Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 77.653 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Приказ на Кориолисовата сила

Кориолисова сила (или Кориолисов ефект) — закривиување на предметите во движење кога тие се разгледуваат во вртежен појдовен систем. Во појдовен систем со вртење во насока на стрелките, закривувањето е на лево од движењето на предметот, додека пак вртењето во насоката спротивна на насока на часовникот, закривувањето ќе биде кон десно. Иако препознаена од останатите, математичкиот израз за Кориолисовата сила се појаваува прв пат во научна статија во 1835 година напишана од францускиот научник Гаспар-Гистав Кориолис, како дел од теоријата за воденичарски тркала. Во почетоците на XX век, поимот Кориолисова сила почна да се употребува во поврзаност со метеорологијата.

Њутновите закони за движењето го опишуваат движењето на предметите во (незабрзувачки) инерцијални системи. Кога Њутновите закони се пренесени во истовремен вртежен појдовен систем, се појавуваат Кориолисовата и центрифугалната сила. Двете сили се пропорционални во однос на масата на предметот. Кориолисовата сила пропорционална на стапката на вртење и центрифугалната сила е пропорционална на квадратот на тоа движење. Кориолисовата сила дејствува во насока нормална на оската на вртење и брзината на телото во вртежен систем и è пропорционална на брзината на предметот во вртежен систем. Центрифугалната сила дејствува нанадвор во радијална насока и е пропорционален на растојанието на телото од оската на вртежниот систем. Овие дополнителни сили се наречени инерцијални сили, замислени сили или „псевдосили“. Тие ја дозволуваат Њутновите закони за вртежни системи. Тие се чинителите на исправка кои не постојат при незабрзувачки или инерцијални појдовни системи. (Дознајте повеќе...)

Дали сте знаеле дека…

Од најновите статии на Википедија:

Јудит Полгар во 2008 г.


На денешен ден…

Денес е 28 јули 2014 г.

Настани:

1821  Перу прогласува независност од Шпанија.
1858  За прв пат е употребен отпечаток од прстот како знак за идентификација, и тоа од страна на Вилијам Хершел, во Индија, кога земал отпечаток од извесен Раџадар Конаи.
1914  Почна Првата светска војна. По атентатот извршен врз војводата Франц Фердинанд во Сараево, владата на Австро-Унгарија ја обвини Србија како причина за атентатот и упати ултиматум, кој беше отфрлен. Тоа беше повод Австро-Унгарија да и објави војна на Србија. Tри дена подоцна Германија и објави војна на Русија, а на 3 август и на Франција.
1937  Јапонците во текот на Кинеско-јапанската војна го завземаат Пекинг.
1945  Во Скопје излезе првиот број на весникотТрудбеник“, орган на Земскиот одбор на Единствените синдикати на Македонија. Весникот излегуваше еднаш неделно.
1976  Во Тангшан, Кина се случил најсмртоносниот земјотрес во историјата, кој имал магнитуда над 8,2 според Рихтеровата скала, и загинале најмалку 240.000 луѓе.

Родени:

1165  Ибн Араби, арапски философ.
1804  Лудвиг Андреас Фојербах — германски филозоф.
1887  Марсел Дишанфранцуски сликар и скулптор.
1915  Чарлс Таунсамерикански физичар и Нобелов лауреат.
1921  Воислав Кушевски — македонски историчар.
1929  Жаклина Кенеди Оназис — сопруга на Џон Кенеди и Аристотел Оназис.
1943  Ричард Рајтанглиски музичар, член на Пинк Флојд.
1954  Уго Чавезпретседател на Венецуела од 1998 година, ориентиран кон воведување на демократски социјализам во земјата.
1956  Ирена Колиштрковска Настева — македонски археолог.
1974  Алексис Ципрас — грчки политичар.
1988  Сеп Ванмарке — белгиски велосипедист.

Починале:

1741  Антонио Вивалди — истакнат венецијански композитор на преодот од барокот кон класицизмот.
1750  Јохан Себастијан Бахгермански композитор — еден од најзначајните композитори во историјата на музиката.
1794  Максимилијан Робеспјер — еден од главните водачи на Француската револуција.
1904  Никола Каранџуловмакедонски револуционервојвода и учител. Роден е во Прилеп.
1968  Ото Хангермански хемичар и нуклеарен физичар. Добитник е на Нобеловата награда за хемија.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Заедничка ризница
Складиште на слики и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич