Босна и Херцеговина

Од Википедија, слободна енциклопедија

Босна и Херцеговина
Bosna i Hercegovina

(Знаме) (Грб)
Парола: нема
Химна: Интермецо
Слика:LocationBosna i Hercegovina.png
Официјален  јазик:	српски,бошњачки и хрватски
Главен град:	Сараево
Претседател:	Харис Силаиџиќ
Премиер:	Аднан Терзиќ
Површина:  - вкупно:  - % вода:	127. по големина 51 129 км2 km² ?%
Население:  - вкупно (2006):  - Густина:	121. по големина 4,377,033 87,85/km²/km²
Независност:	1992 година од Југославија
Валута:	Конвертибилна марка(BAM (?)
Временска зона:	UTC CET (UTC+1)
Интернет домен:	.ba
Повикувачки број:	+387

Босна и Херцеговина или скратено БИХ е држава во југоисточниот дел на Европа, сместена на западниот дел од Балканскиот полуостров. На север, запад и југозапад граничи со Хрватска, а на исток со Србија. На југоисток граничи со Црна Гора. Главен град е Сараево. Независност БИХ прогласува со референдумот кој се одржал во 1992 година. Според пописот од 2006 година, населението на БИХ изнесдува 4 498 976. Порано беше една од федералните единици на Југославија.

Содржина 1 Историја 2 Политика 3 Географија 4 Клима 5 Население 6 Религија 7 Образование и култура 8 Стопанство 9 Надворешни врски

[уреди] Историја

• Во VI-VII век на територијата на денешна Босна и Херцеговина се населуваат словенски племиња.

• Во XII век е создадено Босанското кнежество (од 14 век е кралство), кое ја опфаќа и областа Херцеговина

• Во 1463 година територијата на Босна потпаѓа под властта на Османлиската империја, а во 1482 година и територијата на Херцеговина.

• По востанието во 1875-1878 година Босна и Херцеговина е окупирана од Австро-Унгарија, а во 1908 година е анексирена.

• Од 1918 година е во составот на Кралство на србите, хрватите и словенците, а од 1929 година во Кралство Југославија

• Во 1941 година Босна и Херцеговина е окупирана од германските војски и е вкључена во составот на профашистката Независна хрватска држава. Во времето на ослободителните војни во текот на 1941-1945 година е ослободена од партизаните на Јосип Броз Тито и во ноември 1945 година е вклучена во составот на Југославија како федерална република.

• Во есента на 1992 година Босна и Херцеговина го објавува своето излегување од СФРЈ и во мај 1992 година е примена како полноправна членка на ООН

• Во средината на 1992 по острото меѓуетничко отежнување на реонот во и околу БИХ, избувнува граѓанска војна.

• Во ноември 1995 година во САД се постигнати мировни преговори по 14 декември 1995 во Париз

[уреди] Политика

Босна и Херцеговина според своето државно уредување е единствената држава во светот. Нејзиното уредување е од републички карактер, иако самата држава не функционира ниту пак се дефинира како република поради сложеноста на единиците накои се дели ( ентитети и кантони). Својата независност ја стекнува на 5 април 1992 година со кое на референдумот се усогласува да се удвои од СФРЈ од кои претходно веќе беа излегле Словенија, Хрватска и Македонија. Владата според тогашниот устав се составила на 14 декември 1995 година по потпишувањето на мировниот договор со кое и заврши војната во Босна. Европскиот парламент избира висок претставник за БИХ. Моментален претставник е Мирослав Лајчак од Словачка. Претседателството на БИХ се состои од три членови од секој конституционен народ по еден, кој се менува на местото на претседател на секои осум месеци. Нив ги одбира народот: Федерацијата ја бира претставникот на Бошњаците и хрватите, а Република Српска го одбира претставникот на србите. Мандатот трае четири години. Парламентарното собрание е законодателното тело на Босна и Херцеговина. Таа се состои од два дома: Дом на народот и претставнички дом. Уставниот суд на БИХ е најголема и крајна институција по правните питања и брои девет членови од кои четири се бираат од страна на претставникот на домот на федерацијата, два се бираат од народното собрание на Република Српска а три од Европскиот суд за човекови права.

[уреди] Географија

Босна и Херцеговина се наоѓа во југоисточниот дел на Европа, на западниот дел од Балканот. Вкупната површина на земјата изнесува 51 129 km². Таа граничи со Хрватска на север, северозапад и југ со вкупна должина на границата од 932 km, потоа со Србија на исток со вкупна должина на границата од 312 km и со Црна Гора на југоисток со вкупна должина на границата од 20 km.

Босна и Херцеговина излегува на Јадранското море. Самата држава се состои од две географки и историски целини: Босна која се наоѓа на север со околу 42.000 km², и Херцеговина на југ. Државата е мала планинска земја. Главен град на земјата е Сараево со околу 500 000 жители. Од поголемите градови се издвојуваат: Бања Лука, Тузла, Мостар, Бихач, и други.

Координати: помеѓу 42°26 и 45°15'

[уреди] Клима

Климата во БИХ е умерена континентална со топли лета и ладни зими. Подрачјата кои се наоѓаат на голема надморска височина имаат кратки ладни лета и долги жешки зими. На југ кон приморјето можат да се појават благи врнежливи зими.

[уреди] Население

Според пописот на населението во 1991 година, од вкупното население 44% се Бошњаци, 31% Срби и 17 % Хрвати, а додека 6% се декларирали како југословени, и 2% во останати. Според процентите од американската агенција ЦИА, населението во БИХ во 2004 година изнесува 4.007.608 од кои во федерацијата Босна и Херцеговина живеат 2.517.972 а во Република Српска 1.490.993.

За време на војната во Босна загинале од 100 000 до 250 000 луѓе, а скоро половина од населението го променил своето место на живеење. Така, според американската агенција ЦИА од 2000 година во Бих има 48% бошњаци, 37,1% срби, 14,3% хрвати и 0,6% останати

[уреди] Религија

Поради податоците дека 99% од хрватите се католици, 95% од србите се православни како и 95 бошњаци се муслимани, преовладува фактот дека во БИХ има мешен религиозен систем.

Во овој прилог важно е да се напомене дека постоењето на три религии има важно значење за развојот на земјата. Сараево е единствениот град по Ерусалим кој има православна црква, џамија, црква и синагога кои се одалечени меѓусебно на околу 100 метри.

[уреди] Образование и култура

[уреди] Стопанство

Во времето на поранешна Југославија, Босна и Херцеговина заедно со Македонија беа најсиромашните држави во федерацијата.

[уреди] Надворешни врски

• Bosnia and Herzegovina online
• Босна и Херцеговина
• Bosnia News

п • р • у Суверени држави во Европа

Австрија · Азербејџан1 · Албанија · Андора · Белгија · Белорусија · Босна и Херцеговина · Бугарија · Германија · Грузија1 · Грција  · Данска3 · Ерменија2 · Естонија · Ирска · Исланд · Италија1 · Казахстан1 · Кипар2 · Косово5 · Латвија · Литванија · Лихтенштајн · Луксембург · Македонија4 · Малта · Молдавија · Монако · Обединето Кралство3 · Норвешка3 · Полска · Португалија3 · Романија · Русија1 · Сан Марино · Словачка · Словенија · Србија · Турција1 · Украина · Унгарија · Финска · Франција1 · Холандија3 · Хрватска · Црна Гора · Чешка Република · Швајцарија · Шведска · Шпанија1 · Ватикан 1 Има дел од својата териоторија надвор од Европа.  2 Целосно во Западна Азија, но има социо-политички врски со Европа.  3 Има Зависни територии или слични териотории надвор од Европа. 4 Името е во спор со Грција; видете Спор за името помеѓу Македонија и Грција. 5 Објави независност од Србија на 17 февруари и е признато од 40 вклучувајќи го и Тајван.