Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 77.709 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Приказ на Кориолисовата сила

Кориолисова сила (или Кориолисов ефект) — закривиување на предметите во движење кога тие се разгледуваат во вртежен појдовен систем. Во појдовен систем со вртење во насока на стрелките, закривувањето е на лево од движењето на предметот, додека пак вртењето во насоката спротивна на насока на часовникот, закривувањето ќе биде кон десно. Иако препознаена од останатите, математичкиот израз за Кориолисовата сила се појаваува прв пат во научна статија во 1835 година напишана од францускиот научник Гаспар-Гистав Кориолис, како дел од теоријата за воденичарски тркала. Во почетоците на XX век, поимот Кориолисова сила почна да се употребува во поврзаност со метеорологијата.

Њутновите закони за движењето го опишуваат движењето на предметите во (незабрзувачки) инерцијални системи. Кога Њутновите закони се пренесени во истовремен вртежен појдовен систем, се појавуваат Кориолисовата и центрифугалната сила. Двете сили се пропорционални во однос на масата на предметот. Кориолисовата сила пропорционална на стапката на вртење и центрифугалната сила е пропорционална на квадратот на тоа движење. Кориолисовата сила дејствува во насока нормална на оската на вртење и брзината на телото во вртежен систем и è пропорционална на брзината на предметот во вртежен систем. Центрифугалната сила дејствува нанадвор во радијална насока и е пропорционален на растојанието на телото од оската на вртежниот систем. Овие дополнителни сили се наречени инерцијални сили, замислени сили или „псевдосили“. Тие ја дозволуваат Њутновите закони за вртежни системи. Тие се чинителите на исправка кои не постојат при незабрзувачки или инерцијални појдовни системи. (Дознајте повеќе...)

Дали сте знаеле дека…

Од најновите статии на Википедија:

Јудит Полгар во 2008 г.


На денешен ден…

Денес е 1 август 2014 г.

Настани:

30 п.н.е.  Октавијан (подоцна познат како Август) ја освоил Александрија во Египет.
527  Јустинијан I станал самостоен владетел на Византиската империја.
1291  Со потпишувањето на Федералната повелба, основана е Швајцарската Конфедерација.
1492  Фернандо II Арагонски и Изабела I Кастилјска ги протерале Евреите од Шпанија.
1498  Кристофер Колумбо станува првиот Европеец што ја посетува Венецуела.
1834  Ропството е укинато во Велика Британија.
1902  САД ги откупиле правата на Панамскиот канал од Франција.
1944  Ана Франк го пишува последниот запис во својот „Дневник“.
1960  Исламабад е прогласен за главен град на Пакистан.
1981  Во 12:15 ч. напладне, спотот за песната Video Killed The Radio Star („Спотот ја уби радиоѕвездата“) од Баглс станува првиот спот емитуван на MTV, една од најпознатите телевизии посветени на музиката и современата поп-култура.
2012  Пуштена во погон хидроелектранатаСвета Петка“ на реката Треска.

Родени:

1744  Жан Батист Ламарк — француски природнонаучник и философ.
1815  Ричард Хенри Дана — американски писател и адвокат.
1819  Херман Мелвиламерикански писател, есеист и поет.
1893  Александар — крал на Грција.
1899  Џими Ејнџел — американски воздухопловец.
1919  Димко Најдов — македонски револуционер.
1933  Ко Ун — истакнат јужнокорејски поет, добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.
1952  Зоран Ѓинѓиќпремиер на Србија.
1967  Нехат Беќири — македонски сликар.
1984  Бастијан Швајнштајгергермански фудбалер.
1984  Франческо Гаваци — италијански велосипедист.

Починале:

1137  Луј VI Дебелиот — крал на Франција.
1402  Едмунд — прв Војвода од Јорк.
1464  Козимо де Медичи — владетел на Фиренца.
1911  Едвин Остин Абел — американски уметник.
1944  Климе Кордоски — македонски борец.
1966  Чарлс Витмен — американски масовен убиец.
1967  Ричард Канавстриски хемичар и Нобелов лауреат.
1968  Мито Хаџивасилев - Јасминмакедонски револуционер — новинар и публицист.
1990  Греам Јангбритански сериски убиец, попознат како „Чајниот трујач“.
1997  Свјатослав Рихтер — руски пијанист.
2001  Рахим Беќири — член на ОНА.
2005  Фад бин Абдул Азис — крал на Саудиска Арабија.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Заедничка ризница
Складиште на слики и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич