Википедија:На денешен ден/Архива/Јули

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“

Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.


Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката


Денес е четврток, 27 ноември 2014; часот е 18:19 (UTC)

Шаблон:Јули 2014 Извор

1 јули[уреди]

Настани

1097  Започнала Битката кај Дорилеја во текот на Првата крстоносна војна помеѓу Турците Селџуци и крстоносците.
1147  Започнала Опсадата на Лисабон која траела се до 25 октомври 1147 година. По ова Лисабон бил преземан од страна на португалците и крстоносците.
1520  Тажната ноќ“ (La Noche Triste) — здружените мексиканско-индијански сили, предводени од Ацтеките, ги поразуваат шпанските конквистадори на чело со Ернан Кортес.
1867  Стапил во сила Актот за британска Северна Америка, со кој се обединиле покрините Канада, Њу Бранзвик и Нова Шкотска во Канадска конфедерација. Ден на Канада.
1921  Во Шангај е основана Комунистичката партија на Кина.
1962  Руанда и Бурунди се здобиваат со независност.
1963  Битлси го издаваат еден од најуспешните синглови на сите времиња - She Loves You - во Велика Британијa.
1979  Сони го патентира вокменот.
1997  Предавање на суверенитетот над Хонг Конг од Велика Британија на НР Кина.
2000  Пуштен во употреба Ересундскиот мост помеѓу Данска и Шведска


Родени

1646  Готфрид Лајбницгермански математичар.
1804  Жорж Сандфранцуска писателка.
1902  Вилијам Вајлерамерикански режисер-трократен оскаровец, роден во Франција.
1909  Никола Парапунов — македонски револуционер.
1938  Александар Курлјандски — творец на Ну, погоди!.
1939  Паскал Гилевски — македонски поет.
1955  Ли Кеќангпремиер на НР Кина.
1961  Карл Луис — познат американски атлетичар.
1961  Дијана — Принцеза од Велс.
1967  Тони Михајловски — македонски татарски, филмски и телевизиски актер, водител и шоумен.
1976  Реваз Миндорашвили — грузиски борач, на ЛОИ 2008 одржани во Пекинг го освои златниот медал во дисциплината слободен стил до 84 кг.
1976  Руд ван Нистелројхоландски фудбалер.
1976  Патрик Клајвертхоландски фудбалер.
1977  Бјерн Лекеманс — белгиски велосипедист.
1982  Јохан Чоп — швајцарски велосипедист.
1989  Том-Јелте Слагтер — холандски велосипедист.
1990  Ендру Фен — британски велосипедист.


Починале

251  Дециј Трајан — римски цар, попознат е и како Гај Месиј Квинт Дециј Трајан.
1839  Махмуд II — триесетиот султан на Отоманската империја.
1876  Михаил Бакунин — руски револуционер.
1894  Алан Пинкертонамерикански приватен детектив, основач на првата детективска агенција.
1896  Хариет Бичер Стоуамерикански аболиционист и автор.
1961  Луј Фердинан Селин — истакнат француски писател.
1974  Хуан Перонпретседател на Аргентина.
2001  Николај Басовруски физичар, добитник на Нобелова награда.
2004  Тодор Скаловскимакедонски композитор.
2004  Марлон Брандо — истакнат американски глумец.
2008  Живко Стефановски — македонски функционер, писател, новинар и публицист.
2008  Шерафетин Неби — македонски глумец.


2 јули[уреди]

Настани

1853  Руската армија врши инвазија врз Турција - започнува Кримската војна.
1934  Завршува таканаречената Ноќ на долгите ножеви, операција што се одвивала во Германија од 30 јуни до 2 јули 1934, кога нацистичкиот режим се погрижил најмалку осумдесет и пет луѓе да бидат убиени од политички причини.
1937  Амелија Ерхарт исчезнува над Тихиот Океан додека се обидува да го изведе првиот лет околу светот по екваторот; нејзиното тело никогаш не е пронајдено.
1947  Објект за кој очевидци тврдат дека бил НЛО се срушува во Розвел, Ново Мексико.
1983  Полис го издаваат својот последен албум - Synchronicity, 17 недели на првото место на листата на најпродавани албуми во САД.
2000  Отворен е Ересундскиот мост, комбиниран дволентен железнички и четирилентен патен мост кој поминува низ Ересуднскиот канал, комбинација од мост и тунел кој ги поврзува Копенхаген Малме. Мостот е еден од најдолгите во светот.
2005  Во рамките на манифестацијата Live 8 се одржуваат десет концерти во различни градови во светот.


Родени

1492  Елизабета Тјудор — ќерка на англискиот крал Хенри VII.
1486  Јакопо Сансовино — италијански вајар и архитект, прочуен по своите градби околу плоштадот Св. Марко во Венеција.
1714  Кристоф Вилибалд Глук — германски композитор и диригент.
1843  Антонио Лабриолаиталијански марксистички теоретичар.
1876  Тодор Паница — деец во македонското национално-револуционерно движење.
1877  Херман Хесегермански писател и Нобелов лауреат.
1903  Олаф Vкрал на Норвешка.
1904  Жан Рене Лакост — француски тенисер и претприемач.
1911  Михаил Д. Петрушевски, македонски академик.
1914  Богољуб Арсиќ, македонски полковник.
1923  Вислава Шимборска, полска поетеса и Нобелов лауреат.
1940  Георги Иванов, бугарски офицер (генерал-лејтенант).
1985  Јирген Рулантс, белгиски велосипедист.


Починале

1566  Мишел Нострадамус, француски астролог и пророк.
1733  Кристијан Пецолд, германски композитор и органист.
1778  Жан-Жак Русо, француски филозоф, роден во Швајцарија.
1800  Виктор Луј, француски архитект, добитник на Римската награда.
1877  Херман Хесе, германски романсиер, писател и поет - добитник на Нобеловата награда за книжевност (1946).
1934  Ернст Рем, германски нацист и началник на СА.
1949  Георги Димитров, политичар од Бугарија со потекло од Македонија, раководител на Бугарската комунистичка партија и на Коминтерната, како и премиер на НР Бугарија од 1946 до својата смрт.
1961  Ернест Хемингвеј, американски писател и Нобелов лауреат.
1977  Владимир Набоков, руски прозаист, автор на познатиот роман „Лолита“.
1989  Христо Стамболиев, еден од основачите на Технолошко - Металургискиот факултет во Скопје и негов прв декан.
1997  Џими Стјуарт, легендарен американски актер.
2001  Казимјеж Фелешко, полски полонист, македонист и славист.


3 јули[уреди]

Настани

321  Римскиот цар Константин I, првиот римски владетел со христијанска вера, ја прогласува неделата за ден за одмор и верски обреди.
1583  Рускиот цар Иван Грозни го убива, во настап на гнев, својот син и престолонаследник Димитриј.
1881  Под притисок на Велика Британија, Турција потпишува договор со Грција, со кој Грција ги добива Тесалија како и делови на Епир.
1900  Полета првиот воздушен балон конструиран од Фердинанд Цепелин.
1995  Југославија станува европски кошаркарски шампион.


Родени

1421  Џовани ди Козимо де Медичи — италијански банкар.
1423  Луј XIфранцуски крал.
1883  Франц Кафкачешки писател.
1902  Виторио де Сика — италијански филмски режисер и артист.
1934  Славка Арсова — македонски поет, писател за деца.
1935  Харисон Шмит — американски космонаут.
1942  Најдо Георгиевски — македонски поет.
1948  Вади Садех — либанско-австралиски поет.
1949  Емилија Масларова — бугарски политичар.
1961  Чедомир Јаневски — македонски фудбалер и тренер.
1962  Том Крузамерикански актер.
1968  Рамуш Харадинај — поранешен герилски водич на ОВК и поранешен премиер на Косово.
1971  Џулијан Асанж — австралиски новинар и интернетски активист.
1980  Тарас Данко — украински борач.
1984  Николас Роуш — ирски велосипедист.
1987  Себастијан Фетел — германски возач на Формула 1.
1990  Фабио Ару — италијански велосипедист.


Починале

683  Лав II — римски папа од 17 август 682 до 3 јули 683. По неговот избирање за папа, ја објавил анатемата против монотелитизмот, донесена на Шестиот вселенски собор. Во негово време биле потиснати Лангобардите.
1918  Мехмед Vсултан на Отоманската Империја.
1969  Брајан Џонсанглиски музичар (поранешен член на The Rolling Stones).
1971  Џим Морисонамерикански музичар и поет, член и основач на The Doors.
1977  Александар М. Волковруски математичар и романсиер.


4 јули[уреди]

Настани

1054  Експлозија на супернова е набљудувана од страна на Кинезите, Арапите и најверојатно Индијанците во близина на ѕвездата ζ Таури. Неколку месеци останува доволно светла за да може да се гледа и преку ден. Нејзините остатоција ја образуваат Раковидната Маглина.
1776  На континентален конгрес во Филаделфија е усвоена Декларацијата за независност на Соединетите Американски Држави; овој ден во САД се слави како Ден на независноста.
1802  Вест Поинт, познатата воена академија на САД е отворена во истоимениот град во државата Њујорк.
1855  Во Бруклин, Њујорк од печат излегува првата збирка поеми на Волт Витмен - Листови трева.
1862  Луис Керол почнува да и раскажува приказна на Алиса Лидл што подоцна ќе прерасне во Алиса во Земјата на Чудата; точно три години подоцна, на 4 јули, издадена е првата книга од оваа незаборавна бајка.
1918  Болшевиците ги убиле рускиот цар Николај II Романов и неговото семејство (17 јули по новиот календар).
1939  Лу Гериг, легендарен американски бејзбол играч, го објавува своето повлекување од бејзболот.
2004  Формирана е ВМРО Народна партија од страна на приврзаниците на Љубчо Георгиевски, по неуспешниот обид за преземање на раководството во ВМРО-ДПМНЕ. За прв в.д. претседател на партијата е избрана Весна Јаневска.
2012  По 40-годишно трагање, во CERN е откриен Хигсовиот бозон.


Родени

1546  Мурат III — отомански султан.
1804  Натаниел Хоторнамерикански писател.
1807  Џузепе Гарибалдииталијански револуционер.
1884  Луис Б. Маер — филмски продуцент.
1917  Манолетешпански матадор.
1921  Жерар Дебрфранцуски економист и Нобелов лауреат.
1927  Џина Лолобриџидаиталијaнска актерка.


Починале

1826  Џон Адамс — американси политичар.
1826  Томас Џеферсон — третиот американски претседател.
1826  Џон Адамс — вториот американски претседател.
1868  Димитриј Иванович Писарев — руски писател.
1916  Алан Зигерамерикански воен поет, познат по својата песна Вечерва имам состанок со Смртта.
1934  Марија Кири-Склодовскафранцуски научник од полско потекло.
1938  Ото Бауер — австриски социјалист.
1944  Благој Јанков - Мучето — народен херој на Македонија.
1977  Мигел Најдорф — аргентиснки шаховски велемајстор.
2003  Бери Вајтамерикански пејач, Човекот со велветен глас.
2005  Неџми Мехмети — македонски писател.


5 јули[уреди]

Настани

1687  Исак Њутн ја објавува книгата „Математички начела на природната филозофија“.
1811  Венецуела објавува независност од Шпанија.
1830  Франција го окупира Алжир.
1884  Германија го освојува Камерун.
1946  Во Париз, Франција, за прв пат е промовиран новиот женски костум за капење - бикинито.
1954  Елвис Присли ја има својата прва снимачка сесија. Ги пее That's All Right (Mama) како и Blue Moon of Kentucky. За многумина овој ден го означува раѓањето на рокенролот.
1962  Алжир добива независност од Франција.
1975  Зелено'ртските Острови добија независност од Португалија.
1977  Со воен удар во Пакистан е соборен Зулфиќар Али Буто, првиот слободно избран пакистански премиер.
1989  Се емитува првата епизода од комичната серија Зајнфелд, прогласена за најдобро телевизиско шоу според влијателното списание TV Guide.
2000  Излегува првиот број на дневниот весник „Вест
2006  Парламентарни избори во Република Македонија: Победа на опозиционата ВМРО-ДПМНЕ. Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ Никола Груевски стана премиер на Република Македонија.


Родени

1321  Јована — кралица на Шкотска.
1855  Влахо Буковац — истакнат хрватски сликар.
1857  Клара Цеткин — борец за женски права.
1889  Жан Коктофранцуски писател, поет, дизајнер, драматург, боксерски менаџер и режисер.
1891  Тин Ујевиќ — еден од најголемите хрватски поети на сите времиња.
1891  Џон Хауард Нортропамерикански хемичар и Нобелов лауреат.
1911  Жорж Помпидуфранцуски политичар.
1973  Рошин Марфи — ирска пејачка.
1979  Милош Симовиќ — српски криминалец.
1982  Филип Жилбер — белгиски велосипедист.
1986  Пјермарио Морозини — италијански фудбалер.
1987  Александер Кристоф — норвешки велосипедист.
1989  Алексеј Цатевич — руски велосипедист.
1996  Доли, овца — првиот клониран цицач.


Починале

1833  Жозеф Ниепсфранцуски иноватор, човекот кој ја направил првата успешна трајна фотографија.
1932  Саша Чернируски поет.
1939  Ефтим Спространов — македонски револуционер.
1965  Порфирио Рубиросадоминикански дипломат, Формула 1 возач и меѓународен плејбој.
1969  Валтер Гропиусгермански архитект.
1988  Драга Чаловска - Секуловска — македонски новинар.


6 јули[уреди]

Настани

1415  Во Констанц, денешна Германија, од католичкиот екуменски собор е осуден и погубен Јан Хус, свештеник и реформатор.
1535  Сер Томас Мор, автор на познатото дело Утопија и еднаш англиски Лорд-канцелар, е погубен поради предавство на Кралот Хенри VIII откако одбива да се согласи со кралската одлука Англиската Црква да се одвои од Римската католичка црква.
1885  Луј Пастер успешно ја тестира својата вакцина против беснило; пациентот е Жозеф Мајстер, деветгодишо дете гризнато од бесно куче.
1908  Во Турција започнува т.н. „Младотурска револуција“, предводена од група млади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II.
1928  Во Њујорк е одржана премиерата на филмот Светлата на Њујорк, првиот звучен филм во историјата на светската кинематографија.
1957  Во Ливерпул се запознаваат Џон Ленон и Пол Мекартни, идните основачи на една од најголемите групи на сите времиња Битлси.
1964  Малави прогласува независност од Обединетото Кралство.
1966  Малави станува република, со Хестингс Банда како прв претседател.
1967  Основана светската библиографска организација OCLC.
2002  Светиот архиерејски синод на МПЦ го разрешил од должност митрополитот велешки и повардарски Јован, поради еднострано пристапување во екуменско единство со СПЦ.
2005  Играорците од битолското КУД „Гоце Делчев“ играа оро пред британската амбасада во Скопје во знак на протест поради недобивањето на визи за настап на меѓународниот фолклорен фестивал во Ланголен, Англија.


Родени

1599  Диего Веласкез — шпански сликар.
1818  Адолф Андерсенгермански шахист.
1832  Максимилијан — надвојвода од Австрија и император на Мексико.
1838  Ватрослав Јагиќ — хрватски славист.
1859  Вернер фон Хејденстам — истакнат шведски поет и нобеловец.
1907  Фрида Каломексиканска сликарка.
1927  Џенет Лиамериканска актерка; останува запаметена по туш-сцената во Хичкоковиот филм „Психо“.
1935  Тенцин Гјацо — моменталниот Далај Лама.
1943  Глигорие Гоговски — македонски општественик.
1946  Силвестер Сталонеамерикански актер; познат по своите неколку пати репризирани улоги во Роки и Рамбо.
1946  Џорџ Буш — 43от американски претседател.
1951  Џефри Раш — австралиски глумец.
1951  Гоце Тодоровски — македонски глумец.
1964  Садула Ергин — министер за правда на Турција.
1979  Мирсад Бешлија — босански фудбалер.
1980  По Гасол — шпански професионален кошаркарски играч.
1984  Роман Широков — руски фудбалер.


Починале

1189  Хенри II — англиски крал.
1415  Јан Хусчешки рефораматор.
1533  Лудовико Ариостоиталијански поет.
1553  Едвард VI — англиски крал.
1854  Георг Симеон Ом — германски физичар.
1893  Ги де Мопасанфранцуски писател — мајстор на расказот.
1962  Вилијам Фокнерамерикански писател и Нобелов лауреат.
1971  Луj Армстронгамерикански трубач и џез музичар.
1991  Антон Југов — бугарски политичар.
1999  г.г. Михаил — Архиепископ Охридски и Македонски.
2000  Лазар Колишевски — македонски комунистички лидер.
2010  Тили Армстронг — британска писателка.


7 јули[уреди]

Настани

1937  Јапонската армија го напаѓа кинескиот гарнизон кај Лучиоа, во близина на Пекинг. Кинеските сили се спротиставуваат, па Јапонија тоа го искористува како повод за агресија врз Кина. Кинеско-јапонската војна трае сè до капитулацијата на Јапонија во септември 1945 година.
1969  Во Канада, прифатен е Актот за официјален јазик според кого францускиот јазик станува еднаков со англискиот јазик.
1985  Борис Бекер станува првиот нерангиран играч, најмладиот тенисер (дотогаш), како и првиот Германец што го освојува Вимблдон, на возраст од само 17 години и 7 месеци.
2000  Целиот тираж на Хари Потер и Огнениот Пехар, четвртото продолжение на авантурите на малиот волшебник, е распродаден уште во претплата, пред и воопшто да биде испечатено делото.
2005  Се случува серија од терористички напади на Лондонското метро, во кое убиени се 52 луѓе, меѓу кои и четворицата бомбаши-самоубијци.


Родени

1690  Јохан Тобијас Кребс — германски композитор.
1860  Густав Малеравстриски композитор.
1887  Марк Шагал — руско-француски сликар.
1893  Владимир Мајаковски — руски писател.
1893  Мирослав Крлежахрватски писател.
1921  Васко Карангелески — народен херој на Македонија.
1922  Пјер Карден — италијански- француски моден креатор.
1926  Радка Кушлева — бугарска народна пејачка.
1940  Ринго Стар — тапанар на Битлси.
1959  Муса Џафери — македонски политичар и член на ОНА.
1967  Сашо Мацановски - Трендо — македонски ТВ водител.
1974  Наталија Тодоровска — македонска ракометарка.
1984  Алберто Аквилани — италијански фудбалер.


Починале

1304  Бенедикт XI — римски папа.
1307  Едвард I — англиски крал.
1573  Џакомо Бароци да Вињолаиталијански архитект.
1854  Георг Омгермански физичар.
1890  Анри Нестле — основач на „Нестле“.
1907  Телос Агапинос — офицер во грчката армија.
1914  Дејвид Брајан — американски филмски актер.
1923  Таската Серски — македонски револуционер.
1930  Артур Конан Дојлшкотски писател.
1972  Атинагора Константинополски — цариградски патријарх.
1973  Вероника Лејкамериканска актерка.
2006  Сид Беретанглиски музичар.


8 јули[уреди]

Настани

70  Римјаните го освојуваат и разрушуваат Ерусалим. Единствениот дел што останува од градот е само западниот ѕид на Големиот Еврејски Храм, денес познат под името Ѕид на Плачот.
1497  Португалскиот морепловец Васко де Гама испловува од Лисабон на патувањето кое ќе му овозможи да го открие поморскиот пат кон Индија.
1997  Усвоен Законот за употреба на знамињата, со кој беше регулирана употребата на македонското државно знаме, а беше забранета употребата на знамиња на други држави во државните и локалните институции.


Родени

1621  Жан де Лафонтенфранцуски поет и баснописец.
1809  Људевит Гајхрватски идеолог и водач на Илирското движење.
1839  Џон Дејвисон Рокфелер — американски индустријалец и филантроп.
1885  Ернст Блохгермански филозоф.
1893  Фердинанд Цепелингермански генерал и конструктор на воздушните бродови.
1943  Илија Карајанов — македонски поет, есеист и критичар.
1961  Фикри Фејзули — член на ОНА..
1967  Клаус Чичерпремиер на Лихтенштајн (2009-).
1977  Кристиjан Абиjати — италијански фудбалски голман.
1977  Паоло Тиралонго — италијански велосипедист.
1984  Марина Мијаковска — македонска поетеса.
1988  Џеси Сарџент — новозеландски велосипедист.


Починале

1153  Евгениј III — римски папа.
1623  Грегориј XV — римски папа.
1822  Перси Биш Шелианглиски писател.
1946  Александар Василевич Александров — руски и советски композитор.
1967  Вивиен Лиамериканска филмска и театарска актерка.
1994  Ким Ил Сунгкомунистичкиот водач на Северна Кореја.
2010  Крум Томовски — македонски академик, архитект и конзерватор.


9 јули[уреди]

Настани

1873  Педесет години по пуштањето на првата железница во светот, меѓу Скопје и Солун е воспоставена првата железничка врска.
1877  Се одржува првиот тениски турнир во Вимблдон. Денес, овој турнир, кој е единствен гренд-слем што се игра на трева, се смета за неофицијално светско првенство на белиот спорт.
1922  Познатиот американски пливач кој подоцна ќе стане уште попознат филмски актер откако ќе ја одигра улогата на Тарзан во истоимениот филм - Џони Вајсмилер - станува првиот човек во историјата кој делницата од 100 метри ќе ја преплива за време помало од една минута (58,6 секунди).
1960  Советскиот водач Никита Хрушчов го предупредува САД да не ја напаѓа Куба зашто во тој случај СССР би интервенирал.
1997  Масовни нереди во Гостивар, тројца етнички Албанци загинаа, а десетици цивили и полицајци се повредени.


Родени

1834  Јан Нерудачешки писател и публицист.
1850  Иван Вазов — бугарски поет.
1937  Дејвид Ворк Грифитанглиски сликар.
1938  Петар Башески — македонски поет.
1952  Димо Н. Димчев — македонски поет.
1956  Том Хенксамерикански актер.
1974  Никола Ѓуричко — српски актер.
1981  Ристо Арнаудoвски — македонски ракометар.


Починале

1441  Јан ван Ајк — фламански сликар.
1746  Филип — шпански крал.
1850  Маргарет Фулер — американска новинарка.
1904  Славејко Арсов — македонски револуционер.
1913  Михаил Анагностакос — грчки офицер.
1934  Иван Хаџи Николов — македонски општественик и револуционер.
1942  Цветан Димовнароден херој на Македонија; убиен е од бугарските фашисти во Скопје во Обласната полициска управа.
1943  Иван Горан Ковачиќ — хрватски поет, есеист, новинар, политичар, преведувач и борец во НОВ.
1992  Ханс Ем — најстариот член на МАНУ. Учесник е во НОВ на македонскиот народ од 1941 година.
2001  Бедри Халими — член на ОНА.


10 јули[уреди]

Настани

1943  Англо-американските трупи, во текот на Втората светска војна се истоваруваат во Сицилија.
1953  Советскиот претседател Никита Хрушчов го сменува министерот за внатрешни работи - Лаврентиј Бериј, егзекуторот на Сталинистичките чистки. Подоцна Бериј е уапсен, осуден на смрт и стрелан.
1962  САД го лансираа првиот телекомуникациски сателит Телстар-1 за пренос на телевизиските програми од САД во Европа.
1973  Бахамските Острови стекнаа независност по три векови британско колонијално владеење.
1992  Американски суд го осудува поранешниот диктатор на Панама - Мануел Нориега на 40 години затвор поради тоа што дозволил криумчарење на дрога во Панама.


Родени

1509  Жан Калвин — верски реформатор.
1830  Камиј Писарофранцуски сликар и графичар.
1856  Никола Тесла — генијален истражувач и пронаоѓач на полето на електриката и радиотехниката.
1871  Марсел Прустфранцуски писател и академик.
1895  Карл Орфгермански композитор.
1930  Иван Ивановски — македонски поет.
1931  Алис Манро — канадска писателка — нобеловка.
1950  Абдираим Идризи — македонски и косовски писател.
1957  Петар Нечовски — македонски пејач.
1965  Алексија — принцеза на Грција.
1967  Зоран Џорлев — македонски виолинист.


Починале

685  Константин IV — византиски цар.
983  Бенедикт VII — римски папа.
1099  Ел Сидшпански национален херој.
1559  Анри II — француски крал.
1851  Луј Дагерфранцуски пронаоѓач и фотограф.
1884  Пол Морфиамерикански шахист.
2001  Хусни Џемаили — член на ОНА.


11 јули[уреди]

Настани

1921  Почна борбата за ослободување на Монголија што ја поведе монголската Народна револуционерна партија под раководство на Суха Батор. Овој датум се прославува како национален празник на Народна Репулика Монголија.
1979  Американската вселенска станица Скајлаб по шестгодишно кружење по орбитата околу Земјата, се распадна при приземјувањето.
1987  Обединетите Нации објавуваат дека новороденчето Матеј Гаспар од Загреб е петмилијардитиот жител на Земјата.
1995  Република Македонија и Република Литванија воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади.
1995  Околу 8.000 Бошњаци, главно цивили, се убиени од српските сили под команда на генерал Ратко Младиќ близу Сребреница, Босна и Херцеговина.
2000  Во посредништво на американсиот претседател Бил Клинтон, започнуваат преговорите меѓу израелскиот премиер Ехуд Барак и водачот на Палестинците Јасер Арафат околу суверенитетот на Ерусалим.
2008  Кнезот на Хунзите Газафар Али Кан со титула мир и неговата сопруга, кнегињата Рани Атика, пристигнале во посета на Македонија и биле примени од премиерот Никола Груевски и од архиепископот г.г. Стефан.


Родени

1274  Роберт Брускрал на Шкотска.
1767  Џон Квинси Адамс — претседател на САД.
1844  Петар I Караѓорѓевиќкрал на Србија и Кралство СХС.
1871  Стјепан Радиќхрватски политичар и писател.
1888  Карл Шмит — влијателен германски политички теоретичар.
1927  Теодор Мајменамерикански физичар, конструктор на првиот ласер.
1934  Џорџо Арманииталијански моден креатор.
1934  Љупка Арсова - Џундева — македонска глумица.
1970  Џастин Чејмберс — американски глумец.
1980  Даниеле Пјетрополи — италијански велосипедист.
1987  Давиде Малакарне — италијански велосипедист.
1990  Каролина Возњацки — данска тенисерка.


Починале

1903  Вилијам Хенли Ернест — англиски поет.
1937  Џорџ Гершвин — голем американски композитор и музичар.
1942  Отон Жупанчич — словенечки поет.
1982  Меша Мехмед Селимовиќписател.
1989  Лоренс Оливиеанглиски филмски и театарски актер, продуцент и режисер — еден од најпознатите актери на сите времиња.


12 јули[уреди]

Настани

1784  Францускиот професор по физика С. Ленорман, заедно со Жан Моголфје, го конструирааат првиот падобран.
1960  Франција им призна независност на своите поранешни колонии Дахомеј, Нигерија, Горна Волта, Брегот на Слоновата Коска, Чад, Централна Африка и Конго.
1993  Република Македонија е примена за полноправна членка на Универзалната поштенска унија, специјализирана Агенција на Организацијата на Обединетите Нации со седиште во Берн, Швајцарија.
1996  Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Авганистан и Малта
2006  Започна Израелско-либанската војна.


Родени

100 п.н.е.  Гај Јулиј Цезарримски војсководец, политичар и писател.
1884  Амедео Модилјани — познат италијански сликар.
1904  Пабло Неруда — познат чилеански поет и комунист — добитник на Нобеловата награда и венценосец на Струшките вечери на поезијата.
1952  Ирина Бокова — бугарски политичар.
1967  Џон Петручигитарист на американската прогресивна метал група Dream Theater.
1967  Катерина Блажевска — македонски новинар.
1973  Билјана Раева — бугарски политичар.
1982  Антонио Касано — италијански фудбалер.


Починале

1536  Еразмо Ротердамски — прочуен холандски хуманист.
1682  Жан Пикарфранцуски астроном.
1712  Ричард Кромвел — англиски лорд.
1874  Фриц Ројтер — долногермански писател.
1935  Алфред Драјфусфранцуски офицер, човекот околу кој ќе се исплете „Аферата Драјфус“.
2007  Блага Алексова — македонски археолог и академик.
2010  Харви Пикар — американски писател.


13 јули[уреди]

Настани

1822  Грчката војска ја победува турската кај Термопилите во текот на борбата за независност на Грција.
1878  Завршува Берлинскиот конгрес, на кој тогашните големи сили (Германија, Австро-Унгарија, Русија, Англија, Франција и Отоманската Империја) воспоставуваат нов однос на силите на Балканот.
1930  Во Монтевидео, главниот град на Уругвај, започнува првото светско фудбалско првенство, на кое домаќинот ја освојува титулата.
1946  При Земската болница во Скопје е формирана првата Станица за трансфузија на крв. Од мала станица со еден лекар и три медицински сестри прерасна во Републички завод за трансфузиологија.
1985  Советскиот скокач со стап Сергеј Бубка, во Париз станува првиот човек во историјата на овој спорт што прескокнал над шест метри.
1985  На лондонскиот стадион „Вембли“ и на стадионот „Џон Кенеди“ во Филаделфија, САД во исто време беа одржани големите хуманитарни концерти под името „Лајв ејд“ (Live Aid). Во акцијата за помош на гладните во Африка, која ја организираше Боб Гелдоф, најпознатиот рок и поп музичар во светот, собрани се 60 милиони долари, а ТВ-преносот од концертите го следеа околу милијарда и пол гледачи ширум светот.
1990  Во Скопје е основана Социјалистичката партија на Македонија. За претседател е избран Киро Поповски.


Родени

1590  Папа Климент X — римски папа.
1907  Елисие Поповски — македонски учесник во Шпанската граѓанска војна.
1934  Воле Сојинканигериски писател и Нобелов лауреат.
1942  Харисон Фордамерикански актер, познат по улогата на Индијана Џонс во истоимената филмска трилогија.
1957  Камерон Кроуамерикански режисер-оскаровец.
1970  Симеон Ѓанков — бугарски политичар.
1989  Џек Бобриџ — австралиски велосипедист.


Починале

574  Јован III — римски папа.
1762  Џемс Бредлианглиски астроном.
1793  Жан Пол Мара — познат француски револуционер.
1896  Август Кекуле — германски хемичар.
1943  Иван Горан Ковачиќ — хрватски поет.
1951  Панко Брашнаров — македонски револуционер.
1954  Фрида Каломексиканска сликарка.
2008  Михо Атанасовски — македонски поет.


14 јули[уреди]

Настани

1789  Граѓаните на Париз го освоија злогласниот затвор Бастилја и ги ослободија затворениците, со што почна Француската револуција. Овој ден се слави како национален празник на Франција.
1867  Алфред Нобел, шведскиот иноватор, кај англискиот град Редхил за прв пат го демонстрира разорното дејство на неговиот најнов изум - динамитот.
1933  Националсоцијалистите во Германија, кои во јануари на чело со Адолф Хитлер доаѓаат на власт, ги забрануваат сите опозициски партии.
1999  17 години по завршувањето на Фолкландската војна меѓу Аргентина и Велика Британија, обновена е воздушната линија меѓу Аргентина и овој архипелаг во Атлантикот.
2006  Љубчо Георгиевски, поранешен премиер на Република Македонија и поранешен лидер на ВМРО-ДПМНЕ наводно стана бугарски државјанин. Оваа постапка, која до денес не е потврдена од никого, предизвика бројни полемики во Република Македонија околу неговата вистинска улога во политичкиот живот на земјата во претходните 15 години.


Родени

1743  Гаврила Романович Державинруски класицистички поет, сметан за најголемиот руски поет пред Пушкин.
1801  Јоханес Петер Милер — германски физиолог, анатом, ихтиолог и херпетолог.
1817  Мадам де Сталфранцуска писателка, основоположник на францускиот романтизам.
1862  Густав Климтавстриски сликар-симболист. Неговата слика Портер на Адел-Блох Бауер I, продадена за 135 милиони долари, е третата најскапа слика во историјата.
1904  Исак Башевис Сингерамерикански писател и Нобелов лауреат, по потекло полски Евреин.
1918  Ингмар Бергманшведски филмски и театарски режисер и сценарист — за многумина еден од најголемите во историјата. Неговиот филм „Седмиот печат“ останува запаметен како едно од големите филмски ремек-дела.
1942  Хавиер Соланашпански политичар.


Починале

1223  Филип II Августфранцуски крал.
1887  Алфред Крупгермански индустриалец и производител на оружје.
1944  Благој Јанков - Мучетонароден херој на Македонија; умира во Струмица, во борба против бугарската полиција. Роден е во 1911 година.
1998  Ричард Мекдоналд — основач на најголемиот ланец на ресторани во светот — „Мекдоналдс“.


15 јули[уреди]

Настани

1099  Во Првата крстоносна војна, Крстоносците го зазеле Ерусалим кој бил 461 година под власта на Фатимидите. Градот останал во христијански раце сè до 2 октомври 1187 година кога бил освоен од страна на Саладин и никогаш повторно не бил безусловно во христијански раце.
1556  Во Рим свечено е осветена грандиозната купола на црквата Свети Петар, што ја изгради прочуениот италијански архитект, вајар, сликар и поет Микеланџело Буонароти. Овој датум е земен како ден на раѓањето на барокот.
1869  Французинот Иполит Меж Морис го патентира маргаринот, прехранбен продукт кој ќе треба да се обиде да го спречи масовниот глад меѓу сиромашните слоеви на населението.
1965  Американскиот вселенски брод Маринер 4 ги испрати првите снимки од планетата Марс.
1968  На линијата Москва-Њујорк воспоставена е првата директна авио-врска меѓу СССР и САД. Летовите почнуваат да ги изведуваат компаниите Аерофлот и Пан Америкен.
1990  Во Охрид е извршено осветување на новоизградената „Света Троица“.


Родени

1606  Рембрант ван Рејн — прочуен холандски сликар.
1919  Ајрис Мердок — ирско-британска писателка.
1923  Трајче Попов — македонски режисер.
1930  Жак Деридафранцуски филозоф.
1933  Џулијан Брим — истакнат англиски класичен гитарист и лејтист.
1953  Жан-Бертран Аристидхаитски политичар и свештеник, поранешен претседател на Хаити.
1956  Џо Сатријаниамерикански гитарист.
1963  Игор Џамбазов — македонски глумец, водител, музичар и писател.
1981  Себастјен Роселер — белгиски велосипедист.
1989  Диего Улиси — италијански велосипедист.


Починале

1291  Рудолф I Хабсбуршкигермански цар и оснoвач на династијата на Хабсбурговците.
1904  Антон Павлович Чеховруски раскажувач и драмски писател. Најпознати негови дела се драмите „Галеб“, „Три сестри“, „Вујко Вања“ и „Вишновата градина“, како и збирките раскази „Човекот во футрола“, „Куќа на кат“ и „Селани“. Роден е во Таганрог — на 29 јануари 1860 година.
1929  Хуго фон Хофманшталавстриски писател.
1941  Валтер Рутман — значаен германски експериментален режисер.
1944  Вера Циривири - Трена — првоборец и активен учесник во напредното работничко движење. Убиена е од страна на бугарските фашисти во Штип. Родена е во Прилеп во 1921 година.
1997  Џани Версачеиталијански моден креатор.


16 јули[уреди]

Настани

1054  Големата Шизма - поделба на христијанството на католицизам и православие.
1661  За прв пат во Европа една банка издава книжна валута. Тоа се случува во Шведска, а банкнотите почнува да ги печати Стокхолмската банка.
1885  Воспоставена е британска колонијална власт над Австралија, со исклучок на Западна Австралија.
1940  Адолф Хитлер ја издал директивата "Морски лав", план за инвазија врз Велика Британија.
1945  Проект Менхетен: Тринити проба, првиот тест на атомска бомба.
1969  Лансиран вселенскиот брод Аполо 11 кон Месечината.


Родени

1723  Џошуа Рејнолдсанглиски сликар - портретист.
1872  Роалд Амундсеннорвешки поларен истражувач..
1921  Крсте Црвенковскимакедонски политичар.
1982  Андре Грајпел — германски велосипедист.
1986  Тимофеј Мозгов — руски кошаркар.


Починале

1533  Атахуалпа — цар на Инките.
1985  Хајнрих Белгермански писател и Нобелов лауреат во 1972 година.
1989  Херберт фон Карајанавстриски диригент.
1995  Стефан Спендербритански поет.


17 јули[уреди]

Настани

1204  Во текот на Четвртата крстоносна војна крстоносците го освоиле Константинопол.
1762  Катерина Велика станува царица на Русија.
1862  Во САД стапи во сила Законот за ослободување на црнците-робови. Тогаш околу 190.000 поранешни робови од територијата на југот на САД стапија во редовите на федералната армија.
1917  Во знак на револт од улогата на Германија во Првата светска војна, кралот Џорџ V издал објава според која британското кралско семејство ќе го носи презимето Виндзор, наместо дотогашното Сакс-Кобург-Гота.
1918  По наредба на болшевиците, рускиот цар Николај II и неговото потесно семејство се стрелани во близината на Екатеринбург, Русија од единиците на Че-Ка.
1936  Почнува Шпанската граѓанска војна.
1942  Почна Сталинградската битка меѓу германските фашисти и советската армија, веројатно најголемата битка во Втората светска војна.
1945  Во Потсдам, Германија, се одржала Потсдамската конференција на која се поништени освојувањата на Германија пред и во Втората светска војна, и нејзината територија е поделена меѓу сојузниците на четири окупациони зони.
1965  Американските бомбардери од типот Б-52 од базата Гуам за првпат ги бомбардираа целите на територијата на Виетнам.
1976  Индонезија го анектира Источен Тимор.
1984  Лансиран е советскиот вселенски брод „Сојуз 12“. Членот на екипажот Светлана Савицкаја стана првата жена која се прошета во вселенскиот простор надвор од леталото.
1993  Во Будимпешта, деветте земји-членки на Централноевропската иницијатива (ЦЕИ), ја примија Република Македонија како полноправна, десетта членка на оваа асоцијација.


Родени

1899  Џими Кегни — легендарен американски актер.
1925  Ласло Наѓ — унгарски поет и преведувач.
1935  Доналд Сатерлендканадски актер.
1937  Петре Наковски — македонски романсиер и преведувач.
1950  Стево Степановски — македонски библиофил.
1954  Ангела Меркелгермански канцелар.
1985  Мартин Колер — швајцарски велосипедист.
1987  Андреј Воронцевич — руски кошаркар.
1991  Бари Маркус — холандски велосипедист.


Починале

855  Лав IV — римски папа.
1790  Адам Смит — најпознат претставник на англиската класична политичка економија.
1918  Николај II Романов — цар на Русија, убиен заедно со членовите на неговото семејство.
1941  Аугуст Цесарец — хрватски револуционер и писател.
1946  Дража Михајловиќсрпски четнички водач.
1959  Били Холидејамериканскa пејачкa.
1969  Нестор Алексиев Мирчевски — македонски резбар.
1976  Вељо Личеноски — прв филмски монтажер во Македонија.
1986  Ристо Шишков — македонски актер, еден од најголемите на сите времиња
1992  Стефан Гајдов — македонски композитор.


18 јули[уреди]

Настани

64  Во Рим избувна голем пожар во кој стариот град изгоре до темели. Легендата вели дека пожарот го подметнал неурамнотежениот цар Нерон. За тоа нема никакви докази во старите извори.
1830  Уругвај го усвојува својот прв Устав.
1846  Во Бостон д-р Вилијам Мортон првпат во својата забна ординација го употреби етерот како средство за наркоза. Тој датум се смета за предпочеток на модерната анестезиологија.
1898  Во Париз француските научници, сопружниците Марија и Пјер Кири го открија полониумот, првиот познат радиоактивен елемент.
1925  Адолф Хитлер го објавува првиот том од својот личен манифестМојата борба“.
1936  Шпанска граѓанска војна: востаниците ја завземаат Галиција, западна Кастиља, западна Андалузија и Арагон.
1968  Во Санта Клара, Калифорнија е формирана корпорацијата Интел.
1967  Во Охрид, на третиот црковно-народен собор, Архиепископскиот синод донесе одлука за прогласување автокефалност на Македонската православна црква како наследничка на обновената Охридска архиепископија. Одлуката ја соопшти новиот Архиепископ Охридски и Македонски г. г. Доситеј.


Родени

1635  Роберт Хуканглиски физичар.
1664  Франц Лудвиг Фалечко-Нојбуршкигермански епископ († 1732)
1837  Васил Левскибугарски револуционер.
1877  Елин Пелинбугарски писател.
1887  Видкун Квислингнорвешки соработник на нацистите. Неговото име стана синоним за велепредавство на идеалите на сопствената држава.
1918  Нелсон Манделајужноафрикански претседател.
1924  Џон Гленамерикански космонаут.
1934  Наум Манивилов - Преспански — македонски поет.
1970  Анатоли Тишченко — руски спринт-кануист.
1971  Пени Хардевеј — американски кошаркар.
1980  Кристен Бел — американска актерка.
1983  Даниел Наваро — шпански велосипедист.
1984  Хавиер Морено — шпански велосипедист.
1986  Сајмон Кларк — австралиски велосипедист.


Починале

1721  Жан Антоан Ватофранцуски барокен сликар.
1817  Џејн Остинанглиска писателка.
1872  Бенито Хуарезмексикански претседател.
1895  Стефан Стамболов — бугарски револуционер.
1949  Вичеслав Новак — чешки композитор.
1997  Јуџин Шумејкер — американски астрогеолог.


19 јули[уреди]

Настани

1799  Во текот на походот на Египет група војници на Наполеон го пронашле Каменот од Розета, што му овозможило на Шамполион да ги дешифрира хиероглифите.
1870  Почна француско-пруската војна. Французите беа поразени за неколку месеци, а војната заврши со мировниот договор склучен во Франкфурт, во мај 1871 година.
1900  Во Лајпциг, Аугуст Велер, професор по физиологија, во својот кабинет го прикажа епохалниот изум - кардиографот, кој денеска претставува основа за научно испитување на срцевите заболувања.
1941  Британскиот премиер Винстон Черчил ја започнува кампањата со име „В за победа“ (V for Victory) во текот на Втората светска војна.
1943  Во борбите во Сицилија, сојузниците со ескадрили бомбардери го нападнаа Рим.
1956  Лидерите на СФР Југославијa, Индија и Египет - Јосип Броз Тито, Џавахарлал Нехру и Гамал Абдел Насер ја потпишуваат Брионската декларација за заедничка против-блоковска политика, што го означува почетокот на создавањето на Движењето на неврзаните земји.
1967  Македонската Православна Црква прогласи автокефалност.


Родени

1814  Семјуел Колт — творецот на најпознатиот тип на револвери кој и денес го носи неговото презиме.
1834  Едгар Дегафранцуски сликар.
1893  Владимир Мајаковскируски поет.
1900  Арно Брекер — најистакнатиот вајар во нацистичка Германија.
1921  Борка Талески — народен херој на Македонија.
1985  Ванче Шиков — македонски фудбалер.


Починале

1374  Франческо Петрарка — голем лирски поет на италијанската предренесанса.
1543  Мери Болејн — сестра на англиската кралица Ана Болејн.
1631  Чезаре Кремонинииталијански филозоф.
1954  Малина Попиванова — македонска револуционерка.
2010  Стивен Шнајдер — професор по биологија на животната средина.


20 јули[уреди]

Настани

1402  Монголскиот хан Тамерлан во Битката кај Ангора, денешна Анкара, ја победува турската војска и го заробува султанот Бајазит I, кој во 1403 година умира во ропство.
1903  Првиот автомобил на Форд излегол од производство.
1924  Во Париз е основана Светската шаховска организација.
1944  Германскиот полковник Клаус Шенк извршува атентат врз нацистичкиот лидер Адолф Хитлер со подметнување на бомба под неговиот стол во бункерот Волчја јама кај Берлин. Хитлер е само полесно повреден, а заговорниците се погубени.
1969  Лунарното возило „Орел“ на американскиот вселенски брод „Аполо 11“, со космонаутите Нил Армстронг и Едвин Олдрин, се упати на површината на Месечината, додека Мајкл Колинс го продолжи кружењето околу Месечевата орбита со матичниот брод „Аполо 11“.
2001  Карло Џулијани, италијански активист и анархист е убиен во текот на демонстрациите против Групата 8 во Џенова во 2001 година од страна на италијанските Карабињери.


Родени

356 п.н.е.  Александар III Македонски — крал на Македонија, еден од најголемите војсководци и освојувачи на сите времиња.
1304  Франческо Петрарка — голем лирски поет на италијанската предренесанса.
1519  Инокентиj IX — римски папа.
1659  Ијасент Риго — важен француски барокен сликар и портретист.
1785  Махмуд II — отомански султан.
1804  Ричард Овен — истакнат англиски биолог и палеонтолог.
1847  Макс Либермангермански постимпресионистички сликар.
1878  Петар Манџуков — македонски револуционер и анархист.
1890  Георги II — крал на Грција.
1919  Едмунд Хилариновозеландски офицер и истражувач — учесник во хималајските и во поларните експедиции.
1927  Нешо Марковски — македонски новинар.
1947  Карлос Сантана — мексиканско-американски гитарист.
1948  Жан Ренофранцуски актер.
1948  Сафет Алиу — македонски правник.
1960  Првослав Вујчиќ — српски поет.
1969  Џош Холовеј — американски актер .
1988  Дејан Митрев — македонски фудбалер.


Починале

1816  Гаврила Романович Державинруски класицистички поет, сметан за најголемиот руски поет пред Пушкин.
1903  Лав XIII — римски папа.
1913  Феликс Ѓержински („Железниот Феликс“) — полски комунист со револуционерни идеи, основач на Болшевичката тајна полиција Че-Ка — подоцна КГБ.
1923  Панчо Виљамексикански револуционeр — водач на селанската револуција од 1910 година.
1913  Васил Чакаларов — македонски војвода од Костурско.
1937  Гуљелмо Марконииталијански инжинер.
1945  Пол Валерифранцуски поет.
1951  Абдула Iјордански крал.
1973  Брус Ли — актер и борач.


21 јули[уреди]

Настани

1542  Папата Павле II донел одлука за основање на инквизиција во Рим.
1798  По победата во Битката кај пирамидите, Наполеон Бонапарт станува владетел на Египет.
1962  Со решение на Извршниот совет на НР Македонија, името на „Радио Скопје“ е променето во „Радио-Телевизија Скопје“.
1983  Во станицата „Восток“ на Антарктикот, измерена е најниската температура на Земјата, која изнесувала -89,2 °C.
1994  Рускиот писател Александар Солженицин пристигнува во Москва по двомесечно патување низ Русија, по 20 години прогонство.
2013  Филип станува крал на Белгија, по абдикацијата на татко му, Алберт II.


Родени

1476  Ана Сфорца — ќерка на Галеацо Марија Сфорца.
1816  Паул Јулиус фон Ројтер — основач на британската новинскa агенцијa Ројтерс.
1893  Ханс Фалада — германски писател.
1899  Ернест Хемингвејамерикански писател. Учесник е во Првата светска војна, во Шпанската граѓанска војна и во Втората светска војна. За романот Старецот и морето во 1954 година ја доби Нобеловата награда за литература. Изврши самоубиство во својата куќа во Кечам, во Ајдахо, на 2 јули 1961 година.
1911  Маршал Меклуанканадски автор.
1951  Робин Вилијамс — истакнат американски актер.
1964  Јенс Вајслоггермански ски-скокач.


Починале

1870  Јозеф Штраусавстриски композитор.
1984  Живко Фирфовмакедонски етномузиколог, педагогдиригент и музички деец. За својата богата музичка активност има добиено повеќе награди и признанија, меѓу кои и почесен доктор на Географското здружение од Колумбија, САД во 1955 година. Роден е во Велес, на 20 ноември 1906 година.
1998  Ален Шепардамерикански космонаут.
2001  Крсте Црвенковскимакедонски политичар.


22 јули[уреди]

Настани

1099  Прва крстоносна војна: Годфрид Бујонски е избран за прв Бранител на Светиот Гроб на Кралството Ерусалим.
1456  Унгарскиот регент Јанош Хуњади ја пробил опсадата на Белград и им нанел тежок пораз на Отоманските освојувачи предводени од Мехмед II.
1894  Првата воопшто моторизирана трка се одржала во Франција, на 128-километарски пат помеѓу Париз и Руан. Победил Албер де Дион, основачот на Тур де Франс.
1908  Младотурците ја презеле власта во Битола и ги ослободиле сите затвореници.
1933  Американскиот авијатичар Вили Пост го извел првото самостојно летање со авион околу Земјината топка. Прелетал 25.000 километри со 14 застанувања за 7 дена, 18 часа и 45 минути.
1948  Во Скопје, со одлука на Владата на НРМ, е основан Институтот за национална историја.
1962  Пропадна првиот американски обид за лансирање автоматска сонда на Венера. Ракетата лансирана од Кејп Канаверал на Флорида ја промени насоката и по неколку минути експлодира.
1992  Најголемиот колумбиски производител и трговец со дрога Пабло Ескобар побегнал од затвор. Убиен е во декември следната година во Меделјин, во престрелка со полицијата.


Родени

356 п.н.е.  Александар III Македонски — една од најпознатите личности на стариот век, војсководец и државник. Го порази огромното персиско царство и во своите походи стигна се до Индија.
1210  Јована Англиска — кралица на Шкотска.
1784  Фридрих Вилхелм Беселгермански астроном и математичар.
1822  Грегор Менделавстриски ботаничар и генетичар.
1888  Селман Ејбрахам Ваксманамерикански микробиолог по потекло од Украина, добитник на Нобеловата награда за медицина во 1952 година.
1894  Оскар Марија Графгермански писател.
1916  Марсел Сердан — француски боксер.
1944  Ананд Сатјананд — генерален гувернер на Нов Зеланд.
1969  Деспина Ванди — грчка пејачка.
1983  Дрис Девенинс — белгиски велосипедист.
1991  Кени Елисонд — француски велосипедист.
2013  Џорџ, Принц од Кембриџ — син на во војводата и војвотката од Кембриџ


Починале

1461  Шарл VII Победникотфранцуски крал.
1676  Климент X — римски папа.
1822  Наполеон IIфранцуски крал.
1934  Џон Дилинџерамерикански криминалец.
1968  Павлос Гипарис — грчки офицер.
1979  Шандор Кочишунгарски фудбалер.
1990  Асан Керим — македонски и југословенски политичар .


23 јули[уреди]

Настани

1914  Австро-Унгарија ѝ поставила ултиматум на Србија во врска со атентатот на престолонаследникот Франц Фердинанд во Сараево. Ова било најава за почетокот на Првата светска војна.
1942  Започнал со работа логорот Треблинка.
1942  Во Софија, бугарските фашисти ги стрелаа Никола Јонков Вапцаров, македонски поет и патриот, Антон Попов-Дончо, македонски револуционер, писател и публицист и Атанас Романов, македонски патриот.
1993  Република Македонија стана 138 членка на Светската организација за интелектуална сопственост.
2000  Ленс Армстронг, втора година по ред победува на престижната велосипедска трка Тур де Франс, иако неговите лекари, четири години претходно, го известуваат дека постојат мали шанси да преживее, зашто болува од рак.


Родени

1872  Спас Мартинов — македонски револуционер.
1892  Хаиле Селасије Iетиопски цар.
1906  Владимир Прелогшвајцарско-хрватски хемичар.
1915  Тихомир Милошевскинароден херој на Македонија.
1931  Виктор Корчнојруски шаховски велемајстор.
1976  Јудит Полгар — унгарска шахистка.
1988  Бјерн Турау — германски велосипедист.


Починале

1536  Хенри ФицРој — незаконски син на Хенри VIII.
1757  Доменико Скарлати — истакнат италијански барокен композитор за чембало.
1875  Ајзак Мерит Сингерамерикански изумител.
1916  Вилијам Ремзишкотски хемичар.
1942  Антон Поповмакедонски поет.
1948  Дејвид Ворк Грифитамерикански филмски режисер и продуцент.
2001  Муртезан Етхеми — поранешен член на ОНА.


24 јули[уреди]

Настани

1148  Луј VII од Франција поставил опсада на Дамаск во текот на Втората крстоносна војна.
1534  Жак Картие поставил крст на северноамериканското копно близу до устието на реката Сент Лоренс и го прогласил за прва француска територија во името на кралот Франсоа I.
1715  Шпанска флота со богатство составена од 10 брода заминала од Хавана, Куба кон Шпанија. Седум дена подоцна, 9 брода потонале во бура близу до Флорида. Богатството е откриено и извлечено од морето во 1960-тите.
1823  Укинато е ропството во Чиле.
1908  Турција е прогласена за уставна монархија. Овој датум се зема како Ден на победата на Младотурската револуција.
1923  Грција, Турција и сојузничките сили од Првата светска војна ја потпишаа Лозанската декларација, врз основа на која е извршена принудна размена на население: христијаните од Турција во Грција, а муслиманите од Грција во Турција. Ова во голема мера го изменило националниот состав на Егејска Македонија.
1946  Во Пацификот, во близина на островот Бакини, САД ја извршија првата подводна атомска експлозија.
1974  По инвазијата на Турција врз Северен Кипар, паднала од власт воената хунта во Грција.
2002  Алфред Мојсиу е избран за претседател на Албанија.
2014  Парламентот го избира Фуад Масум за претседател на Ирак.


Родени

1725  Џон Њутон — англиски морнар и свештеник.
1783  Симон Боливарјужно-американски борец за независност. Истиот ден се слави како Ден на Симон Боливар во Еквадор.
1802  Александар Дима Таткотофранцуски писател.
1828  Николај Чернишевскируски писател, критичар и револуционер.
1921  Џузепе Ди Стефано — италијански оперски пејач.
1946  Тито Беличанец — македонски правник.
1969  Џенифер Лопезамериканска актерка и пејачка.
1974  Милан Јуришиќ — српски криминалец.
1975  Рајан Стак — натурализиран македонски кошаркар.
1985  Лукаш Росол — чешки тенисер.


Починале

1957  Методија Андонов - Чентомакедонски револуционер и државник — прв претседател на Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ и борец за правата и слободата на македонскиот народ. Роден е во Прилеп на 17 август 1902 година.
1974  Џејмс Чедвиканглиски физичар — откривач на неутронот и Нобелов лауреат во 1935 година.
1980  Питер Селерсбритански филмски актер и комичар.
1991  Исак Башевис Сингерамерикански писател и Нобелов лауреат, по потекло полски Евреин.
2000  Клод Сотефранцуски филмски режисер-оскаровeц.
2001  Махир Камбери — поранешен член на ОНА.
2001  Сељман Нухиу — поранешен член на ОНА.
2001  Неџмедин Сулејмани — поранешен член на ОНА.


25 јули[уреди]

Настани

1878  Првата кинеска дипломатска мисијa во САД пристигнува во Вашингтон.
1917  Холанѓанката Маргарета Гертруда Целе, попозната како Мата Хари, осудена е на смрт под обвинение дека шпионирала за Германија во текот на Првата светска војна.
1945  Со одлука на Европската консултативна комисија, Германија во периодот до склучувањето на мировниот договор е поделена на четири зони: источна (советска), северозападна (британска), југозападна (американска) и западна (француска). Таа поделба подоцна доведе до формирање на двете германски држави.
1968  Папата Павле VI им ги забранува на католичките верници сите вештачки методи за спречување на зачнувањето.
1984  Советскиот космонаут Светлана Савитцкаја стана првата жена која излегла надвор од бродот во вселената и првата жена во историјата на освојувањето на вселената која два пати била во нејзиното пространство.


Родени

1894  Гаврило Принципатентаторот на Франц Фердинанд.
1919  Илија Антевски - Смок — македонски комунист.
1920  Розалинд Френклинанглиски научник.
1920  Куширо Хајаши — јапонски астрофизичар.
1925  Невена Георгиева Дуња — млада македонска партизанка во НОВ.
1946  Љупка Димитровска — македонска пејачка.
1966  Сервет Хајредини — поранешен член на ОНА.
1973  Билјана Беличанец - Алексиќ — македонска глумица.
1976  Јовица Тасевски - Етернијан — македонски поет.
1978  Луис Џој Браун — првото бебe од епрувета.
1981  Кевин Кузманов — американски безбол играч со македонско потекло.
1986  Андреј Шкиотов — руски кану спринтер.
1990  Насер Буани — француски велосипедист.


Починале

1492  Инокентиј VIII — римски папа.
1533  Атахуалпа — последен владетел на Тавантинсују.
1564  Фердинанд I — цар на Светото римско царство.
1794  Андре Шение — француски поет.
1834  Семјуел Тејлор Колриџaнглиски поет.
1980  Владимир Висоцки — советски пејач.
1986  Винсент Минелиамерикански филмски режисер.
1987  Крсто Симовски — учесник во НОВ.
1999  Богољуб Арсиќ — учесник во НОВ.


26 јули[уреди]

Настани

1953  Со нападот на герилците на касарната „Монкада“ во градот Сантјаго де Куба, Фидел Кастро ја започнува борбата против диктаторот Фулгенсио Батиста.
1956  Египетскиот претседател Гамал Абдел Насер го национализира Суецкиот канал, кој претходно беше под контрола на англо-француска компанија.
1963  Катастрофален земјотрес го разурна главниот град на Република МакедонијаСкопје. Во земјотресот загинаа 1.070 луѓе, 2.900 беа повредени, а беше уништен или оштетен 45 од стамбениот фонд. Веста за земјотресот што го зафати Скопје брзо се рашири низ целиот свет, кој покажа голема солидарност.
1996  Република Македонија и Европската Унија потпишаа рамковна спогодба за соработка на Република Македонија во Европската Унија. Истиот ден во Република Македонија пристигнува и првиот американски амбасадор - Кристофер Хил.
1996  Република Македонија стана потписничка на Рамковната конвенција на Советот на Европа за заштита на националните малцинства и потписничка на повелбата на Советот на Европа за регионални или малцински јазици.


Родени

1782  Џон Филдирски композитор.
1856  Џорџ Бернард Шо — англиски писател.
1862  Васил Иванов К’нчов — бугарски етнограф.
1875  Карл Густав Јунгшвајцарски психијатар.
1894  Олдос Хакслианглиски писател и есеист.
1928  Стенли Кјубрикамерикански режисер.
1934  Даница Ручигај — македонска поетеса.
1943  Мик Џегерамерикански музичар.
1954  Роза Топузова Каревска — македонски политичар.
1961  Дејвид Хејмен — британски филмски продуцент.
1985  Брис Феји — француски велосипедист.
1987  Ромен Лемаршан — француски велосипедист.
1990  Хесус Ерада — шпански велосипедист.


Починале

1471  Павле II — римски папа.
1867  Отон I — грчки крал.
1902  Шарл Даданфранцуско-американски пчелар, таткото на современото пчеларство.
1903  Алексо Поројлијата — македонски револуционер.
1917  Едгар Дегафранцуски сликар.
1925  Готлоб Фреге — германски математичар.
1926  Крсте Петков Мисирков — истакнат македонски филолог, лингвист, историчар, фолклорист, етнограф, публицист, политичар, дипломат, револуционер и борец за македонската национална афирмација. Во 1903 година ја издаде книгата „За македонцките работи“. Роден е во Ениџе, Вардарска околија, Солунска област, на 18 ноември 1874 година.
1952  Ева Перон — популарната „прва дама“ на Аргентина, сопруга на Хуан Перон.
1963  Димитар Пандилов — истакнат уметник, прв македонски импресионистички сликар.
1985  Фреди Перлмананархист, писател, теоретичар и музичар, голем критичар на современиот свет.


27 јули[уреди]

Настани

1830  Во Франција избива „Јулската револуција“ предизвикана од одлуката на кралот Шарл X Бурбонски да ги укине весниците, да го распушти штотуку избраното собрание и да го промени изборниот закон. Кралот абдицира и емигрира во Шкотска.
1839  Почнува Опиумската војна меѓу Кина и Велика Британија откако кинеските власти во едно пристаниште во Кантон запленуваат и уништуваат 20.000 сандаци со опиум.
1981  Почна со работа новата Железничка станица во состав на Транспортниот центар во Скопје. Последниот воз од Старата железничка станица замина во 11 часот и 30 минути, а првиот воз на новата железничка станица стигна во 12 часот и 35 минути.
1989  Кристер Петерсон прогласен е за виновен и е осуден на доживотна казна затвор заради убиството на шведскиот премиер Улоф Палме во 1986 година. Подоцна тој е ослободен, а убиството останува неразјаснето.
2001  САД ги продолжуваат санкциите врз Иран и Либија на уште пет години.
2014  Здравко Дејановиќ станува првиот македонски освојувач на врвот К2.


Родени

1452  Лудовико Сфорца — милански војвода.
1832  Ѓура Јакшиќ — најголемиот лиричар во српскиот романтизам и еден од најталентираните српски сликари на XIX век.
1835  Џозуе Кардучииталијански поет — добитник на Нобелова награда за литература во 1906 година.
1874  Иван Ачков — македонски револуционер.
1915  Марио дел Монако — италијански драмски тенор.
1946  Раде Шербеџијасрпски актер и пејач со потекло од Хрватска.
1965  Хозе Луис Чилавертпарагвајски голман.
1972  Јанко Нинов — македонски поет.
1977  Џонатан Рис Маерс — ирски актер.
1983  Горан Пандев — македонски фудбалер


Починале

916  Климент Охридски — сесловенски просветител.
1061  Никола II — римски папа.
1841  Михаил Јурјевич Лермонтовруски поет — еден од најголемите светски романтичари — автор на познатиот роман во стихови Демонот.
1844  Џон Далтонанглиски хемичар и физичар.
1880  Мохамед Реза Пахлави — ирански шах во прогонство, кој 37 години владеел со Иран. Роден е во 1819 година
1950  Вецко Домазетовски — македонски есеист.
1981  Вилијам Вајлерамерикански режисер-трократен оскаровец — роден во Франција.
1982  Загорка Миќиќ — југословенски и македонски доктор по философија.
2001  Сељман Нухиу — поранешен член на ОНА.
2010  Димитар Циев — југословенски и македонски одбојкар.


28 јули[уреди]

Настани

1953  Со нападот на герилците на касарната „Монкада“ во градот Сантјаго де Куба, Фидел Кастро ја започнува борбата против диктаторот Фулгенсио Батиста.
1956  Египетскиот претседател Гамал Абдел Насер го национализира Суецкиот канал, кој претходно беше под контрола на англо-француска компанија.
1963  Катастрофален земјотрес го разурна главниот град на Република МакедонијаСкопје. Во земјотресот загинаа 1.070 луѓе, 2.900 беа повредени, а беше уништен или оштетен 45 од стамбениот фонд. Веста за земјотресот што го зафати Скопје брзо се рашири низ целиот свет, кој покажа голема солидарност.
1996  Република Македонија и Европската Унија потпишаа рамковна спогодба за соработка на Република Македонија во Европската Унија. Истиот ден во Република Македонија пристигнува и првиот американски амбасадор - Кристофер Хил.
1996  Република Македонија стана потписничка на Рамковната конвенција на Советот на Европа за заштита на националните малцинства и потписничка на повелбата на Советот на Европа за регионални или малцински јазици.


Родени

1165  Ибн Араби, арапски философ.
1804  Лудвиг Андреас Фојербах — германски филозоф.
1887  Марсел Дишанфранцуски сликар и скулптор.
1915  Чарлс Таунсамерикански физичар и Нобелов лауреат.
1921  Воислав Кушевски — македонски историчар.
1929  Жаклина Кенеди Оназис — сопруга на Џон Кенеди и Аристотел Оназис.
1943  Ричард Рајтанглиски музичар, член на Пинк Флојд.
1954  Уго Чавезпретседател на Венецуела од 1998 година, ориентиран кон воведување на демократски социјализам во земјата.
1956  Ирена Колиштрковска Настева — македонски археолог.
1974  Алексис Ципрас — грчки политичар.
1988  Сеп Ванмарке — белгиски велосипедист.


Починале

1741  Антонио Вивалди — истакнат венецијански композитор на преодот од барокот кон класицизмот.
1750  Јохан Себастијан Бахгермански композитор — еден од најзначајните композитори во историјата на музиката.
1794  Максимилијан Робеспјер — еден од главните водачи на Француската револуција.
1904  Никола Каранџуловмакедонски револуционервојвода и учител. Роден е во Прилеп.
1968  Ото Хангермански хемичар и нуклеарен физичар. Добитник е на Нобеловата награда за хемија.


29 јули[уреди]

Настани

1014  Во битката на планината Беласица кај Струмица, војската на македонскиот цар Самоил била тешко поразена од војската на византискиот цар Василиј II.
1588  Британската флота под команда на Лорд Хавард и Сер Франсис Дрејк ја поразува шпанската Непобедлива армада составена од околу 125 бродови, која во инвазија на Англија ја испраќа шпанскиот крал Филип II.
1940  Почнува воздушната офанзива на Германија на Великa Британијa за време на Втората светска војна.
1948  На стадионот Вембли во Лондон отворени се првите Олимписки игри по Втората светска војна.
1993  Киргистан ја признава Република Македонија.
2002  Основана Федерацијата на фармерите на Република Македонија (ФФРМ) под името „Федерација на македонските фармери“.


Родени

1883  Бенито Мусолинииталијански диктатор и фашист.
1905  Даг Хамаршелдшведски политичар.
1925  Микис Теодоракисгрчки композитор.
1927  Хари Мулиш — холандски писател.
1929  Жан Бодријар — француски социолог и философ.
1930  Абдулазис Ислами — македонски поет.
1949  Љупчо Силјановски — македонски поет.
1961  Муртезан Етхеми — поранешен член на ОНА.
1981  Фернандо Алонсо — возач на Формула 1.
1982  Перо Антиќ — македонски кошаркар.
1983  Илчо Наумоски — македонски фудбалер.
1985  Золта Фодор — унгарски борач.
1985  Хавиер Чакон — шпански велосипедист.


Починале

1099  Урбан II — римски папа.
1108  Филип Iкрал на Франција.
1644  Урбан VIII — римски папа.
1808  Селим III — отомански султан.
1856  Роберт Шумангермански композитор и музичар од времето на романтизмот.
1857  Шарл Лисјен Бонапарт — француски кнез и истакнат орнитолог.
1890  Винсент ван Гогхоландски сликар.
1910  Глигор Соколов — деец на македонското револуцинерно движење.
1974  Ерих Кестнер — германски писател.
1982  Владимир Зворник — „таткото на телевизијата“.
1983  Луис Буњелфранцуско-мексикански филмски режисер.
2008  Мате Парлов — југословенски и хрватски боксер.


30 јули[уреди]

Настани

1619  Во Џемстаун, во Вирџинија, САД, се одржа првото колонијално преставничко Собрание. Овој град е прво населено место во новиот свет каде првите англиски доселеници пристигнаа во 1607 година.
1971  Астронаутите на „Аполо 15“, Дејвид Скот и Џејмс Ирвин се спуштија на Месечината.
1974  Турција, Грција и Велика Британија потпишаа спогодба за прекин на огнот на Кипар.
1975  Во Хелсинки почна Конференцијата за европска безбедност и соработка (КЕБС), на која присуствуваа државници од 35 земји. Целта на Конференцијата беше да се осигура мирот во Европа.
1980  Вануату прогласува независност.


Родени

1511  Џорџо Вазарииталијански сликар и архитект.
1818  Емили Бронтеанглиска писателка.
1863  Хенри Форд — производител и конструктор на автомобили.
1898  Хенри Мурбритански вајар.
1947  Арнолд Шварценегерамерикански актер и политичар.
1950  Габриеле Салваторес — италијански режисер и сценограф.
1964  Јирген Клинсман — германски фудбалер.
1970  Кристофер Нолан — британско-американски филмски режисер.
1982  Ивон Страховски — австалиска актерка.


Починале

579  Бенедикт I — римски папа.
1771  Томас Грејанглиски поет.
1898  Ото фон Бизмарк — пруски државник и обединител на Германија.
1912  Муцухитоцар на Јапонија.
1974  Лав Книпер — руски композитор.
1996  Клодет Колбер — ѕвезда на Холивудските комедии.
2007  Ингмар Бергманшведски филмски и театарски режисер и сценарист.
2007  Микеланџело Антонионииталијански режисер.


31 јули[уреди]

Настани

904  Солун бил освоен и уништен од Арапите. Околу 20.000, претежно млади, биле одведени во ропство.
1498  Кристифор Колумбо, на своето трето патување во новиот свет, го открива островот Тринидад, а потоа за првпат стапна на брегот на Јужна Америка.
1908  По победата на Младотурската револуција, Јане Сандански упатува „Манифест до сите народности во Османската империја“.
1941  Германскиот рајхсмаршал Херман Геринг му дава писмена директива на шефот на полицијата Рајнхард Хајдрих да направи нацрт-план за елиминирање на Евреите во Европа.
1945  Пјер Лавал, водачот на Вишиевска Франција, е уапсен од сојузничките војници во Австрија.
1954  Италијанска експедиција предводена од Ардито Десио прва го освојува врвот „Годвин Остин“, попознат како К2, на Каракорум, кој со своите 8.611 метри, е втор највисок врв на Земјата.
1964  Американската вселенска сонда „Ренџер 9“ ги емитува на Земјата првите снимки од темната страна на Месечината. Овој успех научниците го оценија како најголем дострел на астрономијата по Галилео Галилеј.
2006  На Куба Фидел Кастро му ја предава власта на својот брат Раул Кастро.


Родени

1800  Фридрих Велергермански хемичар.
1912  Милтон Фридманамерикански економист и нобеловец
1919  Примо Левииталијански писател.
1965  Џоан Роулингшкотска писателка — автор на книгите „Хари Потер“.
1969  Антонио Конте — италијански фудбалер и тренер.


Починале

1784  Дени Дидрофранцуски филозоф.
1849  Шандор Петефи — унгарски поет.
1886  Франц Листунгарски пијанист и композитор.
1907  Пандо Кљашев — македонски револуционер.
1944  Антоан де Сент Егзипери — француски писател и авијатичар.
2001  Тахир Синани — поранешен член на ОНА.
2001  Бурим Хусеини — поранешен член на ОНА.



Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

Начин на користење на шаблоните во рубриката