Кока-Кола

Од Википедија

Скокни на: навигација, барај
Wikitext.svg
 Оваа статија или заглавие има потреба од викифицирање за да ги достигне стандардите за квалитет на Википедија.
Ве молиме помогнете во подобрувањето на оваа статија со соодветни внатрешни врски.

Кока -кола е газиран безалкохолен пијалак кој се продава во продавниците, рестораните или во автоматите низ светот ( компанијата “Кока- кола” тврди дека се продава во повеќе од 200 земји)[1]. Се произведува во компанијата “Кока-кола” во Атланта, Џорџија, и често ја нарекуваат само Кока или (во Европа и Америка) само Кола или Поп. Во почетокот, кога беше измислена во 19 век од Џон Пембертон, беше наменета да биде лек, но Кока- колата беше откупена од еден бизнисмен, Аса Григс Кендлер, кој со помош на маркетинг тактики во текот на 20 век, ја донесе до денешната доминација на светскиот пазар на безалкохолни пијалаци. Во 2009, кока-колата произведена во Македонија е најдобрата кока-кола во светот.[2]

Компанијата произведува концентрат, кој понатаму се продава на лиценцирани Кока-кола произведувачи низ светот. Произведувачите кои имаат ексклузивни територијални договори со компанијата, произведуваат готови производи во лименки или шишиња направени од концентратот во комбинација со филтрирана вода и засладувачи. Тогаш, произведувачите ја продаваат, дистрибуираат и рекламираат Кока-колата во лименки и шишиња во продавниците и автоматите. Во таквите произведувачи спаѓаат и “Кока-кола претпријатија”, кои се најголем произведувач на Кока-кола во Северна Америка и Западна Европа. Исто така компанијата “Кока-кола” продава и само концентрат во големите ресторани и сендвичари.

Компанијата "Кока-кола" има и други кола производи под брендот Кока. Најпозната од нив е Диетална кока, која стана најпозната диетална кола. Но, постојат и други, вклучувајќи ги Безкофеинска Кока-кола, Кока-кола со цреши, Кока-кола зиро, Кока-кола ванила, а има и специјални изданија со жолт лимон, зелен лимон или кафе. Како одговор на инсистирањето на потрошувачите за поприроден производ, компанијата е во процес на исфрлање од употреба на Е211, или натриумбензоат, контроверзниот додаток кој има лошо дејство врз ДНК и придонесува за хиперактивност кај децата, а се содржи во Диеталната Кока-кола. Компанијата тврди дека планира да го исфрли контроверзниот додаток и од нејзините други производи, вклучувајќи ги и Спрајт и Оезис, веднаш штом се открие соодветна замена.[3]


Содржина

[уреди] Историја

Првиот рецепт за Кока-кола беше измислен во Колумбија, Џорџија, во аптека на Џон Пембертон, а во почетокот беше познат како кока-вино кое го носеше името "Француско кока-вино на Пембертон" во 1885.[4] Постои веројатност дека бил инспириран од неверојатниот успех на Вин Мариани, европско кока-вино[5].

Во 1886г, кога Атланта и Округот Фултон донесоа закон за забрана, Пембертон ја создаде Кока-колата, безалкохолна верзија на француската вино-кола[6]. Првите продадени примероци беа во "Џекоб Фармаси" , во Атланта, Џорџија, на 8 мај, 1886г[7]. Во почетокот се продаваше како лек, пет центи [8] за чаша газирана сода, што во тоа време беше многу популарно во САД поради верувањето дека газираната вода е добра за здравјето.[9] Пембертон тврдеше дека Кока-колата излечила многу болести, вклучувајќи ги тука и зависноста од морфиум, диспепсија, неврастенија, главоболка и импотенција. Пембертон ја објави првата реклама за пијалакот на 29 мај истата година во Атланта Журнал.[10]

До 1888г, на пазарот се појавија три верзии на Кока-кола, продавани од три различни компании. Аса Григс Кендлер доби дел од компанијата на Пембертон во 1887г. и ja инкорпорираше како компанија “Кока- кола” во 1888г. [11] Истата година, додека страдаше од зависност од морфиум, Пембертон по втор пат ги продаде правата на четири бизнисмени: Ј.К. Мејфилд, А.О. Марфи, К.О. Мулеи и Е. Х. Блудворт. Во меѓувреме, синот-алкохоличар на Пембертон, Чарли Пембертон, почна да продава своја верзија од производот.[12]

Во обид да ја разјасни ситуацијата, Џон Пембертон тврдеше дека името “Кока-кола” му припаѓа на Чарли, и дека другите двајца преработувачи можат да продолжат да ја користат формулата.Така, во летото 1888г, Кендлер го продаваше овој пијалак под името Јам Јам и Кока. Откако и двајцата не успеаа да договорат, Кендлер почна легален процес за Кока-кола кон крајот на 1888г, со цел да ги исфрли другите два конкуренти надвор од бизнисот. Кендлер ги купи ексклузивните права за формулата од Џон Пембертон, Маргарет Дозиер и Вулфолк Волкер. Сепак, во 1914г, Дозиер тврдеше дека нејзиниот потпис на купопродажниот договор бил фалсификуван, а подоцнежната анализа укажуваше на тоа дека и потписот на Џон Пембертон најверојатно е фалсификат.[13]

Во 1892, Кендлер присоедини и втора компанија, компанијата “Кока-кола” (сегашната корпорација), а во 1910, тој ги уништи сите записи од претходната компанија, со што уште повеќе ги замрачи нејзините легални почетоци. Без разлика на тоа, Кендлер почна да го рекламира производот, иако ефикасноста на неговите реклами нема да биде видна долго време. До 50тата годишнина, напитокот достигна статус на национална икона на САД. Во 1935г, беше одобрен како кошер од страна на Раби Тобиас Гефен, откако компанијата направи некои мали измени на некои состојки.[14]

Кока-колата за прв пат се продаваше во шишиња на 12 март, 1894г. Првата надворешна ѕидна реклама беше изложена истата година во Картерсвил, Џорџија.[15]Лименките Кока за прв пат се појавија во 1995г.[16] Првото флаширање на Кока-колата се случи во Виксбург, Мисисипи, во компанијата за слатки Беденхарн во 1891г. Нејзин сопственик беше Џозеф А. Беденхарн. Оригинални шишиња се оние на Беденхарн, и беа многу поинакви од подоцнежниот дизајн “тесно здолниште”, кој денес е многу познат. Аса Кендлер беше внимателен при флаширањето на напитокот, но двајца трговци од Чатануга, ТН, г. Бенџамин Ф. Томас и г. Џосеф Б. Вајтхед, предложија една идеја и беа толку убедливи што Кендлер потпиша договор со кој им даде контрола на процедурата за само еден долар. Кендлер никогаш не си го зеде својот долар, но во 1899г. Чатануга, ТН стана првото седиште на првата компанија за флаширање Кока-кола.[17] Сепак, губитничкиот договор беше проблематичен за компанијата уште долго време. Легалните алатки не помогнаа за да се спречи одлуката на полначите да склучат под-договори и со други компании, со што станаа матични полначи на Кока-кола.[18]

Концентратот Кока, или сирупот Кока, се продаваше и се уште се продава одделно во фармациите во мали количини, како лек без рецепт за невроза и за благи стомачни тегоби.


[уреди] Нова кока

На 23 април, 1985г., Кока-кола која уживаше голем публицитет, се обиде да ја смени формулата на напитокот со “Нова кока”. Тестирањата што следуваа открија дека на потрошувачите повеќе им се допаѓа вкусот на Нова кока отколку Кока или Пепси. Менаџментот на Кока-кола не беше подготвен, но и поради носталгичните чувства, напитокот повторно се врати кај американската јавност. Новата формула на Кока-кола предизвика јавна реакција. Протестите беа причина за враќањето на старата формула под името Кока-кола на 10 јули, 1985г.


[уреди] 21 век

На 7 февруари 2005г, компанијата “Кока-кола” објави дека во второто тримесечје на 2005г, планира да го пушти во продажба новиот производ Диетална кока засладен со вештачки засладувач сукралоза (“Спленда“), истиот засладувач како во Пепси Уан.[19] [20]Во март 2005г., се објави уште еден производ “Кока-кола зиро”, делумно засладен со мешавина од аспартам и ацесулфам калиум.[21] Од неодамна Кока-кола почна да продава нова “здрава сода”: Диетална кока со витамини B6, B12, магнезиум, ниацин и цинк, позната како “Диетална кока плус.“

На 5 јули 2005г, компанијата “Кока-кола” спроведе низа операции во Ирак ,за прв пат откако Арапската лига ја бојкотираше компанијата во 1968г. [22] Во април 2005г, во Канада, името “Кока-кола класик” беше повторно заменето со “Кока-кола” . Зборот “класик” беше исфрлен затоа што “Нова кока” не беше повеќе во производство, со што немаше повеќе потреба да се разликуваат овие два напитока.[23] Формулата остана непроменета. Во јануари 2009г., Кока-кола престана да го печати зборот “класик” на етикетите на шишињата од 16 унци што се продаваа во делови од јужноисточниот дел на САД.[24] Промената е дел од една поголема стратегија за подмладување на имиџот на производот.


[уреди] Употреба на стимуланси во формулата

Кога Кока-колата беше пуштена во продажба, двете клучни состојки беа кокаинот (бензоилметил екгонин) и кофеин. Кокаинот се добива од листови кока а кофеинот од кола ореви, па оттаму доаѓа името Кока-кола (“К“ од Кола се замени со “Ц“ (на латиница) за маркетиншки цели.)[25][26]


[уреди] Кока – кокаин

Според Пембертон, потребната доза е пет унци лист од кока на галон сируп; но во 1891, Кендлер изјави дека неговата формула (прилично изменета од оригиналната формула на Пембертон) содржи само десеттина од оваа количина. Кока-кола во еден период содржеше измерени девет милиграми кокаин по чаша, но во 1903г. беа отстранети.[27] Кока-кола се уште содржи арома на кока.

По 1904г. наместо да се користат свежи листови, Кока-кола почна да користи “потрошени” листови – остатоци од процесот на екстракција на кокаин каде што остатоците од кокаин се сведуваат на молекуларно ниво.[28] До ден денес, Кока-кола како една од состојките користи екстракт од листови кока кои не содржат кокаин, а се подготвува на плантажа на компанијата Степан, во Њу Џерси.

Во САД, компанијата Степан е единствената преработувачка плантажа која е овластена од федералната влада за увоз и преработка на растението кока.[29] Лабораторијата Степан во Меивуд, Њу Џерси е единствениот државен легален увeзувач на листовите кока, кои главно се увезуваат од Перу, а во помал дел, и од Боливија. Освен произведување екстракти од кока за Кока-кола, компанијата Степан го вади кокаинот од листовите кока, кој понатаму му се продава на Малинкрод, фармацевтски преработувач од Мисури, Св. Луј, кој воедно е и единствената лиценцирана компанија во САД за прочистување кокаин за медицински употреби.[30] Според Марко Кастило, претставник на државната Национална корпорација за кока, компанијата Степан годишно купува околу 100 тона суви листови кока од Перу.[31]


[уреди] Кола ореви – кофеин

Кола оревите дејствуваат како арома во Кока-колата, но тие се и изворот на кофеин во напитокот. Во Британија, на пример, на етикетата за состојки пишува “Ароми (вклучувајќи кофеин)”.[32] Кола оревите содржат од 2 до 3.5 проценти кофеин, имаат горчлив вкус и често се користат во безалкохолните кола пијалаци. Во 1911г. владата на САД го покрена случајот наречен “САД против Форти Барелс и Твенти Кегс на Кока-кола”, надевајќи се дека ќе ја присили Кока-кола да го отстрани кофеинот од формулата. Случајот го доби Кока-кола. Како последица, во 1912г. се донесе законот за чиста храна и лекови, според кој кофеинот спаѓа во “штетни” супстанци и супстанци кои “создаваат зависност” и кои мора да бидат наведени на етикетата на производот.

Кока-кола содржи 34mg кофеин на 12 унци течност, додека Диетална и кока без кофеин содржи 0mg.[33] Кофеинот може да го користат спортисти , како ергогени средства, со цел да се зголеми капацитетот на менталниот и физичкиот напор. Ергогените квалитети на кофеинот се оспорувани, иако постои силен доказ дека тој може да ја зголеми издржливоста. Од оваа причина, кофеинот е прогласен за забранета супстанца од страна на Меѓународниот Олимписки Комитет (МОК). И покрај тоа, Кока-кола беше главниот спонзор на Олимписките игри во 1996г.[34]


[уреди] Производство

Формула

Точната формула на Кока-кола е позната трговска тајна. Оригиналниот примерок на формулата се наоѓа во трезорот на банката Сан Траст, во Атланта. Нејзиниот наследник, компанијата Траст, беше осигурител на првата понуда на акции на компанијата “Кока-кола” во 1919г. Според популарниот мит, само двајца извршители имаат пристап до формулата, каде што секој од нив има само половина од формулата.[35] Вистината е дека Кока-кола навистина го ограничи пристапот на двајца извршители, но и двајцата ја знаат целата формула и го знаат и процесот на формулирање.[36]


[уреди] Лиценциран модел на производство

Производството и дистрибуцијата на Кока-кола се одвива според лиценциран модел. Компанијата Кока-кола го произведува само сируп- концентратот, кој понатаму го продава на разни произведувачи низ светот на кои Кока-кола им има дадено лиценци за една или повеќе географски области. Производителите го прават конечниот пијалак со мешање на филтрирана вода и шеќер (или вештачки засладувачи) и потоа се газира пред да се тури во лименки и шишиња, по што производителите го продаваат и дистрибуираат до продавниците, автоматите, рестораните и сендвичарите.[37]

Компанијата “Кока-кола” поседува само дел од акциите на некои од најголемите лиценцирани дистрибутери, како на пример “Кока-кола претпријатија”, “Кока-кола Аматил “, “Кока-кола грчка компанија за производство” (ККГКП) и “Кока-кола ФЕМСА”, но целосно независните произведувачи сочинуваат скоро половина од вкупното производство во светот. Поради тоа што независните производители додаваат шеќер и засладувачи , сладоста на пијалакот се разликува во различни делови во светот, за да ги задоволи локалните вкусови.[38]


[уреди] Портфолио на брендот

Име Објавена Во продажба до: Белешка
Кока-кола 1886
Безкофеинска Кока-кола 1983
Кока-кола со

цреши

 1985 Беше достапна во Канда почнувајќи од 1996
Кока-кола со

лимон

 2001 2005 Се уште достапна во: Американска Самоа, Австрија, Австралија, Белгија, Бразил, Кина, Данска,Босна и Херцеговина, Финска, Франција, Германија, Хонг Конг, Исланд, Кореа, Луксембург, Макао, Малезија, Монголија, Холандија, Норвешка, Реунион, Романија, Сингапур, Јужна Африка, Шпанија, Швајцарија, Тајван,Тунизија, Британија, САД и Западна Газа
Кока-кола со

ванила

 2002 2005 Се уште достапна во:

Австрија, Австралија, Кина, Германија, Хонг Конг, Јужна Африка, Нов Зеланд (само од 600ml и 350ml) Малезија, Шведска (увезена) и Русија, во 2007г. беше повторно објавена поради големата побарувачка.
Кока-кола C2 2003 2007 Беше единствено достапна во Јапонија, Канада и САД.
Кока-кола со зелен лимон 2005 Се уште достапна во Белгија, Холандија и Сингапур
Кока-кола со малина јуни 2005 Kрај на 2005 Беше единствено достапна во Нов Зеланд.
Кока-кола зиро 2005
Кока-кола M5 2005 Единствено достапна во Босна и Херцеговина, Германија, Италија, Шпанија, Мексико и Бразил
Кока-кола со црни цреши и ванила 2006 Средина на 2007 Беше заменета со Ванила кока во јуни 2007
Кока-кола блак 2006 Почеток на 2008 Единствено достапна во САД, Франција, Канада, Република Чешка, Република Словачка, Босна и Херцеговина,Бугарија и Литванија
Кока-кола цитра 2006 Единствено достапна во Босна и Херцеговина, Нов Зеланд и Јапонија
Кока-кола лајт санго 2006 Единствено достапна во Франција и Белгија.
Кока-кола оранж 2007 Единствено достапна во Велика Британија и Гибралтар

[уреди] Дизајн на логото

Познатото лого на Кока-кола беше создадено од страна на книговодителот на Џон Пембертон, Френк Масон Робинсон, во 1885г.[39] Робинсон го измисли името и го избра ракописот со кој е напишано логото. Искористениот ракопис, попознат како Спенсериан скрипт (Spenserian script) беше создаден во средината на 19 век и беше доминантна форма на ракопис во САД во овој период. Робинсон имаше важна улога и во почетното рекламирање на Кока-кола. Неговите промотивни сугестии вклучуваа раздавање 1000 бесплатни купони за пијалак, но и знамиња и сообраќајни знаци со името на Кока-кола.[40]


[уреди] Дизајн на “контурите на шишето” на Кока-кола.

Подеднакво е познато шишето на Кока-кола, нарекувано и "шише со контури" во рамките на компанијата, а за некои познато и како шише “тесно здолниште”, кое беше создадено во 1915г. од дизајнерот на шишиња Ерл Р. Дин. Во 1915г. компанијата “Кока-кола” објави натпревар помеѓу нејзините снабдувачи со шишиња со цел да креираат ново шише за пијалаци што ќе се разликува од останатите, “шише што луѓето ќе го препознаат на допир дури и во темница, па дури и ако е скршено луѓето со еден поглед да знаат од пијалак е шишето.”[41]

Чепмен Ј. Рут, претседател на компанијата за стакло “Рут”, го спроведе овој проект помеѓу членовите на неговиот надзорен персонал, вклучувајќи ги тука и ревизорот на компанијата, Т.Клајд Едвардс, управникот на погонот, Александар Самулсон, и Ерл.Р. Дин, дизајнер на шишиња и надзорник на одделот за моделирање шишиња. Рут и неговите подредени одлучија дизајнот на шишето да биде според двете главни состојки на содата, листот кока и кола оревот, но немаа никаква претстава како изгледаат состојките. Дин и Едвардс ја посетија меморијалната библиотека “Емелин Фербанкс” но и таму не најдоа никакви информации за овие состојки. Наместо тоа, тие беа инспирирани од една слика на какао мешунка во облик на тиква што ја видоа во Енциклопедија Британика, по што Чапмен одлучи тоа да биде прототип.

Соочен со претстојното редовно одржување на машината за обликување стакло, за време од 24 часа Дин го скицираше и го направи калапот на шишето. Тој успеа да направи мал број шишиња пред машината за обликување стакло да биде исклучена.

Чапмен Рут го одобри прототипот на шишето и дизајнот беше патентиран во ноември 1915г. Шишето беше избрано како најдобро на натпреварот во 1916г. и се појави на пазарот истата година. Во 1920г., шишето што го дизајнираше Дин стана стандард во компанијата “Кока-кола”. Денес, дизајнираното шише на Кока-кола е едно од најпознатите пакувања на планетата...“дури и во темница!.“[42]

Како награда , на Дин му беше понуден бонус од 500$ или работно место во компанијата за стакло “Рут”. Тој го одбра работното место и го задржа се додека компанијата за стакло “Овенс-Илиноис” не ја купи компанијата за стакло “Рут” во средината на 1930тите. Тогаш Дин почна да работи и во други средноисточни фабрики за стакло.

Иако е потврдена од неколкумина, повеќето луѓе сметаат дека ова не е веродостојна верзија на настаните. Според еден друг опис, Рејмонд Лоеви е тој кој го измислил уникатниот дизајн, но иако Лоеви беше дизајнер на лименките и шишињата на Кока, тој служеше во француската армија годината кога шишето беше измислено и не се врати во Америка се до 1919г. Други, пак, дизајнот го поврзуваат не со какао мешунка туку со еден вид викторијанско здолниште.[43]

Во 1944г. правниот соработник во Врховниот суд на Калифорнија, Роџер Ј. Трејнор, го искористи случајот, во кој беше вклучена келнерка повредена од шише Кока-кола што експлодирало, за да ја нагласи доктрината за стриктна одговорност за дефектни производи. Образложеното мислење на Трејнор за Ескола против компанијата за полнење Кока-кола и денес е надалеку познат како значаен случај во правото на САД.[44]

Во 1997г., Кока-кола претстави и “дизајнирана лименка”, слична по форма на познатото шише, но само на неколку тест-пазари, вклучувајќи го и Тер Хот, Индијана.[45]Сепак, новата лименка не беше пуштена во продажба во голем број . Нова тенка и висока лименка се појави во Австралија на 20 декември, 2006г, по цена од $2AUD. Лименките многу наликуваа на енергетските пијалаци кои се многу популарни кај тинејџерската популација. Не е познато дали дизајнот е со ограничено производство или можеби набрзо ќе ги замени лименките од 355 ml кои се користеа во минатото (новите тенки лименки се од 300 ml, што односот количина-цена го прави уште помал).

Во јануари 2007г., Кока-кола Канада ја смени етикетата “Кока-кола класик”, со што се исфрли ознаката “Класик”, по што остана само “Кока-кола”. Кока-кола изјави дека ова е само промена на името додека производот останува ист. На лименките во САД се уште пишува “Класик”. Кока-кола е регистриран заштитен знак во повеќето земји. Како заштитен знак во САД беше регистрирана во Институтот за патентирање на САД на 31 јануари, 1893г. Во Велика Британија, Кока-кола беше регистрирана во Институтот за патентирање на ВБ на 11 јули, 1922г, под регистарски број 427817.

Во 2007г. Кока-кола претстави алуминиумска лименка што беше дизајнирана да личи исто како стаклената Кока-кола. Во 2007г. логото на компанијата се смени и на лименките и на шишињата. Тие ја задржаа црвената боја и познатиот слог, но дизајнот беше поедноставен, оставајќи го само логото и украсната бела лента ("динамична лента"). Во 2008г. во некои делови од светот, пластичните шишиња на сите видови Кока (вклучувајќи ги и големите шишиња од 1.25 и 2 литри ) беа сменети со цел да се стават нови пластични капачиња и ново дизајнирано шише кое потсетува на старите стаклени шишиња.


[уреди] Локална конкуренција

Пепси е секогаш на второ место во споредба со Кока-кола во однос на продажбата, но на некои пазари се продава и повеќе од Кока-кола. Во светски рамки , постојат некои брендови кои може да и бидат конкуренција на Кока. Во Јужна и Централна Америка, Кола реал, позната како Биг Кола во Мексико, е брзорастечка конкуренција на Кока-кола.[46] На францускиот остров Корзика, Корзика кола, направена од создавачите на локалното Пиетра пиво, е уште еден конкурент на Кока-кола во пораст. Во францускиот регион Бретања, познат е пијалакот Бреиц кола. Во Перу, Инка кола се продава повеќе од Кока-кола. Сепак, компанијата Кока-кола го купи овој бренд во 1999г. Во Шведска, Јулмуст ја надминува Кока-кола во продажбата само во божиќниот период.[47] Во Шкотска, локалниот напиток Ирн-Бру беше попопуларен од Кока-кола се до 2005г., кога Кока-кола и Диетална кока забележаа зголемена продажба.[48] Во Индија, Кока-кола се наоѓаше на третото место, после Пепси-кола, и локалниот напиток Тумс ап. Тогаш, во 1993г.[49] компанијата Кока-кола го купи и Тумс ап, и од 2004г. Кока-кола држи 60,9% од пазарот на Индија.[50] Во Куба се служи домашниот пијалак Тропикола наместо Кока-кола што се должи на ембаргото кон САД. Францускиот бренд Мека кола и британскиот бренд Кибла кола, кои се популарни на Средниот Исток, исто така претставуваат конкуренција за Кока-кола. Во Турција, Кола турка и е главниот конкурент на Кока-кола. Во Иран, но и многу други земји од Средниот Исток, Кока-колата често се заменува со Зам Зам Кола и Парси кола. Во некои делови од Кина конкурент е Футур кола. Во Словенија, главната конкуренција на Кока-кола и е пијалакот Кокта, кој претставува евтина Меркатор кола, која се продава само во најголемиот ланец од супермаркети во земјата, Меркатор. Во Израел, РК Кола е уште еден евтин конкурент. Во Мадагаскар, Класико кола, произведен од “Тико Груп”, најголемата компанија за преработка во земјата, и е сериозен конкурент на Кока-кола во многу области. На португалскиот остров Мадеира, најпродаван безалкохолен пијалак е Ларањада. Во ВБ, Кока-кола тврдеше дека Пепси не е нејзиниот најголем ривал, туку пијалаците Робинсон.


[уреди] Рекламирање

Рекламирањето на Кока-кола имаше значајно влијание врз американската култура, и токму нејзе често и се припишува "измислувањето" на новиот изглед на Дедо Мраз т.е. старец во црвено-бел костум; но, иако компанијата навистина го промовираше овој изглед во 1930тите во нејзините зимски реклами, ваквиот Дедо Мраз беше познат уште пред тој период.[51] Всушност, Кока-кола не е ни првата компанија за безалкохолни пијалаци што го искористи модерниот изглед на Дедо Мраз во реклами: Вајт Рок Беверејџес го искористи Дедо Мраз во реклама за “џинџер але” во 1923г. откако претходно го искористи за продажба на минерална вода во 1915г.[52][53]

Пред Дедо Мраз, Кока-кола се потпираше на убаво облечени млади жени кои продаваат напитоци. Првата таква реклама на Кока-кола се појави во 1895г. каде се појави младата актерка од Бостон, Хилда Кларк како претставник на Кока-кола.

Во 1941г. за прв пат се употреби името „Кока“ како официјален заштитен знак за производот, за што наменети беа серија реклами кои информираа дека „Кока значи Кока-кола“.[54] Во 1970тите, песната од една реклама на Кока-кола насловена "Сакам да го научам светот да пее," во продукција на Били Дејвис, стана многу популарен хит сингл.

Рекламирањето на Кока е сеприсутно, знаејќи дека една од целите на Вудраф е да обезбеди дека секој поединец на Земјата пие Кока-кола и дека тоа е најпосакуваниот пијалак. Ова е особено дојде до израз во јужните делови на САД, како на пример Атланта, каде што се роди Коката. Некои од телевизиските реклами за Кока-кола кои оставија впечаток помеѓу 1960г. и 1986г. беа напишани и продуцирани од поранешниот радио ветеран од Атланта, Дон Нејлор, ( ВГСТ 1936–1950г, ВАГА 1951–1959г) за време на неговата кариера како продуцент во агенцијата за рекламирање “МекКан”. Во многу од овие телевизиски реклами учествуваа филмски ѕвезди, спортски херои, и популарни пејачи.

Во текот на 1980тите, Пепси-кола во етерот пушти низа телевизиски реклами каде што учесниците беа тестирани за вкусот на напитоците, по што се покажа дека, "педесет проценти од учесниците кои се изјасниле дека повеќе сакале Кока всушност избрале Пепси." Статистичарите веднаш го објаснија проблемот на резултатот 50/50: сите тестови за вкус покажаа дека во т.н “слепи” тестови, повеќето луѓе едноставно не можат да направат разлика меѓу Пепси и Кока. Кока-кола веднаш објави реклами со кои се спротивстави на рекламите на Пепси, кои понекогаш се нарекуваа и кола војни; една Кока-кола реклама го спореди т.н. Пепси предизвик со две шимпанза кои требаше да одлучат која од тениските топки е покрзнена. На тој начин, Кока-кола повторно стана лидер на пазарот.

Селена беше претставник на Кока-кола почнувајќи од 1989г. па се до нејзината смрт. Таа сними три реклами за компанијата. Во 1994г., во нејзина чест Кока-кола објави специјални Селена шишиња за Кока.[55] Со цел да го зголеми своето портфолио, компанијата “Кока-кола” ја купи “Колумбија Пикчрс” во 1982г. Колумбија обезбеди суптилен публицитет со тоа што ги вклучи Кока производите во многу од своите филмови додека беше под власништво на Кока. Сепак, по неколку успеси во тоа време, Колумбија потфрли, и компанијата и го продаде студиото на Сони во 1989г. Во текот на нејзината долга историја, низ Кока-кола поминаа бројни слогани за реклами, вклучувајќи ги “Паузата што освежува,” “Сакам да му купам Кока на светот,” и “Кока е”. Во 2006г., Кока-кола ги претстави наградите Моја Кока, кампања за лојалност на купувачите каде потрошувачите заработуваат виртуелни “поени” преку внесување кодови на веб страна, специјално означени пакувања на производите на Кока-кола. Овие поени можат да се заменат за бројни награди или да учествуваат во наградни игри.[56]


[уреди] “Празници се ближат!”

Рекламите “Празници се ближат!” вклучуваат црвени камиони за достава, испишани со името на Кока-кола и украсени со сијалички што ја осветлуваат целата снежна површина по која минуваат, па така го привлекуваат вниманието на луѓето.[57] Рекламата престана да се емитува во 2001, кога Кока-кола ги преструктурираше нејзините рекламни кампањи така што рекламите низ светот беа правени локално во секоја земја, наместо во седиштето на компанијата во Атланта, Џорџија.[58] Сепак, во 2007г., компанијата ги врати рекламите откако, како што таа вели, многу потрошувачи се јавиле во нејзиниот центар за информации барајќи токму таа да го означи почетокот на Божиќ. Рекламата беше создадена во САД, во агенцијата за реклами “Донер” и многу години беше дел од глобалното рекламирање на компанијата.[59] Кејт Лоу, продуцент и автор на реклами за “Белфаст Ситибит”, не беше убедена во повторното враќање на рекламата во 2007, и изјави “не гледам ништо божиќно во големите камиони и рекламата е премногу генерична.”[60]

Во 2001г., пејачката Мелани Торнторн го сними рекламниот џингл за кампањата како сингл, Прекрасен сон (Празници се ближат), кој се искачи на 9 место на поп- листата во Германија.[61][62] Во 2005г., Кока-кола ја прошири својата рекламна кампања на радио, употребувајќи неколку различни верзии на џинглот.[63]


[уреди] Спонзорирање спортски настани

Кока-кола беше првиот спонзор кога и да било на Олимписките игри, одржани во 1928г. во Амстердам, и е спонзор на Олимпијадата од тогаш до ден денес.[64] Ова корпоративно спонзорство ги вклучуваше и Летните Олимписки игри во 1996г. Кои се одржуваа во Атланта, што и овозможи на Кока-кола да покаже од каде потекнува. Од 1978г. Кока-кола го спонзорираше ФИФА Светскиот куп и други натпревари организирани од страна на ФИФА. Всушност, еден од турнир трофеите на ФИФА: ФИФА Светски младински шампионат од Тунизија до Малезија во 1997г. беше наречен “ФИФА – Кока-кола куп”.[65]Освен тоа, Кока-кола ги спонзорира годишните Кока-кола 600 и Кока зиро 400 за НАСКАР Спринт куп серии, одржувани на Лоус мотор спидвеј во Шарлот, Северна Каролина и Дејтон интернешнл спидвеј во Дејтон, Флорида. Кока-кола има долга историја на спонзорирање спортски настани, вклучувајќи ги и Главната бејзбол лига, Националната фудбалска лига, Националната кошаркарска асоцијација и Националната хокеј лига, како и многу тимови од овие лиги. Кока-кола е официјален безалкохолен пијалак на школските фудбалските тимови.

Во Индија, Кока-кола беше еден од главните спонзори во Светскиот куп во крикет во 1996г. Во Англија, Кока-кола е главен спонзор на Фудбалската лига, име кое се однесува на трите професионални поделби во Премиер лигата во фудбал. Таа е одговорна и за преименувањето на овие поделби – пред доаѓањето на спонзорството на Кока-кола, тие беа нарекувани Поделба еден, два и три. Од 2004г., поделбите се преименуваа во Шампионат (еквивалент на Поделба 1), Лига еден (еквивалент на Поделба 2) и Лига 2 (еквивалент на Поделба 3). Ова преименување предизвика немир кај некои фанови кои сметаат дека е фарса тоа што една третина од Англискиот фудбал се вика “Лига еден”. Во 2005г. Кока-кола објави натпревар за 72 клуба од фудбалската лига – наречено “Освои играч”. Ова им овозможи на фановите да даваат по еден глас дневно за нивниот омилен клуб, од кои само еден ќе биде извлечен и ќе заработи £250,000 за клубот. Ова се повтори и во 2006г. Натпреварот “Освои играч” беше многу контроверзен, затоа што на крајот од двата натпревари, Лидс Јунајтед АФЦ имаше најмногу гласови , но сепак тие не добија никакви пари за нов играч за клубот. Во 2007г., натпреварот се преименува во “Купи играч”. Овој натпревар им овозможи на фановите со купување на шише Кока-кола зиро или Кока-кола да го пратат кодот од обвивката на веб-сајтот на Кока-кола{www.coca-colafootball.co.uk}.Со овој код можеше да се добијат секакви награди, од 50p до £100,000 за клубот, по избор. Овој натпревар беше подобар од претходниот “Освои играч” затоа што овозможуваше сите клубови да добијат пари наместо сите пари да одат кај еден клуб.


[уреди] Во медиумите

Кока-кола константно се појавува во бројни филмови и телевизиски програми. Таа беше главен елемент во филмови како Еден, два, три, Кока-кола дете,и Боговите мора да се луди. Таа е главната тема и во комичните корпоративни авантури во новелата Сируп од Макс Бари.


[уреди] Ефекти врз здравјето

Откако постојат индикации дека “содата и засладените пијалаци се главен извор на калории во Американската диета,”[66] нутриционистите советуваат дека Кока-кола и другите безалкохолни пијалаци може да бидат штетни ако претерано се консумираат, особено за малите деца и во балансираните диети каде употребата на безалкохолните пијалаци повеќе и штети отколку што и угодува на диетата. Истражувањата покажаа дека редовните корисници на вакви пијалаци имаат пониско ниво на калциум, магнезиум, аскорбинска киселина, рибофлавин и витамин А.[67]

Пијалакот исто така беше критикуван за употребата на кофеин, поради можноста од физичка зависност.[68] Се воспостави и врска помеѓу редовното пиење кола, каде што Кока-колата го зазема првото место, и остеопорозата кај постарите жени (но не и мажи).[69] Ова се поврзуваше со присуството на фосфорна киселина, а се откри дека ризикот е ист кај кофеинските и безкофеинските коли, диеталните и засладените коли. Според фондацијата Рамацини, употребата на кока-кола се поврзува и со зголемувањето на туморите.[70] Иако беа поднесени бројни тужби против Кока-кола почнувајќи од 1920тите, во кои се наведува дека киселоста на пијалаците е штетна, ниеден доказ не го поткрепи ова тврдење. Во нормални услови, научните докази покажуваат дека киселоста на Кока-кола не предизвикува моментална штета.[71]

Постои загриженост и за употребата на високо- фруктозен сируп од пченка наместо шеќерна гликоза или фруктоза, со цел да се намалат трошоците. Причината за загриженоста е што пченката која се користи за производство на сируп од пченка може да потекнува од генетски модифицирани растенија.[72] Некои нутриционисти предупредуваат дека високо-фруктозниот сируп од пченка може да предизвика дебелина и дијабетес од тип 2.[73]

Во Индија постои голема контроверзија за пестицидите и другите штетни хемикалии во флашираните производи, вклучувајќи ја и Кока-колата. Во 2003г. Центарот за науки и животна средина (CSE), невладина организација од Њу Делхи, тврдеше дека газираните води произведувани од преработувачите во Индија, вклучувајќи го и мултинационалниот гигант ПепсиКо и Кока-кола, содржат токсини како линдан, ДДТ, малатион и хлорпирифос - пестициди кои можат да предизвикаат рак и слабеење на имунолошкиот систем. Меѓу производите што беа тестирани се Кока, Пепси и неколку други безалкохолни пијалаци, повеќето од нив произведени во компанијата “Кока-кола”. CSE откри дека безалкохолните пијалаци кои се произведуваат во компанијата Пепси, во Индија, имаат 36 пати повеќе остатоци од пестициди од дозволеното според законите на Европската Унија; додека безалкохолните пијалаци на Кока-кола имаат 30 пати повеќе од дозволеното.CSE тврдеше дека тестирани се истите производи во САД и дека не се најдени такви остатоци.[74] Откако беа објавени наодите за пестициди во 2003г., продажбата на Кока-кола опадна за 15 %. Во 2004г. , парламентарниот комитет на Индија ги повлече наодите на CSE, и еден владин комитет беше задолжен за формулирање на првите стандарди за пестициди во безалкохолните пијалаци во светот. Компанијата “Кока-кола” одговори дека погонот за филтрирање вода ги отстранува потенцијалните штетни материи и дека нејзините производи се тестирани за пестициди и мора да ги исполнат здравствените стандарди пред да бидат дистрибуирани.[75] Во индиската држава Керала, продажбата и производството на Кока-кола, но и на другите безалкохолни пијалаци, беа забранети, но подоцна Врховниот суд ја повлече оваа забрана тврдејќи дека само федералната влада може да забрани прехранбени производи. Кока-кола беше обвинета и за прекумерна употреба на вода во Индија.[76]


[уреди] Критики

Компанијата “Кока-кола“ е критикувана за нејзините бизнис политики, како и за разните ефекти врз здравјето причинети од нејзиниот производ.


[уреди] Кока-кола како спермицид

Во 2008г. Нобеловата награда Иг (пародија на Нобеловата награда) по хемија ги награди Шири Умпиер, Џозеф Хил и Дебора Андерсон за откритието дека Кока-кола е ефективен спермицид,[77] а наградени беа и Ц.И.Хонг, Ц.Ц.Шие, П.Ву и Б.Н. Чианг кои го тврдеа спротивното.[78][79]


[уреди] Кока-кола како политички и корпоративен симбол

Кока-кола во голем дел се идентификува со самите САД, и се смета за “Американски бренд” или во помал степен како нешто што ја претставува Америка.Идентификацијата заедно со ширењето на американската култура доведе до појава на фразата “Кола-колонизација”.[80] Пијалакот често е метоним за компанијата “Кока-кола”. Некои потрошувачи од Арапските држави ја бојкотираа Кока-кола поради поранешните инвестирања на Кока во Израел за време на бојкотот од Арапската лига врз Израел (ова значајно се разликува за Пепси која остана надвор од Израел). Мека кола и Пепси беа успешни како алтернативи на Средниот Исток. Уметничката група монохром, како дел од нивната тура “Искуси го искуството” во 2005г., создаде “Тула од Кока”. За оваа цел, тие експериментираа со неколку галони Кока-кола, кои беа горени се додека од остатоците не можеше да се направи тула.


Видови Кока-кола


• Кока-кола
• Нова Кока (преименуваната Кока II)
• Диетална Кока (позната и како Кока-Кола Лајт)
• Диетална Кока Плус
• Кока-кола C2
• Кока-кола зиро
• Кока-кола зиро од цреши
• Кока-кола со цреши
• Диетална Кока со цреши
• Кока-кола со лимон
• Диетална Кока со лимон
• Кока-кола зиро со ванила
• Кока-кола ванила
• Диетална Кока-кола со ванила
• Кока-кола со зелен лимон
• Диетална Кока со лимон
• Кока-кола со малина
• Диетална Кока со малина
• Кока-кола блак
• Диетална Кока-кола цитрус (жолт и зелен лимон)
• Кока-Кола со портокал (излезе во јуни 2007 во ВБ)
• ТаБ (оригинална Диетална Кока, се уште достапна во некои земји)
• Пасовер кока-кола – Кошер за Пасовер Кока со чист шеќер наместо пченкарен сируп.


[уреди] Референци

  1. ↑ "Brand Fact Sheet". Coca-Cola official website. 2008-12-01. http://www.virtualvender.coca-cola.com/ft/index.jsp.
  2. ↑ Macedonia makes the best Coca-Cola
  3. ↑ ^ "DNA Damage Fear". The Daily Mail. 2008-05-24. http://www.dailymail.co.uk/news/article-1021820/Diet-Coke-drop-additive-DNA-damage-fear.html.
  4. ↑ "Coca-Cola — Our Brands". http://www.coca-cola.co.uk/ourbrands/default.aspx?id=9. Retrieved on 2007-02-11.
  5. ↑ Hayes, Jack. "Coca-Cola Television Advertisements: Dr. John S. Pemberton". Nation's Restaurant News. http://memory.loc.gov/ammem/ccmphtml/colainvnt.html. Retrieved on 2007-01-21.
  6. ↑ Hayes, Jack. "Coca-Cola Television Advertisements: Dr. John S. Pemberton". Nation's Restaurant News. http://memory.loc.gov/ammem/ccmphtml/colainvnt.html. Retrieved on 2007-01-21.
  7. ↑ "The Chronicle Of Coca-Cola". http://www.thecoca-colacompany.com/heritage/chronicle_birth_refreshing_idea.html. Retrieved on 2007-11-28.
  8. ↑ Harford, Tim (2007-05-11). "The Mystery of the 5-Cent Coca-Cola: Why it's so hard for companies to raise prices". Slate. http://www.slate.com/id/2165787/.
  9. ↑ "Themes for Coca-Cola Advertising (1886-1999)". http://memory.loc.gov/ammem/ccmphtml/colatime1.html. Retrieved on 2007-02-11.
  10. ↑ "Coca-Cola at Home". http://xroads.virginia.edu/~class/coke/coke1.html. Retrieved on 2007-01-21.
  11. ↑ Mark" Pendergrast (2000). For God, Country and Coca-Cola. Basic Books. ISBN 0-465-05468-4.
  12. ↑ Mark Pendergrast (2000). For God, Country and Coca-Cola. Basic Books. pp. 41 – 45. ISBN 0-465-05468-4.
  13. ↑ Mark Pendergrast (2000). For God, Country and Coca-Cola. Basic Books. pp. 45 – 47. ISBN 0-465-05468-4.
  14. ↑ "Beyond Seltzer Water: The Kashering of Coca-Cola". American Jewish Historical Society. http://www.ajhs.org/publications/chapters/chapter.cfm?documentID=270. Retrieved on 2007-02-26.
  15. ↑ First painted wall sign to advertise Coca-Cola : Cartersville, GA - Waymarking
  16. ↑ "Coke Can History". http://home.comcast.net/~collectiblesodacans/Cokepg1.htm. Retrieved on 2007-01-21.
  17. ↑ "Chattanooga Coca-Cola History". http://www.chattanoogacocacola.com/history.asp. Retrieved on 2008-08-24.
  18. ↑ "History Of Bottling". http://www.thecoca-colacompany.com/ourcompany/historybottling.html. Retrieved on 2007-02-23.
  19. ↑ "Diet Coke Sweetened with Splenda". http://www2.coca-cola.com/presscenter/newproducts_dietcoke_splenda.html. Retrieved on 2007-01-06.
  20. ↑ "Pepsi Brands — Pepsi One". http://www.pepsi.com/help/faqs/faq.php?category=pepsi_brands&page=pepsi_one. Retrieved on 2007-01-06.
  21. ↑ "Coke to launch new no-calorie soda". http://www.msnbc.msn.com/id/7257920/. Retrieved on 2007-11-28.
  22. ↑ Cola wars as Coke moves on Baghdad - The Guardian
  23. ↑ According to a Coca-Cola customer-service representative
  24. ↑ McKay, Betsy (30 јануари, 2009). "Coke to Omit 'Classic'". The Wall Street Journal. http://online.wsj.com/article/SB123332768434033495.html?mod=googlenews_wsj.
  25. ↑ Coca-cola
  26. ↑ "The History of Coca Cola". http://inventors.about.com/od/cstartinventions/a/coca_cola.htm. Retrieved on 2007-01-23.
  27. ↑ Liebowitz, Michael, R. (1983). The Chemistry of Love. Boston: Little, Brown, & Co.
  28. ↑ "Is it true Coca Cola once contained cocaine?". http://www.straightdope.com/classics/a2_033.html. Retrieved on 2007-02-27.
  29. ↑ May, Clifford D. "How Coca-Cola Obtains Its Coca", The New York Times, 1 јули, 1998. Accessed 4 декември, 2007
  30. ↑ Benson, Drew. "Coca kick in drinks spurs export fears". http://www.mindfully.org/Food/2004/Kdrink-Coca-Drink19apr04.htm.
  31. ↑ "The Legal Importation of Coca Leaf". http://www.uic.edu/classes/osci/osci590/9_3%20The%20Legal%20Importation%20of%20Coca%20Leaf.htm. Retrieved on 2007-02-11.
  32. ↑ Coca-Cola Your Health - You and Your Family's GDA Questions Answered
  33. ↑ "Caffeine Content of Some Cola Beverages". Google Books. http://books.google.co.uk/books?id=WxmBmvhsoZ8C&pg=PA363&lpg=PA363&dq=caffeine+coca+cola&source=web&ots=W6fAOUX04Z&sig=qz-hOHFVuOBx94EcFpvPF6x_sAc&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=9&ct=result.
  34. ↑ Gene A. Spiller, "Caffeine" CRC Press, 1997, pg.234 and 363
  35. ↑ "Urban Legends Reference Pages: Cokelore". http://www.snopes.com/cokelore/. Retrieved on 2007-02-10.
  36. ↑ "Urban Legends Reference Pages: Cokelore (Have a Cloak and a Smile)". http://www.snopes.com/cokelore/formula.asp. Retrieved on 2007-02-22.
  37. ↑ "Coca-Cola — Our Company — About Bottling". http://www.thecoca-colacompany.com/ourcompany/aboutbottling.html. Retrieved on 2007-02-22.
  38. ↑ "What Is the Difference Between Coca-Cola Enterprises and the Coca-Cola Company". http://www.cokecce.com/pages/allContent.asp?page_id=84#q1. Retrieved on 2007-02-22.
  39. ↑ "Coca Cola Company — Red Spencerian Script". http://inventors.about.com/od/advertisingmedia/ss/Coca_Cola_Comp_2.htm. Retrieved on 2007-01-11.
  40. ↑ "Frank Robinson, creator of the Coca-Cola logo". http://coca-cola-art.com/2008/06/05/frank-robinson/. Retrieved on 2008-December-15.
  41. ↑ "Inventory: Earl R. Dean Collection". Vigo County Public Library. http://www.vigo.lib.in.us/vcplarchive/inventories/business/dean.asp. Retrieved on 2008-12-14.
  42. ↑ "1916 ... Birth of the Contour Bottle". The Coca-Cola Company. http://www.thecoca-colacompany.com/ourcompany/historybottling.html. Retrieved on 2007-04-19.
  43. ↑ Snopes urban legend of the Coca-Cola bottle shape.
  44. ↑ See, e.g., Lawrence M. Friedman, American Law in the 20th Century (New Haven: Yale University Press, 2004), 356-357, and Jay M. Feinman, Law 101: Everything You Need to Know About the American Legal System, rev. ed. (New York: Oxford University Press, 2006), 165-168.
  45. ↑ "Coke Debuts Contour Can". http://www.beverage-digest.com/editorial/970221.html.
  46. ↑ Mireles, Ricardo. "In Mexico, Big Cola is the real thing". Logistics Today. http://www.logisticstoday.com/sNO/6366/iID/20876/LT/displayStory.asp. Retrieved on 2007-01-15.
  47. ↑ "About Kristall Beverage". Retrieved 14 јуни, 2006.
  48. ↑ Murden, Terry (30 јануари, 2005). Coke adds life to health drinks sector. Scotland on Sunday. Retrieved 14 февруари, 2006.
  49. ↑ Kripalani, Manjeet and Mark L. Clifford (10 февруари, 2003) "Finally, Coke Gets It Right in India". BusinessWeek. Retrieved 9 август, 2006.
  50. ↑ "Fizzical Facts: Coke claims 60% mkt share in India", Times News Network, 5 август, 2005
  51. ↑ Barbara Mikkelson and David P. Mikkelson, "The Claus That Refreshes," snopes.com, 27 февруари, 2001 (accessed 10 јуни, 2005).
  52. ↑ The White Rock Collectors Association, "Did White Rock or The Coca-Cola Company create the modern Santa Claus Advertisement?," whiterocking.org, 2001 (accessed 19 јануари, 2007).
  53. ↑ White Rock Beverages, "Coca-Cola's Santa Claus: Not The Real Thing!," BevNET.com, 18 декември, 2006 (accessed 19 јануари, 2007).
  54. ↑ Coca-Cola Conversations: Coke means Coca-Cola
  55. ↑ Orozco, Cynthia E. Quintanilla Perez, Selena. The Handbook of Texas online. Retrieved on 5 јуни, 2006
  56. ↑ My Coke Rewards (Official Site)
  57. ↑ Nikki Sandison (2007-11-16). "Coca-Cola revives popular 'holidays are coming' ad". Brand Republic. http://brandrepublic.com./News/767575/Coca-Cola-revives-popular-holidays-coming-ad/.
  58. ↑ Stephen Armstrong (2001-05-14). "Coke goes for broke". The Guardian (Guardian News and Media Limited). http://guardian.co.uk./media/2001/may/14/mondaymediasection6.
  59. ↑ "The Coca-Cola Challenge". Campaign. 2004-10-22. http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-7140327_ITM.
  60. ↑ Jane Hardy (2007-12-27). "Do TV campaigns ad up?". The Belfast Telegraph. http://www.belfasttelegraph.co.uk./lifestyle/do-tv-campaigns-ad-up-13505247.html.
  61. ↑ "Melanie Thornton: "Ich wollte immer Musik"" (in German). Der Speigel (SPIEGELnet GmbH). 2001-11-25. http://spiegel.de./panorama/0,1518,169615,00.html.
  62. ↑ Prentiss Findlay (2001-12-07). "Charleston native Thornton to be buried on Saturday.". The Post and Courier (Charleston, SC). http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-2079594_ITM.
  63. ↑ Nicola Clark (2005-11-29). "Coca-Cola restructures in healthy drinks focus". Brand Republic. http://brandrepublic.com./News/530102/Coca-Cola-restructures-healthy-drinks-focus/.
  64. ↑ "International Olympic Committee — Organisation — Facts and Figures". http://www.olympic.org/uk/organisation/facts/programme/profiles_uk.asp?sponsor=1. Retrieved on 2007-01-13.
  65. ↑ "Marketing & TV > FIFA Partners > Coca Cola". http://www.fifa.com/en/marketing/partners/index/0,3517,13,00.html. Retrieved on 2007-01-13.
  66. ↑ www.sciencedaily.com
  67. ↑ Jacobson, Michael F. (2005). "Liquid Candy: How Soft Drinks are Harming Americans' Health". Retrieved 10 јуни, 2005.
  68. ↑ Center for Science in the Public Interest (1997). "Label Caffeine Content of Foods, Scientists Tell FDA." Retrieved 10 јуни, 2005.
  69. ↑ Tucker KL, Morita K, Qiao N, Hannan MT, Cupples LA, and Kiel DP (October 2006). "Colas, but not other carbonated beverages, are associated with low bone mineral density in older women: The Framingham Osteoporosis Study" (PDF). American Journal of Clinical Nutrition 84 (4): 336–342. http://www.ajcn.org/cgi/reprint/84/4/936. Retrieved on 2008-04-21.
  70. ↑ Belpoggi F, Soffritti M, Tibaldi E, Falcioni L, Bua L, Trabucco F. (2006). "Results of long-term carcinogenicity bioassays on Coca-Cola administered to Sprague-Dawley rats." (pdf). Ann NY Acad Sci 1076: 736-752. http://www.ramazzini.it/fondazione/pdfUpload/Ann%20NY%20Acad%20Sci%201076%20736-752_2006.pdf.
  71. ↑ Mikkelson, Barbara & Mikkelson, David P. (2004). "Acid Slip". Retrieved 10 јуни, 2005.
  72. ↑ Forristal, Linda Joyce (2003). "The Murky World of High Fructose Corn Syrup". Retrieved 16 мај, 2006.
  73. ↑ "Single food ingredient the cause of obesity ? New study has industry up in arms". (26 април, 2004). FoodNavigator.com. Retrieved 27 февруари, 2007.
  74. ↑ PTF (2003). "Pepsi, Coke contain pesticides: CSE". Retrieved 12 јуни, 2006.
  75. ↑ Coca-Cola website (2006). "The Coca-Cola Company addresses allegations made about our business in India". Retrieved 12 јуни, 2006.
  76. ↑ Coca-Cola and Water - An Unsustainable Relationship
  77. ↑ Umpierre, Sheree; Hill, Joseph; Anderson, Deborah (21 ноември 1985), "Correspondence: Effect of 'Coke' on sperm motility", NEJM (Massachusetts Medical Society) 313 (21): 1351, http://content.nejm.org/cgi/content/citation/313/21/1351, retrieved on 2008-10-03
  78. ↑ Hong, C.Y.; Shieh, C.C.; Wu, P.; Chiang, B.N. (September 1987), "The spermicidal potency of Coca-Cola and Pepsi-Cola.", Human Toxicology (Macmillan Publishers, Scientific and Medical Division) 6 (5): 395–6, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3679247, retrieved on 2008-10-03
  79. ↑ Mikkelson, Barbara (16 март 2007), Killer Sperm: Coca-Cola Spermicide, Snopes, http://www.snopes.com/cokelore/sperm.asp, retrieved on 2008-10-03
  80. ↑ "Word Spy — Coca-Colanization". http://www.wordspy.com/words/Coca-Colanization.asp. Retrieved on 2007-01-03.


[уреди] Надворешни врски


• CocaCola.com Coca-Cola website
• Coke.mobi Coca-Cola mobile website
• The Contour Bottle - MySpace
• Chapman J. Root Biography
• Urban Legends Reference Pages: Cokelore
• Ronen Liwski's Coca-Cola cans collection
• [[Kinescope of a live 1954 TV commercial for Coca-Cola (I


Преземено од "http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BA%D0%B0-%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0"