Хрватски јазик
| Хрватски јазик | |
| hrvatski jezik | |
| Застапен во | Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора и во хрватската дијаспора. |
|---|---|
| Регион | Балкан |
| Говорници | 7.000.000 |
| Јазично семејство |
индоевропски
|
| Писмо | хрватска азбука |
| Статус | |
| Службен во | Бургенланд (Австрија) Карашова (Романија) Молисе (Италија) Војводина (Србија) |
| Регулативен орган | Институт за хрватски јазик и лингвистика |
| Јазични кодови | |
| ISO 639-1 | hr |
| ISO 639-2 | hrv |
| ISO 639-3 | hrv |
Хрватскиот јазик (hrvatski jezik) е јужнословенски јазик. Се зборува од околу 6.5 милиони луѓе, главно Хрвати. Хрватскиот јазик најмногу се зборува во Хрватска и Босна и Херцеговина, но и кај хрватската дијаспора во светот. Во Хрватска и Босна и Херцеговина, хрватскиот е официјален јазик, додека во Хрватска е и национален јазик. Покрај овие две држави, хравсткиот има статус на малцински или регионален јазик во Романија, Австрија, Црна Гора и Италија.
Хрватскиот јазик е составен од воглавно три големи дијалектни групи, и тоа: штокавско наречје, чакавско наречје и кајкавско наречје. Стандардниот хрватски јазик се базира на штокавското наречје, кое пак е исто така основа за стандардните српски, босански и црногорски јазик. Хрватскиот јазик се пишува со хрватската азбука, кое е единствено официјално писмо во Хрватска и второ официјално писмо во Босна и Херцеговина, покрај кирилицата.
Содржина |
Азбука[уреди]
| хрватска буква | македонска буква | хрватска буква | македонска буква | хрватска буква | македонска буква |
|---|---|---|---|---|---|
| A, a | А а | G, g | Г г | O, o | О о |
| B, b | Б б | H, h | Х х | P, p | П п |
| C, c | Ц ц | I, i | И и | R, r | Р р |
| Č, č | Ч ч | J, j | Ј ј | S, s | С с |
| Ć, ć | Ќ ќ | K, k | К к | Š, š | Ш ш |
| D, d | Д д | L, l | Л л | T, t | Т т |
| Dž, dž | Џ џ | Lj, lj | Љ љ | U, u | У у |
| Đ, đ | Ѓ ѓ | M, m | М м | V, v | В в |
| E, e | Е е | N, n | Н н | Z, z | З з |
| F, f | Ф ф | Nj, nj | Њ њ | Ž, ž | Ж ж |
Примери[уреди]
Оче наш[уреди]
|
|
|
|
|
| Писмо | латиница |
| Пример | Прв член од „Декларацијата за човекови права“ |
| Текст | Sva ljudska bića rađaju se sliobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i sviiješću i treba da jedno prema drugome postupaju u duhu bratsva. |
| Македонски | Ситe чoвeчки суштeствa сe рaѓaaт слoбoдни и eднaкви пo дoстoинствo и прaвa. Tиe сe oбдaрeни сo рaзум и сoвeст и трeбa дa сe oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштo чoвeчкaтa припaднoст. |
| Портал: Јазици | |
Библија[уреди]
Во прилог следуваат првите три воведни реченици од Библијата на хрватски јазик со превод на македонски:
- U početku stvori Bog nebo i zemlju.
- Zemlja bijaše pusta i prazna; tama se prostirala nad bezdanom i Duh Božji lebdio je nad vodama.
- I reče Bog: "Neka bude svjetlost!" I bi svjetlost.
- На почетокот Бог ги создаде небото и земјата.
- Земјата беше пуста и празна; темницата се простираше и Дихот Божји лебдеше над водите.
- И Бог рече: „Нека биде светлина!“ И се појави светлина.
Месеци[уреди]
Во овој дел се прикажани називите на дванаесетите месеци во годината на хрватски и македонски јазик.
| хрватски | македонски |
|---|---|
| Siječanj | јануари |
| Veljača | февруари |
| Ožujak | март |
| Travanj | април |
| Svibanj | мај |
| Lipanj | јуни |
| Srpanj | јули |
| Kolovoz | август |
| Rujan | септември |
| Listopad | октомври |
| Studeni | ноември |
| Prosinac | декември |
Споредбена лексикологија[уреди]
| Македонски јазик | Хрватски јазик | Српски јазик |
|---|---|---|
| Споредба | Usporedba | Поређење |
| Европа | Europa | Европа |
| Холандија | Nizozemska | Холандија |
| Италијанци | Talijani | Италијани |
| Вселена | Svemir | Васиона |
| ’Рбет | Kralježnica | Кичма |
| Воздух | Zrak | Ваздух |
| Образование | Odgoj | Васпитање |
| Седмица | Tjedan | Седмица |
| Историја | Povijest | Историја |
| Панталони | Hlače | Панталоне |
| Стомак | Trbuh | Стомак |
| Наука | Znanost | Наука |
| Лично | Osobno | Лично |
| Личност | Osoba | Лице |
| Обединети Нации | Ujedinjeni Narodi | Уједињене Нације |
| Леб | Kruh | Хлеб |
| Вештачко | Umjetno | Вештачки |
| Крст | Križ | Крст |
| Демократија | Demokracija | Демократија |
| Сознание | Spoznaja | Сазнање |
| Остров | Otok | Острво |
| Офицер | Časnik | Официр |
| Патен сообраќај | Cestovni promet | Друмски саобраћај |
| Автопат | Autocesta | Аутопут |
| Должина | Duljina | Дужина |
| Здружение | Udruga | Удружење |
| Фабрика | Tvornica | Фабрика |
| Општо | Opće | Опште |
| Христос | Krist | Христoс |
| Извини | Oprosti | Извини |
| Географија | Zemljopis | Географија |
| Јануари | Siječanj | Јануар |
| Пасош | Putovnica | Пасош |
| Пензионери | Umirovljenici | Пензионери |
| Совет за безбедност | Vijeće sigurnosti | Савјет безбједности |
| Надворешно | Vanjski | Спољашњи |
| Сопствено | Vlastito | Сопствено |
| Ниво | Razina | Ниво |
| Печат | Tisak | Штампа |
| Работник | Djelatnik | Радник |
| Декада, век, милениум | Desetljeće stoljeće tisućljeće | Деценија, век, миленијум |
| Општење | Priopćenje | Саопштење |
| Стандард на мајчиниот јазик | Materinski jezični standard | Матерњи језички стандард |
Користена литература[уреди]
- Branko Franolić, Mateo Zagar: A Historical Outline of Literary Croatian & The Glagolitic Heritage of Croatian Culture, Erasmus & CSYPN, London & Zagreb 2008 ISBN 978-953-6132-80-5
- Ivo Banac: Main Trends in the Croatian Language Question, YUP 1984
- Branko Franolić: A Historical Survey of Literary Croatian, Nouvelles Editions Latines, 1984
- Branko Franolić: A Bibliography of Croatian Dictionaries, Paris, Nouvelles Editions Latines, 1985 139p
- Branko Franolić: Language Policy in Yugoslavia with special reference to Croatian, Paris, Nouvelles Editions Latines 1988
- Milan Moguš: A History of the Croatian Language, NZ Globus, 1995
- Miro Kačić: Croatian and Serbian: Delusions and Distortions, Novi Most, Zagreb 1997
- "Hrvatski naš (ne)zaboravljeni" (Croatian, our (un)forgotten language), Stjepko Težak, 301 p., knjižnica Hrvatski naš svagdašnji (knj. 1), Tipex, Zagreb, 1999, ISBN 953-6022-35-4 (Croatian)
Поврзано[уреди]
Надворешни врски[уреди]
| Ризницата има материјали за „Хрватски јазик“ |
</noinclude>
- Хрватскиот институт за старословенски јазик
- Хрватскиот стандарден од XVI век
- Изјава за позицијата на хрватски јазик на Хрватската академија на науките и уметностите во 2005 година.
- Технологии за хрватските јазик
- Институтот на хрватскиот јазик и лингвистика
- Хрватскиот народен корпус
- Матица Хрватска
- Хрватско-германски речник
| Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||

