Меша Селимовиќ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Меша Селимовиќ
MesaSelimovic Serbian Literature Great Men Stamps.jpg
Меша Селимовиќ на поштенска марка
Роден 1910
Тузла
Починал 1982
Белград
Значајни дела Дервишот и смртта“ (1966), Тврдина
Значајни награди НИН-овата награда, ГОРАНОВА награда, Његошевата награда, награда АВНОЈ, итн.

Мехмед Меша Селимовиќ (Тузла, 26 април 1910 - Белград 11 јули 1982) бил српски писател. Негово најзначајно дело е романот „Дервишот и смртта“. Освен тоа, познати се и неговите останати романи: „Тишина“, „Тврдина“, „Магла и месечина“, „Круг“, како и збирките раскази „Првата чета“ и „Туѓа земја“.


Биографија[уреди | уреди извор]

Роден е 26. април 1910. година во Тузли. Основно училиште и гимназија завршил во родниот град. Во 1930.година се запишува на студиска група српскохрватски јазик и југословенска книжевност Филозофски факултет на Универзитетот во Белград. Дипломирал 1934. година, а од 1935. до 1941. година работи како професор во Граѓанското училиште,а подоцна1936. поставен е за суплент во Реалната гимназија во Тузла.

Првите две години од војната живеел во Тузла, каде и бил уапсен заради соработка со Народноослободително движење на Југославија, а во мај 1943 година преминува на ослободена територија. Тогаш станал член на Комунистичка партија на Југославија и член на Агитпроп за источна Босна, потоа бил политички комесар во Тузланскиот партизански одред. Во 1944 година преминал во Белград, каде извршувал значајни политички и културни функции. Од 1947 година живеел во Сараево и работел како:

  • професор на Вишо педагошко училиште,
  • доцент на Филозофскиот факултет,
  • уметнички директор на „Босна-филм“,
  • директор на драме во Народниот театар,
  • главен уредник во ИК „Свјетлост“.

Во 1971 година се пензионирал и преселил во Белград. Бил редовен член на Српската академија на науки и уметности.

Признанија и награди[уреди | уреди извор]

Бил и биран за:

  • претседател на Сојузот на книжевници на Југославија,
  • бил и почасен доктор на Сараевскиот универзитет (1971),
  • редовен член на АНУБиХ и САНУ.

Добитник е на бројни награди од који најзначајни се:

Дела[уреди | уреди извор]

По првата книга, збирка раскази „Прва чета“ (1950), на тема од НОБ,го објавува романот „Тишини“ (1961). Следуваат книгите, збирка раскази „Странска земја“ (1962) и краток поетски роман „Магла и месечина“ (1965).

Дервиш и смрт“ (1966) критиката веднаш го поздравила како исклучително дело. Овој роман е напишан како реакција на тогашниот Титов режим кој многу често се пресметувал со политичките осуденици. И братот на Меша бил на Голи оток, што му било додатен мотив. Дејството на романот се случува во 18. векво некое место во Босна. Главниот јунак е Ахмед Нурудин, дервиш на мевлевискиот ред. Тоа е дело на силна мисловна концентрација, напишано во исповеден тон, монолошки, со извонредно уметничко вдахновение, ја поврзува древната мудрост со модерниот мисловен немир. Делото започнува од религиозната вистина како облик на догматското мислење за на крај да дојде до човековата вечна запрашаност пред светот, до спознавање на страдањето и стравот како неизбежен следбеник на човековото живеење. Книгата ја посветил на сопругата Дарка, која целиот живот му била верен сопатник, пријател и поддршка.