Полска

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Република Полска
Rzeczpospolita Polska
Знаме Грб
ГеслоБог, Чест, Татковина
ХимнаДомбровска мазурка
(Mazurek Dąbrowskiego)

Местоположбата на  Полска  (темнозелена)– на Европскиот континент  (lсветлозелена и темносива)– во Европската Унија  (lсветлозелена)  —  [Легенда]
Местоположбата на  Полска  (темнозелена)

– на Европскиот континент  (lсветлозелена и темносива)
– во Европската Унија  (lсветлозелена)  —  [Легенда]

Главен град
(и најголем)
Варшава
52°13′ СГШ 21°02′ ИГД / 
Службен јазик полски
Демоним Полјак, Полка
Уредување Парламентарна република
 -  Претседател Бронислав Коморовски
 -  Премиер Ева Копач
Создавање
 -  Покрстување 14 април 966 
 -  Повторно објавување 11 ноември 1918 
ЕУ пристапила 1 мај 2004
Површина
 -  Вкупна 312.679 км2 (70-та)
 -  Вода (%) 3.07
Население
 -  проценка за 2009 38.130.302[1] (34-та)
 -  Попис март 2014 38.485.779[2] [3] (34-та)
 -  Густина 123 жит/км2 (83-та)
БДП (ПКМ) проценка за 2008
 -  Вкупен $666.052 милијарди[4] 
 -  По жител $17.482[4] 
БДП (номинален) проценка за 2008
 -  Вкупно $525.735 милијарди[4] 
 -  По жител $13,799[4] 
ИЧР (2006) 0.875 (high) (39-та)
Валута Слоти (PLN)
Часовен појас CET (UTC+1)
 -  (ЛСВ) CEST (UTC+2)
Се вози на десно
НДД .pl
Повик. бр. 48

Република Полска (Жечпосполита Полска, пол. Rzeczpospolita Polska) е земја во централна Европа и се наоѓа помеѓу Германија на запад, Чешка и Словачка на југ, Украина и Белорусија на исток и Балтичкото Море, Литванија и Русија на север. Полската држава е преку 1000 години стара. Во XVI век, унијата Полска-Литванија била најбогатата и најмоќната земја во Европа. На 3 мај 1791, Полска-Литванија го ратифицира првиот устав во Европа. Набрзо потоа, Полска престанува да постои 123 години, заради тоа што е разделена меѓу нејзините соседи Русија, Австрија и Прусија. Полска повторно се изборува за независност во 1918 год. Во 1989, на првите делумно слободни избори во Полска по Втората светска војна, победува Движењето Солидарност, а поразени се полските комунистички владетели. Во 1999 Полска се приклучува кон НАТО, а во 2004 станува и членка на Европската Унија. Претседател e Бронислав Коморовски (пол. Bronisław Komorowski), а премиер e Ева Копач (пол. Ewa Kopacz).

Главен град на Полска е Варшава (пол. Warszawa). По површина зафаќа 312,679 км², а брои население од 38,500,000 жители.

Историја[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Полска.

Праисторија[уреди | уреди извор]

Историчарите дошле до согласност дека во доцниот период на антиката, многу различни етнички групи ја населнувале територијата денес позната како „Полска“. Точноста на етничките групи не е сосема позната и е тема на дискусии меѓу историчарите. Една од најзначаjните праисториски археолошки локации во Полска е бискупската утврдена населба (денес реконструирана како музеј) која датира од времето на лусатската култура од раната Железно доба, пред околу 700 п.н.е.

Пјастка династија[уреди | уреди извор]

Полска во 1020.

Полска почнала да се формира како стабилна единица и територијална целост во средината на 10 век под водство на пјастката династија. Првиод документиран полски лидер бил Мјешко I, бил покрстен во 966 прифаќајчи го католицизмот како нова државна религија. Во 12 век Полска се распаднала на неколку помали државички. Во 1320, Владислав I станал крал на обединетата Полска. неговиот син Казимир III, е запамтен како еден од најголемите полски кралеви.

За време на овој период, Полска била центар за миграција на евреите.


Најголемиот противник на полската држава во Западна Европа биле рицарите од Тевтонскиот ред, кои владееле со Летонија, Естонија и Прусија. Во 1410 година се дошло до војна во која Полско-Литванската унија излегла како победник. Полските грагани се гордееле со парламентарниот систем кој бил воведен во држвата и кое се одликувало со големи слободи и покрај тоа што постоела една привилегирана класа која имала власт да влијае врз избор на владетелот.

Полско-литванска унија[уреди | уреди извор]

Во околу 1600 година Варшава станала престолнина на Полска. Во периодот од 1605 до 1610 година, полјаците на два пати ја окупирале Москва. Воделе војни и со Шведска и Османлиската империја, кое довело до слабеење на државата. Во средината на 17 век избувнало востанитето на козаците, кои биле предводени од страна на Богдан Хмелницки. Веднаш по ова, започнале војните со Османлиската империја, Русија, Шведска, Трансилванија и Прусија. Полска изгубила повеќе од една третина од своето население. Како споредба, многу помалку за разлика за време на Втората светска војна. Во следните години, поради слабеењето на државата, Полска била принудена да биде ставена под капакот на Русија.

Поделби на Полска[уреди | уреди извор]

Овие причини довеле до полн пропаст на Полска. Така, во 1772 година била извршена првата поделба на Полска од страна на Прусија, Русија и Австрија, зазимајќи ѝ 30% од целата територија. Во 1793 година Полска била по втор пат разделена од страна на Прусија и Русија, зазимајќи ѝ 200.000 km2 со четири милиони жртви. Во 1794 година избувнало востание во Краков, преку кое востание било изршена третата поделба на Полска. Следната, 1795 година Полска била избришена од картата на Европа, губејчи ја својата независност сè до Првата светска војна. При тоа заграбување, полските територии биле поделени во три зони: руска, австриска и пруска. Голем број од полското население емигрирале во во Хамбург, Дрезден, Истанбул и Париз. Во војската на Наполеон биле вклучени голем број на полски емигранти. По победата на Наполеон Бонапарт, во 1807 година било создадено Варшавско кнежество кое постоело до 1815 година.

Република Полска[уреди | уреди извор]

Во Првата светска војна германската и австроунгарската војска го зазеле рускиот дел од Полска и во 1916 год. го основале Кралството Полска, кое силите на Антантата не го признале. На 3.11.1918 год. во Лублин била прогласена независна Република Полска, која добила меѓународно признание со мировниот договор во Версај (18.6.1919 год.). Во 1918 год. и била приклучена и Велика Полска, а од Германија добила коридор до Балтичкото Море; Гдањск е прогласен за слободен град под заштита на Лигата на народите и во царинска унија со Полска: полската војска на 9.10.1920 год. го окупирала Вилнус и ји. дел од Летонија, а за кусо време навлегла длабоко во Украина и го зазела Киев. По Полско-советската војна (април-октомври 1920 год.) со мировниот договр во Рига (18.3.1921 год.) добила големи делови од Белорусија и Украина, а по референдумот во 1921 год. и Горна Шлезија (дотогаш германска), а по германската окупација на Чехословачка (1938 год.) и с. дел од Моравија по должината на реката Олша. На 12.5.1926 год. генералот Јожев Пилсудски извршил државен удар и воспоставил диктатура. Во март 1939 год. Полска ги одбила германските барања за приклучување на Гдањск кон Германскиот Рајх и за воспоставување патен и железнички коридор преку своите територии. Со таен протокол на Германско-советскиот договор за ненапаѓање(28.3.1939 год.) Хитлер и Сталин се договориле за четврта поделба на Полска.

Втора светска војна[уреди | уреди извор]

Со нападот на Германија врз Полска (1.9.1939 год.)почнала Втората светска војна. На 17.9.1939 год. од И во земјата навлегла и Црвената армија и ја освоила Белорусија и з. Украина. При германскиот напад врз СССР (22.6.1941 год.) Хитлеровата волска ја освоила цела Полска. З. делови се вклучени во Германскиот рајх, а на преостанатата териториија е воспоставен генерален гувернат кој веднаш почнал со истребување на Евреите и Полјаците во концентрациони логори. Наспроти насилството, во Полска дејствувале две ослободителни движења: Татковинска војска под водство на бегалската влада во Лондон и Народната војска под водство на Народната работничка партија. Кога во летото 1944 год. Црвената армија навлегла речиси до Варшава, Татковинската војска на 1.8.1944 год. почнала востание под водство на генералот Тадеуш Коморовски. По два месеци жестоки борби Германците го задушиле востанието, а Црвената армија не дошла да помогне и во Варшава влегла дури на 17.1.1945 год. До крајот на јануари 1945 год. ја зазела целата територија на Полска, а врз основа на Договорот во Јалта (11.2.1945 год.) во јуни 1945 год. била основана коалициона влада на националното единство. Со Постдамската декларација (2.8.1945 год.) сојузниците ги определиле новите полски граници: на И границата ја повлекле по должината на т.н. Курзонова линија (во Полско-советската војна 1920 год. ја предложил британскиот државник Џорџ Н. Курзон), така што Полска изгубила голем дел од своите територии, а во замена ги добила дотогашните германски области и. од Одра и Ниса.

Социјалистички период[уреди | уреди извор]

На изборите во јануари 1947 год. победиле левичарските партии, а во 1948 год. Полската работничка партија и Полската социјалистичка партија се обединиле во Полска обединета работничка партија (ПОРП). Во времето кога нејзин претседател вил Владислав Гомулка (1943-1948 год.) се обиделе да определат свој правец на соцјалистички развиток (без присилна колективизација на земјата, средени односи со Католичката црква), но Гомулка бил отстранет, а на чело на партијата бил поставен Болеслав Берут (1948-1956 год.), близок на Сталин, за да спроведе советизација на Полска. На 22.7.1952 год. е донесен нов устав со кој Полска била преименувана во Народна Република Полска. На 14.5.1955 год. осум социјалистички држави во Варшава потпишале договор за пријателство, соработка и заемна помош (Варшавски пакт). По работничкото востание во Познањ во 1956 год., кое властите го задушиле во крв, раководството на ПОРП повторно го презел рехабилитираниот В. Гомулка (до 1970 год.). Поради сè поголемата стопанска криза и отпорот кон монополот на власта на ПОРП, во средината на 70-тите години почнале да се создаваат нелегални противнички групи, а со изборот на краковскиот надбискуп Карол Војтила за папа Иван Павле II (16.10.1978 год.) многу се засилила моралната сила на Католичката црква, иако и дотогаш била важен носител на полската национална свест. Во работничките безредија во 1980 год., меѓу другото, работниците барале создавање на независен синдикат. Тоа му успеало на 31.8.1980 год. на моќниот синдикат Солидарност (Solidarność: 8 мил членови) под Водство на Лех Валенса. Острите спорови меѓу ПОРП и Солидарност со државен удар биле прекинати од генералот Војчех Јерузелски (13.12.1981 год.), но тој не успеал да ја порази демократската опозиција, ниту да го сопре назадувањето на стопанството.

Парламентарна република[уреди | уреди извор]

Политиката на "перестројка" во времето на Михаил Горбачов (1985-1991 год.) ја зајакнала положбата на реформистите во ПОРП, така што во 1988 год. овозможила преговори меѓу владејачката ПОРП и опозицијата, заедно со забранетата Солидарност. На првите парламентарни избори за Сејмот на 4 и 18.6.1989 год. ПОРП добила 173 места, а Солидарност 161. Тадиуш Мазовјецки стана претседател на владата, а на претседателските избори (25.11. и 9.12.1990 год.) победи Лех Валенса. Со уставните измени од 31.12.1989 год. Полска е преименувана во Република Полска и на 18.11.1992 год. е донесен привремен устав, а на 25.5.1997 год. со референдум сегашниот устав. Полска и Германија на 14.11.1990 год. поптишаа Договор за границите меѓу двете држави со кој е потврдена неменливоста на границите на Одра и Ниса, а од 17.6.1991 год. и Договор за добрососедски односи и соработка. На 26.10.1991 год. Полска и СССР потпишаа договор за повлекување на советската војска од Полска до крајот на 1993 год. Во ноември 1991 год. Полска стана членка на Советот на Европа, на 1.2.1994 год. придружна членка на ЕУ, а на 8.4.1994 год. службено побара зачленување во ЕУ, во 1996 год. е примена во ОЕЦД, а на 12.3.1999 год. заедно со Чешка и Унгарија била примена во НАТО. Во 1998 год. Полска почна преговори со ЕУ за зачленување во унијата и на 1.5.2004 год. стана полноправна членка на ЕУ.


Географија и клима[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Географија на Полска.
Карта на Полска.

Полската територија се протега на неколки географски региони. На северозапад се наоѓа балтичкото крајбрежје. Ова крајбрежје е богати со неколку езера и дини. Централниот дел на Полска зазема дел од Северноевропската Низина. Тука се наоѓаат комплекси на езера меѓу кои: Померанско Езеро, Големо полско Езеро и Кашупско Езеро.На југот на земјата се наоѓа планинскиот дел од Полска, меѓу кои се наоѓаат Карпатите и Татрите.

Местоположба и релјеф[уреди | уреди извор]

Полска се наоѓа на си. раб на Средна Европа меѓу ј. брег на Балтичкото Море на С и Карпатите на Ј. Речиси половина од територијата на државата ја зафаќа околу 500 км широката Германско-полска низина на С. Северниот дел припаѓа на областа на тални морени од последната, виселска глацијација (Поморје, Мазурија). Преовладуваат брановити платоа со тални морени, голем број езера и мочуришта во ниските области. Кон Ј се завршува со низа челни морени од виселската глацијација, кои во облик на долги, шумовити вериги се протегаат од З кон И (највисок врв Биерица, 329 м). Пред нив се наоѓа широк предел од предледнички песочни плавини (т.н. сандери) со папрадници и борови шуми (на пр. Bori Tuhnolskie), а кон Ј следат широки, на дното влажни, прадолини од некогашните леднички реки што течеле по должината на работ на ледената покривка кон З, особено Варшавско-берлинската прадолина. Областа на средишна Полска се состои од малку брановити моренски наноси од постариот меѓуледен период; својствено е сменувањето на брановити платоа од иловични, тални морени и сушни, помалку плодни од песочните плавини (Големополска, Кујавија, Мазурија). Ј од моренските области релјефот постепено се издига кон среднополските висови, кои според своето создавање се дел од некогашните Харцински Планини, покриени со хоризонтални наслојки од мезозојски карпи и прапор. Постарата подлога излегува на површината во вид на изразити структурни скалила, на дното на речните долини и на одделните ниски брегови, на пр. Светокришки Планини (612 м). Широката долина на Вислa ги дели на Шлеска на З и на Лублинска Висорамнина на И. Највисокиот дел на средногорскиот појас во Полска се Судетите, грамадни планини на границата со Чешка (највисок врв Сниешка, 1602 м), кои релативно стрмно се спуштаат кон Средношлескиот базен составен од прапор. Во с. подножје на Карпатите се наоѓа пространата Шлеска Котлина со богати наоѓалишта на камен јаглен. Во с. дел е покриена со прапор, многу е индустријализирана и густо населена, а во и. дел е исполнета со песочни наноси и е ретко населена. Од неа кон Ј постепено се издига предгорјето на Карпатите; прво средногорските Бескиди (највисок врв Бабја Гора, 1725 м), градени од мезозојски варовник и флиш, а на крајниот југ виооките Татри (највисок врв Риси, 2499 м) од гранит и метаморфни карпи.

Политички систем[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Политики на Полска.
Сенатот на Полска.

Полска е демократија со претседател како шеф на државата и со устав кој е усвоен во 1997 година. Владината структурата е составена од Советот на министри и премиерот како претседател на владата. Претседателот го назначува кабинетот по предлог на премиерот. Претседателот на Полска се избира на претседателски избори за мандат од пет години. Моментален претседател на Полска е Лех Качињски, додека премиер е Ева Копач.

Собранието на Полска е дводомно, па така има собрание кое се состои од 460 пратенички места и Сенат.

Административна поделба[уреди | уреди извор]

Моменталната административна поделба на Полска е врз база на војводства или административна единица и се базирани врз историските полски региони, а додека тие создадените во текот на минатите две декади (сè до 1998) се именувани според поголемите градови во тоа војводство. Административната власт на ниво на Војводство (административна единица) е поделена помеѓу војвода којшто е назначен од владата и избрано регионално собрание (Sejmik) кој назначува маршал.

Војводствата се поделени на повјати или области и овие се поделени на гмини или општини. Моментално Полска има 16 војводства, 379 области и 2.478 општини.

Војводство Главен град и градови
на полски
Големополско Wielkopolskie Познањ
Кујавско-Поморско Kujawsko-Pomorskie Бидгошч / Торуњ
Малополско Małopolskie Краков
Лоѓско Łódzkie Лоѓ
Долношлезиско Dolnośląskie Вроцлав
Љублинско Lubelskie Љублин
Љубушко Lubuskie Гожов Вјелкополски / Зиелона Гора
Мазовско Mazowieckie Варшава
Ополе Opolskie Ополе
Подласко Podlaskie Бјалисток
Поморско Pomorskie Гдањск
Шлезиско Śląskie Катовице
Супкарпатско Podkarpackie Жешув
Светокришко
(Свет Крст)
Świętokrzyskie Келце
Вармиско-Мазурско Warmińsko-Mazurskie Олштин
Западно поморско Zachodniopomorskie Шчецин

Економија[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Економија на Полска.
Финансиски центар во Варшава.

Полската економија се смета за една од најздравите пост-комунистички економии, со раст на БНП од 6.1%. По падот на комунизмот, Полска имплементира политики на либерализација на економијата и денес е пример за тоа како успешно да се излезе од процесот на транзиција.

Приватизацијата на малите и средни претпријатија и либералните закони овозможило развој на приватниот сектор. Исто така приватизацијата на осетливите сегменти на полското општество, како челик, железница и слично успешно се имплементирало до 1990 до денес.

Полска има висок број на приватни фарми во земјоделскиот сектор, со потенцијал да стане лидер во производството на храна во ЕУ.

Индустрија[уреди | уреди извор]

Меѓу 1949 и 1955 год. била извршена брза индустријализација според советскиот пример при што биле создадени големи центри на тешката индустрија во Горна Шлезија (на пр. железарницата "Ленин" и покрај нив градот Нова Хута), Честохово, Сталова Вола, Остовиец Свиетокржиски. Во рамките на централизираното стопанство се развивале металската индустрија, бродоградбата, електротехничката индустрија, а на индустријата за стоки за широка потрошувачка поголемо внимание ѝ било посветено дури во 70-тите год. Најголеми индустриски области се Горна Шлезија, меѓу Ополе и Краков, Лоѓ, Вроцлав и Варшава, а во с. дел меѓу Гданњск, Торуњ и Бидгошќ. Црната металургија (5,44 мил. т сурово железо и 9.11 мил. т челик) поголемиот дел е од наоѓалиштата на камен јаглен во Горна Шлезија (Нова Хута, Краков, Катовице, Хорзов, Битом, Гливице), покрај некогашните рудници за железна руда (Честохово, Остовиец Свиетокржиски, Сталова Бола), во Вроцлав, Познањ, Варшава и Шќеќин. И обоената металургија е концентрирана во Горна Шлезија, со топилниците за бакар, олово и цинк (Катовице, Легника, Олкуж, Хрзанов и др.). Важно место заземала и машиноградбата, најмногу индустријата за фабрички и рударски машини како и енергетки направи, која порано го снабдувала големиот пазар на СЕВ, но по неговото распаѓање западна во криза поради тешкотиите при пробивањето на з. пазари. Главни центри се Варшава, Познањ, Краков, Вроцлав, Гданњск, Киелце. Фабриките за локомотиви се наоѓаат во Познањ, Вроцлав и Островиец, а на вагони во Хорзов, Стараховица, Лублин, а на камиони во Стараховица, Лублин и тихом, за автобуси - во Санок, за трактори во Варшава (фабриката "Урсус"). Во Гдањск, Гдиња и Шќеќин се наоѓаат бродоградилиштата, но тие се соочија со тешкотии. Електротехничката индустрија се наоѓа во Варшава, Вроцлав и Елблаг (6,79 мил. телевизори, 1,0 мил. фрижидери и замрзнувачи и 881.000 машини за перење.). Хемиската индустрија ги користи пред сѐ обилните домашни суровини; главни центри се Лоѓ, Познањ, Виров, Гдањнск, Шќеќин и Буско-Здрој. Најразвиена е базната хемиска индустрија (кокс, сулфур, солна киселина, натриум хидроксид и др.). Фабриките за вештачки ѓубрива (2,4 мил т) се наоѓаат во Тарнов, Познањ, Пулава и Шќеќин. Фабриките за вештачки и синтетски влакна се наоѓаат воо Јеленја Гора, Томашов, Мазовиецки, Ходаков, Лоѓ, Шќеќин и Торун. Најголеми се рафинериите во Плоцк и Гдањнск. Фармацевтската индустрија се наѓа во Варшава, Краков, Лоѓ и Гдањнск. Големо значење има текстилната индустрија со традиционалниот центар во Лоѓ и околината, каде што е концентрирана преработката на памук. Преработката на волна е концентрирана во ј. дел на Полска (Бјелско-Бјала, Камиена, Вапиеница) и во Бјалисток. Во целата држава е распостранета прехранбената индустрија која главно произведува за домашниот пазар (фабрики за шеќер, пиварници, фабрики за алкохолни пијалоци и др.). Од другите индустриски гранки се развиени и дрвната индустрија и индустријата за хартија (особено на С), тутунската, гумарската (Познањ, Пјастов крај Варшава), цементната, стакларската (во Шлезија) и керамичката индустрија (Цмјелов, Хоѓјеж и Валбрзих).

Туризам[уреди | уреди извор]

Најголем број странски туристи ги посетуваат Варшава и Краков, а Честохова е трето по големина место за поклонение во Европа (околу 5 мил. поклоненици годишно). Центрите за зимски спортови се на планините на југ, пред сѐ Закопане во Високите Татри. Сѐ повеќе се посетени летувалиштата на Балтичкото Море (Свиноујчќе, Мједзиздроје, Нјехорце, Колобрзег, Устка, Леба, Сопот). Привлечни се и езерата во Поморје и во Мазурија, како и околу 30 бањи низ целата држава (на пр. Шавница во Бескидите, Криника, Јеленија Гора, Циехоцинек кој Торун со солени извори итн.). Во 2003 год. Полска ја посетиле 48,74 мил. странски туристи, најмногу од Германија од каде доаѓаат голем број еднодневни туристи (за пазарување).

Население, јазик и религија[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Демографија на Полска.

Население[уреди | уреди извор]

Со своите 38.116.000 жители, Полска е осма најголама држава во Европа и шеста најголама држава во ЕУ. Густината на населението е околу 122 жители на километар квадратен.

Во историјата, Полска била држава со повеќе националности и религии. Пред Втората Светска Војна, Полска имала околу 3 милиони евреи, а после Холокаустот има само 300.000 евреи. Исто така со промената на границите, различноста на населението значително се намалила. Според пописот во 2002 година, 96.74% од населението се изјаснило како полјаци, додека 471.500 се изјасниле со други националности, а 774.900 не се изјасниле. Најголемо малцинско население во Полска се шлезите, па потоа следат гермаците, белоруси, украинци, литванци, руси, роми, лемкоси, словаци, чеси и татари.

Јазик[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Полски јазик.

Полскиот јазик е член на групата на западнословенски јазици од фамилијата на словенски јазици. Тој е официјален јазик во Полска. До скоро, рускиот се учел како втор јазик, но денес е заменет со англиски и германски јазик.

Религија[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Религија во Полска.

Поради Холокаустот и Втората Светска Војна, Полска стана скоро хомогена католичка држава. Повеќето од полјаците, околу 89% се католици. Полска е една од најрелигиозните држави во Европа. Покрај католиците, во Полска и има и полски православни христијани (околу 506.800), протестанти (околу 150.000), Јеховини сведоци (околу 126.827) и различни помали религиозни групи.

Слободата на религиозната определба е загарантирана со уставот на Полска од 1989 година.

Култура[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Култура во Полска.

Полската култура била под влијание на Источна и Западна Европа. Денес, ова влијание се препознава преку архитектурата, фолклорот и уметноста. Полска е дом на многу значајни историски личности како: Папа Јован Павле II, Марија Кири, Никола Коперник и Фредерик Шопен.

Филмската индустрија има вклучено доста Полјаци, преку арктери и режисери. Еден од позначајните е Роман Полански, но и: Андреј Вајда, Збигниев Рибчински итн.

Разгледници[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Општо


Патување
Фотографии

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Eurostat: Country Profiles: Poland“. Statistical Office of the European Communities. 2009. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/guip/themeAction.do. конс. 28 февруари 2009. 
  2. Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w I kwartale 2014 r., stan na 31.03.2014. [1]
  3. „Concise Statistical Yearbook of Poland, 2008“ (PDF). Central Statistical Office (Poland). 28 јули 2008. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_maly_rocznik_statystyczny_2008.pdf. конс. 12 август 2008. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 „Poland“. International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=964&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=43&pr.y=8. конс. 22 април 2009.