Википедија:На денешен ден/Архива/Август

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е недела, 23 ноември 2014; часот е 17:14 (UTC)

Шаблон:Август 2014 Извор

1 август[уреди]

Настани

30 п.н.е.  Октавијан (подоцна познат како Август) ја освоил Александрија во Египет.
527  Јустинијан I станал самостоен владетел на Византиската империја.
1291  Со потпишувањето на Федералната повелба, основана е Швајцарската Конфедерација.
1492  Фернандо II Арагонски и Изабела I Кастилјска ги протерале Евреите од Шпанија.
1498  Кристофер Колумбо станува првиот Европеец што ја посетува Венецуела.
1834  Ропството е укинато во Велика Британија.
1902  САД ги откупиле правата на Панамскиот канал од Франција.
1944  Ана Франк го пишува последниот запис во својот „Дневник“.
1960  Исламабад е прогласен за главен град на Пакистан.
1981  Во 12:15 ч. напладне, спотот за песната Video Killed The Radio Star („Спотот ја уби радиоѕвездата“) од Баглс станува првиот спот емитуван на MTV, една од најпознатите телевизии посветени на музиката и современата поп-култура.
2012  Пуштена во погон хидроелектранатаСвета Петка“ на реката Треска.


Родени

1744  Жан Батист Ламарк — француски природнонаучник и философ.
1815  Ричард Хенри Дана — американски писател и адвокат.
1819  Херман Мелвиламерикански писател, есеист и поет.
1893  Александар — крал на Грција.
1899  Џими Ејнџел — американски воздухопловец.
1919  Димко Најдов — македонски револуционер.
1933  Ко Ун — истакнат јужнокорејски поет, добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.
1952  Зоран Ѓинѓиќпремиер на Србија.
1967  Нехат Беќири — македонски сликар.
1984  Бастијан Швајнштајгергермански фудбалер.
1984  Франческо Гаваци — италијански велосипедист.


Починале

1137  Луј VI Дебелиот — крал на Франција.
1402  Едмунд — прв Војвода од Јорк.
1464  Козимо де Медичи — владетел на Фиренца.
1911  Едвин Остин Абел — американски уметник.
1944  Климе Кордоски — македонски борец.
1966  Чарлс Витмен — американски масовен убиец.
1967  Ричард Канавстриски хемичар и Нобелов лауреат.
1968  Мито Хаџивасилев - Јасминмакедонски револуционер — новинар и публицист.
1990  Греам Јангбритански сериски убиец, попознат како „Чајниот трујач“.
1997  Свјатослав Рихтер — руски пијанист.
2001  Рахим Беќири — член на ОНА.
2005  Фад бин Абдул Азис — крал на Саудиска Арабија.


2 август[уреди]

Настани

Методија Андонов - Ченто
338 п.н.е.  Се одвива Битката кај Херонеја во која Филип II Македонски ја остварува својата најголема победа над комбинираните сили на Атина и Теба.
219 п.н.е.  Во текот на Втората пунска војна се одвива Битката кај Кана, каде картагинската војска, на чело со Ханибал, ја совладува бројно далеку помоќната римска војска.
1903  Почна Илинденското востание на македонскиот народ против османлиската власт, еден од најзначајните настани во историјата на македонскиот народ. За време на востанието се водеа битки кај селото Смилево, Демирхисарско, на Слива и на Мечкин Камен, Крушевско, кај Карабуница, Kичевско, кај селото Арменско, Леринско, во Рашанец и кај селото Чаништа, Mариовско.
1944  Во манастирот Свети Прохор Пчински кај Куманово, во присуство на 122 преставници на македонскиот народ е одржано Првото заседание на Антифашистичкото собрание на Македонскиот народ (АСНОМ). Во согласност со одлуките на АВНОЈ, Македонија е потврдена како рамноправна федерална држава во рамките на ДФ Југославија. Притоа АСНОМ е конституиран како највисок законодавен и извршен орган на народната власт на чело со Методија Андонов - Ченто (на сликата), а македонскиот јазик е воведен како службен јазик.
1991  Во Скопје излезе првиот број на македонскиот дневен независен весник Република. Вториот број излезе на 8 септември 1991 година.


Родени

1696  Махмуд I — отомански султан.
1876  Александар Белиќ — македонист и филолог.
1926  Евдокија Фотева - Вера — македонска револуционерка.
1934  Александар Стојановиќ — македонски балетски играч.
1932  Питер О'Тулирски актер.
1939  Вес Крејвенамерикански филмски режисер, еден од татковците на современиот хорор жанр.
1940  Коле Мангов — македонски поет и публицист.
1942  Изабел Аљендечилеанска писателка.
1943  Љерка Тот - Наумова — македонски поет и преведувач.
1976  Сем Вортингтон — австралиски актер.
1989  Матео Трентин — италијански велосипедист.


Починале

640  Северин — римски папа.
686  Јован V — римски папа.
1589  Анри IIIкрал на Франција.
1667  Франческо Боромини — истакнат италијански барокен архитект.
1788  Томас Гејнсборо — познат англиски портретист и пејзажист.
1911  Апостол Петков — македонски револуционер.
1921  Енрико Карузоиталијански тенор, еден од најголемите оперски пејачи во историјата.
1922  Александар Греам Белшкотски иноватор, изумител на телефонот.
1934  Паул фон Хинденбург — германски маршал и државник.
1944  Никола Кордоски — македонски партизан.
1962  Никола Киров Мајски — македонски писател.
1963  Ѓорѓи Абаџиев — македонски раскажувач.
1976  Фриц Лангавстриски филмски режисер.
2009  Георги Василевски — македонски филмски критичар.


3 август[уреди]

Настани

1492  Италијанскиот морепловец Кристофер Колумбо којшто работел за шпанскиот кралски двор со бродовите Санта Марија, Ниња и Пинта отпочнал патување за пронаоѓање на морскиот пат кон Индија, а пристигнал до Карибите откривајќи ја Америка.
1909  Во Солун почна Основачкиот конгрес на Народната федеративна партија на која беа усвоени правците и задачите на партијата и беше избрано партиско раководство на чело со Димитар Влахов.
1914  Германија во Првата светска војна ѝ објави војна на Франција.
1936  Џеси Овенс го освојува својот прв златен медал на Олимпијадата во Берлин каде во финалната трка го победува Ралф Меткалф.
1949  Кошаркарската асоцијација на САД го добива името Националната кошаркарска асоцијација (НБА).
1960  Нигер се стекнува со независност од Франција.
2002  Турција ја укинува смртната казна
2013  Хасан Рухани доаѓа на функцијата претседател на Иран


Родени

1832  Иван Зајцхрватски композитор.
1882  Алојз Градниксловенечки поет.
1926  Тони Бенетамерикански пејач.
1959  Коичи Танакајапонски хемичар и Нобелов лауреат.
1979  Еванџелин Лиликанадска актерка.
1982  Виктор Хрјапа — руски кошаркар.
1983  Камерон Вурф — австралиски велосипедист
1983  Чезаре Бенедети — италијански велосипедист
1989  Сем Хачинсон — англиски фудбалер.


Починале

1857  Ежен Сифранцуски писател.
1902  Лазар Москов — македонски револуционер. По завршувањето на класичната гимназија во Битола, разви организациона дејност во Костурско. Таму станал еден од поактивните организатори на ТМОРО и со своето ширење на идеологијата ја подигал револуционерната свест и борбеноста на македонскиот народ. Роден е во селото Д’мбени во 1877 г.
1924  Џозеф Конрадбритански писател со полско потекло, автор на „Срце на темнината“.


4 август[уреди]

Настани

1914  Во текот на Првата светска војна, Германија врши инвазија врз Белгија. Како одговор на ова, Велика Британија и објавува војна на Германија. САД објавува неутралност.
1936  Генералот Јоанис Метаксас прогласи фашистичка диктатура во Грција. Режимот ја забрани употребата на македонскиот јазик и истовремено изврши апсење на голем број Македонци, поради изразување на националните чувства.
1944  Во Амстердам, Холандија, фашистичката полиција се упати во тајното засолниште на еврејското семејство Франк, го уапси и го одведе во концентрационен логор. Меѓу уапсените беше и 15-годишната Ана Франк, која со својот Дневник остави еден од најпотресните напишани документи за човековите страдања во Втората светска војна.
1984  Горна Волта го променува своето име во Буркина Фасо.
1993  Исламската Република Иран ја призна Република Македонија.


Родени

1792  Перси Биш Шелианглиски писател.
1859  Кнут Хамсуннорвешки писател и Нобелов лауреат од 1920 година.
1900  Луј Армстронгамерикански џез музичар и трубач.
1940  Абдураман Вахид — четврти претседател на Индонезија.
1947  Клаус Шулцегермански композитор.
1975  Аднан Гулшаир ел Шукријумах — член на Ал-Каеда.
1982  Лука Антонини — италијански фудбалер.


Починале

1060  Анри I — француски крал.
1875  Ханс Кристијан Андерсендански писател.
1890  Иван Мажураниќхрватски поет.
1981  Драган Бојаџиев — македонски музички публицист.
1984  Ричард Бартон — истакнат велшки глумец.
1911  Александар Радев — бугарски политичар.


5 август[уреди]

Настани

1305  Вилијам Волис, водачот на Шкотите во нивната борба против Англија е заробен од Англичаните во близина на Глазгов и е одведен во Лондон за судење и погубување.
1789  Нецел месец по почетокот на револуцијата, Националното собрание на Франција ги укинало привилегиите на аристократијата и свештенството, со што практично го укинало феудализмот.
1858  Поставен е првиот прекуатлантски кабел со кој се воспоставени телеграфски врски меѓу Канада и Велика Британија.
1884  На влезот на њујоршкото пристаниште е поставен камен-темелник на Статуата на слободата.
1962  Затворен е Нелсон Мандела. Од затвор нема да биде пуштен сè до 1990 година.
1974  Американскиот претседател Ричард Никсон, предавајќи му ја магнетофонската лента на истражниот судија, јавно призна дека учествувал во прикривањето на аферата „Вотергејт“.


Родени

1802  Нилс Хенрик Абелнорвешки математичар.
1850  Ги де Мопасанфранцуски писател.
1862  Џозеф МерикБританец со огромни деформитети на телото, многу попознат како „Човекот Слон“.
1898  Василиј Лебедев-Кумачсоветски поет.
1930  Нил Армстронгамерикански космонаут, првиот човек што стапнал на Месечината.
1962  Патрик Јуингамерикански кошаркар.
1968  Марин Ле Пенфранцуска политичарка.
1982  Микеле Пациенца — италијански фудбалер.
1993  Себастијан Енао — колумбиски велосипедист.


Починале

1895  Фридрих Енгелсгермански философ. Заедно со Карл Маркс го напишал „Комунистичкиот манифест“.
1962  Мерилин Монроамериканска филмска актерка. Пронајдена е мртва во нејзиниот дом. Стана поп-икона на 1950-тите. Играше во филмовите „Џунгла на асфалтот“, „Нијагара“, „Мајмунска работа“, „Автобуска станица“, „Мажите повеќе сакаат русокоси“ и „Седум години верност“. Родена е во Лос Анџелес, на 1 јуни 1926 година.
1998  Тодор Живковбугарски комунистички лидер од 1956 до 1989 година.
2000  Алек Гинисбритански актер.


6 август[уреди]

Настани

1825  Боливија стекна независност од Шпанија.
1900  Во Битола, во т.н. Поп-Ставрева афера, османлиската власт го затвори, а потоа го осуди на робија Даме Груев, еден од водачите на ВМРО. Поради револуционерната дејност во битолскиот затвор, Груев е испратен во Подрум Кале, Мала Азија. Во 1903 година беше амнестиран, а потоа ја продолжи својата дејност.
1903  Напишан е Крушевскиот манифест.
1932  Во Венеција, Италија, од 6 до 21 август е одржан првиот филмски фестивал во светот.
1944  Во селото Рамно, Кумановско, Президиумот на АСНОМ донесе решение за формирање на осум поверенства при Президиумот на АСНОМ и за поделба на Македонија на области, околии и општини.
1945  САД ја фрлаат првата атомска бомба, врз Хирошима, Јапонија.
1962  Јамајка се стекнува со независност.
2012  Возилото „Кјуриосити“ (НАСА) слетува на планетата Марс во потрага по знаци на живот.


Родени

1775  Луј XIX — француски крал.
1809  Алфред Лорд Тенисонанглиски поет.
1875  Григорие Хаџи Ташковиќ — македонски револуционер.
1881  Александар Флеминганглиски микробиолог, добитник на Нобелова награда.
1911  Лусил Боламерикански актерка и комичарка, четирикратна добитничка на Еми, позната по своето шоу Ја сакам Луси.
1917  Роберт Мичамамерикански актер.
1928  Енди Ворхоламерикански уметник, најпознат претставник на поп-артот.
1960  Сергеј Игнатов — министер за образование на Бугарија.
1963  Кевин Митник — американски хакер.
1973  Томислав Дончев — министер без ресор на Бугарија.
1983  Робин ван Перси — холандски фудбалер.
1986  Жером Копел — француски велосипедист.
1986  Иван Штил — руски кану-спринтер.


Починале

523  Хормизд — римски папа.
1328  Галеацо I Висконти — владетел на Милано.
1458  Каликот III — римски папа.
1637  Бен Џонсонанглиски драматург и поет.
1660  Диего Веласкез — еден од најпознатите шпански сликари.
1978  Павле VI — римски папа.
1991  Ружа Икономовамакедонска актерка.
2001  Аким Селмани — поранешен член на ОНА.
2005  Ибрахим Фереркубански музичар. Член на Buena Vista Social Club.


7 август[уреди]

Настани

1816  Францускиот лекар Рене Ленак го измисли стетоскопот. Овој инструмент за слушање на работата на срцето и белите дробови по неколку усовршувања стана составен дел на инструментите на секој лекар.
1888  Џек Мевосек го извршува првото од своите убиства во Лондон.
1895  Во Венеција, Италија е отворена првата меѓународна изложба на модерната уметност, која оттогаш се одржува секоја втора година.
1960  Се осамостојува Брегот на Слоновата Коска.


Родени

1876  Маргарета Гертруда Целе — попозната како Мата Хари, германски шпион од Првата светска војна со холандско потекло.
1932  Абебе Бикилаетиопски атлетичар, познат како „Босоногиот тркач“, освојувач на два златни олимписки медали во дисциплината маратон.
1947  Софија Ротару — советска пејачка.
1954  Антонио Ресинес — американски глумец.
1958  Брус Дикинсонанглиски пејач, член на Iron Maiden.
1960  Дејвид Духовни — американски глумец.
1961  Елена Давидовасоветска гимнастичарка, освојувачка на два златни медали на Олимпијадата во Москва во 1980 г.
1966  Џими Велс — основач на Википедија.
1982  Јана Клочковаукраинска пливачка, освојувачка на пет олимписки медали, од кои четири - златни.
1983  Андриј Гривко — украински велосипедист.
1987  Фелипе Алисте Лопес — бразилски фудбалер.


Починале

1890  Вилхелм Либкнехтгермански револуционер. Тој е еден од основачите на Втората Интернационала во 1869 година. Роден е во 1826 година.
1616  Винченцо Скамоци — италијански ренесансен архитект.
1938  Константин Сергеевич Алексеев — руски режисер.
1987  Михаило Апостолскимакедонски генерал.
1989  Ристо Калчевски — истакнат македонски сликар и ликовен педагог.
2001  Рефик Иљази — член на ОНА.
2001  Лефтер Коџај — член на ОНА.
2005  Милчо Ристов — македонски физичар.


8 август[уреди]

Настани

1786  Мишел-Габриел Пакар и Жак Балма се првите луѓе кои го искачиле врвот Монблан.
1918  Прва светска војна: Започнала Битката кај Амјен во Франција, која била серија на континуирани победи на сојузниците во текот на 100-дневната офанзива, со кои завршила војната.
1938  Започнала изградбата на концентрациониот логор Матхаузен во Австрија, тогаш анектирана од Нацистичка Германија.
1945  Со договорот во Лондон меѓу Велика Британија, СССР, САД и Франција, основан е Меѓународниот воен суд за судење на водачите на Третиот рајх. Овој суд ќе го спроведе познатиот Нирнбершки процес.
1966  Битлси“ го издаваат албумот „Револвер“, прогласен за трет најдобар на сите времиња според списанието Rolling Stone и за најдобар според мрежното место Rate Your Music.
1969  Советскиот Сојуз ја лансира автоматската вселенска станица Зонд-7 со задача да ја проучува Месечината и пространствата околу неа.
1974  Под притисок на јавното мислење на САД, претседателот Ричард Никсон соопшти дека на 9 август ќе поднесе оставка поради обвиненијата дека е замешан во аферата Вотергејт, која силно го погоди американскиот претседателски систем. Наместо Никсон, американски претседател стана дотогашниот потпретседател - Џералд Форд.
1976  Американската рок-групаБостон“ го издава истоимениот албум, кој до денес е најпродаван дебитантски албум во историјата.
2001  Десет припадници на безбедносните сили на Република Македонија се убиени, а тројца се повредени во нападот што албанските терористи го извршија врз воениот конвој кај местото Карпалак на патот Скопје - Тетово.


Родени

1748  Јохан Фридрих Гмелин — германски природонаучник.
1790  Ференц Келчеи — унгарски поет.
1809  Људевит Гај — хрватски лингвист.
1879  Емилијано Запатамексикански револуционер.
1901  Ернест О. Лоренсамерикански физичар и Нобелов лауреат.
1919  Дино де Лаурентиситалијански филмски продуцент.
1925  Алија Изетбеговиќпретседател на Босна и Херцеговина.
1936  Илхами Емин — македонски поет и раскажувач.
1937  Дастин Хофман — американски глумец.
1943  Есма Реџепова — македонска пејачка.
1944  Борис Апостолов — македонски поет и раскажувач.
1950  Кемал Комина — македонски поет и раскажувач.
1950  Димитрије Бужаровски — истакнат македонски композитор и музиколог.
1964  Клаус Ебнер — австриски писател.
1961  Неџмедин Сулејмани — член на ОНА.
1980  Борут Божич — словенечки велосипедист.
1981  Роџер Федерершвајцарски тенисер.
1983  Џонатан Тафра — чилеански спринт-кануист.
1987  Питер Стетина — американски велосипедист.


Починале

117  Марко Улпиј Трајанримски цар.
1171  Хенри Блоа — епископ на Винчестер.
1295  Отоне Висконти — архиепископ на Милано.
1879  Имануел Херман Фихтегермански философ.
1919  Руџеро Леонкавало — италијански композитор.
1944  Хаим Сутинруски експресионистички сликар.
1973  Никос Захаријадис — генерален секретар на Комунистичката партија на Грција.
1974  Кирил Манчевски — македонски музичар.
1996  Невил Мотбритански физичар и Нобелов лауреат.
2007  Душко Малевски — македонски новинар.


9 август[уреди]

Настани

681  По победата над Византиските војски на императорот Константин IV, Аспарух го формирал канството Бугарија на јужниот брег од делтата на Дунав, со престолнина во Плиска.
1173  Започнала изградбата на ѕвоникот на катедралата во Пиза, кој подоцна ќе стане Кривата кула во Пиза.
1842  Потпишан е договорот за источниот дел од границата помеѓу САД и Канада, односно помеѓу државата Мејн од САД и провинциите Квебек и Њу Бранзвик од Канада, со што се окончани долгогодишните погранични судири.
1930  Бети Буп за првпат се појавува на малите екрани во цртаниот филм Чинии со вртоглавица (англ. Dizzy Dishes).
1942  Махатма Ганди е уапсен во Бомбај од страна на британските сили. Започнува движењето Напуштете ја Индија!.
1945  Воздушните сили на САД ја фрлија и втората атомска бомба врз јапонскиот град Нагасаки, кој беше урнат до темел. Притоа, загинаа околу 36.000 жители, повеќе од 40.000 беа повредени, а во пожарот изгореа повеќе од 20.000 куќи. Шест денови по атомската експлозија, јапонскиот цар Хирохито ја објави безусловната капитулација на Јапонија.
1969  Членовите на кланот на Чарлс Менсон, во Лос Анџелес, убиваат шест луѓе, меѓу кои и бремената актерка Шерон Тејт, сопруга на полскиот режисер Роман Полански.
1986  Во Књуборт Парк, Стивенејџ, Велика Британија ја гледа последната жива изведба на рок групата Квин со нивниот пејач Фреди Меркјури.


Родени

1386  Хенри Vанглиски крал.
1631  Џон Драјденанглиски поет.
1776  Амадео Авогадроиталијански хемичар.
1883  Панко Брашнаров — македонски комунист
1938  Род Лејвер — легендарен австралиски тенисер, единствениот двократен освојувач на календарски Гренд Слем.
1938  Леонид Кучма — вториот украински претседател.
1939  Романо Продииталијански премиер, поранешен претседател на Европската Комисија.
1945  Ваит Насуфи — македонски писател.
1963  Витни Хјустонамериканска пејачка и актерка.
1971  Андреј Кабанов — руски кануист-спринтер .
1972  Хуанес — колумбиски поп пејач.
1973  Филипо Инзаги — италијански фудбалер.
1986  Роберт Кишерловски — хрватски велосипедист.


Починале

916  Свети Климент Охридски — родоначалник на словенската книжевност и на црковното беседништво, прв оргинален словенски и македонски поет, говорник, преведувач, прв епископ словенски и македонски на Балканот и заштитник на Охрид. Роден е во Охрид, околу 840 година.
1048  Папа Дамасиј II — римски папа.
1919  Руџеро Леонкавалоиталијански композитор.
1921  Јован Атанацковиќ — српски генерал.
1962  Херман Хесегермански писател и нобеловец.
2008  Махмуд Дарвиш — палестински поет.


10 август[уреди]

Настани

Поделбата на Македонија помеѓу окупаторските сили согласно одредбите на Букурешкиот договор од 1913 г.
1675  Поставен е камен-темелникот на Кралската опсерваторија во Гринич, денес местото кајшто минува нултиот меридијан.
1792  Француска револуција: Револуционерите во Париз навлегле во палатата Тилери (подоцна запалена и урната во текот на Париската комуна), со што ја окончале монархијата.
1913  Потпишан Букурешкиот мировен договор, со катастрофални последици по Македонија и македонскиот народ. По Втората балканска војна, која на 30 јуни 1913 ја почна Бугарија, со цел да приграби поголем дел од Македонија. Во оваа војна учествуваа Црна Гора и Грција од една страна и Бугарија од друга страна. Во војната се вклучија Романија и Турција. Со овој мир Македонија е поделена на три дела: на Бугарија, на Србија и на Грција. Поради провидноста на некои одредби на овој мир, Балканот стана подрачје за постојани недоразбирања меѓу балканските држави.
1969  Само еден ден по шесте брутални убиства, членовите на култот Чарлс Менсон напаѓаат уште еднаш: овој пат жртви се Лено и Роузмари Лебјанка.
1977  Во Њујорк уапсен е Дејвид Берковиц, попознат како Синот на Сем, сериски убиец кој досега има признаено дека извршил шест убиства.
2000  Според следачот на промената на светското население на www.ibiblio.org, светската популација ја достигнува бројката од 6 милијарди.
2005  Ли Сунг Сеп од Јужна Кореја умира поради преголем замор предизвикан од непрестано 49-часовно играње на World Of Warcraft и StarCraft.


Родени

1865  Александар Петрович Глазуновруски композитор, последен претставник на руската национална школа.
1888  Кристофер — принц на Грција.
1902  Арне Тиселиусшведски хемичар и Нобелов лауреат.
1937  Јован Павловски — македонски поет.
1939  Вера Сојчевска - Антиќ — македонски историчар.
1960  Антонио Бандерасшпански актер.
1966  Хајрула Мисини — поранешен член на ОНА.
1967  Ридик Боуамерикански боксер и поранешен неспорен светски шампион во тешка категорија.
1971  Рој Кин — поранешен ирски фудбалер и легенда на Манчестер Јунајтед, моментален менаџер на Сандерленд.
1992  Дајер Кинтана — колумбиски велосипедист.


Починале

1870  Жил Пјер Рамбир — француски ентомолог.
1896  Ото Лилиенталгермански пионер во областа на летањето, првиот човек кој летал со едрилица, поради што е познат како „Кралот на едрилиците“.
1903  Јордан Пиперкатамакедонски револуционер.
1912  Паул Валот — германски архитект.
1915  Хенри Мозлианглиски физичар.
1954  Роберт Годард — американски професор по физика.
1967  Димитар Кондовски — македонски академик.


11 август[уреди]

Настани

480 п.н.е.  Персијците под водство на Ксеркс извојувале победа над Спартанците под водство на кралот Леонид во битката кај Термопилите. Спартанците се бореле до последниот војник.
1918  Прва светска војна: Завршува Битката кај Амјен.
1929  Бејб Рут станува првиот безбол играч во историјата со повеќе од 500 претрчувања.
1934  Отворен е федералниот затвор на островот Алкатраз во Калифорнија.
1941  Британскиот премиер Винстон Черчил и претседателот на САД Франклин Рузвелт ја формулираа прочуената „Атланска повелба“, чии начела ги прифатија и Обединетите нации во својата Декларација од 1945 година. Три дена подоцна, тие ја потпишаа повелбата.
1960  Чад прогласува независност.
1966  Џон Ленон одржува конференција за печат во Чикаго и се извинува за својата изјава од 4 март во која вели дека Битлси се попопуларни од Исус.
1972  Последната американска воена копнена единица го напушта Јужен Виетнам.
1999  Целосно затемнување на Сонцето во Европа и Азија.
2003  НАТО презема команда над мировните сили во Авганистан. Тоа е прва интервенција надвор од Европа во 54 годишната историја на НАТО.


Родени

1814  Иван Мажураниќ — хрватски писател.
1858  Кристијан Ејкманхоландски доктор и Нобелов лауреат.
1883  Ернст Штадлер — германски поет.
1926  Арон Клугбритански хемичар.
1928  Риза Идризи — учесник во НОВ.
1931  Фимчо Муратовски — македонски диригент.
1933  Божидар Тодоровски - Бодле — македонски поет.
1946  Милан Гутовиќ — српски глумец.
1947  Јоргос Караџаферис — грчки политичар.
1949  Ѓорѓи Спасов — македонски политичар.
1950  Стив Возњак — информатички пионер и основач на фирмата „Apple“ заедно со Стив Џобс.
1957  Жарко Башески — македонски скулптор.
1964  Сашо Пижевски - Пиже — македонски шоумен.
1971  Лидија Димковска — македонски поет.


Починале

1578  Педро Нуњеспортугалски математичар.
1844  Јернеј Копитар — словенечки преродбеник.
1898  Никола Филипчев — македонски револуционер.
1919  Ендрју Карнегишкотски индустријалист и филантроп.
1939  Џаноберто Бугатииталијански автоконструктор.
1956  Џексон Полокамерикански уметник - претставник на апстрактниот експресионизам.
1987  Живко Чинго — истакнат македонски прозаист и драмски писател.
1996  Баба Ванѓа — македонско-бугарска јасновитка.
2010  Хорас Лант — американски славист и македонист.
2014  Робин Вилијамс — истакнат американски актер.


12 август[уреди]

Настани

30 п.н.е.  Клеопатра VII, последен владетел на Египет од Птоломејската династија, извршила самоубиство по поразот на Марко Антониј од страна на Октавијан.
1833  Основан е градот Чикаго, Илиноис.
1908  Направен е првиот „Форд Т“.
1914  Прва светска војна: Велика Британија ѝ објавила војна на Австроунгарија.
1945  Основано е Македонското лекарско здружение.
1952  Нуклеарно тестирање: Советскиот проект за атомска бомба продолжува со детонација на Joe 4, првото Советско термонуклеарно оружје.
1952  Ноќта на убиените поети: По наредба на Сталин убиени се тринаесет видни еврејски писатели, поети, уметници, музичари и актери во затворот Љубјанка во Москва.
1960  Лансиран е Ехо I (англ. Echo I), првиот комуникациски сателит.
1978  Јапонија и Народна Република Кина го потпишале Договорот за Мир и Пријателство.
1990  Осветен е Соборниот храм на Македонската православна црква во Скопје, посветен на Св. Климент Охридски.


Родени

1503  Кристијан IIIдански крал.
1664  Рахел Рејсх — холандска сликарка.
1831  Мадам Блаватскаспиритуалистка.
1843  Колмар фон дер Голцгермански фелдмаршал и турски паша.
1853  Стојан Заимов — бугарски револуционер.
1884  Давид Бергелсон — советски писател.
1887  Ервин Шредингеравстриски теоретски физичар.
1905  Бане Андреев — учесник во НОБ.
1925  Норис и Рос Меквертершкотски близнаци — основачи на Гинисовата книга на рекорди.
1930  Џорџ Сорос — американски претприемач и озлогласен меѓународен деец во невладиниот сектор.
1930  Никола Узунов — македонски општественик.
1949  Марк Нопфлер — британски гитарист.
1952  Хади Незир — македонски политичар.
1954  Франсоа Оландпретседател на Франција.
1958  Беќир Синани — поранешен член на ОНА.
1971  Пит Сампрас — американски тенисер.
1973  Марк Јулиано — италијански фудбалер.
1982  Бобан Грнчаров — македонски фудбалер.
1983  Клас-Јан Хунтелар — холандиски фудбалер.
1988  Тиџеј ван Гардерен — американски велосипедист.
1990  Марио Балотели — италијански фудбалери.


Починале

30 п.н.е.  Клеопатра VII — последен владетел на стар Египет од Птоломејската династија.
1648  Ибрахим I — отомански султан.
1689  Инокентиј XI — римски папа.
1827  Вилијам Блејканглиски поет, визионер, сликар и печатар.
1848  Џорџ Стивенсонанглиски пронаоѓач, „Татко на железницата“.
1900  Вилхелм Штајницавстриски шаховски велемајстор, првиот официјален светски шаховски првак.
1920  Јон Драгумис — грчки дипломат.
1952  Ицик Фефер — советски поет.
1952  Давид Хофштајн — советски поет.
1952  Давид Бергелсон — советски поет.
1952  Перец Маркиш — советски поет.
1952  Лајб Квитко — советски поет.
1955  Томас Мангермански писател, добитник на Нобелова награда за литература во 1929 година.
1982  Хенри Фондаамерикански актер.
1988  Жан Мишел Баскијафранцуски актер.
1989  Вилиjам Шоклиамерикански физичар — пронаоѓач на транзисторот и Нобелов лауреат.


13 август[уреди]

Настани

Мустафа Кемал Ататурк
1624  Францускиот крал Луј XIII го поставува кардиналот Ришелје за премиер.
1792  Француските револуционери ги апсат членовите на кралската фамилија само три дена по укинувањето на монархијата и отфрлањето на кралот Луј XVI.
1814  Холандија го отстапува 'Ртот на Добра Надеж на Велика Британија.
1914  Во текот на Првата светска војна, Франција и објавува војна на Австро-Унгарија.
1923  Мустафа Кемал Ататурк (на сликата) станува прв претседател на Турција.
1961  Властите на Источна Германија ја затвораат границата меѓу Источен и Западен Берлин кај Бранденбуршката порта и почнуваат со изградба на 155 километри долг ѕид по границата со Западен Берлин. Ѕидот е урнат во ноември 1989 година, по што Германија повторно се обединува.
1964  Во Велика Британија се извршени последните смртни казни со бесење на два затвореника во Ливерпул и Манчестер, осудени на смрт заради убиства.
1998  Швајцарските банки и еврејските групи постигнуваат договор со кој се предвидува исплаќање на сума од милијарда и 250 милиони долари за компензација на жртвите од холокаустот во текот на Втората Светска Војна.
2001  Потпишан е Охридскиот рамковен договор.


Родени

1814  Андерс Јонас Ангстремшведски физичар.
1871  Карл Либкнехтгермански револуционер.
1888  Џон Логи Бердшкотски телевизиски пионер.
1899  Алфред Џозеф Хичкоканглиски филмски режисер.
1902  Феликс Ванклгермански инжењер, пронаоѓач на ротациониот мотор.
1916  Радослав К. Петковски — македонски писател.
1926  Фидел Кастрокубански револуционер и претседател.
1931  Блаже Павловски — македонски поет.
1936  Живко Чингомакедонски писател.
1966  Мигел Миранда — фудбалски голман од Перу.
1985  Грега Боле — словенечки велосипедист.
1986  Драгица Кресоја — македонска ракометарка.
1989  Давиде Чимолаи — италијански велосипедист.


Починале

1447  Филипо Марија Висконти — војвода на Милано.
1826  Рене Теофил Јасинт Ленекфранцуски лекар, пронаоѓач на стетоскопот.
1863  Ежен Делакроафранцуски сликар, претставник на романтизмот во француското сликарство.
1895  Трајко Китанчев — македонски општественик, литерат, револуционер, просветен работник
1908  Стеван Сремацсрпски писател
1910  Флоренс Најтингеланглиска медицинска сестра, основач на првото училиште за болничарки.
1912  Жил Маснефранцуски композитор.
1917  Едуард Бухнергермански хемичар, добитник на Нобелова награда.
1936  Иван Георгов — македонски педагог.
1946  Херберт Џорџ Велсанглиски писател.
1984  Тигран Петросјанерменски шахист и светски шаховски првак.
1995  Симеон Гугуловски — македонски оперски уметник.


14 август[уреди]

Настани

Мајнцишки псалтир.
1457  Гутенберговата печатница во Мајнц ја издава првата печатена книга во боја - „Мајнцишки псалтир“ (на сликата) отпечатена во црвена и црна боја.
1784  На островот Кодијак покрај Алјаска основана е првата руска колонија. Во 1867 година САД ја купуваат Аљаска од Царска Русија за 7,2 милиони долари.
1893  Франција воведува регистрација на моторните возила.
1941  Втора светска војна: Официјално е објавен текстот на Атлантската повелба потпишана од британскиот премиер Винстон Черчил и американскиот претседател Франклин Рузвелт .
1945  Јапонија ги прифаќа условите за предавање на сојузниците во Втората светска војна.
1947  Пакистан добива независност од британската Индиска империја под администрација на Велика Британија и се приклучува на Комонвелтот.
1949  Формиран е Македонскиот фудбалски сојуз.
2009  За 7 часа 42 минути и 32 секунди македонскиот пливачки маратонец Томи Стефановски го преплива каналот Ла Манш. По Нико Нестор во 1959 година и Атина Бојаџи во 1969 година, тој е третиот Македонец што го препливал каналот кој го дели Британскиот остров од останатиот дел од Европа.


Родени

1714  Клод Вернерфранцуски сликар.
1740  Пиј VII — римски папа.
1777  Ханс Кристијан Ерстеддански физичар.
1867  Џон Голсвордианглиски писател и Нобелов лауреат, автор на познатата трилогија „Сага за Форсајтови“.
1868  Петар Поп Арсов — македонски револуционер, основоположник на Македонската револуционерна организација.
1876  Алекандар Обреновиќсрпски крал.
1912  Френк Опенхајмер — американски физичар.
1915  Видое Смилевски - Батомакедонски народен херој, истакнат револуционер и општествено-политички работник.
1919  Раде Јовчевски - Корчагинмакедонски народен херој.
1945  Елена Кожухарова — македонски поет.
1983  Мила Кунис — американски филмска актерка.
1984  Џорџо Кјелини — италијански фудбалер .
1986  Робин Седерлинг — шведски тенисер.
1987  Матео Работини — италијански велосипедист.
1987  Јакопо Гварниери — италијански велосипедист.


Починале

1464  Пиј II — римски папа.
1484  Сикст IV — римски папа.
1941  Пол Сабатјефранцуски хемичар и добитник на Нобелова награда.
1942  Алексеј Троицки — руски шаховски композитор.
1956  Бертолт Брехтгермански писател.
1958  Фредерик Жолио-Кирифранцуски физичар и Нобелов лауреат.
1977  Александар Лурија — руски невролог и психолог.
1988  Енцо Ферарииталијански конструктор на спортски автомобили.
2004  Чеслав Милошполски писател и нобеловец.


15 август[уреди]

Настани

Томас Едисон
1519  Основан е градот Панама, главен град на истоимената земја.
1824  Ослободените американски робови ја основаат Либерија.
1877  Томас Едисон (на сликата) ја прави првата снимка во историјата - „Мери имаше мало јагне“.
1947  Индија добива независност од Велика Британија и станува првата независна нација од Комонвелтот.
1960  Република Конго (Бразавил) ја прогласува својата независност од Франција.
1971  Бахреин стекнува независност од Велика Британија.


Родени

866  Роберт I — француски крал.
1250  Матео I Висконти — владетел на Милано.
1316  Јован — Ерл од Корнвол.
1542  Акбар Велики — владетел на Могулската Империја.
1769  Наполеон Бонапартфранцуски император и еден од најголемите војсководци во историјата.
1771  Валтер Скотшкотски писател.
1881  Борис Мончев — македонски револуционер.
1883  Иван Мештровиќхрватски скулптор.
1892  Луј де Број — француски физичар.
1904  Антон Југов — бугарски политичар.
1915  Благоја Стефановски - Гојчо — македонски револуционерен и воен раководител.
1921  Борислав Џинлески — македонски ветеринар.
1926  Костис Стефанопулоспретседател на Грција.
1950  Ана — британска принцеза.
1972  Бен Афлекамерикански актер, сценарист и оскаровец.
1981  Џампаоло Карузоиталијански велосипедист.
1981  Брендан Хансенамерикански пливач.
1987  Михел Кредер — холандски велосипедист.


Починале

1038  Иштван I — унгарски крал.
1728  Марен Марефранцуски композитор и виолист.
1799  Џузепе Паринииталијански поет.
1917  Коста Шахов — македонски деец.
1929  Лука Ќеловиќ — српски мецена и основач на Српскиот комитет на четничка акција.
1939  Алберт Сониксен — американски новинар.
1951  Артур Шнабелполски пијанист.
1967  Рене Магритбелгиски надреалистички уметник.
1975  Шеик Муџибур Рахманпретседател на Бангладеш.


16 август[уреди]

Настани

Елвис Присли во 1970.
1896  Во Јукон, северозападниот дел на Канада, откриено е злато кое поттикнало десетици илјади авантуристи да тргнат во потрага, во тнр. златна треска.
1914  Британскиот експедициски корпус се истовари во Франција. Со тоа, Велика Британија го почна активното учество во Првата светска војна.
1930  Уб Иверкс го прави првиот звучен цртан филм во боја, наречен Fiddlesticks (Бесмислици).
1960  Кипар стекнал независност од Велика Британија.
1960  Џозеф Китингер скокнал со падобран над Њу Мексико на висина од 31.330 метри, со што поставил три сѐ уште актуелни рекорди: највисок скок, најдолг слободен пад и најголема брзина на човек без летало.
1977  Елвис Присли, кралот на рок ен ролот (на сликата), починал од предозираност со дрога во својот дом во Грејсленд на 42 години.


Родени

1845  Габриел Липманфранцуски физичар и Нобелов лауреат.
1860  Жил Лафоргфранцуски поет.
1876  Иван Билибинруски илустратор на сказни и сценограф.
1920  Чарлс Буковскиамерикански поет и романсиер.
1958  Мадонаамерикански пејачка.
1981  Влатко Митков — македонски ракометар.


Починале

1339  Ацоне Висконти — владетел на Милано.
1705  Јакоб Бернулишвајцарски математичар и научник.
1888  Џон Пембертонамерикански аптекар и создавач на Кока-колата.
1893  Жан Мартин Шаркофранцуски лекар, еден од најголемите невролози на сите времиња; се занимаваше со проблемите на хистеријата, хипнотизмот и склерозата.
1948  Бејб Рутамерикански бејзбол играч.
1949  Маргарет Мичеламериканска романсиерка, авторка на една од најпознатите и најпродавани книги во историјата „Одвеано со виорот“.
1956  Бела Лугошиунгарски актер.
1977  Елвис Прислиамерикански пејач, музичар и актер, икона на поп-културата. Наречен „Крал на рокенролот“.


17 август[уреди]

Настани

986  Во Ихтиманскиот премин (Трајанова врата), византискиот император Василиј II претрпува пораз во борба со војската на македонскиот цар Самоил кој продолжува со нови освојувања се до 991 година.
1593  Турскиот султан Мурат III ѝ објавил војна на Австрија, која траела 14 години. Војната ја завршува неговиот внук Ахмед I.
1807  Првиот американски параброд, изработен од Роберт Фултон, тргнува на првото комерцијално поморско патување во светот.
1960  Габон стекнува независност од Франција.
1962  Петер Фехтер станал првата жртва на Берлинскиот ѕид - застрелан е додека се обидувал да ја напушти Источна Германија и да премине на западната страна од Берлин.
1998  Американскиот претседател Бил Клинтон на снимена изјава признава дека имал „неприкладна физичка врска“ со стажистката во Белата куќа Моника Левински.
1999  Земјотрес со сила од 7,4 степени ја погодил Турција, со епицентар 30 km југоисточно од Истанбул, при што загинале над 17.000 луѓе, а над половина милион останале без своите домови.


Родени

1873  Славејко Арсов — истакнат македонски револуционер и војвода.
1153  Вилијам IX — гроф од Поатје.
1893  Мае Вестамериканска актерка.
1902  Методија Андонов - Чентомакедонски револуционерпретседател на Президиумот на АСНОМ.
1911  Михаил Ботвиниксоветски шахист и светски шаховски првак.
1930  Тед Хјузбритански поет — сопруг на американската писателка Силвија Плат.
1935  Олег Табаков — советски и руски филмски актер, директор на Московскиот уметнички театар.
1938  Теодорос Пангалос — грчки политичар.
1943  Роберт де Нироамерикански актер и режисер.
1960  Шон Пенамерикански актер и режисер.
1971  Филипо Симеони — италијански велосипедист.
1977  Тјери Анрифранцуски фудбалер.
1977  Вилијам Галасфранцуски фудбалер.


Починале

1153  Евстахиј IV — син на англискиот крал Стефан I.
1943  Славчо Стојменски — народен херој на Југославија.
1969  Ото Штернгермански физичар и Нобелов лауреат.
1969  Лудвиг Мис ван дер Рое — германски и американски архитект.
1983  Ајра Гершвинамерикански текстописец — постар брат на композиторот Џорџ Гершвин.
1987  Рудолф Хесзаменик фирер на нацистичката партија.


18 август[уреди]

Настани

Никола Мартиновски
1201  Основан е градот Рига.
1572  Во Париз се венчале Анри IV од Навара и Маргарита де Валоа, во обид да се помират католиците и протестантите. Обидот не успеал, бидејќи само неколку дена подоцна се случила Бартоломејската ноќ.
1917  Голем пожар во Солун уништува 32% од градот и остава преку 70.000 луѓе без покрив над главата.
1943  На Славеј Планина, Дебарца формиран e првиот македонски партизански баталјон Мирче Ацев; овој ден се слави како Ден на Армијата на Република Македонија (АРМ).
1958  Во САД е објавен контроверзниот роман на Владимир Набоков - Лолита.
1969  Џими Хендрикс, со познатата изведба на американската национална химна, го затвора Вудсток.
1992  Лери Берд се повлекува од активно играње кошарка.


Родени

1450  Марко Марулиќ — хрватски поет.
1750  Антонио Салиери — италијански композитор и диригент.
1814  Иван Мажураниќхрватски поет.
1898  Стојан Христов — американски писател.
1903  Никола Мартиноскимакедонски ликовен уметник.
1936  Роберт Редфордамерикански актер.
1952  Патрик Свејзи — американски глумец.
1969  Едвард Нортонамерикански актер.


Починале

1276  Адријан V — римски папа.
1503  Александар VI — римски папа.
1559  Павле IV — римски папа.
1642  Гвидо Ренииталијански сликар — припадник на болоњската барокна школа.
1850  Оноре де Балзакфранцуски писател — автор на „Човечка комедија“.


19 август[уреди]

Настани

1692  Во Салем, Масачусец, пет жени и еден свештеник се погубени поради практикување на вештерство.
1960  СССР го лансира во вселената Спутник 5; на него се наоѓаат кучињата Белка и Стрелка, 40 глувци, 2 стаорци и многу различни видови на растенија.
1990  Леонард Бернштајн го диригира својот последен концерт; го заклучува со изведбата на Седмата симфонија на Лудвиг ван Бетовен.
1999  Во Белград, десетици илјади Срби се собираат на протести, барајќи оставка од претседателот Слободан Милошевиќ.


Родени

1631  Џон Драјденанглиски поет.
1871  Орвил Рајтамерикански пионер во областа на воздухопловството.
1921  Џин Роденбери — американски сценарист.
1937  Киро Дојчиновскиамерикански пејач — член на Deep Purple.
1945  Иан Гилан — македонски историчар.
1946  Бил Клинтонамерикански претседател.
1948  Тошио Сузуки — јапоснки филмски продуцент.
1952  Ненад Стојановски — македонски актер.
1954  Гоце Арнаудов — македонски пејач на фолклорна музика.
1969  Метју Периамерикански актер — познат по својата улога на Чендлер во „Пријатели“.
1974  Наталија Гули — руска кану-спринтерка.
1981  Игор Тасевски — македонски фудбалер.
1984  Алесандро Матри — италијански фудбалер.
1986  Боки 13 — македонски шоумен.


Починале

14  Октавијан Августримски цар.
1158  Џефри II — гроф на Бретања.
1284  Алфонсо — Ерл од Честер.
1580  Андреа Паладиоиталијански архитект — творец на паладијанскиот стил
1662  Блез Паскалфранцуски математичар, физичар и филозоф.
1753  Балтазар Нојман — истакнат германски барокен архитект.
1929  Сергеј Дјагилевруски балетски импресарио.
1936  Федерико Гарсија Лоркашпански поет и драматург, убиен од франковистите на почетокот на Шпанската граѓанска војна.
1977  Гручо Марксамерикански комичар и актер.
1994  Линус Полингамерикански хемичар.
1994  Роберт Рождественски — руски поет, добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.


20 август[уреди]

Настани

1953  Советскиот Сојуз јавно објавува дека тестирал хидрогенска бомба.
1968  200.000 трупи на Варшавскиот пакт и 5.000 тенкови вршат инвазија на Чехословачка, со што е задушена Прашката пролет.
1969  Битлси го завршуваат снимањето на Abbey Road; Џон Ленон, Пол Мекартни, Џорџ Харисон и Ринго Стар за последен пат се заедно.
1991  Естонија се одвојува од Советскиот Сојуз.


Родени

1561  Јакопо Перииталијански композитор.
1779  Јенс Јакоб Берцелиусшведски хемичар.
1890  Х. П. Лавкрафтамерикански писател.
1901  Салваторе Квазимодоиталијански писател и Нобелов лауреат.
1944  Раџив Гандипремиер на Индија.
1948  Роберт Плантамерикански пејач, член на Led Zeppelin.
1980  Самуел Димуленфранцуски велосипедист.
1986  Даниел Мартинирски велосипедист.
1986  Дамјен Годен — француски велосипедист.


Починале

984  Јован XIV — римски папа.
1823  Пиј VII — римски папа.
1887  Жил Лафоргфранцуски поет.
1914  Пиј X — римски папа.
1917  Адолф фон Баејергермански хемичар и Нобелов лауреат.
1918  Матеј Геров — македонски деец.
1983  Александар Ранковиќ — поранешен потпретседател на СФРЈ.


21 август[уреди]

Настани

1897  Англискиот лекар Роналд Рос го открил видот на комарец пренесувач на маларијата, што било пресудно за сузбивање на болести која предизвикала смрт на милиони луѓе. Еден од првите нобеловци за медицина во 1902.
1911  Од парискиот музеј „Лувр“ украдена е сликата „Мона Лиза“ на познатиот сликар Леонардо да Винчи. Сликата е пронајдена и вратена во музејот дури по две години во 1913 година.
1944  Во Дамбартон Оукс близу Вашингтон започнала конференцијата помеѓу СССР, САД, Велика Британија и Кина со цел основање на четирите главни органи на ОН, а тоа се Совет за безбедност, Генерално собрание, Меѓународен суд за правда и постојаните секретаријати.
1968  Трупите на членките на Варшавскиот пакт, без Романија, ја окупирале Чехословачка. Околу 200.000 војници ги завзеле сите значајни пунктови во земјата. Со тоа е задушена „Прашката пролет“, т.е. обидот на Комунистичката партија за осамостојување на ЧСР со Александар Дубчек на чело. Со оваа окупација воспоставен е принципот на „ограничен суверенитет“ на источноевропските комунистички земји.
1983  Филипинскиот oпозиционен лидер Бењино Акино бил убиен по излегувањето од авионот на аеродромот во Манила при враќањето во земјата по тригодишното прогонство во САД. Убиството го организирал филипинскиот диктатор Фердинанд Маркос.
1990  На централниот градски плоштад во Прага 100.000 граѓани за прв пат слободно ја одбележале годишнината од инвазијата на Варшавскиот пакт врз Чехословачка 1968 година.
2000  Словенечкиот пливач Мартин Стрел, под мотото „За мир, пријателство и чисти води“ пливал по Дунав од неговиот извор во Германија до утоката во Црно Море, при што го соборил рекордот за овој вид на пливање и влегол во Гинисовата книга со препливани повеќе од 2.900 км. Стрел го започнал својот поход на 25 јуни.
2006  Во Нов Зеланд крунисан маорскиот крал Тухеитиа Паки.


Родени

1165  Филип II Август — фрацуски крал.
1725  Жан Батист Грез — фрацуски класицистички сликар.
1780  Јернеј Копитар — словенечки преродбеник.
1938  Кени Роџерс — американски пејач.
1943  Стеван Ацевски - Стевче — македонски филмски работник.
1952  Џо Страмер — англиски музичар.
1956  Ким Катрал — британска актерка.
1967  Серж Танкијан — ерменско-американски музичар.
1973  Сергеј Брин — основач на Google.
1985  Николас Алмагро — шпански тенисер.
1986  Јусејн Болтјамајкански атлетичар.
1992  Боби Мојсоски — македонски пејач.


Починале

1940  Лав Троцкируски комунистички лидер и марксистички теоретичар.
1978  Чарлс Имс — американски дизајнер и архитект
1988  Реј Имс — американска дизајнерка и архитект


22 август[уреди]

Настани

476  Варварскиот водач Одоакар го опустошил Рим и се прогласил за крал на Италија. Со тоа завршило постоењето на Западното Римско Царство.
565  Света Колумба го видела за прв пат чудовиштето од Лох Нес.
1642  Чарлс I го нарекол Парламентот „предавници“. Започнала Англиската граѓанска војна.
1846  САД го анектираа Ново Мексико.
1849  Изведен е првиот воздушен напад во историјата: Австрија од беспилотни воздушни балони исфрлила бомби врз Венеција.
1864  Дванаесет земји ја потпишале Првата женевска конвенција. Основан е Црвениот крст.
1911  Откриена е кражбата на „Мона Лиза“, прочуеното дело на Леонардо да Винчи, од парискиот музеј во Лувр.


Родени

1647  Дени Папен — француски физичар.
1760  Лав XII — римски папа.
1862  Клод Дебиси — прочуен француски композитор.
1902  Денг Сјаопингпремиер на НР Кина.
1920  Реј Бредбери — американски писател.
1924  Кузман Смилевски — македонски партизан.
1946  Васил Тоциновски — македонски писател.
1967  Лејн Стејли — американски пејач.
1987  Џанлука Брамбила — италијански велосипедист.


Починале

1241  Грегориј IX — римски папа.
1280  Никола III — римски папа.
1350  Филип VI Валоа — француски крал.
1452  Ричард III — англиски крал.
1545  Чарлс Брендон — Прв војвода од Сафолк.
1553  Џон Дадли — англиски политичар.
1831  Ференц Казинци — унгарски поет.
1883  Иван Сергеевич Тургенев — руски писател.
1920  Андерс Цорн — истакнат шведски сликар и бакрорезец.
1978  Џомо Кенијата — африкански борец против колонијализмот.
1986  Џелал Бајар — третиот Претседател на Турција.
2004  Ота Шик — чешки економист и политичар.


23 август[уреди]

Настани

1839  Велика Британија на почетокот на Опиумската војна против Кина го зазеде Хонгконг кој од 1942 година стана независна колонија.
1866  Завршува Австриско-пруската војна
1914  Јапонија ѝ објави војна на Германија во Првата светска војна. На Версајската конференција во 1919 година на победничката Јапонија и се доделени многу германски колонии во Тихиот Океан како награда за учествувањето во војната на страната на силите на Антантата.
1927  Во Бостон се погубени анархистите Сако и Ванцети, по судскиот процес кој предизвикал доста контроверзии
1939  Министрите за надворешни работи на Германија и на СССР, Јоаким Рибентроп и Вјачеслав Молотов во Москва потпишаа спогодба за ненапаѓање. Во документот двете сили се обврзаа за „запирање“ на секој акт на насилство. Меѓутоа, две години подоцна Германија ја прекрши спогодбата и го нападна Советскиот Сојуз на 22.06.1941 година.
1948  Основан е Светскиот совет на црквите.
1952  Основана е Арапската Лига.
1962  Американскиот телекомуникациски сателит „Телстар“ за првпат емитуваше телевизиски пренос на линијата САД - Европа.
1975  Комунистите ја освојуваат власта во Лаос по долга граѓанска војна.
1990  Ерменија прогласува независност од СССР.

Родени

1740  Иван VI — руски цар.
1754  Луј XVI — француски крал.
1761  Готлоб Ернст Шулцегермански скептички философ.
1811  Огист Браве — француски физичар.
1849  Вилијам Хенли Ернест — англиски поет.
1864  Елефтериос Венизелос — грчки револуционор и политичар.
1878  Едмон Бушје Де Бел — француски писател.
1954  Филип Емегвали — нигерски инжинер.
1977  Јелена Розга — хрватска пејачка.


Починале

1806  Шарл Кулон — француски физичар.
1832  Јохан Георг Ваглер — германски зоолог.
2006  Магдолна Хас — унгарска македонистка.


24 август[уреди]

Настани

79  Катастрофална ерупција на Везув - вулкан во Италија. Затрупани се градовите Помпеја и Херкуланеум.
1572  Бартоломејска ноќ во Франција: по наредба на Катерина Медичи, започнал масакрот на Хугенотите во кој за неколку недели се убиени помеѓу 5.000 и 30.000 протестанти.
1814  Британските војски го нападнале Вашингтон и ја запалиле Белата куќа и неколку други јавни објекти.
1821  Потпишан е Договорот од Кордоба - денешен Веракруз, со кој Мексико се стекнало со независност од Шпанија.
1891  Томас Едисон ја патентирал камерата за подвижни слики.
1899  Група загрепски научници откриле коски, заби и орудиja на пралуѓето на подрачјето на Крапина, наодите биле значаен доказ за вистинската Дарвинова наука за еволуцијата.
1912  Алјаска е официјално прогласена за американска територија.
1939  Потпишан е договорот Молотов-Рибентроп за ненапаѓање помеѓу СССР и Нацистичка Германија.
1960  Во Восток на Антарктикот е измерена рекордно најниската температура: −88°C .
2006  Дефиниран поимот „планета“ од страна на МАС во Прага, Чешка, според кој Плутон е планета-џуџе, а Сончевиот систем има 8 планети.


Родени

1113  Џефри Плантагенет — гроф на Анжу.
1669  Алесандро Марчело — италијански благородник, поет, философ, математичар и композитор.
1899  Хорхе Луис Борхес — аргентински писател.
1922  Хауард Зин — американски историчар.
1936  Љубка Рондова — бугарска пејачка.
1947  Пауло Коелјобразилски писател.
1948  Жан Мишел Жар — француски композитор.
1964  Сузана Спасовска — македонска фолк пејачка.
1964  Лилјана Николовска — југословенска и хрватска пејачка .
1982  Жозе Бозингва — португалски фудбалер.
1989  Росио Игарзабал — аргентинска актерка и пејачка.
1990  Хуан Питер Ланзани — аргентински глумец.


Починале

1838  Ференц Келчеи — унгарски поет.
1883  Анри V — крал на Франција.
1906  Константинос Гарефис — андартски капетан.
1912  Лазар Доjaмов — андартски капетан.
2003  Вилфред Тесиџер — британски истражувач и арабист.


25 август[уреди]

Настани

1831  Во Лондон британскиот научник, физичар и хемичар Мајкл Фарадеј откри дека електрицитетот може да се создава од магнет.
1903  Илинденско востание: Востаниците го нападнаа и ослободија градчето Невеска, нахиски (општински) центар во Леринска околија. Ослободувањето на Невеска е еден од најзначајните настани во времето на Илинденското востание.
1944  Во селото Шешково, кавадаречко, е формирана првата македонска дивизија на НОВЈ, во чиј состав влегоа II, IX и X македонска бригада.


Родени

1530  Иван Грозни — руски цар.
1540  Лејди Кетрин Греј — грофица од Хартфорд.
1845  Лудвиг II — крал на Баварија.
1903  Арпад Ело — унгарско-американски физичар.
1930  Шон Конери — шкотски актер.
1934  Акбар Хашеми Рафсанџани — ирански државник.
1936  Зилда Арнс — бразилски педијатар.
1938  Неда Лозановска — македонски поет.
1949  Џин Симонс — американски гитарист и пејач.
1955  Муса Демири — поранешен командант на ОНА.
1958  Тим Бартон — американски филмски режисер.
1961  Драган Илиевски — македонски раскажувач.
1971  Антон Лазко — руски слалом-кајакар.
1983  Џовани Бернодо — француски велосипедист.
1989  Доминик Нерц — германски велосипедист.


Починале

1270  Луј IX Светиоткрал на Франција.
1776  Дејвид Хјум — шкотски филозоф.
1822  Вилијам Хершел — англиски астроном.
1900  Фридрих Ниче — истакнат германски филозоф.
1908  Анри Бекерел — француски физичар.
1965  Џони Хајес — американски атлетичар.
2000  Иван Стамболиќ — српски политичар.
2009  Едвард Кенеди — американски сенатор.
2012  Нил Армстронгамерикански космонаут, првиот човек што стапнал на Месечината.


26 август[уреди]

Настани

1071  Во битката кај Манцикерт меѓу Византија и Селџучкиот султанат, византиската војска доживеала срамен пораз, а царот Роман IV Диоген бил заробен.
1498  Микеланџело бил најмен да ја направи скулптурата „Пиета“. Ја завршил следната година, а денес е сместена во Базиликата Свети Петар во Ватикан.
1789  Во Версај, Уставното собрание ја донесува Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот.
1883  Ерупција на вулканот Кракатау во Пацификот. Како последица на ерупцијата и на создадениот цунами, загинале над 36.000 луѓе.
1922  Турската војска предводена од Мустафа Кемал Ататурк започнала офанзива против грчките сили кај Измир, која довела до целосна загуба на грчките територии во Мала Азија и иселување на околу 1 милион Грци од Турција.
1936  Постигната е спогодба за окончување на британската окупација на Египет, со исклучок на зоната на Суецкиот Канал.
1945  Во Битола бегалците од Егејска Македонија излегоа на протестен митинг со барање да престане теророт и прогонот на Македонците спроведуван од страна на грчките власти.
1972  Отворени се Дваесеттите олимписки игри во Минхен - Германија кои во историјата, останаа засенети поради нападот на припадниците на организацијата „Црн септември“ на олимпиското село и убиството на 11 израелски спортисти.
2005  Туркменистан ја напушта Заедницата на независни држави.


Родени

1743  Антоан Лавоазје — француски научник.
1896  Ванчо Михајлов — раководител на врховистичкото ВМРО.
1898  Пеги Гугенхајм — американска колекционерка на уметнички дела и мецена.
1910  Мајка Тереза — католичка калуѓерка, добитничка на Нобелова награда за мир и свето лице во католичкиот свет.
1914  Фазил Хисни Дагларџа — турски поет.
1967  Александар Ѓорѓевиќ — југословенски кошаркар.
1985  Данило Вис — швајцарски велосипедист.
1986  Барт де Клерк — белгиски велосипедист.
1991  Арно Демар — француски велосипедист.
1992  Дејан Манасков — македонски ракометар.


Починале

1850  Луј-Филипкрал на Франција.
1903  Александар Ростковски — руски дипломат.
1910  Вилијам Џејмс — американски психолог.
1944  Естреја Овадија - Мара — македонски народен херој.
1974  Чарлс Линберг — прв воздухопловец што прелетал преку Атлантикот.


27 август[уреди]

Настани

1944  Била формирана Петнаесеттата Поречка Бригада кај селото Брезница.
1945  По објавувањето на јапонската капитулација американските трупи почнаа да се истоваруваат на територијата на поразената Јапонија. Првите единици се истоварија на аеродромот Ачуга, а потоа флотата од 383 воени бродови во придружба на 1.300 авиони впловија во Токискиот Залив. Тоа беше првпат Јапонија да капитулира.


Родени

1990  Александар Зотов — руски фудбалер.


Починале

1576  Тицијан Вечели — прочуен италијански сликар, основач на Венецијанската сликарска школа.
1916  Петар Кочиќ — еден од најистакнатите писатели на српскиот реализам.
1995  Кочо Тулевски — истакнат македонски општествено-политички работник.


28 август[уреди]

Настани

1071  Во битката кај Манцикерт меѓу Византија и Селџучкиот султанат, византиската војска доживеала срамен пораз, а царот Роман IV Диоген бил заробен.
1498  Микеланџело бил најмен да ја направи скулптурата „Пиета“. Ја завршил следната година, а денес е сместена во Базиликата Свети Петар во Ватикан.
1789  Во Версај, Уставното собрание ја донесува Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот.
1883  Ерупција на вулканот Кракатау во Пацификот. Како последица на ерупцијата и на создадениот цунами, загинале над 36.000 луѓе.
1922  Турската војска предводена од Мустафа Кемал Ататурк започнала офанзива против грчките сили кај Измир, која довела до целосна загуба на грчките територии во Мала Азија и иселување на околу 1 милион Грци од Турција.
1936  Постигната е спогодба за окончување на британската окупација на Египет, со исклучок на зоната на Суецкиот Канал.
1945  Во Битола бегалците од Егејска Македонија излегоа на протестен митинг со барање да престане теророт и прогонот на Македонците спроведуван од страна на грчките власти.
1972  Отворени се Дваесеттите олимписки игри во Минхен - Германија кои во историјата, останаа засенети поради нападот на припадниците на организацијата „Црн септември“ на олимпиското село и убиството на 11 израелски спортисти.
2005  Туркменистан ја напушта Заедницата на независни држави.


Родени

1749  Јохан Волфганг Гете — германски писател и учесник на многу книжевни струења и правци.
1796  Ирене-Жил Биенаме — француски математичар.
1851  Иван Тавчар — словенечки писател и политичар.
1917  Сотир Гулески — македонски раскажувач и романописец.
1925  Аркадиј Стругацки — руски писател.
1936  Радомир Ивановиќ — српски и црногорски есеист.
1957  Виктор Христенко — руски политичар.
1960  Нона Караџова — бугарски политичар.
1977  Тодор Гечевски — македонски кошаркар.
1978  Мирко Енглих — германски борач.
1989  Јенс Дебишер — белгиски велосипедист.


Починале

1968  Антон Панов — истакант македонски писател.


29 август[уреди]

Настани

1189  Банот Кулин во својата Повелба ги дефинира границите на Босна помеѓу Сава, Дрина и Уна.
1289  Основана е Инквизицијата, суд на католичката црква за заштита на верата.
1521  Турците го освоиле денешен Белград.
1526  Турците под водство на Сулејман Величенствениот ги победиле Чешко-Унгарско-Хрватските сили на Мохачко поле.
1541  Турците го освоиле Будим, денес дел од Будимпешта.
1782  Еден британски брод потона во близина на пристаништето Портсмут, во Велика Британија, и притоа се удавија повеќе од 1.000 патници и членови на екипажот.
1831  Мајкл Фарадеј ја открил електромагнетната индукција.
1842  Со склучувањето мир во Нанкинг заврши Англо-кинеската војна. Со тој мир на Англичаните им се отворија кинеските пристаништа и им беа дадени големи трговски привилегии, па Кина, по замешувањето и на другите велесили сосема падна под влијание на западните држави.
1885  Готлиб Дајмлер го патентирал првиот моторцикл.
1898  Основано е претпријатието „Гудјиар“.
1949  СССР го извршил првото тестирање на атомска бомба на полигон во Казахстан.
1995  НАТО ја започнал кампањата „Решителна сила“ против босанските Срби.
2005  Ураганот Катрина уништил поголем дел од крајбрежјето на САД во Мексиканскиот Залив од Лујзијана до Флорида, убивајќи над 1.836 луѓе и предизвикувајќи штета од над 115 милијарди долари.
2011  Јошихико Нода е избран за премиер на Јапонија.


Родени

1632  Џон Лок — англиски философ.
1862  Морис Метерлинкбелгиски писател од фламанско потекло.
1915  Ингрид Бергман — една од најголемите филмски ѕвезди на Холивуд.
1920  Јордан Леов — македонски раскажувач.
1936  Џон Мекејн — американски сенатор.
1958  Мајкл Џексон — американски музичар.
1980  Вилијам Леви — кубански актер.
1986  Андреј Амадор — костарикански велосипедист.


Починале

1298  Елеонора — грофица од Бар.
1847  Жорж Сорел — француски филозоф, основач на синдикализмот.
1982  Ингрид Бергман — една од најголемите филмски ѕвезди на Холивуд.


30 август[уреди]

Настани

1721  Со склучувањето на Ништанскиот мир помеѓу Шведска и Русија по завршувањето на Северната војна (1700-1721 г.), Русија доби пространи територии на Балтикот од Финскиот до Ришкиот Залив со градовите Рига, Равела и Нарва.
1918  Во екот на офанзивата на здружените сили на внатрешната и на меѓународната контрареволуција против Советска Русија извршен е атентат врз Ленин за време на неговата посета на Михелсоновата фабрика. По атентатот советското водство донесе одлука за воведување на „црниот терор“ над контрареволуционерната буржоазија и на нејзините агенти.
1922  Силите на основачот на модерна Турција Кемал Ататурк однесоа решавачка победа над интернационалистичките западни сили. По тој повод овој датум се прославува како национален празник на Република Турција.
1990  Во селото Радишани, скопско, се поставени и осветени темелите на манастирот „Свети Наум Охридски“.
1994  Во Скопје е отворен Информативниот центар на Јапонија.


Родени

1489  Антонио Алегри Кореџоиталијански сликар.
1748  Жак-Луј Давид — француски сликар.
1852  Јакоб Хенрик вант Хофхоландски хемичар - добитник на Нобеловата награда за хемија (1901).
1870  Александра — принцеза на Грција.
1907  Џон Мокли — aмерикански физичар .
1924  Ката Лахтова — претседател на собранието на СРМ.
1951  Беџет Пацоли — косовски политичар.
1958  Ана Политковскаја — руска новинарка.
1961  Елена Скриник — руски политичар.
1972  Павел Недвед — чешки фудбалер.
1973  Атанас Ботев — македонски ликовен уметник.
1977  Константин Формичев — руски кану-спринтер.
1979  Хуан Игнасио Чела — аргентински тенисер.
1982  Енди Родик — американски тенисер.
1983  Симоне Пепе — италијански фудбалер.
1988  Ернест Гулбис — латвиски тенисер.


Починале

1181  Александар III — римски папа.
1483  Луј XIкрал на Франција.
1533  Атахуалпа — последниот владател на големото царство на Инките.
1940  Џозеф Џон Томсон — британски физичар.
2013  Шејмус Хини — ирски поет, нобеловец и добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.


31 август[уреди]

Настани

1942  Втора светска војна: Започна битката кај Алам ел Халф, во Египет меѓу силите на Оската и британските сили. Командантот на германско-Италијанската армија, генерал Ромел планираше да ја заобиколи и да ја уништи Осмата британска армија, потоа да ги пренесе комуникациите за Александрија и Каиро и да излезе на Суецкиот канал. Тој обид му пропадна. Осмата британска армија под команда на генералот Монтгомери ги запре Германците и по битката кај Алам ел Халф ги принуди на повлекување.
1957  Федерацијата на Малезија се здоби со независност.
1962  Тринидад и Тобаго стана независна држава во рамките на британскиот Комонвелт.
1992  Регистриран е Комитетот на Хелсиншкиот Парламент во Македонија со седиште во Скопје.


Родени

1937  Васко Ташковски — македонски сликар.
1970  Никола Груевски — премиер на Македонија.
1975  Сара Рамирез — мексичко-американска глумица.
1984  Мати Брешел — дански велосипедист.
1989  Салваторе Пучо — италијански велосипедист.
1991  Морено Хофланд — холандски велосипедист.


Починале

577  Јован III Схоластик — константинополски патријарх.
1795  Франсоа-Андре Даникан Филидор — француски шахист.
1867  Шарл Бодлер — еден од најголемите француски писатели на 19 век.
1930  Владан Ѓорѓевиќ — српски лекар.
1941  Марина Цветаева — руска писателка, една од најголемите поетеси во историјата на поезијата.
1983  Сашка Петковска - Липша — македонска пејачка, легенда на современата македонска поп музика.
1986  Хенри Мур — британски вајар.
1997  Дијана — Принцеза од Велс.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката