливачка.


Починале

192  Комод — римски император.
335  Силвестер I — римски папа.
1510  Бјанка Марија Сфорца — свата римска императорка.
1610  Лудолф ван Цојлен — германски математичар.
1944  Дељо Марковски — македонски револуционер.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката