Википедија:На денешен ден/Архива/Мај

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е сабота, 20 декември 2014 г. Времето е 14:20 ч. (UTC)

Шаблон:Мај 2014 Извор

1 мај[уреди]

Настани

1707  Англија и Шкотска се обединуваат и го формираат Кралството Велика Британија
1834  Британските колонии го укинуваат ропството.
1886  Во Чикаго, САД, избувна штрајк на околу 40.000 работници кои истапија со барањето за осумчасовен работен ден. На Првиот конгрес на Втората интернационала, што се одржа во Париз, во 1889 година беше решено секоја година на 1 мај, во знак на сеќавање на чикашките работници, да се одржуваат масовни демонстрации. Од 1890 година 1 мај се слави не само во знак на борбата за осумчасовен работен ден, туку како манифестација на класната солидарност на работничката класа во целиот свет.
2001  Како реакција на масакрот кај Вејце, во насилни демонстрации во Битола се запалени повеќе од 40 албански куќи, дуќани и фирми.
2004  Естонија, Кипар, Латвија, Литванија, Малта, Полска, Словачка, Словенија, Унгарија и Чешка станаа членки на Европската Унија.


Родени

1909  Јанис Рицоспоет на грчката левица. Добитник на Златен венец на СВП.
1924  Иван Антонов — доајен на македонското радио и телевизиско спикерство.
1929  Ралф Дарендорф — германски социолог
1949  Пол Тејтул Сениор — основач на Оринџ Каунти Чоперс.
1955  Стефан — Архиепископ Охридски и Македонски.
1985  Филип Ивановски — македонски фудбалер.
1987  Сашко Пандев — македонски фудбалер.
1987  Леонардо Бонучи — италијански фудбалер.


Починале

408  Аркадиј — римски цар.
1118  Матилда — сопруга на Хенри I.
1277  Стефан Урош I — крал на Србија.
1555  Марцелиј II — римски папа.
1572  Пиј V — римски папа.
1873  Дејвид Ливингстон — шкотски мисионер и истражувач
1904  Антонин Дворжак — чешки композитор
1945  Јозеф Гебелс — нацистички функционер како Министер за народна просвета и пропаганда.
1978  Арам Хачатурјан — ерменски композитор (р. 1903.)
1994  Ајртон Сена — еден од најголемите возачи на автомобилското натпреварување во светот на „Формула 1“.
2011  Осама бин Ладен — саудиски терорист, основач на Ал-Каеда (убиен)


2 мај[уреди]

Настани

1903  Во селото Смилево, Демирхисарско, почна Смилевскиот конгрес на Битолскиот револуционерен округ на ТМРО. За претседател на Конгресот беше избран Даме Груев. Мнозинството на Конгресот се изјасни за кревање востание.
1945  СССР го објавил освојувањето на Берлин во Втората светска војна. Војниците на Црвената aрмија го развиориле црвеното знаме над Рајхстагот.
1949  Во Струмица е формиран Народниот театар „Антон Панов“. Во театарот беше изведена првата претстава, „Бегалка“ од македонскиот писател Васил Иљоски.
1952  Првиот патнички авион на млазен погон „Де Хавиленд Комет-1“ го направи првиот лет на релација Лондон-Јоханесбург.
1999  Во текот на бомбардирањето на СР Југославија, aвијацијата на НАТО употреби „графитни бомби“, предизвикувајќи распад на електроенергетскиот систем на земјата. 70% од СР Југославија остана во мрак.
2007  Еден од учесниците на релито „Гамбол 3000“, Николас Морли, возејќи со недозволена брзина во близина на Струга, удри во друго возило при што загинаа двете лица во другото возило, брачниот пар Чепујновски од Струга. Релито беше прекинато, а Морли осуден.
2008  Циклонот „Наргис“ го зафати Мјанмар и предизвика катастрофално уништување и поплави, при што загинаа над 100.000 луѓе.
2012  Јанош Адер е избран за претседател на Унгарија.


Родени

1551  Вилијам Кемден — англиски историчар.
1660  Алесандро Скарлати — италијански композитор († 1725.).
1729  Катерина II — руска царица († 1796.).
1810  Лав XIII — римски папа.
1863  Тома Давидов — учесник во македонското револуционерно движење.
1892  Манфред фон Рихтхофен — истакнат германски пилот, наречен „Црвениот барон“(† 1918).
1896  Елена — кралица на Романија.
1924  Мери Бошкова — македонска театарска, телевизиска и филмска актерка.
1948  Панде Манојлов — македонски поет и раскажувач..
1951  Смиле Наумовски — македонски поет и раскажувач.
1955  Донатела Версаче, италијански моден дизајнер.
1960  Ѓорге ИвановПретседател на Република Македонија.
1963  Горан Рафајловски — макеоднски политичар.
1975  Дејвид Бекам — англиски фудбалер.


Починале

373  Атанасиј Александриски — Патријарх на Александрија.
902  Борис I — бугарски цар.
1519  Леонардо да Винчи — италијански уметник и пронаоѓач (р. 1452.).
1957  Џозеф Мекарти — американски сенатор (р. 1908.).
1980  Кирил Петрушев — министер за внатрешни работи на Македонија.


3 мај[уреди]

Настани

1494  Кристофер Колумбо го откри островот денес наречен Јамајка.
1791  Донесен е т.н. Устав од 3 мај како Владин акт, а подоцна истиот ден е усвоен од Сејмот на Полско-литванската унија. Овој устав бил втор во Европа и трет во светот (прв устав претставува уставот на Сан Марино, а втор е американскиот устав од 1787 година).
1945  Народната влада на Демократска Федеративна Македонија, по предлог на Комисијата за јазик и правопис при Министерството за просвета донесе решение за утврдување на македонската азбука. Азбуката првпат е отпечатена во весникот „Нова Македонија“ број 104, на 4 мај 1945 година.
1979  Со убедлива победа на конзервативците на британските парламентарни избори е извршена смена на кормилото на власта, а Маргарет Тачер стана прва жена премиер во британската историја.


Родени

612  Константин III Ираклиј — византиски цар.
1367  Хенри IV — крал на Англија.
1415  Сесилја Невил — мајка на Едвард IV.
1469  Николо Макијавелииталијански политичар, дипломат, воен стручњак, поет и комедиограф.
1860  Вито Волтера — италијански математичар и физичар.
1917  Киро Глигоров — поранешен македонски претседател.
1920  Киро Билбиловски — македонски филмски снимател.
1933  Стивен Вајнберг — американски физичар.
1937  Миле Маневски — македонски поет и раскажувач.
1948  Авни Абдулах — македонски раскажувач и романсиер.
1984  Ѓорѓи Ицоски — македонски биатлонец и крос-кантри скијач.


Починале

1481  Мехмед II Освојувачот — отомански султан (р. 1432).
1758  Бенедикт XIV — римски папа.
1942  Елпида Караманди — македонски народен херој.


4 мај[уреди]

Настани

1494  Кристофер Колумбо пристига на Јамајка
1814  Наполеон Бонапарт пристига на островот Елба, каде што е протеран по својот пораз
1886  Во Чикаго се случуваат Хејмаркетските немири поврзани со штрајкот од Први мај
1904  САД ја започнале изградбата на Панамскиот Канал.
1953  Ернест Хемингвеј е награден со Пулицеровата награда за „Старецот и морето“.
1979  Маргарет Тачер станува првата жена премиер на Британија
1993  Управата за ПТТ на Република Македонија е примена во членството на Меѓународниот сојуз за телекомуникации - организација на ООН во областа на телекомуникациите со седиште во Женева.


Родени

1008  Анри Iкрал на Франција.
1881  Александар Керенски — руски политичар.
1909  Методи Поповски — македонски командант.
1913  Катерина — грчка принцеза.
1928  Хосни Мубарак — египетски претседател
1929  Одри Хепберн — британска актерка со белгиско потекло
1953  Нина Гопова — руска кану-спринтерка.
1969  Давид А. Бадер — американски информатичар.
1981  Александар Колобнев — руски велосипедист.
1981  Давид де ла Фуенте — шпански велосипедист.
1985  Бо Мекејлеб — македонски кошаркар од американско потекло.
1987  Францеск Фабрегас — шпански фудбалер.
1989  Даниел Ѓурта — унгарски пливач.


Починале

1903  Гоце Делчев — еден од најголемите идеолози на народноослободителното движење на македонскиот народ кон крајот на XIX и почетокот на XX век.
1909  Тома Никлев — македонски револуционер.
1912  Пере Тошев — истакнат македонски револуционер и национален херој.
1979  Бранко Зарески — македонски поет, критичар и публицист..
1980  Јосип Броз Тито — претседател на СФРЈ.
2001  Васка Илиева — македонска изведувачка на народна музика.


5 мај[уреди]

Настани

553  Јустинијан I го свикал Петтиот вселенски собор во Константинопол.
1891  Петар Илич Чајковски диригирал на отворањето на концертната сала Карнеги Хол во Њујорк.
1936  Трупите на фашистичка Италија под команда на генерал Пјетро Бадољо го окупираа главниот град на Етиопија, Адис Абеба.
1961  Во Флорида, САД од лансирната рампа на Кејп Канаверал, Алан Шепард со вселенски брод е лансиран како прв американски космонаут во вселената.
1993  Република Турција и Република Македонија воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади.


Родени

1813  Серен Кјеркегор — дански филозоф.
1818  Карл Маркс — германски политички философ.
1846  Хенрик Сјенкјевич — полски писател, нобеловец.
1909  Миклош Радноти — унгарски поет.
1920  Боро Андов — македонски поет за деца.
1924  Незир Незири — македонски учител.
1927  Крум Монев — македонски борец.
1943  Игнасио Рамоне — шпански новинар и писател.
1934  Даница Ручигај — македонска поетеса.
1963  Џејмс ЛаБривокалист на Dream Theater.
1966  Сергеј Станишевпремиер на Бугарија.
1968  Бобан Бабунски — македонски фудбалер.
1985  Емануеле Џакерини— италијански фудбалер.


Починале

1821  Наполеон Бонапарт — француски император и војсководец.
1860  Рене Лалик — француски дизајнер.
1995  Михаил Ботвиник — руски шахист.


6 мај[уреди]

Настани

1682  Луј XIV го преселил својот двор од Лувр во новиот замок Версај.
1889  Во Париз официјално е отворена Ајфеловата кула во рамките на Универзалната изложба од 1889. Конструктор на кулата е инженерот Густав Ајфел. Кулата е поставена во парискиот парк Шан де Марс и е висока 320 метри.
1937  Цепелинот „Хинденбургсе запалил и изгорел при слетувањето во близина на Њујорк при што загинале 36 луѓе. Оваа несреќа го означила крајот на цепелинот како редовно воздушно превозно средство.
1991  Во Сплит е убиен Сашко Гешовски, прва македонска жртва во конфликтот во поранешна СФРЈ. Тој ден Гешовски бил на должност стражар во командата на воено-поморската област во Сплит каде на протести излегле околу 30.000 демонстранти.
1994  Во Мексико на Генералното собрание на Светската организација за нумерирање на артиклите (ЕАН), како редовен член е примена и македонската организација ЕАН-МАК.
1994  Кралицата Елизабета II и претседателот Франсоа Митеран свечено го отвориле тунелот под Ламнанш, железничка врска помеѓу Обединетото Кралство и Франција.
2007  Претседателски избори во Франција: Николас Саркози е избран за претседател на Франција.


Родени

1501  Марцелиј II — римски папа.
1848  Васил Апостолов Икономов — македонски учител, фолклорист, етнограф, печатар, преведувач и калиграф.
1856  Сигмунд Фројд — австриски научник, основач на психоанализата.
1868  Николај II — руски цар (убиен 1918).
1869  Апостол Петков — македонски револуционер.
1953  Тони Блер — британски политичар.
1954  Дора Бакојани — грчка политичарка.
1961  Џорџ Клуни — американски актер и режисер.
1982  Франсиско Вентосо — шпански велосипедист.
1986  Роман Кројцигер — чешки велосипедист.


Починале

1910  Едвард VIIбритански крал.
1945  Џемаил Хасани — лидер на Бали Комбетар за Западна Македонија.
1949  Морис Метрлинкбелгиски писател од фламанско потекло.
1991  Сашо Гешовски — првата жртва од Македонија во воените конфликти во Југославија.
1992  Марлен Дитрих — прочуена американска филмска актерка од германско потекло.
1993  Велко Силјаноски — редовен професор на Филолошкиот факултет во Скопје, основоположник на дисциплината фонетика на англиски јазик.


7 мај[уреди]

Настани

Грб на универзитетот МГУ „Ломоносов“ во Москва
1755  На иницијатива на големиот руски научник Михаил Василевич Ломоносов е отворен Московскиот универзитет (грб на сликата), кој првобитно имал само филозофски, правен и медицински факултет. Универзитетот набргу станал центар на руската наука.
1838  Луј Дагер, француски сликар го откри методот на механичко сликање, односно го пронајде овој вид на фотографија.
1929  За првпат е доделена наградата „Оскар“, што секоја година ја доделува Академијата за филмска уметност и наука во Холивуд, САД, за најдобар американски филм, за најдобра машка и женска улога, за режија, сценарио и друго.
1939  Втора светска војна: Германија и Италија склучија пакт, познат како „Оска Берлин-Рим“.
1993  Со одлука на Владата на Република Македонија од 20 април 1993 година, 7 мај е востановен како Ден на македонската полиција, а по повод истиот ден во 1903 година, кога на Смилевскиот конгрес на ТМОРО е извршена реорганизација на власта и безбедноста.
1999  Бомбардирана Кинеската амбасада во Белград, во текот на воздушната кампања на НАТО против СР Југославија. Во инцидентот загинаа тројца кинески дипломати, а настанот предизвика гнев кај раководството на НР Кина. Официјалниот став на НАТО алијансата беше дека се работи за грешка.
2012  Владимир Путин по втор пат станува претседател на Русија.


Родени

1833  Јоханес Брамс — германски композитор, еден од најзначајните романтичари и мајстор на соло песната и лидот.
1840  Петар Илич Чајковски — истакнат руски композитор и еден од најголемите симфоничари на XIX век.
1841  Гистав Ле Бон — истакнат француски социопсихолог и социолог, основач на дисциплината психологија на толпата и инспирација за Хитлеровото дело „Мојата борба“.
1861  Рабиндранат Тагоре — индиски поет и мислител.
1892  Јосип Броз - Титојугословенски револуционер и доживотен претседател на Социјалистичка Федеративна Република Југославија.
1919  Ева Перон — сопруга на претседателот Хуан Перон.
1986  Евгениј Воронов — руски кошаркар.


Починале

1840  Каспар Давид Фридрих — најистакнат сликар на германскиот романтизам.
1906  Андонис Влахакис — андартски капетан.
1924  Димитар Благоев — бугарски политичар
1925  Тодор Паница — бугарски револуционер, деец на ВМОРО


8 мај[уреди]

Настани

1886  Фармацевтот Џон Стит Пембертон го изумил газираниот пијалок подоцна наречен „Кока-Кола“.
1898  Одиграни се првите натпревари од Италијанската фудбалска лига, започната од англиски доселеници
1902  На Мартиник избувнал вулканот Монт Пеле и го уништил градот Сен Пјер, убивајќи над 30.000 луѓе. Само неколку жители преживеале.
1921  Во Шведска е укината смртната казна.
1945  Втора светска војна: Нацистичка Германија капитулира.
1992  Република Филипини ја призна Република Македонија.
1995  Република Македонија и Република Сингапур воспоставија дипломатски односи.


Родени

1828  Жан Анри Динан — швајцарски филантроп, основоположник на Црвениот крст и на Женевските конвенции.
1858  Руџеро Леонкавало — италијански композитор.
1884  Хари Труман — XXXIII претседател на САД.
1914  Глигор Смокварски — македонски композитор, кларинетист и музиколог.
1926  Дејвид Атенборо — истакнат британски природонаучник и документарист.
1933  Џемаил Максут — македонски театарски и филмски актер.
1954  Џон Мајкл Телбот — американски пејач.
1960  Реџеп Акдаг — министер за здраство на Турција.
1975  Енрике Иглесијас — шпански пејач.
1981  Андреа Барцалји — италијански фудбалер.
1985  Александар Каун — руски кошаркар.
1986  Дарко Соколов — македонски кошаркар.
1989  Беноа Пер — француски тенисер.


Починале

615  Бонифациј IV — римски папа.
685  Бенедикт II — римски папа.
1794  Антоан Лавоазје — француски научник и хемичар.
1880  Гистав Флобер — француски писател.
1891  Мадам Блаватска — основач на теозофијата и Друштвото на теозофичари.
1905  Јосип Јурај Штросмајер — римокатолички бискуп, добродетел и политичар од Хрватска.
1907  Захариас Пападас — деец на грчката воружена пропаганда.
1925  Тодор Паница — бугарски револуционер.
1945  Насте Сотироски — партизан од Македонија.
1977  Тодор Павлов — бугарски комунист.
2012  Морис Сендак — американски писател за деца и илустратор.


9 мај[уреди]

Настани

1926  Американците Ричард Брет и Флојд Бенет први го прелетаа со авион Северниот пол, што беше голем подвиг на младата недоволно сигурна авијација.
1945  Во Берлин, нацистичка Германија го ратификува актот за безусловна капитулација, потпишан во Ремс, Франција, на 7.05.1945 година. Победата на антихитлеровската коалиција се одбележува на 9 мај како Ден на победата над фашизмот.
1947  Во Скопје, во Македонскиот народен театар е прикажана првата оперска претстава на македонски јазик. Тоа беше операта „Кавалерија рустикана“ (или „Селска чест“ како што е запишано на првиот плакат) од италијанскиот композитор Пјетро Маскањи.
1978  Во Рим, во автомобил, е пронајдено телото на поранешниот италијански премиер Алдо Моро.


Родени

1825  Џејмс Колинсон — англиски сликар.
1874  Хауард Картер — англиски египтолог.
1910  Љупчо Арсов — македонски револуционер.
1965  Сергеј Гаиков — руски кану-спринтер.
1977  Марек Јанкуловски — чешки фудбалер.


Починале

1805  Фридрих Шилер — еден од најпознатите германски поети и драмски писатели.
1903  Пол Гоген — француски сликар.
1957  Вилијам Брадфорд — англиски предводник на основачите на колонијата Плимут во Масачусетс.
2010  Кирил Бујуклиев — македонски поет.


10 мај[уреди]

Настани

1497  Италијанскиот морепловец Америго Веспучи тргна на првото патување во новиот свет. Во текот на патувањето, вплови до бреговите на Хондурас и на Бразил и откри нов континент меѓу Европа и Азија, наречен по него Америка.
1503  Морепловецот Кристофер Колумбо прв ги забележува Кајманските Острови
1877  Романија прогласува независност од Отоманската империја
1989  Алпинистите Димитар Илиевски (35) од Битола, Виктор Грошељ (36) од Љубљана и Стипе Божиќ (37) од Сплит го освоија највисокиот врв на светот, Монт Еверест. Притоа загина Димитар Илиевски.


Родени

1731  Виктор Луј — француски архитект, добитник на Римската награда.
1748  Луј Жан Пјер Вјејо — француски орнитолог.
1876  Иван Цанкар — словенечки писател, поет, раскажувач, драматург и публицист.
1878  Густав Штрасеман — германски канцелар
1879  Симон Петљура — украински политички деец.
1899  Фред Астер — американски глумец и танчер.
1949  Мјуча Прада — италијанска модна креаторка.
1957  Џавит Асани — македонски политичар и поранешен член на ОНА.
1960  Боно — ирски пејач
1966  Џонатан Едвардс — англиски атлетичар
1969  Денис Бергкамп — холандски фудбалер
1980  Кирил Лазаров — македонски ракометар.
1991  Џанмарко Ѕигони — италијански фудбалер.
1991  Тим Веленс — белгиски велосипедист.


Починале

1509  Катерина Сфроца — грофица од Форли.
1774  Луј XVкрал на Франција.
1969  Томо Смилјаниќ - Брадина — македонски и српски етнограф.
1975  Атанас Великов Атанасов — македонски борец.
1977  Џоана Крафорд — американска артистка.
1989  Димитар Илиевски - Мурато — македонски алпинист.
1994  Клинт Брукс — американски литературен критичар.
2006  Александар Зиновјев — руски филозоф, социолог, есеист и книжевен сатиричар.
2008  Лејла Генчер — турска оперска пејачка.


11 мај[уреди]

Настани

1867  Со Лондонскиот договор потврдена е независноста и неутралноста на Луксембург.
1946  Во Милано со концертот на кој диригираше Артуро Тосканини, повторно е отворена миланската Скала. Изградена е во 1778 г. од Џузепе Пермарини и собира 3.000 гледачи. Во неа настапуваа славните италијански уметници: Енрико Карузо, Тито Руфо, Амелита Гали - Курчи и други. Името го добила според црквата Санта Марија Скала, која се наоѓаше на местото каде што е изградена оваа оперска зграда, која повеќепати е обновувана.
1973  Долниот дом на Парламентот на Сојузна Република Германија ја потврди спогодбата за воспоставување на односи меѓу двете Германии. Со тоа е заклучен долгогодишниот период на отворено непријателство и непризнавање на Демократска Република Германија како суверена држава.
2010  Дејвид Камерон станува Премиер на Обединетото Кралство со победата на Конзервативците на парламентарните избори.


Родени

483  Јустинијан Iвизантиски цар од Македонија (†565)
1904  Салвадор Дали — шпански сликар и протагонист на надреализмот во Франција и САД.
1929  Гане Тодоровски — македонски поет.
1942  Ирена — грчка принцеза.
1953  Ѓорѓе Балашевиќсрпски кантавтор и писател.
1964  Сибила Петлевски — хрватска писателка.
1978  Летиција Кастафранцуски модел и актерка.
1981  Адам Хансенавстралиски велосипедист.
1984  Андрес Иниесташпански фудбалер.
1986  Абу Диабифранцуски фудбалер.
1988  Марсел Кител — германски велосипедист.


Починале

1708  Жил Ардуен Мансар — француски архитект
1916  Макс Регер — германски композитор, пијанист и музички педагог, претставник на доцниот романтизам.
1949  Коци Ѕоѕе — македонски комунист.
1976  Алвар Алто — фински архитект.
1981  Боб Марли — јамајкански пејач-текстописец и музичар.
2001  Даглас Адамс — англиски писател.
2003  Кирил Ќортошев — македонски филмски, тетарски и телевизиски актер и режисер.


12 мај[уреди]

Настани

1993  Република Македонија воспостави дипломатски односи со Република Босна и Херцеговина.
1993  Швајцарија ја призна Република Македонија.
1994  Со руско посредство, склучено е примирје со што е прекината ерменско - азербејџанската војна во Нагорно-Карабах.
2004  Бранко Црвенковски ја презема должноста Претседател на Република Македонија.
2008  Катастрофален земјотрес од 7,9 степени по Рихтер во централна Кина однесе над 22.000 животи.
2014  Ѓорге Иванов стапува во вториот мандат како Претседател на Република Македонија.


Родени

1820  Флоренс Најтингел — англиска медицинска сестра.
1869  Карл Шуман — германски спортист.
1707  Карл фон Лине — шведски ботаничар.
1907  Кетрин Хепберн — американска артистка.
1914  Никола Вражалски — македонски правник.
1923  Атанас Петровски — македонски филмски режисер и продуцент.
1923  Живко Стефановски — македонски функционер.
1932  Валтер Вандерли — бразилски органист и пијанист во правците боса нова и лаунџ.
1932  Дарко Дамески — еден од најистакнатите македонски, театарски, филмски и телевизиски актери.
1979  Хоаким Родригез — шпански велосипедист.
1991  Џо Домбровски — американски велосипедист.


Починале

1003  Силвестер II — римски папа.
1012  Папа Сергиј IV — римски папа.
1860  Чарлс Бери — англиски архитект.
1884  Беджих Сметана — чешки композитор и диригент.
1904  Вангел Георгиев — андартски капетан.
1905  Атанас Шабанов-Тешовалијата — македонски ајдутин и револуционер.
1995  Круме Наумовски — македонски првоборец.


13 мај[уреди]

Настани

1871  Во Италија е донесен закон со кој на Светата Столица ѝ се дозволува да има седиште во Ватикан.
1901  Македонскиот драматург Војдан Чернодрински ја формира првата македонска театарска група „Скрб и утеха“.
1961  Преку ТВ Белград е емитувана првата телевизиска емисија од Студио Скопје, наречена „Балкански концерт“ која ја изведоа првенците на Балетот при македонскиот народен театар, Елпида Пакоска и Јован Пашти.
1981  Атентат врз папата Јован Павле II во Рим. Папата го преживеа атентатот.
1990  Крвава пресметка меѓу навивачите на загребски Динамо и белградска Црвена Звезда на стадионот Максимир во Загреб.
2001  Формирана е Владата на широката коалиција, во која учествуваат најзначајните политички субјекти ВМРО-ДПМНЕ, СДСМ, ДПА и ПДП со премиер Љубчо Георгиевски.


Родени

1655  Инокентиј XIII — римски папа.
1792  Пиј IX — римски папа.
1795  Павел Јозеф Шафарик — словачки и чешки филолог и етнограф.
1840  Алфонс Доде — француски писател.
1842  Артур Саливен — познат британски композитор и диригент.
1882  Жорж Брак — француски сликар.
1934  Алексо Лозановски — македонски поет и раскажувач.
1941  Ричи Валенс — американски пејач.
1961  Денис Родман — американски кошаркар.
1973  Мери Николова — македонски поет.
1973  Гордана Вренцоска — македонски графички и моден дизајнер.
1981  Давид Лопез — шпански велосипедист.
1982  Огучи Ониеву — американски фудбалер.
1983  Џони Хогерланд — холандски велосипедист.
1986  Александар Рибак — норвешки пејач.
1986  Зимон Гешке — германски велосипедист.


Починале

1878  Џозеф Хенри — американски физичар.
2004  Паскал Паскалевски — македонски поет и драмски писател.
2011  Тихомир Јовановски — истакнат македонски економист.
2013  Иво Лауренчиќ — виден македонски маркетиншки експерт.


14 мај[уреди]

Настани

1643  Четиригодишниот Луј XIV станува крал на Франција по смртта на татко му, Луј XIII. Мајка му Ана Австриска станува регент до неговото полнолетство.
1948  Прогласена е независната држава Израел. Арапските соседи веднаш ја напаѓаат, со што започнува Војната за независност.
1955  Седум комунистички земји и СССР потпишуваат договор за меѓусебна одбрана познат како Варшавски договор.
1999  Во текот на бомбардирањето на СР Југославија, авиони на НАТО погодија колона со бегалци на Косово. Загинаа 87 лица.


Родени

1727  Томас Гејнсборо — познат англиски портретист и пејзажист
1771  Роберт Овен — англиски социјалист, еден од најпознатите претставници на утопискиот социјализам.
1919  Аврам Садикарио — македонски поет.
1964  Росен Плевнелиев — бизнисмен и политичар од Бугарија.
1974  Матео Тосато — италијански велосипедист.
1981  Димитар Мираковски — македонски кошаркар.
1984  Марк Цукерберг — основач на Facebook.
1984  Ларс Петер Нордхауг — норвешки велосипедист.
1985  Михаил Николаевич Кузнецов — руски слалом-кајакар.


Починале

649  Теодор I — римски папа.
964  Јован XII — римски папа.
1493  Нанина де Медичи — ќерка на Пјеро ди Козимо де Медичи.
1610  Анри IVкрал на Франција.
1643  Луј XIIIкрал на Франција.
1912  Аугуст Стриндберг — шведски драмски писател (р. 1849)
1940  Ема Голдман — анархистка позната по својот политички активизам, пишување и по своите говори
1991  Аладар Геревич — унгарски мечувалец.
1998  Френк Синатра — американски пејач и глумец (р. 1915)


15 мај[уреди]

Настани

1926  Во Загреб проработи првата среднобранова радиостаница на Балканот.
1957  Велика Британија ја изврши првата термонуклеарна проба во централен Пацифик.
1988  По осум години војна, Советската армија го започна своето повлекување од Авганистан.
1992  Во Перт, Австралија, отворен е првиот Македонски информативен центар надвор од границите на Република Македонија.
1992  Нападнат воен конвој на ЈНА во Тузла, Босна и Херцеговина. Убиени 49 војници.
1995  Кај селото Богомила, велешко, е предадена во употреба првата електроцентрала на реката Бабуна.
2012  Франсоа Оланд станува претседател на Франција.
2013  Челси ја освои Лига Европа


Родени

1567  Клаудио Монтевердииталијански композитор на преодот од ренесансната кон барокот.
1859  Пјер Кири — француски физичар и хемичар.
1862  Артур Шницлер — австриски писател и доктор.
1864  Ватрослав Облак — словенечки и австриски лингвист, славист и македонист.
1864  Димитар Матов — македонски фолклорист и етнограф.
1864  Захарија Шумљанска — македонски револуционер.
1915  Виктор Аќимовиќ — југословенски и македонски публицист.
1920  Мелих Џевдет Андај — турски поет, романсиер, есеист, драмски автор.
1937  Медeлин Олбрајт Kорбел — државен секретар на САД.
1942  Ристо Јачев — македонски писател.
1956  Мурат Јашари — поранешен член на ОНА.
1959  Ратомир Грозданоски — македонски теолог.
1964  Маја ИвановаПрва Дама на Македонија.
1965  Џезаир Шаќири — македонски политичар и поранешен член на ОНА.
1965  Сенко Велинов — македонски актер.
1978  Егои Мартинез — шпански велосипедист.


Починале

1634  Хендрик Аверкампсликар-пејзажист од „златното доба на холандската уметност
1987  Рита Хејворт — американска актерка.
1994  Олга Спиридоновиќ — една од најпознатите театарски и филмски актерки во поранешна Југославија.


16 мај[уреди]

Настани

1795  Филип Пинел, француски природонаучник и лекар за душевни болести, во париската болница „Салпетриер“, отвори прво одделение за душевни болести.
1943  Германските нацисти го задушија востанието, кое на 19 април 1943 година почна во Варшавското гето, едно од најголемите што за Евреите го изгради хитлеровата власт по окупацијата на Полска. Од 70.000 жители во гетото загинаа 13.000. Се спасија само околу 80-тина жители.
1974  Собранието на СФРЈ го прогласи Јосип Броз Тито за доживотен претседател на државата.
2007  Николас Саркози ја презеде претседателската функција во Франција.


Родени

1611  Инокентиј XI — римски папа.
1883  Џелал Бајарпретседател на Турција.
1898  Десанка Максимовиќ — српска поетеса († 1993)
1898  Растко Петровиќ — српски поет, патеписец и дипломат.
1905  Хенри Фонда — американски филмски актер.
1927  Павлина Апостолова — македонска оперска певица.
1928  Петар Костов — македонски раскажувач, романсиер и драмски автор.
1924  Дауд Џавара — гамбиски државник.
1953  Пирс Броснан — ирски глумец.
1954  Зоран Анчевски — македонски поет, есеист и преведувач.
1964  Решат Ахмети — македонски академски сликар.
1966  Џенет Џексон — американска пејачка.
1970  Габриела Сабатини — аргентинска тенисерка.
1973  Тори Спелинг — американска глумица.
1974  Лаура Паузини — италијанска поп-пејачка
1980  Сајмон Геранс — австралиски велосипедист
1986  Меган Фокс — американски модел и актерка.


Починале

1830  Жозеф Фурје — француски математичар и физичар.
1926  Мехмед VI — последниот отомански султан.
1943  Илија Антевски - Смок — припадник на напредното студентско и комунистичко движење на Македонија.
1985  Жан Дифибевајар и архитект, еден од најзначајните француски сликари по Втората светска војна.


17 мај[уреди]

Настани

1973  Специјалниот сенаторски комитет во САД, ја започна истрагата за аферата „Вотергејт“, во која беше вмешан и тогашниот американски претседател, Ричард Никсон.
1994  Во Малави се одржуваат првите повеќепартиски избори.
1994  Во Скопје е отворен Првиот меѓународен саем на книги и либрографика.


Родени

1749  Едвард Џенер — пронаоѓач на вакцината против големи сипаници.
1836  Вилхелм Штајниц — австриски шахист.
1886  Алфонсо XIII — шпански крал.
1904  Жан Габен — француски филмски и театарски глумец.
1924  Митко Илиевски — еден од доајените на Филозофски факултет во Скопје.
1931  Георги Христов — македонски писател од Бугарија.
1939  Александар Смилевски — македонски архитект.
1940  Рејнатo Пуно — врховен судија на Филипините.
1947  Никола Донев — југословенски и македонски одбојкар.
1962  Неждет Мустафа — македонски политичар.
1969  Кристина Николовска — македонски поет.
1980  Фредрик Кесијакоф — шведски велосипедист.
1984  Игор Денисов — руски фудбалер.
1985  Грег ван Авермет — белгиски велосипедист.
1987  Едвалд Боасон Хаген — норвешки велосипедист.
1990  Сони Колбрели — италијански велосипедист.


Починале

1727  Катерина I — царица на Русија.
1395  Крале Марко — македонски феудален владетел, крал и легендарен јунак од усното народно творештво.
1886  Џон Дир — американскиот инженер.
1905  Ламбринос Вранас — андартски капетан.
1984  Ирвин Шо — американски раскажувач и драмски писател.
1985  Нешо Марковски — македонски новинар.


18 мај[уреди]

Настани

1925  Извршен е масакр во пиринското село Дабница врз локалното население од страна на месните чети на ВМРО на Ванчо Михајлов.
1954  Стапи во сила Европската конвенција за човекови права.
1974  Индија изврши прва нуклеарна проба во пустината во Раџастан, со што стана шеста држава која изврши нуклеарен тест.
1977  Во Москва за време на Дванаесеттото генерално собрание на ИКОМ, 18 мај е прогласен за Меѓународен ден на музеите.
1980  Стотици илјади луѓе ја презедоа контролата над јужнокорејскиот град Квангџзу, по немирите во кои единиците на воената хунта убија најмалку двесте продемократски демонстранти.


Родени

1711  Руѓер Бошковиќфизичар, математичар, астроном, филозоф и дипломат.
1814  Михаил Бакунин — руски револуционер.
1872  Бертранд Расел — англиски филозоф.
1872  Јане Сандански — истакнат македонски револуционер, војвода и еден од раководителите на ТМОРО и доследен следбеник на Гоцевите идеи.
1899  Душан Недељковиќ — српски философ и етнолог.
1908  Карл Колдевеј — германски поларен истражувач.
1914  Борис Христов — бугарски оперски пеач.
1920  Јован Павле II — римски папа.
1934  Петар Ширилов — македонски раскажувач.
1935  Иван Доровски — македонски и чешки поет.
1962  Сандра Крету — германска пејачка и текстописец.
1978  Тор Хушовд — норвешки велосипедист.
1979  Благој Нацоски — македонски оперски пејач.
1980  Ана Угриновска — македонска кајакарка.
1984  Ники Терпстра — холандски велосипедист.
1986  Алексеј Жуканенко — руски кошаркар.
1988  Кевин Реза — француски велосипедист.


Починале

526  Јован I — римски папа.
1799  Пјер Огистен Карон де Бомарше — француски писател.
1800  Александар Суворовруски кнез и генералисимус
1908  Карл Колдевеј — германски поларен истражувач.


19 мај[уреди]

Настани

1906  Официјално е отворен тунелот Симплон под Алпите меѓу Италија и Швајцарија, долг 19,77 километри.
1990  Во Велес е формирано Движењето на екологистите на Македонија (ДЕМ) кое во 1993 година е примено во најпознатите европски и светски асоцијации.


Родени

1762  Јохан Готлиб Фихте — германски идеалистички философ
1890  Нгујен Тат Тан — познат како Хо Ши Мин, претседател на ДР Виетнам од 1945 до неговата смрт во 1969 година.
1975  Лазар Поповски — македонски кајакар.
1977  Мануел Алмунија — шпански фудбалски голман.
1977  Свен Тафт — канадски велосипедист.
1979  Андреа Пирло — италијански фудбалер.
1980  Жарко Кујунџиски — македонски прозаист и драмски автор.
1984  Ндерим Неџипи — македонски фудбалер.
1986  Алесандро де Марки — италијански велосипедист.


Починале

1296  Целестин V — римски папа.
1536  Ана Болејн — кралица на Англија.
1825  Клод Анри Сен Симон — француски социјалист, утопист и филозоф.
1864  Натаниел Хоторн — американски писател.
1994  Жаклина Кенеди Оназис — поранешна американска „прва дама“, сопруга на претседателот на САД, Џон Кенеди.


20 мај[уреди]

Настани

1836  Основани првите професионални противпожарни служби во Македонија. Овој ден се празнува како Ден на пожарникарството во Македонија.
1875  Во Париз се одржала дипломатска конференција за метарот, на која е основано Меѓународното биро за тегови и мерки. Со тоа започнало средувањето на безредието во областа на на мерните единици на одделни физички големини.
1876  Во селото Разловци во Источна Македонија избувна Разловечкото востание на македонскиот народ против османлиската војска. И покрај неуспехот на востанието, тоа имаше големо значење за будењето на националната свест и за народноослободителната борба на македонскиот народ.
1926  Со мирот во Џеда потпишан со кралот Ибн Сауд, Велика Британија ја призна независноста на Саудиска Арабија.
1990  Во Романија на првите слободни избори по 45 години победи партијата Фронт за национален спас.


Родени

1799  Оноре де Балзак — француски писател, автор на околу стотина книги со повеќе од две илјади ликови.
1875  Парашкев Цветков — бугарски револуционер.
1908  Џејмс Стјуарт — американски актер.
1946  Шер — американска пејачка.
1962  Александар Дедјушко — руски театарски и филмски глумец.
1967  Павлe — грчки принц.
1985  Николај Липкин — руски кануист-спринтер.
1985  Крис Фрум — британски велосипедист.


Починале

1277  Јован XXI — римски папа.
1506  Кристофер Колумбо — шпански истражувач и откривач на новиот свет.
1622  Осман II — отомански султан
1940  Вернер фон Хејденстам — истакнат шведски поет и нобеловец.
1981  Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Доситеј — прв архиепископ охридски и македонски, поглавар на Македонската православна црква.
2002  Стивен Џеј Гулд — американски палеонтолог, еволуционист и историчар на науката.


21 мај[уреди]

Настани

996  Шеснаесетгодишниот Отон III е прогласен за Свет римски цар.
1871  Француската војска ги нападнала бунтовниците на Париската комуна и ги совладала по еднонеделни улични борби во Париз. Околу 30.000 комунари биле убиени.
1881  Основан е Американскиот Црвен Крст од страна на Клара Бартон.
1904  Во Париз, основана е меѓународната фудбалска асоцијација ФИФА.
1927  Американскиот пилот Чарлс Линдберг летна со авион преку Атлантикот на пат долг 5.850 километри. По 33 часа и 29 минути, Линдберг слета во Париз и стана херој, за кого со голема возбуда зборуваше целиот свет.
1932  Прво прелетување на Атлантикот од страна на жена. (Амелија Ерхарт, која поради лошо време слетала во Ирска)
1945  Венчавка на американските актери Хемфри Богарт и Лорин Бекол.
1956  Американците ја исфрлија првата хидрогенска бомба во Пацификот.
1992  Владата на Република Македонија донесе одлука за формирање на Македонско прес-биро.
2003  Катастрофален земјотрес го погодува северен Алжир, убивајќи повеќе од 2,000 лица.
2006  На референдум во Црна Гора граѓаните се изјаснуваат за независност од сојузната држава Србија и Црна Гора.



Родени

1471  Албрехт Дирер — германски сликар и гравер.
1527  Филип IIкрал на Шпанија.
1688  Александар Поуп — англиски поет.
1792  Гаспар Гистав Кориолис — француски математичар.
1921  Андреј Сахаров — советски физичар, дисидент и нобеловец
1923  Васко Караџа — македонски писател.
1933  Морис Андре — истакнат француски трубач.
1968  Јован Манасиевски — претседател на Либерално-демократската партија.
1986  Кристијан Траш — германски фудбалер.
1986  Даниел Прањиќ — хрватски фудбалер.
1988  Адел — англиска пејачка.


Починале

1471  Хенри VIкрал на Англија.
1903  Парашкев Цветков — бугарски револуционер.
1991  Раџив Гандипремиер на Индија
1998  Манол Пандевски — македонски историчар.
2002  Слободан Мицковиќ — македонски есеист, критичар, романсиер и преведувач.


22 мај[уреди]

Настани

1819  Парниот брод „Савана“, изграден во Џорџија, САД, пристигна во Ливерпул, во Велика Британија. Ова е првиот параброд кој за само 25 дена го препловил Атлантикот.
1918  Германските воени авиони го бомбардираа Париз. Во историјата, тоа беше прво авионско бомбардирање на еден град.
1947  Хари Труман потпишал акт со кој на Грција и се дава воена и економска помош за борбата против комунизмот. Оваа помош овозможила пресврт во граѓанската војна во Грција, и како резултат на тоа, егзодус на Македонците.
1972  Цејлон го доби називот Шри Ланка. Овој ден се прославува како национален празник на Шри Ланка.
2012  Отворена за јавноста радиодифузната кула „Токиско небесно дрво“, втора највисока градба во светот.


Родени

1813  Рихард Вагнер — германски композитор, реформатор на операта и централна личност во нејзиниот развој во втората половина на 19 век.
1946  Владимир Ангеловски — македонски актер.
1977  Жан Кристоф Перо — француски велосипедист.
1987  Новак Ѓоковиќ — истакнат српски тенисер, меѓу најдобрите во светот.


Починале

1564  Жан Калвин — верски реформатор, основач на калвинистичката протестантска црква.
1885  Виктор Иго — француски писател, основач на францускиот романтизам во XIX век.
2010  Гане Тодоровски — истакнат македонски поет и книжевен критичар.


23 мај[уреди]

Настани

1514  Во Унгарија почна селанската буна под водство на благородникот Ѓерѓ Дож. Унгарските селани кои бараа враќање на „старите права“, по четиримесечни борби зазедоа поголем дел од територијата. Војската на Дож беше разбиена кај Темишвар, а загинаа околу 70.000 востаници. Ѓерѓ Дож беше свирепо убиен.
1805  Наполеон Бонапарт крунусан за цар на Италија во Миланската катедрала
1877  Романија прогласува независност од Османлиската империја
1905  Со ираде - указ на турскиот султан Абдул Хамид II, Власите се признати како посебен народ во Отоманското царство. Организациите на Власите на Балканот го слават овој ден како Национален ден на Власите.
1945  Главниот заповедник на Шуцштафел, Хајнрих Химлер се самоубива
1949  Создадена е Западна Германија
1962  Властите во Израел соопштија дека е уапсен поранешниот нацист, Адолф Ајхман, на кој ќе му се суди како на воен злосторник.
1988  Мишел Платини се повлекува од фудбалот
1992 
1994  Во Струга, во организација на Сојузот на студентите на Република Македонија, почна Првата македонска универзијада.
1995  Република Македонија и Украина воспоставија дипломатски односи.
1995  Сан Мајкросистемс (Sun Microsystems) го претстави програмскиот јазик Јава.


Родени

1951  Анатолиј Карпов — руски шаховски велемајстор и светски првак.
1972  Рубенс Барикело — бразилски возач на Формула 1.
1982  Стевица Ристиќ — македонски фудбалер.


Починале

1906  Хенрик Ибзен — норвешки писател и драматург.
1994  Џо Пас — прославен американски џез-гитарист


24 мај[уреди]

Настани

1218  Магнус III станува крал на Шведска
1832  Грција станува кралство
1833  Во Њујорк официјално е пуштен во употреба Бруклинскиот мост
1881  Османлиската империја ги предоставува Тесалија и Арта на Грција
1915  Прва светска војна: Италија објавува војна на Австро-Унгарија
1928  Професорот на Лондонскиот универзитет, Александар Флеминг, го пронајде пеницилинот, прв антибиотик, ефикасен лек против многу болести.
1940  Јосиф Бродски, руски поет, добитник на Нобеловата награда за литература.
1954  Во Скопје, на сцената на скопската опера е изведена првата македонска национална опера „Гоце“, од македонскиот композитор Кирил Македонски.
1961  Кипар станува член на Советот на Европа
1994  Во стампедо на муслиманските аџии во Мека, во Саудиска Арабија загинаа 270 лица.
1996  Во Штип е поставен камен-темелникот на црквата „Свети Кирил и Методиј“.
2000  Израел ја прекинува дваесетидвегодишната окупација на Јужен Либан
2002  Русија и САД го потпишуваат Московскиот договор познат како СОРТ


Родени

1734  Жан Пол Мара — познат француски револуционер, еден од водачите на француската буржоаска револуција.
1803  Шарл Лисјен Бонапарт — француски кнез и истакнат орнитолог.
1905  Михаил Шолохов — еден од најголемите руски прозаисти.
1956  Лилјана Поповска — македонска политичарка.
1981  Виктор Рубан — украински олимписки медалист во стрелаштво.
1988  Тони Галопен — француски велосипедист.


Починале

1543  Никола Коперник — полски астроном, прочуен како застапник на хелиоцентричниот систем.


25 мај[уреди]

Настани

1810  Во Рио де ла Плата (сегашна Аргентина) започна бунт против шпанскиот колонијален режим и власта ја презеде привремена влада. Овој ден се прославува како Ден на независноста на Аргентина, иако таа формално е прогласена во јули 1816 година.
1850  Во лондонската зоолошка градина пристигна Обајш, првиот нилски коњ кој бил донесен во Европа.
1895  Британскиот писател Оскар Вајлд е осуден на две години затвор поради хомосексуалност.
1911  Претседателот на Мексико, Порфирио Дејас поднесе оставка на функцијата по победата на револуционерните сили над владините трупи во граѓанската војна во државата.
1946  Парламентот на Трансјорданија го прогласува емирот Абдула I за крал.
1958  Во Гостивар почна со редовно производство фабриката за производство на огноотпорни материјали „Силика“.
1963  Во Адис Абеба заврши Самитот на африканските држави, на кој учесниците потпишаа Договор за создавање Организација на африканско единство.
1979  Се случи најтешката несреќа во историјата на американското воздухопловство. Веднаш при летнувањето од чикашкиот аеродром се урна авионот „ДЦ-10“ на „Американ ерлајн“, при што загинаа 272 патници и членови на екипажот.
1985  Во Бангладеш, од тропски циклон загинуваат околу 100.000 жители
1985  Српската академија на науките и уметностите одлучува да создаде меморандум за политичката, економската, и културната положба на српскиот народ во СФРЈ.
1997  Кинотеката на Македонија е примена за рамноправен член на Меѓународната асоцијација на филмските архиви.
2002  Авионаска несреќа на кинески авион во Тајван. Загинуваат 225 патници.
2002  Никола Груевски станува претседател на ВМРО-ДПМНЕ.
2013  Тимот на Баерн Минхен ја освои лигата на шампионите.


Родени

1802  Јохан Фридрих фон Брант — германски зоолог.
1803  Ралф Валдо Емерсон — американски предавач, есеист и поет.
1848  Хелмут фон Молтке — германски военачалник.
1875  Петар Дрвингов — полковник во бугарската армија и историчар.
1887  Свети Пио — капуцински католички свештеник од Италија.
1902  Стале Попов — македонски писател.
1948  Булент Аринч — турски политичар.
1952  Петар Стојанов — претседател на Бугарија.
1963  Рисима Рисимкин — македонска балерина и кореограф.
1964  Тахир Синани — поранешен член на ОНА.
1967  Фехим Хусковиќ — македонски академски сликар.
1976  Сандра Насиќ — германска пејачка, вокалистка на групата Guano Apes.
1987  Ијан Станард — британски велосипедист.


Починале

1085  Грегориј VII — римски папа.
1261  Александар IV — римски папа.
1926  Симон Петљура — украински политички деец.
1944  Манчу Матак — македонски комунистички деец и народен херој.
2001  Алберто Кордакубански фотограф, познат по неговата фотографија Guerrillero Heroico („Херојскиот герилец“) на марксистичкиот револуционер Че Гевара.


26 мај[уреди]

Настани

1882  Германскиот бактериолог Роберт Кох (1843-1910) на собирот на берлинските лекари соопшти дека го открил бацилот што ја предизвикува туберкулозата и оти пронашол лек за оваа болест - тубекулин. Кох го откри и причинителот на колерата од која во минатите столетија умираа десетици илјади луѓе во светот. За овој труд во 1905 година ја доби Нобеловата награда за медицина.
1972  Во Москва е потпишан договор меѓу САД и Советскиот Сојуз за ограничување на стратегиското нуклеарно вооружување.
1994  Весникот на албански јазикФлака е влазеримит“ почна да излегува како дневен весник.


Родени

1478  Папа Климент VII — римски папа.
1566  Мехмед III — отомански султан.
1799  Александар Пушкин — руски поет и писател († 1837.).
1907  Џон Вејн — американски глумец.
1939  Витали Галков — руски кану-спринтер.
1964  Лени Кравиц — американски музичар.
1967  Кевин Мур — клавијатурист на групата Dream Theater.
1971  Мет Стоун — американски продуцент.
1984  Микел Ниеве — шпански велосипедист.


Починале

735  Пречесен Беда — англиски светец и историчар, наречен „Татко на англиската историја“.
1421  Мехмед I — отомански султан.
1512  Бајазит II — отомански султан (р. 1447.).
1917  Борис Дрангов — бугарски офицер.


27 мај[уреди]

Настани

1703  Рускиот цар Петар Велики, на утоката на реката Нева, во Балтикот, основа град, кој според него е наречен Санкт Петербург (до 1914 г.), Петроград (до 1924 г.), Ленинград (до 1992 г.), а потоа повторно Санкт Петербург. Од 1712 до 1918 г. градот бил престолнина на Царска Русија.
1957  Пуштен е во погон првиот агрегат на ХЕЦ „Вруток“.
1996  Република Македонија и Обединетите Арапски Емирати воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасадори.


Родени

1878  Изадора Данкан — позната северноамериканска балерина, сопруга на рускиот поет Сергеј Есенин.
1894  Луј Фердинан Селин — истакнат француски писател.
1907  Рејчел Карсон — американски зоолог и биолог.
1912  Кирил Миљовски — македонски револуционер, академик, општественик и прв ректор на Универзитетот во Скопје.
1947  Душан Николовски — македонски рударски инженер.
1974  Емруш Сума — поранешен член на ОНА.
1973  Никола Маџиров — македонски поет, есеист и преведувач.
1982  Кевин де Верт — белгиски велосипедист.


Починале

1508  Лудовико Сфорца — милански војвода.
1840  Николо Паганинииталијански композитор и виолинист.
1964  Џавахарлал Нехрудржавник, симбол на новата Индија.


28 мај[уреди]

Настани

1882  Германскиот бактериолог Роберт Кох (1843-1910) на собирот на берлинските лекари соопшти дека го открил бацилот што ја предизвикува туберкулозата и оти пронашол лек за оваа болест - тубекулин. Кох го откри и причинителот на колерата од која во минатите столетија умираа десетици илјади луѓе во светот. За овој труд во 1905 година ја доби Нобеловата награда за медицина.
1972  Во Москва е потпишан договор меѓу САД и Советскиот Сојуз за ограничување на стратегиското нуклеарно вооружување.
1994  Весникот на албански јазикФлака е влазеримит“ почна да излегува како дневен весник.


Родени

1524  Селим II — отомански султан.
1822  Дедо Иљо Малешевски — прочуен македонски ајдутски војвода — во втората половина на XIX век, кој учествуваше во битките против Турците.
1888  Џим Торп — американски спортист.
1889  Рихард Рети — чехословачки шаховски велемајстор.
1893  Мина Виткојц — германски поет.
1903  Маргарит Моно — француски текстописец и композитор.
1925  Булент Еџевит — премиер на Турција.
1972  Филип Петровски — македонски политички активист и библиотекар.
1990  Роан Денис — австралиски велосипедист


Починале

1598  Валаам — охридски архиепископ.
1787  Леополд Моцарт — прочуен австриски класицистички композитор.
1805  Лујџи Бокерини — италијански композитор и виолончелист.
1937  Алфред Адлер — австриски лекар.
1990  Вилхелм Вагенфелд — германски индустриски дизајнер.
1995  Исак Сион — учесник во НОБ.


29 мај[уреди]

Настани

1453  Турскиот султан Мехмед II успева по скоро двомесечна опсада да го освои Константинопол, по што градот претрпел уште едно пљачкосување и разурнување.
1953  Сер Едмунд Хилари и шерпасот Тенсинг Норкај први во историјата на човештвото се искачија на највисокиот врв на земјата, „покривот на светот“ Монт Еверест, висок 8.848 метри.
1996  Република Македонија во Хелсинки и формално пристапи кон Завршниот документ на Конференцијата за европска безбедност и соработка.
1996  Во Будимпешта, Република Македонија е примена за рамноправна членка на Европската конференција за транспорт - ЦЕМТ.


Родени

1439  Папа Пиј III — римски папа.
1917  Џон Кенедипретседател на САД.
1923  Олга Спиридоновиќ — една од најпознатите театарски и филмски актерки во поранешна Југославија.
1927  Димитрие Османли — македонски дипломиран филмски и театарски режисер.
1934  Есад Бајрам — македонски поет.
1940  Таихо Коки — јапонски сумо борач.
1965  Саша Митрев — македонски професор.
1970  Роберто ди Матео — италјански фудбалер и сегашен менаџер.
1971  Зоран Витанов — македонски политичар и економист.
1971  Габриела Конеска Трајковска — вицепремиер на Македонија.
1977  Масимо Амброзини — италијански фудбалер.
1980  Антон Рјаков — узбекистански кану-спринтер.
1981  Андреј Аршавин — руски фудбалер.
1990  Тибо Пино — француски велосипедист.


Починале

1453  Константин XI Палеолог — последниот римски (византиски) император. Легендата вели дека кога османлиите влегле во Константинопол, еден ангел го спасил императорот и го сместил во пештера под Златната порта, каде тој ќе чека да биде вратен во живот кога Константинопол повторно ќе стане христијански град.
1982  Роми Шнајдер — австриска филмска актерка.


30 мај[уреди]

Настани

1498  Кристофер Колумбо, шпански морепловец со Италијанско потекло со шест бродови исплови од шпанското пристаниште Санлукар на третото патување во новиот свет, за време на кое ги откри Тринидад и брегот на Јужна Америка.
1973  Западна Германија и Чехословачка постигнаа Договор за нормализација на односите, ставајќи крај на 32-годишните несогласувања меѓу двете земји.
1981  Во Бангладеш во обидот за државен удар, убиен е претседателот Ајаур Рахман.
1998  Во земјотресот, што ја зафати северната авганистанска покраина Тахар, загинаа најмалку три илјади лица.


Родени

1220  Александар Невски — голем кнез на Новгород и Владимир и руски светец.
1845  Амадеј Iкрал на Шпанија.
1876  Владимир Назор — хрватски писател.
1896  Хауард Хокс — американски филмски режисер.
1922  Александар Матковски — прв доктор на историски науки од Македонија и прв историчар ориенталист.
1928  Густав Леонхарт — холандски клавијатурист и диригент, истакнат деец во областа на автентичната музичка изведба
1932  Хозе Мело — филипински правник.
1934  Алексеј Леонов — советски космонаут.
1936  Димитар Димитров — македонски поет.
1937  Љубиша Георгиевски — македонски политичар и филмски режисер.
1949  Симјон Симев — македонски поет.
1950  Саво Костадиновски — македонски поет.
1950  Бертранд Делано — градоначалник на Париз.
1951  Здравко Чолиќ — босанско-српски поп-пејач.
1964  Венко Андоновски — македонски писател.
1973  Лариса Косорукова — израелска кану-спринтерка.
1974  Николина Кујача — македонска актерка.
1981  Девендра Банхарт — фолк-рок кантавтор и музичар.


Починале

1431  Јованка Орлеанка — француска национална хероина од Стогодишната војна (1337 - 1453.).
1574  Шарл IXкрал на Франција.
1594  Балинт Балаши — ренесансен лирски поет, основач на модерната унгарска лирика.
1640  Петар Паул Рубенс — фламански сликар.
1744  Александар Поуп — англиски поет.
1778  Франсоа Волтер — француски писател, историчар и филозоф.
1905  Боривоје Јовановиќ-Брана — војвода на Српскиот комитет на четничката акција.
1918  Георгиј Валентинович Плеханов — руски филозоф, политичар, историчар, критичар, естетичар и социолог.


31 мај[уреди]

Настани

1942  Чехословачките патриоти го убија водачот на Гестапо, Рајнхард Хајдрих, еден од најсуровите нацистички злосторници, организатор на најмасовните масакри врз Полјаците, Евреите и Русите. Во знак на одмазда, нацистите го уништија селото Лидице и ги убија нивните жители.
1961  Јужна Африка се прогласи за република, за претседател на ЈАР е избран Чарлс Робертс Сварт, а државата го напушти Британскиот комонвелт.
1962  Во Израел е извршена смртна казна со бесење врз нацистичкиот злосторник Адолф Ајхман, еден од главните извршители на Хитлеровото „конечно решение“ на еврејското прашање во Европа. Во судскиот процес е утврдено дека Ајхман е виновен за смртта на шест милиони луѓе.
1991  Во Лисабон е потпишан мировен Договор за Ангола, според кој, по околу 16 години заврши граѓанската војна во таа африканска земја.


Родени

1656  Марен Марефранцуски композитор за виола да гамба
1986  Роберт Гесинк — холандски велосипедист.


Починале

1594  Јакопо Робусти Тинторетоиталијански маниристички сликар.
1809  Франц Јозеф Хајдн — австриски класицистички композитор.
1962  Адолф Ајхман — нацистички функционер, обесен по судскиот процес во кој е утврдено дека е виновен за смртта на шест милиони луѓе.

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е сабота, 20 декември 2014; часот е 14:20 (UTC)

Шаблон:Април 2014 Извор

1 април[уреди]

Настани

Споменик на Јустинијан I на плоштадот „Македонија“ во Скопје.
Мануел Валс во 2012 г.
527  Византискиот цар Јустин I го именувал својот внук Јустинијан I за совладетел и наследник на престолот.
1826  Семјуел Мори го патентирал моторот со внатрешно согорување.
1951  Формиран е Архивот на Македонија — Ден на архивистите на Македонија.
1976  Стив Џобс и Стив Возњак ја го основаат претпријатието „Епл“ (Apple).
2001  Холандија станала првата земја во светот што го озаконила истополови бракови.
2001  Поранешниот претседател на Сојузна Република Југославија Слободан Милошевиќ се предал на специјалната полиција за да одговара за обвиненијата за воени злосторства пред меѓународниот трибунал во Хаг.
2002  Холандија станала првата земја што ја легализирала евтаназијата.
2014  Мануел Валс е назначен за премиер на Франција.


Родени

Милан Кундера во 1980 г.
Брија-Саварен
Ајмар Зубелдија на Тур де Франс 2013
1578  Вилијам Харви — англиски доктор, познат по опишување на крвотокот
1755  Жан Антелм Брија-Саваренфранцуски гастроном и писател.
1815  Ото фон Бизмарк — прв канцелар на обединета Германија во 1871 година.
1868  Едмонд Ростан — француски неороматичарски поет и драмски писател.
1873  Сергеј Василевич Рахманинов — руски композитор, пијанист и диригент.
1908  Абрахам Маслов — американски психолог
1924  Миодраг Петровиќ - Чкаља — српски актер и комичар.
1929  Милан Кундера — чешки писател.
1932  Деби Рејнолдс — американска актерка.
1938  Али Мекгроу — американска актерка.
1940  Вангари Матај — еколог.
1941  Семјуел Дилејни — американски писател на научна фантастика.
1953  Бери Соненфелд — американски режисер.
1977  Ајмар Зубелдија — шпански велосипедист.


Починале

1917  Скот Џоплин — истакнат американски композитор, наречен „Крал на регтајмот


2 април[уреди]

Настани

Опсада на Константинопол — слика од 1499 г.
1453  Во понеделник (втор ден на Велигден) на 2 мај Мехмед II Освојувачот ја започнува опсадата на Константинопол. Градот ќе падне во рацете на османлиите на 29 мај истата година.
1792  Озаконет е доларот како парична единица во САД.
1975  Завршена е кулата „CN Tower“ во Торонто, Канада која во тоа време била највисоката градба на светот со 533,33 метри.
1982  Аргентина извршила инвазија на Фолкландските Острови што го означил почетокот на Фолкландската војна помеѓу Обединетото Кралство и Аргентина. Војната завршила по два и пол месеци, на 14. јуни истата година со пораз на Аргентина и повлекување од островите.


Родени

Карло Велики од Албрехт Дирер (1512)
Ѓорѓи Здравев
742  Карло Велики — франкиски крал и император.
1527  Абрахам Ортелиус — белгиски картограф и географ.
1725  Џакомо Казанова — италијански авантурист, писател и најпознат заводник во историјата.
1805  Ханс Кристијан Андерсен — дански баснописец.
1827  Вилијам Холман Хант — англиски предрафаелитски сликар.
1840  Емил Зола — француски писател, творец и најизразит претставник на натуралистичкиот правец во книжевноста.
1841  Клеман Адер — француски инженер и пронаоѓач.
1882  Јани Воденичаров — македонски револуционер.
1941  Ѓорѓи Здравев — македонски етнолог и костимограф.
1976  Игор Ѓузелов — македонски фудбалер.
1982  Марко Амелија — италијански фудбалски голман.
1982  Давид Ферер — шпански тенисер.


Починале

Мише Развигоров во 1918 г.
1791  Оноре Габриел Мирабо — француски политичар и државник.
1872  Семјуел Морзе — северноамерикански сликар и пронаоѓач.
1905  Цено Куртев — бугарски подофицер.
1907  Мише Развигоров — македонски револуционер.
2005  Карол Војтила — римокатолички свештеник, кој под името Јован Павле Втори во 1978 година, по 455 години, стана првиот папа кој не потекнува од Италија.
2008  Јозо Т. Бошковски - Јон — македонски поет.


3 април[уреди]

Настани

Македонскиот народен театар во Скопје
Плакат за Маршаловиот план
1043  Едвард Исповедникот е крунисан за крал на Англија.
1789  Прославениот војсководец Џорџ Вашингтон положи заклетва и така стана прв претседател на САД, новата држава на северноамериканскиот континент.
1917  Владимир Илич Ленин се вратил во Русија од прогонство и застанал на чело на Руската револуција од 1917. Пред болшевичките водачи го претставил својот реферат „За задачите на пролетаријатот во сегашната револуција“ познат и како „Априлски тези“.
1945  Во Скопје, со изведувањето на претставата „Платон Кречет“ од советскиот драматург Александар Корнејчук, во режија на Димитар Ќостаров, а во превод на Блаже Конески, почна континуирано да работи Македонскиот народен театар.
1948  Претседателот на САД Хари Труман го потпишал Маршаловиот план со кој ја овластил помошта на САД од 5 милијарди долари за обновата на 16 европски земји по Втората светска војна.
1973  Во Њујорк, САД е воспоставен првиот телефонски повик од мобилен телефон.
1986  IBM го претставил новиот производ PC Convertible, првиот преносен сметач со димензии слични на денешните.
2008  И покрај решеноста на останатите 25 членки, Грција го спречи приклучувањето на Македонија кон НАТО, оправдувајќи го овој потег со потребата за подобрување на соседските односи со решавање на спорот со името на Македонија.


Родени

Ана де Божу на Муленскиот триприх (1489-99)
Еди Марфи во 2010 г.
1461  Ана де Божу — француска принцеза, ќерка на Луј XI.
1922  Дорис Деј — американска актерка.
1924  Марлон Брандо — американски актер († 2004.).
1930  Хелмут Кол — поранешен канцелар на Германија.
1932  Јован Ивањин — македонски поет и романсиер.
1943  Зоран Ковачевски — македонски прозаист.
1958  Алек Болдвин — американски актер.
1961  Еди Марфи, американски актер и комичар.
1984  Макси Лопез — аргентински фудбалер.
1985  Леона Луис — британска поп пејачка.


Починале

Портрет на Џејмс Кларк Рос од 1834 г.
Јоханес Брамс
1171  Филип од Наблус — седмиот Голем мајстор на витешкиот ред Темплари.
1287  Хонориј IV — римски папа.
1862  Џејмс Кларк Рос — британски поморски истражувач.
1882  Џеси Џејмс — американски разбојник (р. 1847).
1897  Јоханес Брамс — германски композитор, пијанист и диригент.
1990  Сара Вон — американска џез пејачка (р. 1924).
1897  Греам Грин — англиски писател (р. 1904).


4 април[уреди]

Настани

Лого на Мајкрософт во употреба до 1987 г.
Некогашниот Светски трговски центар
1905  Во Индија земјотрес во близина на Кангра однел најмалку 20.000 животи.
1945  Втората светска војна заврши на територијата на Унгарија, од каде што Црвената армија ги протера германските војски.
1945  Во Скопје излезе првиот број на весникот „Флака е влазеримит“ („Пламен на братството“), прво гласило на албански јазик во Македонија.
1949  Во Вашингтон, министрите за надворешни работи на САД и на 11 западноевропски држави го потпишаа Северноатлантскиот пакт (НАТО), со кој е создадена силна воено-политичка формација на западните сојузници.
1968  Борецот за правата на американците со африканско потекло, Мартин Лутер Кинг е убиен во Мемфис, САД.
1969  Во Хјустон, САД е извршена првата операција за вградување на вештачко срце во човековиот организам. Пациентот умрел по четири дена.
1973  Во Њујорк, САД официјално e отворен Светскиот трговски центар, целосно разурнат во терористичките напади на Ал-Каеда од 11 септември 2001 г.
1975  Основан „Мајкрософт“ (Microsoft) од Бил Гејтс и Пол Ален.
1994  Марк Андерсен и Џим Кларк го основале „Netscape“.


Родени

Лотреамон
Андреј Тарковски ма снимање
186  Каракала — римски цар (п. 217).
1640  Гаспар Санз — шпански композитор.
1846  Лотреамон — француски поет.
1884  Исороку Јамамото — воен адмирал, јапонски поморски командант (п. 1943).
1927  Томе Момировски — македонски раскажувач.
1932  Антони Перкинс — американски актер (п. 1992).
1932  Андреј Тарковски — руски режисер и сценарист (п. 1986).
1947  Салваторе Шарино — италијански композитор.
1964  Аким Селмани — поранешен член на ОНА.
1976  Емерсон Фереира — бразилски фудбалер.
1979  Хит Леџер — австралиски глумец (п. 2008).


Починале

Мартин Лутер Кинг со претседателот Линдон Џонсон во 1966 г.
1617  Џон Непер — шкотски математичар (р. 1550).
1929  Карл Бенц — германски автоконструктор, пронаоѓач и инженер (р. 1844).
1931  Андре Мишлен — француски индустријалец, производител на автомобилски гуми (р. 1853).
1968  Мартин Лутер Кинг — американски борец за граѓански права и мир (р. 1929).
1988  Славјанка Влахчева — прва современа медицинска сестра во Македонија.


5 април[уреди]

Настани

„Схевенингенска битка, 10 август 1653 г.“ (~1654) од Јан Аврам Берстратен
Мостот „Акаши-Каикио“
1942  Во екот на Втората светска војна Јапонија ја нападнала Шри Ланка.
1654  Со Вестминстерскиот мир завршила Првата англо-холандска војна. Со победата врз Холандија, Англија ја скршила холандската надмоќност на море.
1955  Британскиот премиер Винстон Черчил поднесе оставка на функцијата. Неговото премиерско место го наследи шефот на британската дипломатија Ентони Идн.
1989  Виетнам соопшти дека до 30 септември 1989 година ќе ги повлече сите војници од Камбоџа што означи крај на меѓусебниот десетгодишен конфликт.
1992  Српските сили ја воспоставиле Опсадата на Сараево. Градот останал под опсада до 29 февруари 1996, што е најдолгата опсада во современата воена историја.
1998  Во Јапонија е отворен за сообраќај најдолгиот висечки мост на светот, „Акаши-Каикио“.
1999  Властите во Либија ги предадоа двајцата Либијци осомничени дека во декември 1988 година ја предизвикале експлозијата на американскиот патнички авион „Боинг 747“ над местото Локерби во Шкотска, при што загинаа 270 лица.




Родени

Бјанка Марија Сфорца во 1493-95 г.
Томас Хобс
Спенсер Трејси на филм во 1941 г.
Кирсан Иљумжинов во 2010 г.
1472  Бјанка Марија Сфорцасвета римска царица.
1568  Урбан VIII — римски папа.
1588  Томас Хобс — англиски филозоф, продолжувач и систематизатор на класичниот англиски емпиризам. Познат е по максимата „Човек на човека му е волк“ (п. 1679).
1899  Винсент Фереира Пастиња — мајстор по афро-бразилската боречка вештина капуера.
1900  Спенсер Трејси — американски филмски актер.
1908  Херберт фон Карајан — австриски диригент (п. 1989).
1908  Бети Дејвис — американска актерка.
1947  Благој Истатов — македонски фудбалер.
1947  Глорија Макапагал-Аројо — претседател на Филипините.
1958  Глигор Бишев — македонски банкар.
1962  Кирсан Иљyмжинов — актуелен претседател на ФИДЕ и престедател на руската Република Калмикија.
1980  Мет Бонер — американски професионален кошаркар.
1981  Питер Венинг — холандски велосипедист.
1985  Кристоф Вандевале — белгиски велосипедист.


Починале

Жорж Дантон во 1792 г.
Ален Гинсберг во 1978 г.
1794  Жорж Дантон — француски револуционер, противник на монархијата во Француската буржоаска револуција.
1987  Калипсо Налча — прва жена професионална артистка во Македонија.
1994  Курт Кобејн — американски пејач, текстописец и гитарист, водечки глас на бендот Nirvana.
1997  Ален Гинсберг — американски поет, лауреат на Струшките вечери на поезијата.
2002  Лејн Стејли — американски пејач и текстописец.
2005  Сол Белоу — американски писател, добитник на Нобеловата награда за литература (1976)
2007  Марк Џон — американски гитарист (Kiss и White Tiger)


6 април[уреди]

Настани

885  Во Велиград, Велика Моравија (денешна Чешка), умрел и бил погребан Свети Методиј.
1814  Наполеон абдицирал и подоцна бил протеран на островот Елба, близу Италија.
1896  Во Атина почнале првите современи Олимписки игри кои биле организирани од страна на Французинот Пјер де Кубертен, претседател на Меѓународниот олимписки комитет од 1896 до 1925 година. На игрите кои завршиле на 14 април, учествувале 484 натпреварувачи.
1909  Американскиот поларен истражувач Роберт Едвин Пири (1856 - 1920) прв стигнал на Северниот пол. Пири го испитал и најсеверниот дел на Гренланд („Пириева земја“) и напишал неколку дела за своите патувања, како што се „Најблиску до полот“, „Северниот пол“ и „Тајните на поларните патувања“.
1917  САД во Првата светска војна, по вонредното заседание на Конгресот, ѝ објавиле војна на Германија.
1941  Нацистичка Германија без објава ги нападнала Југославија и Грција. Нападот започнал со бомбардирање на Белград, кој е речиси целосно разорен, а 12.000 луѓе го загубиле животот.
1991  Во Прилеп почнал Првиот конгрес на ВМРО-ДПМНЕ.
1994  Започнал геноцидот во Руанда кој однел над 500.000 животи, откако е соборен авионот кој ги превезувал претседателите на Руанда Џувенал Хабјаримана и на Бурунди Циприен Нтаријамира.


Родени

1483  Рафаело Санти — прочуен италијански ренесансен сликар († 1520)
1826  Гистав Моро — француски симболистички сликар († 1898)
1849  Џон Вилијам Вотерхаус — истакнат англиски сликар-предрафаелит.
1890  Антони Фокер — холандски авиоконструктор († 1939).
1927  Гери Мулиган — американски џез музичар († 1996)
1965  Стефан Петерхансел — француски мотоциклист и автомобилист.
1984  Мадс Кристенсен — дански велосипедист.
1988  Гаетан Биле — белгиски велосипедист.


Починале

885  Свети Методиј — заедно со брат му Кирил основоположник на сесловенската писменост (р. ~815)
1199  Ричард Лавовско Срцекрал на Англија и крстоносец (р. 1157)
1520  Рафаело Санти — прочуен италијански ренесансен сликар (р. 1483)
1528  Албрехт Дирер — германски сликар и гравер (р. 1471)
1732  Франц Лудвиг Фалечко-Нојбуршкигермански епископ (р. 1664)
1887  Иван Крамскојруски сликар.
1971  Игор Стравински — руски композитор (р. 1882)
1992  Исак Асимов — американски писател на научна фантастика од руско потекло (р. 1920)
2000  Хабиб Бургиба — основачот на современ Тунис (р. 1903)
2005  Рение IIIкнез на Монако (р. 1923)


7 април[уреди]

Настани

529  Во Константинопол бил издаден првиот нацрт на Јустинијановиот законик — кодификација на царските закони од II век до тогаш.
1348  Во Прага е основан Карловиот универзитет, прв во централниот дел на Европа.
1795  Франција го усвоила метарот како основна мерка за должина.
1906  Вулканот Везув избувнал и го уништил градот Неапол во Италија.
1939  Втора светска војна: Фашистичка Италија започнала инвазија врз Албанија.
1945  Втора светска војна: Американските авиони го потопија најголемиот јапонски воен брод „Јамато“.
1947  Умре американскиот автомобилски магнат Хенри Форд. Првите „бензински кочии“ ги конструирал во 1896 година, а од 1899 го започнал производството на автомобили.
1948  Во рамки на Обединетите Нации, основана е Светската здравствена организација.
1953  Даг Хамаршелд, шведски дипломат, е избран за генерален секретар на Обединетите нации.
1963  Усвоен е новиот устав на Југославија, со кој таа се преименува во Социјалистичка Федеративна Република Југославија (СФРЈ), а Јосип Броз Тито е прогласен за доживотен претседател.
2012  Џојс Банда станува првата жена-претседател на Малави.



Родени

1804  Саломон Милер — германски природонаучник.
1915  Били Холидеј — американска џез пејачка.
1920  Рави Шанкариндиски класичен музичар.
1939  Френсис Форд Копола — американски режисер.
1944  Герхард Шредер — германски канцелар.
1964  Расел Кроу — новозеландски актер.
1985  Џек Бауер — новозеландски велосипедист.
1987  Патрик Греч — германски велосипедист.
1990  Џорџ Бенет — новозеландски велосипедист.


Починале

1498  Шарл VIIIФранцуски крал од династијата Валоа.
1614  Ел Греко — шпански сликар со грчко потекло.
1789  Абдул Хамид Iсултан на Отоманската империја.
1947  Хенри Форд — американски претприемач, основач на претпријатието „Форд“.
1985  Карл Шмит — влијателен германски политички теоретичар.
1953  Димитар Влахов — македонски револуционер, политичар и публицист.
1968  Џими Кларк — шкотски автомобилист.


8 април[уреди]

Настани

1513  Шпанскиот истражувач Хуан Понсе де Леон ја открил Флорида и ја прогласил за Шпански посед. Во 1819. Шпанија ја продала Флорида на САД за 5 милиони УСД и ветување дека ќе се откажат од претензии кон Тексас.
1820  Милоска Венера е откриена на островот Милос во Грција и станала првостепена атракција кога била изложена во Лувр во Франција, иако некои не ја делеле воодушевеноста, на пример Пјер Огист Реноар рекол дека „потсетува на голем џандар“.
1904  Франција и Обединетото Кралство потпишале „Срдечен сојуз“, предвесник на Антантата која била воен сојуз во текот на Првата светска војна и Втората светска војна, и крај на долговековните војни помеѓу двете земји.
1971  Во Лондон почна Првиот конгрес на Ромите кој траеше до 11 април. По тој повод Организацијата на обединетите нации го прогласи 8 април за Светски ден на Ромите.
1993  Со акламација во Генералното собрание на ОН, Република Македонија е примена како 181 рамноправна членка на Организацијата на обединетите нации под името „Поранешна Југословенска Република Македонија“.
1995  Република Македонија и Сојузна Република Југославија воспоставија дипломатски односи.


Родени

1784  Дионисио Агуадо — шпански класичен гитарист и композитор од времето на романтизмот († 1849).
1870  Анастас Лозанчев — македонски револуционер († 1945).
1909  Круме Кепески — македонски педагог, лингвист, преведувач, собирач на македонски народни умотворби, граматичар, автор на првата македонска граматика († 1988).
1911  Емил Чоран — романски философ и есеист († 1995).
1938  Кофи Анан — седми генерален секретар на ООН, добитник на Нобеловата награда за мир во 2001.
1988  Рикардо Цојдл — австриски велосипедист.


Починале

1848  Гаетано Доницетииталијански оперски композитор, романтичар, творец на музика, полна со драмска динамика.
1973  Пабло Пикасо — шпанско-француски сликар, еден од најголемите светски уметници.
2013  Маргарет Тачер — прва жена премиер на Велика Британија, наречена „Железната леди“.


9 април[уреди]

Настани

1387  Османлискиот султан Мурат I го освоил Солун.
1682  Роберт Кавалие де Ла Сал го открил устието на реката Мисисипи, го прогласил за француска територија, и го нарекол по својот крал — Луизијана.
1865  Воениот водач на Конфедерацијата генерал Роберт Ли се предал заедно со своите војски на силите на Унијата (САД) со што завршила Граѓанската војна во САД.
1867  Сенатот на САД со еден глас мнозинство го ратификувал договорот за купување на Алјаска од Царска Русија за 7.200.000 УСД, или околу 4,75 центи за хектар.
1873  Од Солун во Велес пристигна првиот воз. Поради тоа, 9 април е прогласен за Ден на македонските железничари.
1909  Турски офицери на импровизираното игралиште на полјанката зад некогашната Учителска школа во населбата Ислахане (Идадија) во Скопје го одиграа првиот натпревар меѓу себе. Овој датум е прогласен за Ден на македонскиот фудбал.
1967  Првиот лет на Боинг 737.
2003  Багдад и Ирак биле освоени од коалиционите сили предводени од САД.


Родени

1336  Тамерлан — еден од најголемите освојувачи во историјата на човештвото.
1821  Шарл Бодлер — еден од најголемите француски писатели во XIX век.
1865  Ерих Лудендорф — германски офицер.
1933  Тихо Најдовски — македонски поет.
1954  Виолета Ачкоска — македонски историчар.
1959  Љупчо Димовски — министер за земјоделство, шумарство и водостопанство на Република Македонија.
1959  Киро Стојанов — римокатолички бискуп на Скопската бискупија.
1962  Мирсад Јонуз — македонски фудбалски тренер.
1979  Бујар Османи — министер за здравство на Република Македонија.
1985  Антонио Ночерино — италијански фудбалер.
1986  Николас Мес — белгиски велосипедист.
1986  Ивана Младеновска — македонска сликарка.
1990  Кристен Стјуарт — американска актерка.


Починале

915  Константин — римски папа.
1024  Бенедикт VIII — римски папа.
1483  Едвард IVкрал на Англија.
1492  Лоренцо де Медичи — владетел на Фиренца.
1626  Франсис Бекон — англиски филозоф и државник.
1942  Орде Чопела — македонски народен херој.
1951  Вилхелм Бјеркнес — норвешки метеоролог.
1959  Френк Лојд Рајт — американски архитект.
1962  Харолд Ламб, американски историчар.
1983  Александар Доброхотов — руски педагог и кореограф на Балетот при Македонскиот народен театар во Скопје.
1997  Стево Теодосиевски — македонски естраден уметник.


10 април[уреди]

Настани

1915  Патувајќи од Мелник за Неврокоп, во близина на Рожденскиот манастир, Јане Сандански бил убиен од врховистичките наемници.
1948  Започна изградбата на Хидроцентралите Маврово.
1953  Шведскиот дипломат Даг Хамаршелд, е избран за втор по ред генерален секретар на Организација на обединетите нации. Роден е во 1905 година, а загина во авионска несреќа во Катанга, во 1961 година.


Родени

1847  Џозеф Пулицер — истакнат американски новинар.
1886  Џони Хајес — американски атлетичар.
1869  Георги Баласчев — бугарски историчар.
1916  Борис Лозановски — македонски поет и романописец.
1934  Михо Атанасовски — македонски поет.
1946  Шефкет Муслиу — поранешен член на ОНА.
1948  Јован Јосифовски — македонски правник.
1952  Стивен Сигал — американски глумец и продуцент
1960  Силјан Аврамовски — министер за внатрешни работи на Македонија.
1973  Роберто Карлос де Силва, бразилски фудбалер
1974  Гоце Седловски — македонски фудбалер.
1984  Менди Мур — американска пејачка и глумица


Починале

1585  Грегориј XIII — римски папа.
1813  Жозеф Луј Лагранж — италијански математичар.
1904  Изабела II — кралица на Шпанија.
1915  Јане Сандански — истакнат македонски револуционер, војвода и еден од раководителите на ТМОРО и доследен следбеник на Гоцевите идеи.
1964  Лазар Личеноски — познат македонски сликар.
2010  Лех Качињскипретседател на Полска.


11 април[уреди]

Настани

1713  Потпишан е Утрешкиот мировен договор како финале на тринаесетгодишната Војна за шпанското наследство помеѓу речиси сите поголеми Европски сили од XVIII век.
1919  На Мировната конференција во Париз е формирана Меѓународната организација на трудот.
1921  Првиот спортски радиопренос. Се пренесувал боксерски меч помеѓу Џони Реј и Џони Данди во САД.
1945  Втора светска војна: Американските војници го ослободија нацистичкиот концентрационен логор Бухенвалд.
1964  Фриц Фрелинг и Дејвид Депати ја лансирале серијата цртани филмови со Пинк Пантер и истата година освоиле Оскар за кус анимиран филм.
1991  Советот за безбедност на ОН го објави формалниот крај на Заливската војна, прифаќајќи го ветувањето од страна на властите во Ирак дека ќе платат за штетите од војната и ќе го уништат оружјето за масовно уништување.
1992  Регистриран е Македонскиот олимписки комитет (МОК), формиран на 20 март истата година. За прв претседател е избран д-р Васил Тупурковски.
1995  Во Скопје е формирано Здружението за примена на македонскиот литературен јазик во службената и јавната комуникација.


Родени

147  Септимиј Север — римски цар.
1755  Џејмс Паркинсон — англиски лекар, ја открил болеста на нервниот систем наречена по него († 1824).
1905  Атила Јожеф — унгарски поет.
1911  Кирил Николов — македонски новинар.
1933  Ѓоре Напески — македонски поет и раскажувач.
1942  Иванчо Митревски - Мајсторот — македонски писател за деца.
1960  Саиф ал Адел — член на Ал-Каеда.
1980  Пшемислав Њемјец — полски велосипедист.
1981  Алесандра Амбросио — бразилски модел.
1982  Ангел Дарк — словачка порно ѕвезда.
1984  Себастјен Тиржо — француски велосипедист.
1985  Вил Кларк — австралиски велосипедист.
1987  Џос Стоун — англиска пејачка.


Починале

678  Дониј — римски папа.
1514  Донато Брамантеиталијанскиот архитект.
1854  Карл фон Базедов — познат германски лекар и научник.
1943  Лазо Трповски — македонски комунист.
1977  Жак Превер — француски поет.
1985  Енвер Хоџа — албански комунистички државник.
2007  Курт Вонегат — американски писател (р. 1922).


12 април[уреди]

Настани

467  Антемиј станал римски цар.
1204  Крстоносците го освоиле и опустошиле Константинопол.
1557  Бил основан градот Куенка во денешен Еквадор.
1606  Создадено официјално знамето на Обединетото Кралство.
1633  Започнува процесот на инквизиција против Галилео Галилеј.
1861  Започнала Американската граѓанска војна со нападот на силите на Конфедерацијата на Форт Сумтер во Јужна Каролина.
1877  Обединетото Кралство ја припоило Јужна Африка.
1903  Меѓу железничката станица во Истборн и градчето Мидс, во англиската грофовија Сасекс, воведена е првата редовна автобуска линија во светот.
1917  Прва светска војна: Канада победила во битката кај Вими против Германија.
1935  Прв лет на Бристолската авиокомпанија.
1945  Дотогашниот потпретседател Хари Труман станал претседател на САД, откако претседателот Франклин Рузвелт починал додека бил на функција.
1961  СССР го лансирале во орбита околу Земјата вселенскиот брод „Восток 1“ во кој се наоѓал првиот човек во вселената: 27-годишниот космонаут Јуриј Алексеевич Гагарин.
1966  Американските авиони првпат ја бомбардираа територијата на ДР Виетнам, со што почна ескалацијата на војната во Индокина.
1981  Првиот лет на првото повеќекратно-употребливо и пилотирано вселенско летало „Колумбија“ на НАСА.
1992  Отворен е забавниот парк „Дизниленд Париз“ — прв во Европа.


Родени

570  Мухамедпророк и верски водач, основач на исламот.
1484  Антонио да Сангало Помладиот — важен италијански архитект од времето на Ренесансата.
1577  Кристијан IV — дански крал.
1748  Антоан Лоран де Жисје — француски ботаничар, класификатор на цветните растенија.
1823  Александар Островски — руски драматург.
1839  Николај Пржевалски — руски истражувач.
1851  Едвард Волтер Маундер — англиски астроном .
1852  Фердинанд фон Линдеман — германски математичар.
1866  Викторија Прускапруска принцеза
1851  Едвард Волтер Маундер — англиски астроном .
1871  Јоанис Метаксас — грчки фашист и диктатор.
1921  Сократ Маркилов — македонски борец.
1961  Лиза Џерард — австралиска пејачка.
1971  Шенон Доерти — американска актерка.
1986  Блерим Џемаили — швајцарски фудбалер со македонско потекло.


Починале

1555  Хуана I Кастилјска — кралица на Кастилја и Леон.
1817  Шарл Месје — славен француски астроном, автор на Месјеовиот каталог.
1945  Франклин Делано Рузвелт — претседател на САД, кој на должноста беше избран четири пати.
1977  Михо Чакеља — македонски архитект.


13 април[уреди]

Настани

1898  Француската академија на науките објави дека Марија Склодовска - Кири, хемичар и физичар од полско потекло откри нов елемент кој го доби името радиум.
1913  Општинскиот театар во Битола ја одржал првата кинопретстава. Прикажана е премиерата на филмот „Градинарот Лаврициус“.
1943  Германците објавиле дека во окупираниот дел на Русија, во Катинската шума, нашле масовни гробници со повеќе од 4.000 поранешни полски воени заробеници кои силите на СССР претходно ги заробиле по нападот на Полска во 1939-1940. Откритието ги нарушило односите меѓу СССР и другите сојузници во Втората светска војна. Русија го признала масакрот дури во 1990.
1913  Во Општинскиот театар во Битола е одржана првата кинопретстава. Прикажана е премиерата на филмот „Градинарот Лаврициус“.
1970  Експлодирал еден од двата резервоари со кислород во вселенското летало Аполо 13 и екипажот бил во смртна опасност сѐ до враќањето на Земјата четири дена подоцна.


Родени

1519  Катерина де Медичирегент на Франција и сопруга на францускиот крал Анри II († 1589).
1743  Томас Џеферсон — претседател на САД.
1883  Александар Василевич Александров — руски и советски композитор.
1885  Ѓерѓ Лукач — унгарски филозоф, естетичар, политичар, еден од најзначајните марксистички философи на 20 век († 1971.).
1901  Жак Лакан — француски психоаналитичар и психијатар († 1981).
1906  Антон Панов — македонски драмски писател († 1968).
1906  Семјуел Бекет — ирски писател и нобеловец († 1989).
1939  Шејмус Хини — ирски поет, нобеловец и добитник на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата († 2013).
1942  Киро Поповски — македонски правник и политичар.
1949  Кристофер Хиченс — англиски новинар и општественик.
1963  Гари Каспаров — руски шахист-велемајстор, светски шаховски шампион (1985. - 2000).
1967  Валентина Божиновска — македонска глумица и политичарка.
1977  Анхел Висиосо — шпански велосипедист.
1978  Силви ван дер Варт — холандска водителка и модел.


Починале

1695  Жан де Лафонтенфранцуски поет и баснописец.
1992  Благоја Попов — македонски политичар и државник.
2012  Ташко Георгиевски — македонски раскажувач, романописец и филмски сценарист


14 април[уреди]

Настани

1865  Во театарот „Форд“ во Вашингтон Џон Вилкс Бут го застрелал претседателот на САД Абрахам Линколн.
1894  Во Њујорк е претставен кинетоскопот на Едисон, апарат за гледање на подвижни слики — претходник на филмот.
1912  Британскиот патнички пароброд „Титаник“ на своето прво патување преку Атлантикот кон Њујорк, удрил во санта мраз во Северниот Атлантик и потонал следното утро при што загинале 1503 луѓе.
1915  Турција извршила инвазија на Ерменија. Политичките обвинувања за тоа дека Турција извршила геноцид врз десетици илјади лица во Ерменија постојат и денес.
1941  Усташите, хрватска екстремно десничарска нацистичка и фашистичка организација, се задолжени за управувањето со Независната Држава Хрватска од Силите на оската по инвазијата врз Југославија од 6 април истата година.
1992  Во гарнизонот во Охрид пристигнал првиот регрут на Армијата на Република Македонија.
1994  Цариниците во Република Македонија за првпат го одбележаа својот празник — Ден на Царинската служба на Република Македонија.
1995  Република Македонија и Големата Социјалистичка Либиска Народна Џамахирија воспоставија дипломатски односи.


Родени

1906  Семјуел Бекет — ирски писател, драматург и поет.
1907  Франсоа Дувалие — хаитски диктатор
1924  Душко Малевски — македонски новинар.
1945  Ричи Блекмор — англиски гитарист.
1954  Брус Стерлинг — американски автор на научна фантастика.
1957  Михаил Плетњовруски пијанист, диригент и композитор.
1958  Бранислав Саркањац — македонски социо-политички филозоф и аналитичар.
1981  Ристе Наумов — македонски фудбалер.


Починале

1759  Георг Фридрих Хендл — истакнат германскио-британски барокен композитор.
1930  Владимир Мајаковски — руски писател
1964  Рејчел Карсон — американска екологичарка
1986  Симон де Бовоар — француска писателка и филозоф, љубовница на Жан Пол Сартр.
1997  Видое Подгорец — македонски писател.
2012  Пјермарио Морозини — италијански фудбалер.


15 април[уреди]

Настани

1912  По сударот во санта мраз нешто пред полноќ предходниот ден, потона прекуатланскиот брод Титаник. 1517 лица го загубија животот.
1923  Инсулинот станува општо достапен за болните од шеќерна болест.
1955  Во државата Илиноис во САД е отворен првиот ресторан „Мекдоналдс“.
1992  Во касарните во Скопје, Битола, Штип и Охрид пристигнаа првите регрути од регуларниот состав на Армијата на Република Македонија.
1994  Потпишан е општиот договор за трговија и царински тарифи ГАТТ.


Родени

1452  Леонардо да Винчи — италијански ренесансен уметник, градител и научник.
1489  Мимар Синан — отомански царски архитект.
1707  Леонард Ојлер — швајцарски математичар и физичар.
1987  Филипкрал на Белгија.
1987  Гатис Смукулис — латвиски велосипедист.


Починале

1446  Филипо Брунелески — прочуен италијански архитект, основоположник на ренесансната архитектура.
1764  Мадам де Помпадур — љубовница на Луј XV.
1765  Михаил Василевич Ломоносов — руски научник, писател, академик и енциклопедист со светски глас.
1865  Абрахам Линколн — шеснаесеттиот претседател на САД.
1980  Ванчо Николески — истакнат македонски писател.
1980  Жан Пол Сартр — француски филозоф и писател.
1992  Александар Матковски — прв доктор на историски науки од Македонија и прв историчар ориенталист.
1997  Иван Пухан — еден од основачите на Правниот факултет во Скопје.
2000  Јонче Христовски — знаменит пејач, композитор и текстописец на народна музика.


16 април[уреди]

Настани

1945  Формирана е првата македонска влада на чело со Лазар Колишевски
1991  Собранието на Социјалистичка Република Македонија го усвои нацрт-амандманот за бришење на атрибутот „Социјалистичка“ пред името на Социјалистичка Република Македонија.
2007  Во Хаг започна судскиот процес против поранешниот македонски министер за внатрешни работи Љубе Бошкоски за наводни воени злостроства во конфликтот во 2001. Покрај Бошкоски обвинет е и Јохан Тарчуловски.
2007  Во Блексбург, Вирџинија, вооружен студент убил 32 колеги и професори од факултетот и ранил уште 20, пред да се самоубие. Еден од најсмртоносните инциденти од овој вид.


Родени

778  Луј I Побожниоткрал на Франција.
1319  Јован II Добриоткрал на Франција.
1646  Жил Ардуен Мансар — француски архитект
1844  Анатол Франс — француски писател
1889  Чарли Чаплин — најголем артист на немиот филм.
1924  Хенри Мансини — познат американски композитор на музика за многу филмови.
1924  Стево Теодосиевски — македонски естраден уметник, музички педагог и хуманист.
1927  Бенедикт XVI — римски папа
1934  Борис Сандански — македонски и бугарски писател.
1950  Раде Силјан — македонски поет.
1977  Џејда Дувенџи — турска филмска и театарска актерка.
1982  Роберт Попов — македонски фудбалер.
1984  Ромен Феји — француски велосипедист.
1987  Џенк Акјол — турски кошаркар.
1988  Александар Жене — француски велосипедист.


Починале

1292  Теобалд Годенголем мајстор на витешкиот ред Темплари
1828  Франциско Хосе де Гоја — шпански сликар и гравер.
1859  Алексис Токвил — француски историчар.
1903  Димитар Мечев — македонски револуционер.
1903  Илија Трчков — македонски револуционер.
1903  Цветко Трајков — македонски револуционер.
1925  Григор Ќуркчиев — генерал во бугарската армија.
1925  Крсте Златарев — генерал во бугарската армија.
1945  Благој Калејчев — македонски револуционер.
1996  Ристо Ѓорѓевски — македонски психолог.


17 април[уреди]

Настани

1492  Изабела I од Кастилја и Кристофер Колумбо склучиле договор за неговото патување до Азија преку Атлантикот.
1941  Кралството Југославија капитулира пред нападот на Силите на Оската во Втората светска војна.
1961  Инвазија во Заливот на Свињите: 1511 кубански бегалци во САД, обучени и финансирани од ЦИА, се истоваруваат во Заливот на Свињите на Куба со цел да го соборат Фидел Кастро.
1970  Тешко оштетениот модул на ракетата „Аполо 13“ безбедно се вратил на Земјата со тричлениот екипаж.
1971  Излегува во продажба првиот соло албум на Пол МекартниMcCartney“.


Родени

1877  Коце Ципушев — македонски револуционер.
1894  Никита Сергеевич Хрушчовсоветски политичар и државник.
1912  Архиепископ Охридски и Македонски г.г. Гаврил — поглавар на Македонската православна црква.
1952  Жељко Ражнатовиќ — лидер на Српската доброволна гарда.
1974  Викторија Бекам — британска пејачка.
1983  Роберт Вагнер — германски велосипедист.


Починале

167  Анцетиј — римски папа.
326  Александар Александриски — патријарх на Александрија.
858  Бенедикт III — римски папа.
1790  Бенџамин Франклин — американски државник, филозоф, физичар, економист и писател.
1898  Дедо Иљо Малешевски — македонски револуционер.
1903  Јордан Поп Јорданов - Орцето — македонски револуционер.
1913  Ахмед Нијази-бег — отомански војник и политичар.
1984  Радка Кушлева — бугарска народна пејачка.
1993  Тургут Озал — осми по ред турски претседател.
2014  Габриел Гарсија Маркес — истакнат колумбиски писател и нобеловец.


18 април[уреди]

Настани

1506  Осветени се темелите на денешната базилика „Св. Петар“ во Рим.
1941  Втора светска војна: Со одбрение на Нацистичка Германија, единиците на Петтата бугарска армија, со Шестата и со Седмата пешадиска дивизија, ја започнаа воената окупација на Македонија.
1942  Втора светска војна: Американското воздухопловство првпат го бомбардира Токио.
1951  Во Париз, Белгија, Западна Германија, Италија, Луксембург, Холандија и Франција потпишаа Договор за создавање Европска заедница за јаглен и челик.
1954  Гамал Абдел Насер стана премиер и воен гувернер на Египет.
1955  Во индонезискиот град Бандунг започна афроазиска конференција на 29 земји, на која се потврдени принципите на деколонизација и создавање на „третиот свет“.
1980  Јужна Родезија под името Зимбабве стана 50-та независна држава во Африка. За прв претседател е избран Канан Банана.
1994  Странските хуманитарни организации соопштија дека етничките масакри на припадниците на племињата Хуту и Тутси, за време на кои се убиени околу милион лица, ја зафатиле целата територија на Руанда.
1996  Република Македонија и Република Руанда воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади.


Родени

1480  Лукреција Борџија — ќерка на Родриго Борџија.
1590  Ахмед I — отомански султан.
1917  Фредерика — кралица на Грција.
1920  Томо Софрониевски — македонски првоборец и политичар.
1939  Али Хаменеи — ирански политичар.
1960  Гао Лудунг — кинески кајакар.
1969  Румјана Желева — бугарски политичар.
1977  Леополд Стоковски — американски диригент.
1981  Филип Јуричиќ — хрватски глумец.
1981  Максим Иглински — италијански велосипедист.
1983  Лукас Себастијан Аедо — аргентински велосипедист.
1987  Антони Ру — француски велосипедист.
1987  Иван Тричковски — македонски фудбалер.


Починале

1898  Гистав Моро — француски симболистички сликар.
1903  Константин Кирков — македонски револуционер.
1949  Леонард Блумфилд — американски лингвист.
1955  Алберт Ајнштајн — физичар, најистакнат теоретичар на новата епоха во физиката.
2010  Абу Ајуб ал Масри — член на Ал-Каеда.


19 април[уреди]

Настани

1587  Англискиот адмирал Френсис Дрејк ја потопува шпанската флота кај Кадиз.
1775  Во Масачусетс, започнува американската војна за независност од Велика Британија.
1839  Со Лондонскиот договор, се формира кралството Белгија, а потврдена е и независноста на големото војводство Луксембург.
1909  Јованка Орлеанка е прогласена за светица.
1943  Втора светска војна: Започнува неуспешно востание против нацистичката окупација во варшавското гето.
1945  Втора светска војна: Американските војници го зазедоа германскиот град Лајпциг.
1956  Склучен е бракот помеѓу американската актерка Грејс Кели и моначкиот кнез Рение III.
1961  Американската инвазија на Заливот на Свињите, во Куба, завршува со неуспех.
1971  СССР ја лансира вселенската станицаСаљут“ во орбитата околу Земјата.
1993  Кралството Холандија ја призна независноста на Република Македонија.
1995  Бомбардирана е федералната зграда на Оклахома Сити (Оклахома, САД). 168 мртви.
1997  Демократската и Либералната партија се обединија формирајќи ја Либерално-демократската партија.
1999  Германското собрание се враќа во Берлин.
2000  Боинг 737 на Air Phillipines се урива на аеродромот во Давао, убивајќи 131 лице.
2005  Јозеф Рацингер е избран за папа Бенедикт XVI.


Родени

1772  Давид Рикардо — англиски економист, еден од највлијателните во историјата
1940  Сиднеј Посеуло — бразилски истражувач
1946  Фарук Нафиз Озак — турски политичар
1947  Мари Пераја — американски пијанист
1951  Ванчо Петрушевски — македонски глумец.
1956  Волен Сидеров — бугарски политичар
1964  Ванчо Ѓорѓиев — македонски историчар
1979  Кејт Хадсон — американска актерка
1986  Кендис Паркер — американска кошаркарка
1987  Марија Шарапова — руска тенисерка
1989  Ху Мингхај — кинески кајакар.


Починале

1588  Паоло Веронезевенецијански маниристички сликар
1768  Џовани Антонио Канал (попознат како Каналето) — венецијански сликар
1824  Џорџ Гордон Бајрон — славен англиски поет од времето на романтизмот.
1882  Чарлс Дарвин — британски научник, творец на теоријата на еволуцијата на живите суштества.
1906  Пјер Кири — француски физичар и хемичар, нобелов лауерат.
1936  Антон Костадинов — македонски револуционер.
1989  Дафне ди Марие — англиска писателка


20 април[уреди]

Настани

1972  Американското вселенско летало „Аполо 16“ се спушти на површината на Месечината.
1991  На 11-от Конгрес на СКМ - Партија за демократска преобразба е формиран Социјалдемократскиот сојуз на Македонија
1999  Во Џеферсон Каунти, Колорадо е извршен масакр во средното училиште Колумбина


Родени

570  Мухамед — пророк и основач на исламот.
1808  Наполеон III — француски император.
1873  Гомбоџаб Цибиков — руски истражувач .
1889  Адолф Хитлер — германски канцелар.
1923  Тито Пуенте — американски музичар.
1929  Гро Харлем Брунтланд — норвешки премиер.
1944  Ирена Савицка — полски лингвист.
1949  Масимо Далема — италијански премиер.
1950  Столе Попов — македонски режисер.
1956  Јадранка Владова — македонска писателка, литературен теоретичар, есеист и преведувач.
1958  Драган Ѓокановиќ — српски политичар.
1966  Дејвид Фило — американски бизнисмен.
1967  Мајк Портној — американски музичар.
1972  Кармен Електра — американска актерка.
1972  Жељко Јоксимовиќ — српски пејач.
1978  Метју Хејман — австралиски велосипедист.
1983  Миранда Кер — австралиска манекенка.


Починале

1314  Климент V — римски папа.
1472  Леон Батиста Алберти — италијански ренесансен архитект.
1775  Вилхелм Шелинг — германски филозоф и последен претставник на германската класична филозофија. Во своето учење го поврзувал Фихтеовиот идеализам со Спинозиниот пантеизам.
1872  Људевит Гајхрватски идеолог и водач на Илирското движење.
1982  Ацо Шопов — истакнат македонски писател и академик.
1995  Милован Ѓилас — југословенски политичар.
2008  Ксенте Богоев — македонски економист.


21 април[уреди]

Настани

753 п.н.е.  Според преданието, Ромул и Рем го основале градот Рим.
1836  Војската на Тексас под водство на Сем Хјустон ги победила мексиканските сили на генералот Антонио Лопез де Санта Ана во решавачката битка на Тексашката револуција.
1944  Жените во Франција добиле право на глас.
1918  Прва светска војна — германскиот воен пилот Манфред фон Рихтхофен познат како Црвениот барон е погоден и убиен во небесна битка над Во на Сома, Франција.
1946  Во Скопје е изведена првата премиера на Куклената секција при Македонскиот народен театар. Тоа беше претставата „Силјан Штркот“, според истоимената народна приказна.
1956  Елвис Присли за прв пат е на прво место на топ-листите.
1967  Неколку дена пред општите избори во Грција, полковникот Јоргос Пападопулос спровел државен преврат со кој воспоставил воен режим во земјата кој траел следните 7 години.
1994  Во населбата Драчево, кај Скопје е предадена во употреба земската сателитска станица за директна телекомуникациона врска меѓу Република Македонија и САД.


Родени

1729  Катерина Велика — руска императорка (по новиот календар 2 мај) († 1796).
1816  Шарлота Бронте — англиска писателка († 1855).
1828  Иполит Адолф Тен — француски историчар.
1923  Цвета Котевска — македонски преведувач.
1926  Елизабета II — кралица на Обединетото Кралство.
1947  Иги Поп — американски рок-пејач.
1954  Маја Оџаклиевска — македонска пејачка.
1963  Шефшет Адеми — македонски судија.
1971  Анвар ал Авлаки — член на Ал-Каеда.
1972  Северина Вучковиќ — хрватска пејачка.
1980  Гао Ји — кинеска кану-спринтерка.


Починале

1073  Александар II — римски папа.
1509  Хенри VIIкрал на Англија.
1825  Јохан Фридрих Пфаф — германски математичар, професор на Карл Фридрих Гаус.
1910  Марк Твен — американски писател, еден од најголемите хумористи на своето време.
1915  Спиридон Михајлов — полковник во бугарската армија.
1980  Александар Опарин — руски биохемичар.
1991  Дургут Едиповски — македонски висок функционер.
2010  Хуан Антонио Самаранч — поранешен претседател на Меѓународниот олимписки комитет.


22 април[уреди]

Настани

1500  Португалскиот морепловец Педро Кабрал стигнал до Бразил и го прогласил за Португалски посед. Ова се празнува како Ден на откривањето на Бразил.
1920  Стапија во штрајк поштарите во Македонија — Ден на поштарско-телеграфските работници на Македонија.
1964  Тангањика и Занзибар се обединиле во заедничка држава — Танзанија.
1970  Почнал да се празнува Денот на планетата земја.
2007  Ѓорѓи Трендафилов е избран за претседател на ВМРО-Народна партија


Родени

1451  Изабела I — кралица на Кастилја и Леон (п. 1504).
1610  Александар VIII — римски папа.
1707  Хенри Филдинг — англиски писател
1724  Имануел Кант — основоположник на германската класична филозофија.
1766  Мадам де Стал — француска писателка.
1866  Ханс фон Сект — висок офицер во германската армија.
1870  Владимир Илич Ленин — организатор на Октомвриската револуција во Русија и основач на СССР.
1881  Александар Керенски — руски политичар
1884  Ото Ранк — австриски психолог (п. 1939).
1891  Никола Сако — американски анархист (п. 1927).
1899  Владимир Набоков — руски писател (п. 1977).
1904  Роберт Опенхајмер — американски физичар (п. 1967).
1916  Јехуди Мењухин — англоамериканско-швајцарски виолинист (п. 1999).
1927  Вукан Диневски — македонски актер.
1930  Георги Сталев Поповски — македонски поет.
1930  Драги Костовски — македонски артист.
1937  Џек Николсон — американски актер
1942  Џорџо Агамбен — италијански политички филозоф
1977  Марк ван Бомел — холандски фудбалер.
1979  Џон Гадре — француски велосипедист.
1981  Горан Мазнов — македонски фудбалер.
1982  Рикардо Кака — бразилски фудбалер.
1987  Давид Луиз — бразилски фудбалер.
1988  Маја Никшиќ — македонска убавица.


Починале

536  Агапит I — римски папа.
1994  Ричард Никсон — претседател на САД.
2007  Томе Арсовски — македонски писател.


23 април[уреди]

Настани

1972  Во Скопје е поставен камен-темелник на Соборниот архиепископски храм на Македонската православна црква „Свети Климент Охридски“, кој е осветен на 12 август 1990 година.
1982  Пуштен е во продажба Зет-Икс Спектрум.
1996  УНЕСКО го промовира Светскиот ден на книгата, по повод годишнината од смртта на Сервантес, Шекспир и Де Ла Вега


Родени

1307  Јована — ќерка на англискиот крал Едвард I.
1823  Абдул Меџит I — отомански султан.
1858  Макс Планк — германски физичар.
1952  Мирка Велиновска — македонски новинар и политички аналитичар.
1970  Егемен Багиш — турски политичар.
1972  Патриција Мантерола — мексикански модел.
1977  Кристијан Зенони — италијански фудбалер.
1985  Тони Мартин — германски велосипедист.
1986  Антон Понкрашов — руски кошаркар.


Починале

1616  Вилијам Шекспир — англиски поет и еден од најголемите драмски писатели во светот.
1616  Мигел де Сервантес — прочуен шпански писател, автор на првиот реалистичен роман во шпанската книжевност, „Дон Кихот“.
1850  Вилијам Вордсворт — aнглиски поет.
1922  Влахо Буковац — истакнат хрватски сликар.
1990  Полет Годар — американска филмска и театарска актерка.
1998  Константин Караманлис — грчки политичар.
2007  Борис Елцин — руски претседател.


24 април[уреди]

Настани

1184 п.н.е.  Според преданието, Данајците навлегле во опсадената Троја преку групата скриена во подарениот Тројанскиот коњ. Оттука поговорката: „Не им верувај на Данајците ни дарови кога носат“.
1854  Врховниот суд на САД донесе пресуда дека патентот за машина за шиење му припаѓа на механичарот Елиас Хау. Тој ја конструира машината за шиење и во потрага за покровител отиде во Англија, каде директорот на патувачкиот театар „Сингер“ и други луѓе го измамија и почнаа да ја произведуваат познатата „сингерка“. Своето право на патентот, Хау го доби по судски пат и секојдневно примаше по 4.000 долари за лиценцата.
1898  Шпанија објави војна на САД по американскиот ултиматум за повлекување на Мадрид од Куба.
1945  Втора светска војна: Американската војска го ослободува концентрациониот логорДахау“.
1949  Во Скопје се одржа првото Универзитетско собрание во Македонија. Притоа е формиран Скопскиот универзитет. Во 1969 година, при одбележувањето на 20-годишнината од работата, Универзитетот го доби името „Кирил и Методиј“, а од 12 ноември 1992 година се вика „Св. Кирил и Методиј“.
1970  Лансиран е првиот кинески вештачки сателит.
1995  Владата на Република Македонија донесе одлука за воспоставување дипломатски односи меѓу Република Македонија и Република Полска на амбасадорско ниво.


Родени

1941  Ричард Холбрук Чарлс Алберт — американски дипломат.
1942  Барбара Стрејсенд — американска актерка и пејачка.
1969  Рене Зелвегер — американска актерка и пејачка.
1976  Хуан Мануел Гарате — шпански велосипедист.
1981  Величе Шумуликоски — македонски фудбалер.
1987  Реин Тарамае — естонски велосипедист.


Починале

1731  Даниел Дефо — англиски писател.
1905  Христо Узунов — еден од плејадата големи македонски револуционери во борбата за македонското социјално и национално ослободување.
1986  Волис Симпсон — сопруга на абдицираниот Едвард VIII.
1993  Митко Илиевски — еден од основоположниците на Катедрата по филозофија на Филозофскиот факултет во Скопје.


25 април[уреди]

Настани

1191  Започнало зографирањето на црквата „Свети Ѓорѓи“ во селото Курбиново, Ресенско.
1719  Излегол романот „Робинзон Крусо“ на англискиот писател Даниел Дефо.
1859  Според проектот на францускиот конзул во Александрија Фердинанд де Лесепс, започна изградбата на Суецкиот Канал, со кој Средоземното Море е поврзано со Црвеното Море. Каналот има големо стратешко и економско значење, затоа што е најкраток пловен пат од Европа до земјите на Блискиот и Далечниот Исток.
1959  Пловниот пат Сент Лоренс, кој ги поврзува Големите Езера преку реката Сент Лоренс и систем од канали со Атлантскиот Океан е отворен за пловидба.
1945  Во Сан Франциско, САД, почна основачката конференција на Организацијата на Обединетите нации, во чија работа учествуваа 45 земји, членки на антихитлеровската коалиција. Право на учество имаа земјите кои до 1 март 1945 година им објавија војна на силите на Оската. Учесниците на конференцијата ја потпишаа Повелбата на ООН на 20 јуни, а ја ратификуваа на 24 октомври 1945 година (Ден на ООН).
1960  Во Битола е основано Друштво за наука и уметност. Друштвото е основано со цел да го потикнува развојот на научната мисла, да го проучува минатото, да извршува истражување и унапредување на сите области во развојот на градот и околината.
1979  Во Битола е основан вториот универзитет во СР Македонија, „Свети Климент Охридски“.
1996  Република Македонија и Хондурас воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади.


Родени

32  Отон — римски цар.
1214  Луј IX Светиот — француски крал.
1284  Едвард II — англиски крал.
1599  Оливер Кромвел — англиски државник.
1874  Гиљермо Марконииталијански инженер и пронаоѓач.
1903  Андреј Колмогоров — руски мтатематичар.
1940  Ал Пачино — американски филмски и сценски актер и режисер.
1948  Лазар Китановски — министер за одбрана на Македонија.
1969  Дејан Дуковски — македонски драмски автор.
1969  Рене Зелвегер — американска глумица.
1980  Алехандро Валверде — шпански велосипедист.
1981  Јована Јанковиќ — српска телевизиска водителка.
1981  Фелипе Маса — бразилски пилот на Формула 1.
1984  Стејн Ванденберг — белгиски велосипедист.
1992  Бријан Кокар — француски велосипедист.


Починале

68  Апостол Марко — папа на Александрија и еден од апостолите на Исус.
1342  Бенедикт XII — римски папа.
1744  Андерс Целзиус — шведски физичар и астроном.
1923  Јово Камберски — македонски раскажувач и романсиер.
1999  Лорд Киланин — ирски новинар.


26 април[уреди]

Настани

1962  Во Кејп Канаверал, во САД, лансиран е првиот меѓународен сателит за телекомуникациски цели, заеднички американско-британски потфат.
1964  Со обединувањето на Тангањика и Занзибар е прогласена Обединетата Република Танзанија.
1986  Катастрофа во нуклеарната централа Чернобил, СССР. 57 луѓе загинале во несреќата, уште околу 9.000 илјади од директни последици на радијацијата, а 336.000 лица биле евакуирани и раселени од околината на Чернобил.
1992  Владата на Република Македонија донесе одлука за признавање на Република Босна и Херцеговина.
1992  Република Македонија монетарно се осамостои. Новата македонска валута доби име „денар“.
1993  Република Албанија ја призна независноста на Република Македонија.


Родени

121  Марко Аврелиј — римски цар и филозоф.
1564  Вилијам Шекспир — англиски поет и еден од најголемите драмски писатели во светот.
1711  Дејвид Хјум — шкотски философ и историчар.
1894  Рудолф Хес — заменик фирер во Нацистичка Германија.
1900  Чарлс Рихтер — еден од пионерите на сеизмологијата и творец на скалата според која се мери јачината на земјотресот.
1910  Меша Мехмед Селимовиќ — босански писател.
1945  Васил Икономов — македонски поет и преведувач.
1977  Том Велинг — американски глумец.
1986  Филип — принц на Грција.
1986  Мартин Богатинов — македонски фудбалер.
1986  Владимир Исајчев — руски велосипедист.


Починале

757  Стефан II — римски папа.
1731  Даниел Дефо — англиски писател, новинар и памфлетист.


27 април[уреди]

Настани

1521  На својот пат околу светот, кај Мактан на Филипините, убиен е Фернандо Магелан во борба со домородците предводени од главатарот Лапу-Лапу. Дел од експедицијата го продолжува и успешно го завршува патувањето во 1522. година.
1810  Бетовен ја искомпонирал „За Елиза“.
1905  Кај месноста Свиланово, во близина на селото Рајчани, кочанско, во борба против османлиската војска загина Никола Карев — македонски револуционер, социјалист, организатор и претседател на Крушевската Република од 1903 година.
1960  Прогласена е независноста на африканската држава Того, поранешна француска колонија.
1961  Прогласена е независноста на Сиера Леоне, поранешна британска колонија во Африка.
1992  По распадот на СФРЈ, Србија и Црна Гора ја формирале Сојузна Република Југославија.
1993  Еритреја стекна независност од Етиопија по три децении граѓанска војна и референдум на кој Еритрејците гласаа за независност.
1993  Претставници на Кина и Тајван, за првпат од 1949 година, се сретнаа во Сингапур.


Родени

1791  Семјуел Морзе — американски физичар и сликар.
1967  Вилем-Александаркрал на Холандија.
1922  Тале Огненовски — македонски музичар и композитор.
1982  Франсоа Паризјен — канадски велосипедист.
1986  Динара Сафина — руска тенисерка.
1986  Елена Ристеска — македонска поп-пејачка.
1987  Џонатан Кастровјехо — шпански велосипедист.
1992  Емин Махмудов — руски фудбалер.


Починале

1521  Фернандо Магелан — португалски морепловец.
1882  Ралф Валдо Емерсон — американски предавач, есеист и поет.
1905  Никола Карев — истакнат македонски социјалист и револуционер.
1983  Димо Тодоровски — академик познат македонски вајар.
1983  Кирил Миљовски — македонски револуционер, академик, општественик и прв ректор на Универзитетот во Скопје.


28 април[уреди]

Настани

1962  Во Кејп Канаверал, во САД, лансиран е првиот меѓународен сателит за телекомуникациски цели, заеднички американско-британски потфат.
1964  Со обединувањето на Тангањика и Занзибар е прогласена Обединетата Република Танзанија.
1986  Катастрофа во нуклеарната централа Чернобил, СССР. 57 луѓе загинале во несреќата, уште околу 9.000 илјади од директни последици на радијацијата, а 336.000 лица биле евакуирани и раселени од околината на Чернобил.
1992  Владата на Република Македонија донесе одлука за признавање на Република Босна и Херцеговина.
1992  Република Македонија монетарно се осамостои. Новата македонска валута доби име „денар“.
1993  Република Албанија ја призна независноста на Република Македонија.


Родени

1924  Кенет Каунда — замбиски државник, прв претседател на Замбија.
1937  Садам Хусеинирачки диктатор.
1984  Дмитриј Торбински — руски фудбалер.
1988  Хуан Мата — шпански фудбалер.


Починале

1858  Јоханес Петер Милер — германски физиолог, анатом, ихтиолог и херпетолог.
1918  Гаврило Принципатентаторот на Франц Фердинанд.
1945  Бенито Мусолини — италијански диктатор и фашист.
1992  Френсис Бејкон — најпознатиот англиски сликар на XX век.


29 април[уреди]

Настани

1429  Јованка Орлеанка на чело на неколку стотици Французи ги победи англиските освојувачи и го зазеде градот Орлеан.
1672  Луј XIV извршил инвазија на Холандија.
1945  Втора светска војна: Германските окупациски сили во Италија безусловно капитулирале пред Сојузниците.

Втора светска војна: Адолф Хитлер се венчал со својата долгогодишна партнерка Ева Браун во бункерот во Берлин. Следниот ден двајцата се самоубиле.

Втора светска војна: Војската на САД го ослободила концентрациониот логор Дахау.

1968  МјузиклотКоса“ - репрезентативно дело на хипи-движењето и пацифизмот премиерно е прикажан на Бродвеј во Њујорк, САД.
1997  Во Луксембург, Република Македонија и Европската унија ја потпишаа спогодбата за соработка.
1999  При бомбардирањето на НАТО на СР Југославија, урната е највисоката зграда во земјата - телевизиската кула (203 м) на планината Авала, близу до Белград.
2005  Сирија целосно се повлекла од Либан, окончувајќи ја 29-годишната окупација.
2011  Венчавка на принцот Вилијам и неговата долгогодишна партнерка Кејт Мидлтон.


Родени

1769  Артур Велсли Велингтон — британски генералисимус од Наполеонските војни.
1899  Алдо Нади — италијански мечувалец.
1947  Владимир Милчин — македонски режисер.
1984  Михал Голаш — полски велосипедист.
1989  Александар Маренич — руски фудбалер.


Починале

1980  Алфред Хичкок — британски филмски режисер.


30 април[уреди]

Настани

1916  Летното сметање на времето за првпат во светот се применува во Обединетото Кралство.
1944  Во селото Стајовце, Кумановско, проширениот Иницијативен одбор за свикување на АСНОМ го одржа првото заседание.
1975  Американците го напуштија Сајгон, со што заврши 20-годишната интервенција на САД во Јужен Виетнам.
1992  Во Скопје, редакцијата на весникот „Нова Македонија“ и новинската агенцијата Франс-Прес од Париз, потпишаа долгогодишен договор со кој весникот се вклучува во користењето на општите услуги на агенцијата.
2013  Крунисан холандскиот крал Вилем-Александар, по абдикацијата на неговата мајка, кралицата Беатриса.


Родени

1245  Филип III Храбриот — крал на Франција.
1504  Франческо Приматичо — италијански маниристички сликар, активен на дворот на Франсоа I.
1662  Марија II — кралица на Англија.
1723  Матирен Жак Брисон — француски природонаучник.
1956  Ларс фон Трир — дански режисер и сценарист.
1978  Бобан Јанчевски — македонски фудбалер.
1983  Оливие Кесен — руски велосипедист.
1984  Иван Сантаромита — италијански велосипедист.
1985  Михаел Меркев — дански велосипедист.


Починале

1555  Марцелиј II — римски папа.
1883  Едуар Мане — француски сликар, непосреден претходник на импресионистите.
1903  Јордан Поп Јорданов - Орцето — еден од организаторите на Солунските атентати.
1945  Адолф Хитлер — водач на Третиот Рајх.
1945  Ева Браун — сопруга на Адолф Хитлер.
1989  Серџо Леоне — италијански режисер.
2011  Ернесто Сабато — аргентински писател.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката