Иван Цанкар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Иван Цанкар
Ivan Cankar 1915.jpg
Роден 10 мај 1876
Врхника, Австроунгарија (денес Словенија)
Починал 11 декември 1918
Љубљана, Кралство СХС (Словенија)
Занимање писател, есеист, драматург, поет, политички активист
Жанр драма, краток расказ, роман, есеј
Правец симболизам, модернизам

Иван Цанкар (словенечки: Ivan Cankar; Врхника, 10 мај 1876Љубљана, 11 декември 1918) — словенечки писател, поет, раскажувач, драматург и публицист. Заедно со Отон Жупанчич, Драготин Кете и Јосип Мурн, тој се смета за почетник на модернизмот во словенечката книжевност. Понекогаш тој се смета за најголем писател во словенечката литература и понекогаш се споредува во Словенија со Франц Кафка или Џејмс Џојс.[1]

Во своите дела ја разоткривал неправдата и лицемерството на малограѓанската средина, се борел за правата на обичниот човек. Негови познати дела се „Слугата Јернеј и неговото право“, „Кралот на Бетајнова“ и „Под крстот“.

Наследство[уреди]

И до ден денешен, прозата на Цанкар се смета за една од најдобрите во словенечката книжевност. Неговото влијание како писател на романи се намалило во 1960-те, но неговите драми се се уште меѓу најпознатите театарски претстави во Словенија.

Голем број улици, плоштади, згради и институции го носат името на Цанкар во Словенија, но и во останатите поранешни републики од СФРЈ. За време на Втората светска војна по него биле именувани една бригада и еден баталјон. По Цанкар е именуван и Цанкаровиот дом.

Библиографија[уреди]

  • Erotika (Еротика, 1899)
  • Jakob Ruda (Јаков Руда, 1900)
  • Knjiga za lahkomiselne ljudi (Книга за лесноумни луѓe, 1901)
  • Tujci (Странци, 1901)
  • Za narodov blagor (За добротата на народот, 1901)
  • Na klancu (На брдото, 1902)
  • Kralj na Betajnovi (Кралот на Бетајнова, 1902)
  • Ob zori (Во зора, 1903)
  • Križ na gori (Крст на гора, 1904)
  • Gospa Judit (Госпоѓа Џудит, 1904)
  • Hiša Marije Pomočnice (Куќата на Марија Пошничката, 1904)
  • Potepuh Marko in Kralj Matjaž (Вагабонтот Марко и Крал Матјаж, 1905)
  • V mesečini (Во месечева светлина, 1905)
  • Nina (Нина, 1906)
  • Martin Kačur (Мартин Качур, 1906)
  • Aleš iz razora (Алеш од браздите, 1907)
  • Hlapec Jernej in njegova pravica (Слугата Јернеј и неговата правда, 1907)
  • Krpanova kobila (Крпанова кобила, 1907)
  • Zgodbe iz doline šentflorjanske (Приказни од Долината на Св. Флоријан, 1908)
  • Pohujšanje v dolini Šentflorjanski (Скандал во Долината на Св. Флоријан, 1908)
  • Novo življenje (Нов живот, 1908)
  • Kurent (Курент, 1909)
  • Za križem (По крстот, 1909)
  • Hlapci (Слуги, 1910)
  • Bela krizantema (Бела хризантема, 1910)
  • Volja do moči (Волјната на моќта, 1911)
  • Troje povesti (Три приказни, 1911)
  • Lepa Vida (Убава Вида, 1912)
  • Milan in Milena (Милан и Милена, 1913)
  • Moje življenje (Мојот живот, 1914, објавена во 1920)
  • Podobe iz sanj (Слики од сонови, напишана во 1917-1918, објавена во 1920)
  • Mimo življenja (напишана во 1904, објавена во 1920)
  • Romantične duše (Романтични души, напишана во 1897, објавена во 1922)

Наводи[уреди]

Литература[уреди]

  • Cankar, Ivan (1968), „Bela krizantema“, Ljubljana: DZS .
  • Doležal-Jenstrle, Alenka (2003), „Mitologizacija ženske v Cankarjevi prozi“, Ljubljana: Filozofska fakulteta Univerze v Ljubljani .
  • Dović, Marijan (2006), „Cankar kot utemeljitelj profesionalnega pisatelja - umetnika“, Ljubljana: Slavistično društvo Slovenije .
  • Hribar, Spomenka (2005), „Slovenska khatarsis“, „Revija 2000“ (174/176): 25–70 .
  • Kos, Janko et al. (1982), „Slovenska književnost“, Ljubljana: Cankarjeva založba .
  • Kos, Janko (1983), „Pregled slovenskega slovstva“, Ljubljana: DZS .
  • Kos, Janko, „Pregled slovenske književnosti“ .
  • Košiček, Marijan (2001), „Ženska in ljubezen v očeh Ivana Cankarja“, Ljubljana: Tangram .
  • Pirjevec, Dušan (1964), „Ivan Cankar in evropska literatura“, Ljubljana: Cankarjeva založba .
  • Puhar, Alenka (1982), „Prvotno besedilo življenja“, Zagreb: Globus .
  • Žižek, Slavoj (1987), „Jezik, ideologija, Slovenci“, Ljubljana: Delavska enotnost .
  • Zver, Milan (1996), „Sto let socialdemokracije na Slovenskem“, Ljubljana: Nova obzorja .

Надворешни врски[уреди]