Чешки јазик
| Чешки јазик | |
| Čeština, Český jazyk | |
| Застапен во | Чешка Република, Словачка, Романија, Хрватска, Германија, Полска |
|---|---|
| Регион | Средна Европа |
| Говорници | 12 милиони |
| Јазично семејство |
индоевропски
|
| Писмо | чешка азбука |
| Статус | |
| Службен во |  Чешка Република Европска Унија |
| Регулативен орган | Чешки јазичен институт |
| Јазични кодови | |
| ISO 639-1 | cs |
| ISO 639-2 | cze (B) ces (T) |
| ISO 639-3 | ces |
| Linguasphere | 53-AAA-da < 53-AAA-b...-d (варијации: 53-AAA-daa to 53-AAA-dam) |
Чешкиот јазик (čeština или český jazyk) е западнословенски јазик кој е официјален и доминантен јазик во Чешката Република. Јазикот го зборуваат околу 12 милиони луѓе во Чешка и чешката дијаспора. Чешкиот јазик е сроден и тесно поврзан со словачкиот јазик, но и со останатите западнословенски јазици.
Содржина |
Етимологија [уреди]
Името на чешкиот јазик (čeština) потекнува од името на словенскиот народ Чеси (Češi). Чесите ја населуваат територијата на централна Бохемија и според словенската митологија името потекнува од основачот на чешката нација Чех.
Статус [уреди]
Чешкиот јазик го зборуваат најголемиот број од граѓаните на Чешката Република, каде е и службен јазик. Јазикот се користи на сите нива во чешкото општество, почнувајќи од владините установи па сè до трговијата. Во Словачката Република, чешкиот јазик е признат за малцински јазик и се користи на локално ниво во областите со чешко население. Покрај тоа, чешкиот јазик е еден од 23 официјални јазици на Европската Унија, која како таков бил признат во мај 2004 година.
Дијалекти [уреди]
Чешкиот јазик е составен од повеќе дијалекти кои се меѓу себе разбирливи, а поради влијанието на медиумите разликите меѓу нив се намалуваат. Чешките дијалекти се поделени на 4 групи[1]:
- група чешки наречја - интердијалект
- средноморавски дијалекти
- источноморавски дијалекти
- шлезиски дијалекти
Пограничните предели со Германија имаат хетерогени говори.
Сродност со словачкиот [уреди]
|
|
|
| Писмо | латиница |
| Пример | Прв член од „Декларацијата за човекови права“ |
| Текст | Všichni lidé rodí se svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství. |
| Македонски | Ситe чoвeчки суштeствa сe рaѓaaт слoбoдни и eднaкви пo дoстoинствo и прaвa. Tиe сe oбдaрeни сo рaзум и сoвeст и трeбa дa сe oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштo чoвeчкaтa припaднoст. |
| Портал: Јазици | |
Зборувачите на чешкиот јазик можат лесно да разберат пишан и зборуван словачки и обратно. Сепак, постојат некои дијалекти кои не можат да се разберат така лесно, па така некои источни словачки дијалекти се потешки за разбирање за Чесите. Луѓето кои се родиле по распадот на Чехословачка, имаат одредени проблеми со одредени изрази и зборови, како и со зборови кои се исти по форма, а различни по значење. Како лингвистичка споредба, во прилог следува извадок од Декларацијата за човекови права на двата јазика:
- чешки: Všichni lidé se rodí svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství.
- словачки: Všetci ľudia sa rodia slobodní a sebe rovní, čo sa týka ich dôstojnosti a práv. Sú obdarení rozumom a svedomím a majú navzájom konať v bratskom duchu.
- македонски: Ситe чoвeчки суштeствa сe рaѓaaт слoбoдни и eднaкви пo дoстoинствo и прaвa. Tиe сe oбдaрeни сo рaзум и сoвeст и трeбa дa сe oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштoчoвeчкaтa припaднoст.
Примери [уреди]
|
Чешкиот јазик ги користи старите називи за месеците, за разлика од македонскиот кој ги користи новите.
|
Наводи [уреди]
- ↑ Karlík, Nekula, Pleskalová (2002), s. 393.
Поврзано [уреди]
Надворешни врски [уреди]
- Чешки јазик на Ethnologue (англиски)
- Чешки јазичен институт
- Граматика на чешкиот јазик
- Чешки национален корпус
- Чешки речник
- Чешки речници
 |
Оваа статија поврзана со индоевропските јазици е никулец. Можете да помогнете со тоа што ќе ја проширите. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
