Главна страница

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 72.314 статии на македонски јазик

Избрана статија за оваа седмица

Будимпешта (унгарски: Budapest) е главен град на Република Унгарија и нејзин основен политички, културен, трговски, индустриски и транспортен центар. Во 2009 година, во Будимпешта бројот на населението изнесувал 1.712.210, што е пад од средината на 1980-тите, кога тоа било 2,1 милиони луѓе. Градот зафаќа површина 525 км². Будимпешта станал единствен град кој ги зафаќа двата брега на Дунав со спојувањето од 17 ноември 1873 година на десниот (западен) брег Буда и Обуда и левиот (источен) брег Пешта. Аквинкум (Aquincum) кој преставува келтскa колонија е директниот наследник на Будимпешта, станувајќи главен град на на римската провинција Долна Панонија. Унгарците дошле на територијата на Будимпешта во IX век. Нивната прва колонија била уништена од Монголите во 1241-42 година. Обновениот град станал центар на Ренесансно-хуманистичката култура во XV век. По Мохачката битка во 1526 година и приближно по 150 години отоманско владеење, со развојот на регионот во XVIII и XIX век, по обединувањето од 1873, Будимпешта станува глобална метропола. Градот станал втор главен град на Австроунгарија, голема сила која што се распаднала во 1918 година. Будимпешта претставувала жариште на Унгарската револуција од 1848, Унгарската Советска Република формирана во 1919, Битката за Будимпешта во 1945 и Револуцијата во 1956 година. (Дознајте повеќе...)

архива · наредни избрани статии · критериуми

Дали сте знаеле дека…

Од најновите статии на Википедија:

...денес валонскиот јазик се смета за скоро исчезнат јазик, првенствено поради доминацијата на францускиот јазик во Валонија и забраната за употреба на валонскиот јазик од 1952 година?
... единицата за тежина фунта во Македонија се нарекувала „литра“?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?
... Тајланд е поделен на дури 76 покраини?
... фризискиот јазик е рамноправен со холандскиот во покраината Фризија?
... географскиот центар на Македонија се наоѓа во Длабок Дол, во атарот на селото Долно Врановци?
... Википедија има изданија на вкупно 285 јазици?
... помеѓу XIV и XVI век, во Белорусија се користела белоруска арабица, откако доселените Татари го усвоиле белорускиот јазик, задржувајќи го писмото од татарскиот?
... кај екраните, секој пиксел е поделен на три „потпиксели“ за трите основни бои (црвена, сина и зелена)?
... летот со „Сојуз 1“ го направил Владимир Комаров прв човек којшто летал во вселенското пространство повеќе од еднаш, но и прв човек којшто загинал за време на лет во вселената?
... според УНЕСКО, во Македонија се зборуваат 7 загрозени јазици?

aрхива · предложете факт

На денешен ден…

Денес е 25 мај 2013 г.

Настани:

1810	Во Рио де ла Плата (сегашна Аргентина) започна бунт против шпанскиот колонијален режим и власта ја презеде привремена влада. Овој ден се прославува како Ден на независноста на Аргентина, иако таа формално е прогласена во јули 1816 година.
1850	Во лондонската зоолошка градина пристигна Обајш, првиот нилски коњ кој бил донесен во Европа.
1895	Британскиот писател Оскар Вајлд е осуден на две години затвор поради хомосексуалност.
1911	Претседателот на Мексико, Порфирио Дејас поднесе оставка на функцијата по победата на револуционерните сили над владините трупи во граѓанската војна во државата.
1946	Парламентот на Трансјорданија го прогласува емирот Абдула I за крал.
1958	Во Гостивар почна со редовно производство фабриката за производство на огноотпорни материјали „Силика“.
1963	Во Адис Абеба заврши Самитот на африканските држави, на кој учесниците потпишаа Договор за создавање Организација на африканско единство.
1979	Се случи најтешката несреќа во историјата на американското воздухопловство. Веднаш при летнувањето од чикашкиот аеродром се урна авионот „ДЦ-10“ на „Американ ерлајн“, при што загинаа 272 патници и членови на екипажот.
1985	Во Бангладеш, од тропски циклон загинуваат околу 100.000 жители
1985	Српската академија на науките и уметностите одлучува да создаде меморандум за политичката, економската, и културната положба на српскиот народ во СФРЈ.
1997	Кинотеката на Македонија е примена за рамноправен член на Меѓународната асоцијација на филмските архиви.
2002	Авионаска несреќа на кинески авион во Тајван. Загинуваат 225 патници.
2002	Никола Груевски станува претседател на ВМРО-ДПМНЕ

Родени:

1802	Јохан Фридрих фон Брант, германски зоолог.
1803	Ралф Валдо Емерсон, американски предавач, есеист и поет.
1848	Хелмут фон Молтке, германски военачалник.
1875	Петар Дрвингов, полковник во бугарската армија и историчар.
1887	Свети Пио, капуцински католички свештеник од Италија.
1902	Стале Попов, македонски писател.
1948	Булент Аринч, турски политичар.
1952	Петар Стојанов, претседател на Бугарија.
1963	Рисима Рисимкин, македонска балерина и кореограф.
1964	Тахир Синани, поранешен член на ОНА.
1967	Фехим Хусковиќ, македонски академски сликар.
1976	Сандра Насиќ, германска пејачка, вокалистка на групата Guano Apes.

Починале:

1085	Папа Григур VII, римски папа.
1261	Папа Александар IV, римски папа.
1926	Симон Петљура, украински политички деец.
1944	Манчу Матак, македонски комунистички деец и народен херој.
2001	Алберто Корда, кубански фотограф, познат по неговата фотографија "Guerrillero Heroico" на марксистичкиот револуционер Че Гевара.

Празници:

*	Ден на младоста во СФРЈ
*	Ден на независноста на Аргентина

Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
почетен курс · помош · кратко упатство · превод на статија · вашата прва статија · селска чешма · викисредби · начела и напатствија · категориски индекс · избрана содржина · добри статии · нови статии · потребни статии

Тематски портали

Природни науки
астрономија · биологија · геологија · екологија · информатика · математика ·
логика · медицина · физика · хемија

Општествени науки
археологија · економија · историја · митологија · политика · право · психологија · социологија · философија

Географија
Европа · Јужна Америка · Азија · Африка · Северна Америка · Антарктик · Океанија

Технологија и применети науки
индустрија · интернет · инженерство · земјоделство · комуникација · образование · транспорт

Уметност и култура
архитектура · мода · јазици · кулинарство · ликовна уметност · книжевност · музика · религија · спорт · драмска уметност · телевизија · филмска уметност

Други области

Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.

Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија, непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

	Заедничка ризница Складиште на слики и други мултимедијални содржини
	Викивести Вести со права за слободна употреба
	Викиречник Речник и лексикон
	Викицитат Збирка на цитати
	Викикниги Учебници и прирачници со права за слободна употреба
	Викиизвор Библиотека на дела со права за слободна употреба
	Викивидови Именик на видови
	Викиуниверзитет Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
	Мета-вики Усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци База на слободни знаења
	Википатување Отворен туристички водич