Португалија

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Португалска Република
República Portuguesa
Знаме Грб
ХимнаA Portuguesa
Местоположбата на  Португалија  (портокалова)– на Европскиот континент  (окер и бела)– во Европската Унија  (окер)  —  [Легенда]
Местоположбата на  Португалија  (портокалова)

– на Европскиот континент  (окер и бела)
– во Европската Унија  (окер)  —  [Легенда]

Главен град
(и најголем)
Лисабон5
38°46′ СГШ 9°11′ ЗГД / 
Службен јазик Португалски1
Признаени регионални јазици Мирандешки
Демоним Португалец
Уредување Парламентарна република
 -  Претседател Анибал Каваку Силва
 -  Премиер Педро Пасос Коељо
Формирање Општопризнат датум на независност е 1139 
 -  Основање 868 
 -  Реосновање 1095 
 -  Де факто суверенитет 24 јуни 1128 
 -  Кралство 25 јули 1139 
 -  Призната 5 октомври 1143 
 -  Папско признавање 1179 
ЕУ пристапила 1 јануари 1986
Површина
 -  Вкупна 92,345 км2 (110та)
 -  Вода (%) 0,5
Население
 -  проценка за јули 2007 10.848.692 (75та)
 -  Попис 2001 10.148.259 
 -  Густина 114 жит/км2 (87ма)
БДП (ПКМ) проценка за 2006
 -  Вкупен $232.000.000.000 (40та)
 -  По жител $23.464 (2007) (34та)
ИЧР (2005) 0,897 (висок) (29та)
Валута Евро ()² (EUR)
Часовен појас ЗЕВ³
 -  (ЛСВ) ЗЕЛТ (UTC0)
НДД .pt4
Повик. бр. 351
1. Мирандешкиот јазик, кој се зборува во некои села на општината Миранда до Дуро, бил официјално признат во (Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro), оттогаш давајќи му официјално право на користење на мирандешкиот на јазичното малцинство кое го засега.[1] Португалскиот знаковен јазик е исто така признат.
2. Пред 1999: Португалско ескудо.
3. Азори: УКВ-1; УКВ во лето.
4. Доменот .eu се користи исто така, бидејќи е заеднички за сите земји-членки на Европската Унија.
5. Коимбра бил главен град на државата од 1139 до околу 1260.
Топографска карта на Португалија

Португалија (португалски: Portugal) е демократска република лоцирана на западниот и југозападниот дел на Иберискиот Полуостров во југозападна Европа. Таа е најзападната земја во континентална Европа. Португалија се граничи со Шпанија на север и исток, и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азорите (Açores) и Мадеира.

Главен град на Португалија е Лисабон. Вкупното население на Португалија е 10.524.145 жители.

Историја[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Португалија.

Името „Португалија“ само по себе открива делови рани од историјата на оваа земја - таа потекнува од римското име Portus Cale, можна мешавина на грчко и латинско име кое значи "Убаво пристаниште". Просторот на денешна Португалија во текот на историјата бил населуван од страна на многу народи и цивилизации, како Ибери, Келти, фенекијци, картагенци, грци, германи и маври.

Португалија во текот на XV век и XVI век успеала да го прошири своето влијание. Славни личности од тие векови се: Фернандо Магелан кој го опколил светот, Бартоломео Диаз кој достигнал до 'Рт Добра Надеж и источниот крај на Африка, Васко де Гама и др. Крајот на XV век, Португалија за прв пат во историјата ја изгубила независноста, и тоа под власт на Шпанија преку кое почнало пропаѓање на Португалија како велесила.

Португалија продолжила да ја губи својата политичка и економска сила поради неколку причини, пред се Лисабонскиот земјотрес од 1755 година, подемот на Наполеон Бонапарт, стекнување на независност на Бразил во 1822 година и граѓанската војна помеѓу либералите и апсолутистите. Во 1910 година била укината монархијата. Во 1975 година Протугалија дала независност на своите преостанати колонии.

Португалија е една од основачите на НАТО алијансата, а од 1986 година е член на ЕУ.

Етимологија[уреди]

Географија и клима[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Географија на Португалија.

Португалија е држава на западниот и југозападниот дела на Иберискиот Полуостров. Граничи со Шпанија на север и исток и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азурите (Açores) и Мадеира. Португалија е една од најтоплите држави во Европа со атланско-медитеранска клима. Пролетта и летото обично се топли а во јули и август температурите се движат од 30–35 °C во централниот дел и до 45 °C во внатрешноста и јужниот дел на земјата. Есента и зимата се врнежливи а температурите достигаат до -5 °C. Снежни врнежи има на повисоките места во планинските предели на север. Средните годишни температури се движат од 13 °C на север и 18 °C на југ. Источниот дел од Португалија е претежно планински, додека западниот е низински. Северниот е планински, каде течат реките Мињо и Доуро.

Државно уредување[уреди]

Административна поделба[уреди]

Економија[уреди]

Население, јазик и религија[уреди]

Култура во Португалија[уреди]

Религија[уреди]

Најголема религија во Португалија е Римокатоличката. Околу 84% од населението се католици, но само околу 19% присуствуваат редовно на неделните литургии. Сепак, голем број од Португалците сакаат да бидат крстени, оженети во црквата и слично[2]. Иако црквата и државата формално биле разделени за време на Првата Португалска Република (1910-1926), со уставот од 1976 година, Римокатоличката црква продолжила да има голема улога во португалското општество и култура. Многу португалски празници, фестивали и традиции, имаат религиозно потекло. Иако црквата и државата се формално одвоени, Католичката црква се уште добива одредени привилегии во земјата.

Денеска, најголемиот дел од португалското население е римокатоличко, односно 84.5% од вкупниот бој на населението се католици, а околу 2.2% припаѓаат на други христијански организации[3].

Музика во Португалија[уреди]

Спорт во Португалија[уреди]

Наводи[уреди]

Видете исто така[уреди]

Надворешни врски[уреди]