Википедија:На денешен ден/Архива/Јули
Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“
Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.
[уреди] 1 јули
Настани
| 1097 | Започнала Битката кај Дорилеја во текот на Првата крстоносна војна помеѓу турците селџуци и крстоносците. |
| 1147 | Започнала Опсадата на Лисабон која траела се до 25 октомври 1147 година. После ова Лисабон бил преземан од страна на португалците и крстоносците. |
| 1520 | La Noche Triste (Тажната ноќ) - здружените мексиканко-индијански сили, предводени од Ацтеките, ги поразуваат шпанските конквистадори на чело со Ернан Кортес. |
| 1867 | Стапил во сила Актот за британска Северна Америка, со кој се обединиле провинциите Канада, Њу Бранзвик и Нова Шкотска во Канадска конфедерација. Ден на Канада. |
| 1921 | Основана е комунистичката партија во Кина. |
| 1962 | Руанда и Бурунди се здобиваат со независност. |
| 1963 | Битлси го издаваат еден од најуспешните синглови на сите времиња - She Loves You - во Велика Британијa. |
| 1979 | Сони го патентира вокменот. |
| 1997 | Предавање на суверенитетот над Хонг Конг од Велика Британија на НР Кина. |
| 2000 | Пуштен во употреба Ересундскиот мост помеѓу Данска и Шведска |
Родени
| 1646 | Готфрид Лајбниц, германски математичар. |
| 1804 | Жорж Санд, француска писателка. |
| 1902 | Вилијам Вајлер, американски режисер-трократен оскаровец, роден во Франција. |
| 1909 | Никола Парапунов, македонски револуционер. |
| 1938 | Александар Курлјандски, творец на Ну, погоди!. |
| 1939 | Паскал Гилевски, македонски поет. |
| 1961 | Карл Луис, познат американски атлетичар. |
| 1961 | Дијана, Принцеза од Велс. |
| 1967 | Тони Михајловски, македонски татарски, филмски и телевизиски актер, водител и шоумен. |
| 1976 | Реваз Миндорашвили, грузиски борач, на ЛОИ 2008 одржани во Пекинг го освои златниот медал во дисциплината слободен стил до 84 kg. |
| 1976 | Руд ван Нистелрој и Патрик Клајверт, холандски фудбалер. |
Починале
| 251 | Дециј Трајан, римски цар, попознат е и како Гај Месиј Квинт Дециј Трајан. |
| 1839 | Махмуд II, триесетиот султан на Отоманската империја. |
| 1876 | Михаил Бакунин, руски револуционер. |
| 1894 | Алан Пинкертон, американски приватен детектив, основач на првата детективска агенција. |
| 1896 | Хариет Бичер Стоу, американски аболиционист и автор. |
| 1974 | Хуан Перон, претседател на Аргентина. |
| 2001 | Николај Басов, руски физичар, добитник на Нобелова награда. |
| 2004 | Тодор Скаловски, македонски композитор. |
| 2004 | Марлон Брандо, легендарен американски актер. |
| 2008 | Живко Стефановски, македонски функционер, писател, новинар и публицист. |
| 2008 | Шерафетин Неби, македонски актер. |
[уреди] 2 јули
Настани
| 1853 | Руската армија врши инвазија врз Турција - започнува Кримската војна. |
| 1934 | Завршува таканаречената Ноќ на долгите ножеви, операција што се одвивала во Германија од 30 јуни до 2 јули 1934, кога нацистичкиот режим се погрижил најмалку осумдесет и пет луѓе да бидат убиени од политички причини. |
| 1937 | Амелија Ерхарт исчезнува над Тихиот Океан додека се обидува да го изведе првиот лет околу светот по екваторот; нејзиното тело никогаш не е пронајдено. |
| 1947 | Објект за кој очевидци тврдат дека бил НЛО се срушува во Росвел, Мексико. |
| 1983 | Полис го издаваат својот последен албум - Synchronicity, 17 недели на првото место на листата на најпродавани албуми во САД. |
| 2000 | Отворен е Ересундскиот мост, комбиниран дволентен железнички и четирилентен патен мост кој поминува низ Ересуднскиот канал, комбинација од мост и тунел кој ги поврзува Копенхаген Малме. Мостот е еден од најдолгите во светот. |
| 2005 | Во рамките на манифестацијата Live 8 се одржуваат десет концерти во различни градови во светот. |
Родени
| 1492 | Елизабет Тјудор, ќерка на Хенри VII. |
| 1486 | Јакопо Сансовино, италијански вајар и архитект, прочуен по своите градби околу плоштадот Св. Марко во Венеција. |
| 1714 | Кристоф Вилибалд Глук, германски композитор и диригент. |
| 1843 | Антонио Лабриола, италијански марксистички теоретичар. |
| 1876 | Тодор Паница, учесник во македонското национално-револуционерно движење. |
| 1877 | Херман Хесе, германски писател и Нобелов лауреат. |
| 1903 | Олаф V, норвешки крал. |
| 1904 | Жан Рене Лакост, француски тенисер и бизнисмен. |
| 1911 | Михаил Д. Петрушевски, македонски академик. |
| 1914 | Богољуб Арсиќ, македонски полковник. |
| 1923 | Вислава Шимборска, полска поетеса и Нобелов лауреат. |
| 1940 | Георги Иванов, бугарски офицер (генерал-лејтенант). |
Починале
| 1566 | Мишел Нострадамус, француски астролог и пророк. |
| 1733 | Кристијан Пецолд, германски композитор и органист. |
| 1778 | Жан-Жак Русо, француски филозоф, роден во Швајцарија. |
| 1800 | Виктор Луј, француски архитект, добитник на Римската награда. |
| 1877 | Херман Хесе, германски романсиер, писател и поет - добитник на Нобеловата награда за книжевност (1946). |
| 1934 | Ернст Рем, германски нацист и началник на СА. |
| 1949 | Георги Димитров, политичар од Бугарија со потекло од Македонија, раководител на Бугарската комунистичка партија и на Коминтерната, како и премиер на НР Бугарија од 1946 до својата смрт. |
| 1961 | Ернест Хемингвеј, американски писател и Нобелов лауреат. |
| 1977 | Владимир Набоков, руски прозаист, автор на познатиот роман „Лолита“. |
| 1989 | Христо Стамболиев, еден од основачите на Технолошко - Металургискиот факултет во Скопје и негов прв декан. |
| 1997 | Џими Стјуарт, легендарен американски актер. |
| 2001 | Казимјеж Фелешко, полски полонист, македонист и славист. |
[уреди] 3 јули
Настани
| 321 | Римскиот император Константин I, првиот римски владетел со христијанска вера, ја прогласува неделата за ден за одмор и верски обреди. |
| 1583 | Рускиот цар Иван Грозни го убива, во настап на гнев, својот син и престолонаследник Димитриј. |
| 1881 | Под притисок на Велика Британија, Турција потпишува договор со Грција, со кој Грција ги добива Тесалија како и делови на Епир. |
| 1900 | Полета првиот воздушен балон конструиран од Фердинанд Цепелин. |
| 1995 | Југославија станува европски кошаркарски шампион. |
Родени
| 1423 | Луј XI, француски крал. |
| 1883 | Франц Кафка, чешки писател. |
| 1902 | Виторио де Сика, италијански филмски режисер и артист. |
| 1934 | Славка Арсова, македонски поет, писател за деца. |
| 1935 | Харисон Шмит, американски космонаут. |
| 1942 | Најдо Георгиевски, македонски поет. |
| 1948 | Вади Садех, либанско-австралиски поет. |
| 1949 | Емилија Масларова, бугарски политичар. |
| 1962 | Том Круз, американски актер. |
| 1968 | Рамуш Харадинај, поранешен герилски водич на ОВК и поранешен премиер на Косово. |
| 1971 | Џулијан Асанж, австралиски новинар и интернетски активист. |
| 1980 | Тарас Данко, украински борач. |
| 1987 | Себастијан Фетел, германски возач на Формула 1. |
Починале
| 683 | Папа Лав II, римски папа од 17 август 682 до 3 јули 683. По неговот избирање за папа, ја објавил анатемата против монотелитизмот, донесена на Шестиот вселенски собор. Во негово време биле потиснати Лангобардите. |
| 1918 | Мехмед V, султан на Отоманската Империја. |
| 1969 | Брајан Џонс, англиски музичар (поранешен член на The Rolling Stones). |
| 1971 | Џим Морисон, американски музичар и поет, член и основач на The Doors. |
| 1977 | Александар М. Волков, руски математичар и романсиер. |
[уреди] 4 јули
Настани
| 1054 | Експлозија на супернова е набљудувана од страна на Кинезите, Арапите и најверојатно Индијанците во близина на ѕвездата ζ Таури. Неколку месеци останува доволно светла за да може да се гледа и преку ден. Нејзините остатоција ја оформуваат Небулата Рак. |
| 1776 | На континентален конгрес во Филаделфија е усвоена Декларацијата за независност на Соединетите Американски Држави; овој ден во САД се слави како Ден на независноста. |
| 1802 | Вест Поинт, познатата воена академија на САД е отворена во истоимениот град во државата Њујорк. |
| 1855 | Во Бруклин, Њујорк од печат излегува првата збирка поеми на Волт Витмен - Листови трева. |
| 1862 | Луис Керол почнува да и раскажува приказна на Алиса Лидл што подоцна ќе прерасне во Алиса во Земјата на Чудата; точно три години подоцна, на 4 јули, издадена е првата книга од оваа незаборавна бајка. |
| 1918 | Болшевиците ги убиле рускиот цар Николај II Романов и неговото семејство (17 јули по новиот календар). |
| 1939 | Лу Гериг, легендарен американски бејзбол играч, го објавува своето повлекување од бејзболот. |
| 2004 | Формирана е ВМРО Народна партија од страна на приврзаниците на Љубчо Георгиевски, по неуспешниот обид за преземање на раководството во ВМРО-ДПМНЕ. За прв в.д. претседател на партијата е избрана Весна Јаневска. |
Родени
| 1546 | Мурат III, отомански султан. |
| 1804 | Натаниел Хоторн, американски писател. |
| 1807 | Џузепе Гарибалди, италијански патриот. |
| 1884 | Луис Б. Маер, филмски продуцент. |
| 1917 | Манолете, шпански матадор. |
| 1921 | Жерар Дебр, француски економист и Нобелов лауреат. |
| 1927 | Џина Лолобриџида, италијaнска актерка. |
Починале
| 1826 | Џон Адамс, американси политичар. |
| 1826 | Томас Џеферсон, третиот американски претседател. |
| 1826 | Џон Адамс, вториот американски претседател. |
| 1868 | Димитриј Иванович Писарев, руски писател. |
| 1916 | Алан Зигер, американски воен поет, познат по својата песна Вечерва имам состанок со Смртта. |
| 1934 | Марија Кири-Склодовска, француски научник од полско потекло. |
| 1938 | Ото Бауер, австриски социјалист. |
| 1944 | Благој Јанков - Мучето, народен херој на Македонија. |
| 1977 | Мигуел Најдорф, аргентиснки шаховски велемајстор. |
| 2003 | Бери Вајт, американски пејач, Човекот со велветен глас. |
| 2005 | Неџми Мехмети, македонски писател. |
[уреди] 5 јули
Настани
| 1687 | Исак Њутн ја објавува книгата „Математички принципи на природната философија“. |
| 1811 | Венецуела објавува независност од Шпанија. |
| 1830 | Франција го окупира Алжир. |
| 1884 | Германија го освојува Камерун. |
| 1946 | Во Париз, Франција, за прв пат е промовиран новиот женски костум за капење - бикинито. |
| 1954 | Елвис Присли ја има својата прва снимачка сесија. Ги пее That's All Right (Mama) како и Blue Moon of Kentucky. За многумина овој ден го означува раѓањето на рокенролот. |
| 1962 | Алжир добива независност од Франција. |
| 1975 | Зелено'ртските Острови добија независност од Португалија. |
| 1977 | Со воен удар во Пакистан е соборен Зулфиќар Али Буто, првиот слободно избран пакистански премиер. |
| 1989 | Се емитува првата епизода од комичната серија Зајнфелд, прогласена за најдобро телевизиско шоу според влијателното списание TV Guide. |
| 2000 | Излегува првиот број на дневниот весник „Вест“ |
| 2006 | Парламентарни избори во Република Македонија: Победа на опозиционата ВМРО-ДПМНЕ. Лидерот на ВМРО-ДПМНЕ Никола Груевски стана премиер на Република Македонија. |
Родени
| 1321 | Јована, кралица на Шкотска. |
| 1857 | Клара Цеткин, борец за женски права. |
| 1889 | Жан Кокто, француски писател, поет, дизајнер, драматург, боксерски менаџер и режисер. |
| 1891 | Тин Ујевиќ, еден од најголемите хрватски поети на сите времиња. |
| 1891 | Џон Хауард Нортроп, американски хемичар и Нобелов лауреат. |
| 1911 | Жорж Помпиду, француски политичар. |
| 1973 | Рошин Марфи, ирска пејачка. |
| 1979 | Милош Симовиќ, српски криминалец. |
| 1987 | Александер Кристоф, норвешки велосипедист. |
| 1996 | Доли, првиот клониран цицач. |
Починале
| 1833 | Жозеф Ниепс, француски иноватор, човекот кој ја направил првата успешна трајна фотографија. |
| 1932 | Саша Черни, руски поет. |
| 1939 | Ефтим Спространов, македонски револуционер. |
| 1965 | Порфирио Рубироса, доминикански дипломат, Формула 1 возач и меѓународен плејбој. |
| 1969 | Валтер Гропиус, германски архитект. |
| 1988 | Драга Чаловска - Секуловска, македонски новинар. |
[уреди] 6 јули
Настани
| 1415 | Во Констанц, денешна Германија, од католичкиот екуменски собор е осуден и погубен Јан Хус, свештеник и реформатор. |
| 1535 | Сер Томас Мор, автор на познатото дело Утопија и еднаш англиски Лорд-канцелар, е погубен поради предавство на Кралот Хенри VIII откако одбива да се согласи со кралската одлука Англиската Црква да се одвои од Римската католичка црква. |
| 1885 | Луј Пастер успешно ја тестира својата вакцина против беснило; пациентот е Жозеф Мајстер, деветгодишо дете гризнато од бесно куче. |
| 1908 | Во Турција започнува т.н. „Младотурска револуција“, предводена од група млади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II. |
| 1928 | Во Њујорк е одржана премиерата на филмот Светлата на Њујорк, првиот звучен филм во историјата на светската кинематографија. |
| 1957 | Во Ливерпул се запознаваат Џон Ленон и Пол Мекартни, идните основачи на една од најголемите групи на сите времиња Битлси. |
| 1964 | Малави прогласува независност од Обединетото Кралство. |
| 1966 | Малави станува република, со Хестингс Банда како прв претседател. |
| 1967 | Основана светската библиографска организација OCLC. |
| 2002 | Светиот архиерејски синод на МПЦ го разрешил од должност митрополитот велешки и повардарски Јован, поради еднострано пристапување во екуменско единство со СПЦ. |
| 2005 | Играорците од битолското КУД „Гоце Делчев“ играа оро пред британската амбасада во Скопје во знак на протест поради недобивањето на визи за настап на меѓународниот фолклорен фестивал во Ланголен, Англија. |
Родени
| 1599 | Диего Веласкез, шпански сликар. |
| 1818 | Адолф Андерсен, германски шахист. |
| 1832 | Максимилијан, надвојвода од Австрија и император на Мексико. |
| 1838 | Ватрослав Јагиќ, хрватски славист. |
| 1859 | Вернер фон Хејденстам, истакнат шведски поет и нобеловец. |
| 1907 | Фрида Кало, мексиканска сликарка. |
| 1927 | Џенет Ли, американска актерка; останува запаметена по туш-сцената во Хичкоковиот филм „Психо“. |
| 1935 | Тенцин Гјацо, моменталниот Далај Лама. |
| 1943 | Глигорие Гоговски, македонски општественик. |
| 1946 | Силвестер Сталоне, американски актер; познат по своите неколку пати репризирани улоги во Роки и Рамбо. |
| 1946 | Џорџ Буш, 43от американски претседател. |
| 1951 | Џефри Раш, австралиски глумец. |
| 1964 | Садула Ергин, министер за правда на Турција. |
| 1980 | По Гасол, шпански професионален кошаркарски играч. |
| 1984 | Роман Широков, руски фудбалер. |
Починале
| 1189 | Хенри II, англиски крал. |
| 1415 | Јан Хус, чешки рефораматор. |
| 1533 | Лудовико Ариосто, италијански поет. |
| 1553 | Едвард VI, англиски крал. |
| 1854 | Георг Симеон Ом, германски физичар. |
| 1893 | Ги де Мопасан, француски писател, мајстор на расказот. |
| 1962 | Вилијам Фокнер, американски писател и Нобелов лауреат. |
| 1971 | Луj Армстронг, американски трубач и џез музичар. |
| 1991 | Антон Југов, бугарски политичар. |
| 1999 | г.г. Михаил, Архиепископ Охридски и Македонски. |
| 2000 | Лазар Колишевски, македонски комунистички лидер. |
| 2010 | Тили Армстронг, британска писателка. |
[уреди] 7 јули
Настани
| 1937 | Јапонската армија го напаѓа кинескиот гарнизон кај Лучиоа, во близина на Пекинг. Кинеските сили се спротиставуваат, па Јапонија тоа го искористува како повод за агресија врз Кина. Кинеско-јапонската војна трае сè до капитулацијата на Јапонија во септември 1945 година. |
| 1969 | Во Канада, прифатен е Актот за официјален јазик според кого францускиот јазик станува еднаков со англискиот јазик. |
| 1985 | Борис Бекер станува првиот нерангиран играч, најмладиот тенисер (дотогаш), како и првиот Германец што го освојува Вимблдон, на возраст од само 17 години и 7 месеци. |
| 2000 | Целиот тираж на Хари Потер и Огнениот Пехар, четвртото продолжение на авантурите на малиот волшебник, е распродаден уште во претплата, пред и воопшто да биде испечатено делото. |
| 2005 | Се случува серија од терористички напади на Лондонското метро, во кое убиени се 52 луѓе, меѓу кои и четворицата бомбаши-самоубијци. |
Родени
| 1690 | Јохан Тобијас Кребс, германски композитор. |
| 1860 | Густав Малер, австриски композитор. |
| 1887 | Марк Шагал, руско-француски сликар. |
| 1893 | Владимир Мајаковски, руски писател. |
| 1893 | Мирослав Крлежа, хрватски писател. |
| 1921 | Васко Карангелески, народен херој на Македонија. |
| 1922 | Пјер Карден, италијански- француски моден креатор. |
| 1926 | Радка Кушлева, бугарска народна пејачка. |
| 1940 | Ринго Стар, тапанар на Битлси. |
| 1959 | Муса Џафери, македонски политичар и член на ОНА. |
| 1967 | Сашо Мацановски - Трендо, македонски ТВ водител. |
| 1974 | Наталија Тодоровска, македонска ракометарка. |
Починале
| 1304 | Папа Бенедикт XI, римски папа. |
| 1307 | Едвард I, англиски крал. |
| 1573 | Јакопо Бароци да Вињола, италијански архитект. |
| 1854 | Георг Ом, германски физичар. |
| 1890 | Анри Нестле, основач на „Нестле“. |
| 1907 | Телос Агапинос, офицер во грчката армија. |
| 1914 | Дејвид Брајан, американски филмски актер. |
| 1923 | Таската Серски, македонски револуционер. |
| 1930 | Артур Конан Дојл, шкотски писател. |
| 1972 | Атинагора Константинополски, патријарх на Константинопол. |
| 1973 | Вероника Лејк, американска актерка. |
| 2006 | Сид Берет, англиски музичар. |
[уреди] 8 јули
Настани
| 70 | Римјаните го освојуваат и разрушуваат Ерусалим. Единствениот дел што останува од градот е само западниот ѕид на Големиот Еврејски Храм, денес познат под името Ѕид на Плачот. |
| 1497 | Португалскиот морепловец Васко де Гама испловува од Лисабон на патувањето кое ќе му овозможи да го открие поморскиот пат кон Индија. |
| 1997 | Усвоен Законот за употреба на знамињата, со кој беше регулирана употребата на македонското државно знаме, а беше забранета употребата на знамиња на други држави во државните и локалните институции. |
Родени
| 1621 | Жан де Ла Фонтен, француски поет и баснописец. |
| 1809 | Људевит Гај, хрватски идеолог и водач на Илирското движење. |
| 1839 | Џон Дејвисон Рокфелер, американски индустријалец и филантроп. |
| 1885 | Ернст Блох, германски филозоф. |
| 1893 | Фердинанд Цепелин, германски генерал и конструктор на воздушните бродови. |
| 1943 | Илија Карајанов, македонски поет, есеист и критичар. |
| 1961 | Фикри Фејзули, член на ОНА.. |
| 1967 | Клаус Чичер, премиер на Лихтенштајн (2009-). |
| 1977 | Кристиjан Абиjати, италијански фудбалски голман. |
| 1984 | Марина Мијаковска, македонска поетеса. |
Починале
| 1153 | Папа Евгениј III, римски папа. |
| 1623 | Папа Григур XV, римски папа. |
| 1822 | Перси Биш Шели, англиски писател. |
| 1946 | Александар Василевич Александров, руски и советски композитор. |
| 1967 | Вивиен Ли, американска филмска и театарска актерка. |
| 1994 | Ким Ил Сунг, комунистичкиот водач на Северна Кореја. |
| 2010 | Крум Томовски, македонски академик, архитект и конзерватор. |
[уреди] 9 јули
Настани
| 1873 | Педесет години по пуштањето на првата железница во светот, меѓу Скопје и Солун е воспоставена првата железничка врска. |
| 1877 | Се одржува првиот тениски турнир во Вимблдон. Денес, овој турнир, кој е единствен гренд-слем што се игра на трева, се смета за неофицијално светско првенство на белиот спорт. |
| 1922 | Познатиот американски пливач кој подоцна ќе стане уште попознат филмски актер откако ќе ја одигра улогата на Тарзан во истоимениот филм - Џони Вајсмилер - станува првиот човек во историјата кој делницата од 100 метри ќе ја преплива за време помало од една минута (58,6 секунди). |
| 1960 | Советскиот водач Никита Хрушчов го предупредува САД да не ја напаѓа Куба зашто во тој случај СССР би интервенирал. |
| 1997 | Масовни нереди во Гостивар, тројца етнички Албанци загинаа, а десетици цивили и полицајци се повредени. |
Родени
| 1834 | Јан Неруда, чешки писател и публицист. |
| 1850 | Иван Вазов, бугарски поет. |
| 1937 | Дејвид Ворк Грифит, англиски сликар. |
| 1938 | Петар Башески, македонски поет. |
| 1952 | Димо Н. Димчев, македонски поет. |
| 1956 | Том Хенкс, американски актер. |
| 1974 | Никола Ѓуричко, српски актер. |
| 1981 | Ристо Арнаудoвски, македонски ракометар. |
Починале
| 1441 | Јан ван Ајк, фламански сликар. |
| 1746 | Филип, шпански крал. |
| 1850 | Маргарет Фулер, американска новинарка. |
| 1913 | Михаил Анагностакос, грчки офицер. |
| 1934 | Иван Хаџи Николов, македонски општественик и револуционер. |
| 1942 | Цветан Димов, народен херој на Македонија; убиен е од бугарските фашисти во Скопје, во Обласната полициска управа. |
| 1943 | Иван Горан Ковачиќ, хрватски поет, есеист, новинар, политичар, преведувач и борец во НОВ. |
| 1992 | Ханс Ем, најстариот член на МАНУ. Учесник е во НОВ на македонскиот народ од 1941 година. |
| 2001 | Бедри Халими, член на ОНА. |
[уреди] 10 јули
Настани
| 1943 | Англо-американските трупи, во текот на Втората светска војна се истоваруваат во Сицилија. |
| 1953 | Советскиот претседател Никита Хрушчов го сменува министерот за внатрешни работи - Лаврентиј Бериј, егзекуторот на Сталинистичките чистки. Подоцна Бериј е уапсен, осуден на смрт и стрелан. |
| 1962 | САД го лансираа првиот телекомуникациски сателит Телстар-1 за пренос на телевизиските програми од САД во Европа. |
| 1973 | Бахамските Острови стекнаа независност по три векови британско колонијално владеење. |
| 1992 | Американски суд го осудува поранешниот диктатор на Панама - Мануел Нориега на 40 години затвор поради тоа што дозволил криумчарење на дрога во Панама. |
Родени
| 1509 | Жан Калвин, верски реформатор. |
| 1830 | Камиј Писаро, француски сликар и графичар. |
| 1856 | Никола Тесла, генијален истражувач и пронаоѓач на полето на електриката и радиотехниката. |
| 1871 | Марсел Пруст, француски писател и академик. |
| 1895 | Карл Орф, германски композитор. |
| 1930 | Иван Ивановски, македонски поет. |
| 1950 | Абдираим Идризи, македонски и косовски писател. |
| 1957 | Петар Нечовски, македонски пејач. |
| 1965 | Алексија, принцеза на Грција. |
| 1967 | Зоран Џорлев, македонски виолинист. |
Починале
| 685 | Константин IV, византиски император. |
| 983 | Папа Бенедикт VII, римски папа. |
| 1099 | Ел Сид, шпански национален херој. |
| 1559 | Анри II, француски крал. |
| 1851 | Луј Дагер, француски иноватор и фотограф. |
| 1884 | Пол Морфи, американски шахист. |
| 2001 | Хусни Џемаили, член на ОНА. |
[уреди] 11 јули
Настани
| 1921 | Почна борбата за ослободување на Монголија што ја поведе монголската Народна револуционерна партија под раководство на Суха Батор. Овој датум се прославува како национален празник на Народна Репулика Монголија. |
| 1979 | Американската вселенска станица Скајлаб по шестгодишно кружење по орбитата околу Земјата, се распадна при приземјувањето. |
| 1987 | Обединетите Нации објавуваат дека новороденчето Матеј Гаспар од Загреб е петомилирдитиот жител на Земјата. |
| 1995 | Република Македонија и Република Литванија воспоставија дипломатски односи на ниво на амбасади. |
| 1995 | Околу 8.000 Бошњаци, главно цивили, се убиени од српските сили под команда на генерал Ратко Младиќ близу Сребреница, Босна и Херцеговина. |
| 2000 | Во посредништво на американсиот претседател Бил Клинтон, започнуваат преговорите меѓу израелскиот премиер Ехуд Барак и водачот на Палестинците Јасер Арафат околу суверенитетот на Ерусалим. |
| 2008 | Принцот на Хунзите Газафар Али Кан со титула мир и неговата сопруга, принцезата Рани Атика, пристигнале во посета на Македонија и биле примени од премиерот Никола Груевски и од архиепископот г.г. Стефан. |
Родени
| 1274 | Роберт Брус, крал на Шкотска. |
| 1767 | Џон Квинси Адамс, претседател на САД. |
| 1844 | Петар I Караѓорѓевиќ, крал на Србија и Кралство СХС. |
| 1871 | Стјепан Радиќ, хрватски политичар и писател. |
| 1927 | Теодор Мајмен, американски физичар, конструктор на првиот ласер. |
| 1934 | Џорџо Армани, италијански моден креатор. |
| 1934 | Љупка Арсова - Џундева, македонска актерка. |
| 1970 | Џастин Чејмберс, американски актер. |
| 1990 | Каролина Возњацки, данска тенисерка. |
Починале
| 1903 | Вилијам Хенли Ернест, англиски поет. |
| 1937 | Џорџ Гершвин, голем американски композитор и музичар. |
| 1942 | Отон Жупанчич, словенечки поет. |
| 1982 | Меша Мехмед Селимовиќ, писател. |
| 1989 | Лоренс Оливие, англиски филмски и театарски актер, продуцент и режисер, еден од најпознатите актери на сите времиња. |
[уреди] 12 јули
Настани
| 1784 | Францускиот професор по физика С. Ленорман, заедно со Жан Моголфје, го конструирааат првиот падобран. |
| 1960 | Франција им призна независност на своите поранешни колонии Дахомеј, Нигерија, Горна Волта, Брегот на Слоновата Коска, Чад, Централна Африка и Конго. |
| 1993 | Република Македонија е примена за полноправна членка на Универзалната поштенска унија, специјализирана Агенција на Организацијата на Обединетите Нации со седиште во Берн, Швајцарија. |
| 1996 | Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Авганистан и Малта |
| 2006 | Започна Израелско-либанската војна. |
Родени
| 100 п.н.е. | Гај Јулиј Цезар, римски војсководец, политичар и писател. |
| 1884 | Амедео Модиљани, познат италијански сликар. |
| 1904 | Пабло Неруда, познат чилеански поет и комунист, добитник на Нобеловата награда и венценосец на Струшките вечери на поезијата. |
| 1952 | Ирина Бокова, бугарски политичар. |
| 1967 | Џон Петручи, гитарист на американската прогресивна метал група Dream Theater. |
| 1967 | Катерина Блажевска, македонски новинар. |
| 1973 | Билјана Раева, бугарски политичар. |
| 1982 | Антонио Касано, италијански фудбалер. |
Починале
| 1536 | Еразмо Ротердамски, прочуен холандски хуманист. |
| 1682 | Жан Пикар, француски астроном. |
| 1712 | Ричард Кромвел, англиски лорд. |
| 1935 | Алфред Драјфус, француски офицер, човекот околу кој ќе се исплете Аферата Драјфус. |
| 2007 | Блага Алексова, македонски археолог и академик. |
| 2010 | Харви Пикар, американски писател. |
[уреди] 13 јули
Настани
| 1822 | Грчката војска ја победува турската кај Термопилите во текот на борбата за независност на Грција. |
| 1878 | Завршува Берлинскиот конгрес, на кој тогашните големи сили (Германија, Австро-Унгарија, Русија, Англија, Франција и Отоманската Империја) воспоставуваат нов однос на силите на Балканот. |
| 1930 | Во Монтевидео, главниот град на Уругвај, започнува првото светско фудбалско првенство, на кое домаќинот ја освојува титулата. |
| 1946 | При Земската болница во Скопје е формирана првата Станица за трансфузија на крв. Од мала станица со еден лекар и три медицински сестри прерасна во Републички завод за трансфузиологија. |
| 1985 | Советскиот скокач со стап Сергеј Бубка, во Париз станува првиот човек во историјата на овој спорт што прескокнал над шест метри. |
| 1985 | На лондонскиот стадион „Вембли“ и на стадионот „Џон Кенеди“ во Филаделфија, САД во исто време беа одржани големите хуманитарни концерти под името „Лајв ејд“ (Live Aid). Во акцијата за помош на гладните во Африка, која ја организираше Боб Гелдоф, најпознатиот рок и поп музичар во светот, собрани се 60 милиони долари, а ТВ-преносот од концертите го следеа околу милијарда и пол гледачи ширум светот. |
| 1990 | Во Скопје е основана Социјалистичката партија на Македонија. За претседател е избран Киро Поповски. |
Родени
| 1590 | Папа Климент X, римски папа. |
| 1907 | Елисие Поповски, македонски учесник во Шпанската граѓанска војна. |
| 1934 | Воле Сојинка, нигериски писател и Нобелов лауреат. |
| 1942 | Харисон Форд, американски актер, познат по улогата на Индијана Џонс во истоимената филмска трилогија. |
| 1957 | Камерон Кроу, американски режисер-оскаровец. |
| 1970 | Симеон Ѓанков, бугарски политичар. |
Починале
| 574 | Папа Јован III, римски папа. |
| 1762 | Џемс Бредли, англиски астроном. |
| 1793 | Жан Пол Мара, познат француски револуционер,. |
| 1896 | Август Кекуле, германски хемичар. |
| 1943 | Иван Горан Ковачиќ, хрватски поет. |
| 1951 | Панко Брашнаров, македонски револуционер. |
| 1954 | Фрида Кало, мексиканска сликарка. |
| 2008 | Михо Атанасовски, македонски поет. |
[уреди] 14 јули
Настани
| 1789 | Граѓаните на Париз го освоија злогласниот затвор Бастилја и ги ослободија затворениците, со што почна Француската Револуција. Овој ден се слави како национален празник на Франција. |
| 1867 | Алфред Нобел, шведскиот иноватор, кај англискиот град Редхил за прв пат го демонстрира разорното дејство на неговиот најнов изум - динамитот. |
| 1933 | Национал-социјалистите во Германија, кои во јануари на чело со Адолф Хитлер доаѓаат на власт, ги забрануваат сите опозициски партии. |
| 1999 | 17 години по завршувањето на Фолкландската војна меѓу Аргентина и Велика Британија, обновена е воздушната линија меѓу Аргентина и овој архипелаг во Атлантикот. |
| 2006 | Љубчо Георгиевски, поранешен премиер на Република Македонија и поранешен лидер на ВМРО-ДПМНЕ наводно стана бугарски државјанин. Оваа постапка, која до денес не е потврдена од никого, предизвика бројни полемики во Република Македонија околу неговата вистинска улога во политичкиот живот на земјата во претходните 15 години. |
Родени
| 1743 | Гаврила Романович Державин, руски класицистички поет, сметан за најголемиот руски поет пред Пушкин. |
| 1817 | Мадам де Стал, француска писателка. Во 1810 година ја напиша книгата - манифест „За Германија“, која Наполеон ја забрани, затоа што авторот се восхитува на германската философија и литература. Ја сметаат за основоположник на францускиот романтизам. Родена е во Париз, на 22 април 1766 година. |
| 1862 | Густав Климт, австриски сликар-симболист. Неговата слика Портер на Адел-Блох Бауер I, продадена за 135 милиони долари, е третата најскапа слика во историјата. |
| 1904 | Исак Башевис Сингер, американски писател и Нобелов лауреат, по потекло полски Евреин. |
| 1918 | Ингмар Бергман, шведски филмски и театарски режисер и сценарист, за многумина еден од најголемите во историјата. Неговиот филм Седмиот печат останува запаметен како едно од големите филмски ремек-дела. |
| 1942 | Хавиер Солана, шпански политичар. |
Починале
| 1223 | Филип II Август, француски крал. |
| 1887 | Алфред Круп, германски индустриалец и производител на оружје. |
| 1944 | Благој Јанков - Мучето, народен херој на Македонија; умира во Струмица, во борба против бугарската полиција. Роден е во 1911 година. |
| 1998 | Ричард Мекдоналд, основач на најголемиот ланец на ресторани во светот - Мекдоналдс. |
[уреди] 15 јули
Настани
| 1099 | Во Првата крстоносна војна, Крстоносците го зазеле Ерусалим кој бил 461 година под власта на Фатимидите. Градот останал во христијански раце сè до 2 октомври 1187 година кога бил освоен од страна на Саладин и никогаш повторно не бил безусловно во христијански раце. |
| 1556 | Во Рим свечено е осветена грандиозната купола на црквата Свети Петар, што ја изгради прочуениот италијански архитект, вајар, сликар и поет Микеланџело Буонароти. Овој датум е земен како ден на раѓањето на барокот. |
| 1869 | Французинот Иполит Меж Морис го патентира маргаринот, прехранбен продукт кој ќе треба да се обиде да го спречи масовниот глад меѓу сиромашните слоеви на населението. |
| 1965 | Американскиот вселенски брод Маринер 4 ги испрати првите снимки од планетата Марс. |
| 1968 | На линијата Москва-Њујорк воспоставена е првата директна авио-врска меѓу СССР и САД. Летовите почнуваат да ги изведуваат компаниите Аерофлот и Пан Америкен. |
| 1990 | Во Охрид е извршено осветување на новоизградената црква „Свети Тројца“. |
Родени
| 1606 | Харменс ван Ријн Рембрант, познат холандски сликар, еден од најголемите во историјата на уметноста. Умре во Амстердам, на 4 октомври 1669 година. |
| 1919 | Ирис Мурдок, ирска писателка. |
| 1930 | Жак Дерида, француски философ. |
| 1956 | Џо Сатријани, американски гитарист. |
Починале
| 1291 | Рудолф I Хабсбург, германски цар и оснoвач на династијата на Хабсбурговците. |
| 1904 | Антон Павлович Чехов, руски раскажувач и драмски писател. Најпознати негови дела се драмите „Галеб“, „Три сестри“, „Вујко Вања“ и „Вишновата градина“, како и збирките раскази „Човекот во футрола“, „Куќа на кат“ и „Селани“. Роден е во Таганрог, на 29 јануари 1860 година. |
| 1929 | Хуго фон Хофманштал, австриски писател. |
| 1941 | Валтер Рутман, значаен германски експериментален режисер. |
| 1944 | Вера Циривири-Трена, првоборец и активен учесник во напредното работничко движење. Убиена е од страна на бугарските фашисти во Штип. Родена е во Прилеп во 1921 година. |
| 1997 | Џани Версаче, италијански моден креатор. |
[уреди] 16 јули
Настани
| 1054 | Големата Шизма - поделба на христијанството на католицизам и православие. |
| 1661 | За прв пат во Европа една банка издава книжна валута. Тоа се случува во Шведска, а банкнотите почнува да ги печати Стокхолмската банка. |
| 1885 | Воспоставена е британска колонијална власт над Австралија, со исклучок на Западна Австралија. |
| 1940 | Адолф Хитлер ја издал директивата "Морски лав", план за инвазија врз Велика Британија. |
| 1945 | Проект Менхетен: Тринити проба, првиот тест на атомска бомба. |
| 1969 | Лансиран вселенскиот брод Аполо 11 кон Месечината. |
Родени
| 1723 | Џошуа Рејнолдс, англиски сликар - портретист. |
| 1872 | Роалд Амундсен, норвешки поларен истражувач.. |
| 1921 | Крсте Црвенковски, македонски политичар. |
| 1986 | Тимофеј Мозгов, руски кошаркар. |
Починале
| 1533 | Атахуалпа, цар на Инките. |
| 1985 | Хајнрих Бел, германски писател и Нобелов лауреат во 1972 година. |
| 1989 | Херберт фон Карајан, австриски диригент. |
| 1995 | Стефан Спендер, британски поет. |
[уреди] 17 јули
Настани
| 1203 | Во текот на Четвртата крстоносна војна крстоносците го освоиле Константинопол. |
| 1762 | Катерина Велика станува царица на Русија. |
| 1862 | Во САД стапи во сила Законот за ослободување на црнците-робови. Тогаш околу 190.000 поранешни робови од територијата на југот на САД стапија во редовите на федералната армија. |
| 1917 | Во знак на револт од улогата на Германија во Првата светска војна, кралот Џорџ V издал објава според која британското кралско семејство ќе го носи презимето Виндзор, наместо дотогашното Сакс-Кобург-Гота. |
| 1918 | По наредба на болшевиците, рускиот цар Николај II и неговото потесно семејство се стрелани во близината на Екатеринбург, Русија од единиците на Че-Ка. |
| 1936 | Почнува Шпанската граѓанска војна. |
| 1942 | Почна Сталинградската битка меѓу германските фашисти и советската армија, веројатно најголемата битка во Втората светска војна. |
| 1945 | Во Потсдам, Германија, се одржала Потсдамската конференција на која се поништени освојувањата на Германија пред и во Втората светска војна, и нејзината територија е поделена меѓу сојузниците на четири окупациони зони. |
| 1965 | Американските бомбардери од типот Б-52 од базата Гуам за првпат ги бомбардираа целите на територијата на Виетнам. |
| 1976 | Индонезија го анектира Источен Тимор. |
| 1984 | Лансиран е советскиот вселенски брод „Сојуз 12“. Членот на екипажот Светлана Савицкаја стана првата жена која се прошета во вселенскиот простор надвор од леталото. |
| 1993 | Во Будимпешта, деветте земји-членки на Централноевропската иницијатива (ЦЕИ), ја примија Република Македонија како полноправна, десетта членка на оваа асоцијација. |
Родени
| 1899 | Џими Кегни, легендарен американски актер. |
| 1925 | Ласло Наѓ, унгарски поет и преведувач. |
| 1935 | Доналд Сатерленд, канадски актер. |
| 1937 | Петре Наковски, македонски романсиер и преведувач. |
| 1950 | Стево Степановски, македонски библиофил. |
| 1954 | Ангела Меркел, германски канцелар. |
| 1987 | Андреј Воронцевич, руски кошаркари. |
Починале
| 855 | Папа Лав IV, римски папа. |
| 1790 | Адам Смит, најпознат претставник на англиската класична политичка економија. |
| 1918 | Николај II Романов, убиен заедно со членовите на неговото семејство. |
| 1941 | Аугуст Цесарец, хрватски револуционер и писател. |
| 1946 | Дража Михајловиќ, српски четнички водач. |
| 1959 | Били Холидеј, американскa пејачкa. |
| 1969 | Нестор Алексиев Мирчевски, македонски резбар. |
| 1976 | Вељо Личеноски, прв филмски монтажер во Македонија. |
| 1986 | Ристо Шишков, македонски глумец. |
| 1992 | Стефан Гајдов, македонски композитор. |
[уреди] 18 јули
Настани
| 64 | Во Рим избувна голем пожар во кој стариот град изгоре до темели. Легендата вели дека пожарот го подметнал неурамнотежениот римски император Нерон. За тоа нема никакви докази во старите извори. |
| 1830 | Уругвај го усвојува својот прв Устав. |
| 1846 | Во Бостон д-р Вилијам Мортон првпат во својата забна ординација го употреби етерот како средство за наркоза. Тој датум се смета за предпочеток на модерната анестезиологија. |
| 1898 | Во Париз француските научници, сопружниците Марија и Пјер Кири го открија полониумот, првиот познат радиоактивен елемент. |
| 1925 | Адолф Хитлер го објавува првиот том од својот личен манифест „Мојата борба“. |
| 1936 | Шпанска граѓанска војна: востаниците ја завземаат Галиција, западна Кастиља, западна Андалузија и Арагон. |
| 1968 | Во Санта Клара, Калифорнија е формирана корпорацијата Интел. |
| 1967 | Во Охрид, на третиот црковно-народен собор, Архиепископскиот синод донесе одлука за прогласување автокефалност на Македонската православна црква како наследничка на обновената Охридска архиепископија. Одлуката ја соопшти новиот Архиепископ Охридски и Македонски г. г. Доситеј. |
Родени
| 1635 | Роберт Хук, англиски физичар. |
| 1664 | Франц Лудвиг Фалечко-Нојбуршки, германски епископ († 1732) |
| 1837 | Васил Левски, бугарски револуционер. |
| 1877 | Елин Пелин, бугарски писател. |
| 1887 | Видкун Квислинг, норвешки соработник на нацистите. Неговото име стана синоним за велепредавство на идеалите на сопствената држава. |
| 1918 | Нелсон Мандела, јужно-африкански претседател. |
| 1924 | Џон Глен, американски космонаут. |
| 1934 | Наум Манивилов - Преспански, македонски поет. |
| 1970 | Анатоли Тишченко, руски спринт-кануист. |
| 1971 | Пени Хардевеј, американски кошаркар. |
| 1980 | Кристен Бел, американска актерка. |
Починале
| 1721 | Жан Антоан Вато, француски барокен сликар. |
| 1817 | Џејн Остин, англиска писателка. |
| 1872 | Бенито Хуарез, мексикански претседател. |
| 1895 | Стефан Стамболов, бугарски револуционер. |
| 1949 | Вичеслав Новак, чешки композитор. |
| 1997 | Јуџин Шумејкер, американски астрогеолог. |
[уреди] 19 јули
Настани
| 1799 | Во текот на походот на Египет група војници на Наполеон го пронашле Каменот од Розета, што му овозможило на Шамполион да ги дешифрира хиероглифите. |
| 1870 | Почна француско-пруската војна. Французите беа поразени за неколку месеци, а војната заврши со мировниот договор склучен во Франкфурт, во мај 1871 година. |
| 1900 | Во Лајпциг, Аугуст Велер, професор по физиологија, во својот кабинет го прикажа епохалниот изум - кардиографот, кој денеска претставува основа за научно испитување на срцевите заболувања. |
| 1941 | Британскиот премиер Винстон Черчил ја започнува кампањата со име „В за победа“ (V for Victory) во текот на Втората светска војна. |
| 1943 | Во борбите во Сицилија, сојузниците со ескадрили бомбардери го нападнаа Рим. |
| 1956 | Лидерите на СФР Југославијa, Индија и Египет - Јосип Броз Тито, Џавахарлал Нехру и Гамал Абдел Насер ја потпишуваат Брионската декларација за заедничка против-блоковска политика, што го означува почетокот на создавањето на Движењето на неврзаните земји. |
| 1967 | Македонската Православна Црква прогласи автокефалност. |
Родени
| 1814 | Семјуел Колт, творецот на најпознатиот тип на револвери кој и денес го носи неговото презиме. |
| 1834 | Едгар Дега, француски сликар. |
| 1893 | Владимир Мајаковски, руски поет. |
| 1900 | Арно Брекер, најистакнатиот вајар во нацистичка Германија. |
| 1921 | Борка Талески, народен херој на Македонија. |
Починале
| 1374 | Франческо Петрарка, голем лирски поет на италијанската предренесанса. |
| 1543 | Мери Болејн, сестра на англиската кралица Ана Болејн. |
| 1631 | Чезаре Кремонини, италијански философ. |
| 1954 | Малина Попиванова, македонска револуционерка. |
| 2010 | Стивен Шнајдер, професор по биологија на животната средина. |
[уреди] 20 јули
Настани
| 1402 | Монголскиот хан Тамерлан во Битката кај Ангора, денешна Анкара, ја победува турската војска и го заробува султанот Бајазит I, кој во 1403 година умира во ропство. |
| 1903 | Првиот автомобил на Форд излегол од производство. |
| 1924 | Во Париз е основана Светската шаховска организација. |
| 1944 | Германскиот полковник Клаус Шенк извршува атентат врз нацистичкиот лидер Адолф Хитлер со подметнување на бомба под неговиот стол во бункерот Волчја јама кај Берлин. Хитлер е само полесно повреден, а заговорниците се погубени. |
| 1969 | Лунарното возило „Орел“ на американскиот вселенски брод „Аполо 11“, со космонаутите Нил Армстронг и Едвин Олдрин, се упати на површината на Месечината, додека Мајкл Колинс го продолжи кружењето околу Месечевата орбита со матичниот брод „Аполо 11“. |
| 2001 | Карло Џулијани, италијански активист и анархист е убиен во текот на демонстрациите против Групата 8 во Џенова во 2001 година од страна на италијанските Карабињери. |
Родени
| 356 п.н.е. | Александар III Македонски, крал на Македонија, еден од најголемите војсководци и освојувачи на сите времиња. |
| 1304 | Франческо Петрарка, голем лирски поет на италијанската предренесанса. |
| 1519 | Папа Инокентие IX, римски папа. |
| 1659 | Ијасент Риго, важен француски барокен сликар и портретист. |
| 1785 | Махмуд II, отомански султан. |
| 1847 | Макс Либерман, германски постимпресионистички сликар. |
| 1878 | Петар Манџуков, македонски револуционер и анархист. |
| 1890 | Георги II, крал на Грција. |
| 1919 | Сер Едмунд Хилари, новозеландски офицер и истражувач, учесник во хималајските и во поларните експедиции. |
| 1927 | Нешо Марковски, македонски новинар. |
| 1947 | Карлос Сантана, мексиканско-американски гитарист. |
| 1948 | Жан Рено, француски актер. |
| 1948 | Сафет Алиу, македонски правник. |
| 1960 | Првослав Вујчиќ, српски поет. |
| 1969 | Џош Холовеј, американски актер . |
| 1988 | Дејан Митрев, македонски фудбалер. |
Починале
| 1816 | Гаврила Романович Державин, руски класицистички поет, сметан за најголемиот руски поет пред Пушкин. |
| 1903 | Папа Лав XIII, римски папа. |
| 1913 | Феликс Ѓержински („Железниот Феликс“), полски комунист со револуционерни идеи, основач на Болшевичката тајна полиција Чека, подоцна КГБ. |
| 1923 | Панчо Виља, мексикански револуционeр, водач на селанската револуција од 1910 година. |
| 1913 | Васил Чакаларов, македонски војвода од Костурско. |
| 1937 | Гуљелмо Маркони, италијански инжинер. |
| 1945 | Пол Валери, француски поет. |
| 1951 | Абдула I, јордански крал. |
| 1973 | Брус Ли, актер и борач. |
[уреди] 21 јули
Настани
| 1542 | Папата Павле II донел одлука за основање на инквизиција во Рим. |
| 1798 | По победата на битката кај пирамидите, Наполеон Бонапарта стана владетел на Египет. |
| 1962 | Со решение на Извршниот совет на НР Македонија, името на „Радио Скопје“ е променето во „Радио-Телевизија Скопје“. |
| 1983 | Во станицата Восток на Антарктикот, измерена е најниската температура на Земјата, која изнесувала -89.2 °C. |
| 1994 | Рускиот писател Александар Солжењицин пристигнува во Москва после двомесечно патување низ Русија, од каде 20 години претходно е прогонет во егзил. |
Родени
| 1816 | Паул Јулиус фон Ројтер, основач на британската новинскa агенцијa Ројтерс. |
| 1899 | Ернест Хемингвеј, американски писател. Учесник е во Првата светска војна, во Шпанската граѓанска војна и во Втората светска војна. За романот Старецот и морето во 1954 година ја доби Нобеловата награда за литература. Изврши самоубиство во својата куќа во Кечам, во Ајдахо, на 2 јули 1961 година. |
| 1911 | Маршал Меклуан, канадски автор. |
| 1951 | Робин Вилијамс, американски актер. |
| 1964 | Јенс Вајслог, германски ски-скокач. |
Починале
| 1870 | Јозеф Штраус, австриски композитор. |
| 1984 | Живко Фирфов, македонски етномузиколог, педагог, диригент и музички деец. За својата богата музичка активност има добиено повеќе награди и признанија, меѓу кои и почесен доктор на Географското здружение од Колумбија, САД, во 1955 година. Роден е во Велес, на 20 ноември 1906 година. |
| 1998 | Ален Шепард, американски космонаут. |
| 2001 | Крсте Црвенковски, македонски политичар. |
[уреди] 22 јули
Настани
| 1099 | Прва крстоносна војна: Годфри од Бујон е избран за прв Бранител на Светиот Гроб на Кралството Ерусалим. |
| 1456 | Унгарскиот регент Јанош Хуњади ја пробил опсадата на Белград и им нанел тежок пораз на Отоманските освојувачи предводени од Мехмед II. |
| 1894 | Првата воопшто моторизирана трка се одржала во Франција, на 128-километарски пат помеѓу Париз и Руен. Победил Албер де Дион, основачот на Тур де Франс. |
| 1908 | Младотурците ја презеле власта во Битола и ги ослободиле сите затвореници. |
| 1933 | Американскиот авијатичар Вили Пост го извел првото самостојно летање со авион околу Земјината топка. Прелетал 25.000 километри со 14 застанувања за 7 дена, 18 часа и 45 минути. |
| 1948 | Во Скопје, со одлука на Владата на НРМ, е основан Институтот за национална историја. |
| 1962 | Пропадна првиот американски обид за лансирање автоматска сонда на Венера. Ракетата лансирана од Кејп Канаверал на Флорида ја промени насоката и по неколку минути експлодира. |
| 1992 | Најголемиот колумбиски производител и дилер со дрога Пабло Ескобар побегнал од затвор. Убиен е во декември следната година во Медељин, во престрелка со полицијата. |
Родени
| 356 п.н.е. | Александар III Македонски, една од најпознатите личности на стариот век, војсководец и државник. Го порази огромното персиско царство и во своите походи стигна се до Индија. Умре во Вавилон, на 13 јуни 323 година п.н.е. |
| 1210 | Јоана, кралица на Шкотска. |
| 1784 | Фридрих Вилхелм Бесел, германски астроном и математичар. |
| 1822 | Грегор Мендел, австриски ботаничар и генетичар. |
| 1888 | Селман Ејбрахам Ваксман, американски микробиолог по потекло од Украинa, добитник на Нобеловaта награде за медицинa во 1952 година. |
| 1894 | Оскар Марија Граф, германски писател. |
| 1916 | Марсел Сердан, франсуски боксер. |
| 1944 | Ананд Сатјананд, Генерален гувернер на Нов Зеланд. |
| 1969 | Деспина Ванди, грчка пејачка. |
Починале
| 1461 | Шарл VII Победникот, француски крал. |
| 1676 | Папа Климент X, римски папа. |
| 1822 | Наполеон II, француски крал. |
| 1934 | Џон Дилинџер, американски криминалец. |
| 1968 | Павлос Гипарис, грчки официр. |
| 1979 | Шандор Кочиш, унгарски фудбалер. |
| 1990 | Асан Керим, македонски и југословенски политичар . |
[уреди] 23 јули
Настани
| 1914 | Австро-Унгарија ѝ поставила ултиматум на Србија во врска со атентатот на престолонаследникот Франц Фердинанд во Сараево. Ова било најава за почетокот на Првата светска војна. |
| 1942 | Започнал со работа логорот Треблинка. |
| 1942 | Во Софија, бугарските фашисти ги стрелаа Никола Јонков Вапцаров, македонски поет и патриот, Антон Попов-Дончо, македонски револуционер, писател и публицист и Атанас Романов, македонски патриот. |
| 1993 | Република Македонија стана 138 членка на Светската организација за интелектуална сопственост. |
| 2000 | Ленс Армстронг, втора година по ред победува на престижната велосипедска трка Тур де Франс, иако неговите лекари, четири години претходно, го известуваат дека постојат мали шанси да преживее, зашто болува од рак. |
Родени
| 1892 | Хаиле Селасије I, етиопски цар. |
| 1906 | Владимир Прелог, швајцарско-хрватски хемичар. |
| 1915 | Тихомир Милошевски, народен херој на Македонија. |
| 1931 | Виктор Корчној, руски шаховски велемајстор. |
| 1976 | Јудит Полгар, унгарска шахистка. |
Починале
| 1536 | Хенри ФицРој, незаконски син на Хенри VIII. |
| 1757 | Доменико Скарлати, барокен композитор за чембало. |
| 1875 | Ајзак Мерит Сингер, американски иноватор. |
| 1916 | Вилијам Ремзи, шкотски хемичар. |
| 1942 | Антон Попов, македонски поет. |
| 1948 | Дејвид Ворк Грифит, американски филмски режисер и продуцент. |
| 2001 | Муртезан Етхеми, поранешен член на ОНА. |
[уреди] 24 јули
Настани
| 1148 | Луј VII од Франција поставил опсада на Дамаск во текот на Втората крстоносна војна. |
| 1534 | Жак Картие поставил крст на северноамериканското копно близу до устието на реката Сент Лоренс и го прогласил за прва француска територија во името на кралот Франсоа I. |
| 1715 | Шпанска флота со богатство составена од 10 брода заминала од Хавана, Куба кон Шпанија. Седум дена подоцна, 9 брода потонале во бура близу до Флорида. Богатството е откриено и извлечено од морето во 1960-тите. |
| 1823 | Укинато е ропството во Чиле. |
| 1908 | Турција е прогласена за уставна монархија. Овој датум се зема како Ден на победата на Младотурската револуција. |
| 1923 | Грција, Турција и сојузничките сили од Првата светска војна ја потпишаа Лозанската декларација, врз основа на која е извршена принудна размена на население: христијаните од Турција во Грција, а муслиманите од Грција во Турција. Ова во голема мера го изменило националниот состав на Егејска Македонија. |
| 1946 | Во Пацификот, во близина на островот Бакини, САД ја извршија првата подводна атомска експлозија. |
| 1974 | По инвазијата на Турција врз Северен Кипар, паднала од власт воената хунта во Грција. |
| 2002 | Алфред Мојсиу е избран за претседател на Албанија. |
Родени
| 1725 | Џон Њутон, англиски морнар и свештеник. |
| 1783 | Симон Боливар, јужно-американски борец за независност. Истиот ден се слави како Ден на Симон Боливар во Еквадор. |
| 1802 | Александар Дима Таткото, француски писател. |
| 1828 | Николај Чернишевски, руски писател, критичар и револуционер. |
| 1921 | Џузепе Ди Стефано, италијански оперски пејач. |
| 1946 | Тито Беличанец, македонски правник. |
| 1969 | Џенифер Лопез, американска актерка и пејачка. |
| 1974 | Милан Јуришиќ, српски криминалец. |
| 1975 | Рајан Стак, натурализиран македонски кошаркар. |
Починале
| 1957 | Методија Андонов - Ченто, македонски револуционер и државник, прв претседател на Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ и борец за правата и слободата на македонскиот народ. Роден е во Прилеп, на 17 август 1902 година. |
| 1974 | Џејмс Чедвик, англиски физичар, откривач на неутронот и Нобелов лауреат во 1935 година. |
| 1980 | Питер Селерс, британски филмски актер, комичар. |
| 1991 | Исак Башевис Сингер, американски писател и Нобелов лауреат, по потекло полски Евреин. |
| 2000 | Клод Соте, француски филмски режисер-оскаровeц. |
| 2001 | Махир Камбери, поранешен член на ОНА. |
| 2001 | Сељман Нухиу, поранешен член на ОНА. |
| 2001 | Неџмедин Сулејмани, поранешен член на ОНА. |
[уреди] 25 јули
Настани
| 1878 | Првата кинеска дипломатска мисијa во САД пристигнува во Вашингтон. |
| 1917 | Холанѓанката Маргарета Гертруда Целе, попозната како Мата Хари, осудена е на смрт под обвинение дека шпионирала за Германија во текот на Првата светска војна. |
| 1945 | Со одлука на Европската консултативна комисија, Германија во периодот до склучувањето на мировниот договор е поделена на четири зони: источна-советска, северозападна-британска, југозападна-американска и западна-француска. Таа поделба подоцна доведе до формирање на двете германски држави. |
| 1968 | Папата Павле VI им ги забранува на католичките верници сите вештачки методи за спречување на зачнувањето. |
| 1984 | Советскиот космонаут Светлана Савитцкаја стана првата жена која излегла надвор од бродот во вселената и првата жена во историјата на освојувањето на вселената која два пати била во нејзиното пространство. |
Родени
| 1894 | Гаврило Принцип, атентаторот на Франц Фердинанд. |
| 1919 | Илија Антевски - Смок, македонски комунист. |
| 1920 | Розалинд Френклин, англиски научник. |
| 1920 | Куширо Хајаши, јапонски астрофизичар. |
| 1925 | Невена Георгиева Дуња, млада македонска партизанка во НОВ. |
| 1946 | Љупка Димитровска, македонска пејачка. |
| 1966 | Сервет Хајредини, поранешен член на ОНА. |
| 1973 | Билјана Беличанец - Алексиќ, македонска глумица. |
| 1976 | Јовица Тасевски - Етернијан, македонски поет. |
| 1978 | Луис Џој Браун, првото бебe од епрувета. |
| 1986 | Андреј Шкиотов, руски кану спринтер. |
Починале
| 1492 | Папа Инокентие VIII, римски папа. |
| 1533 | Атахуалпа, последен владетел на Тавантинсују. |
| 1564 | Фердинанд I, цар на Светара Римска Империја. |
| 1794 | Андре Шение, француски поет. |
| 1834 | Семјуел Тејлор Колриџ, aнглиски поет. |
| 1980 | Владимир Висоцки, советски пејач. |
| 1986 | Винсент Минели, американски филмски режисер. |
| 1987 | Крсто Симовски, учесник во НОВ. |
| 1999 | Богољуб Арсиќ, учесник во НОВ. |
[уреди] 26 јули
Настани
| 1953 | Со нападот на герилците на касарната „Монкада“ во градот Сантијаго де Куба, Фидел Кастро ја започнува борбата против диктаторот Фулгенсио Батиста. |
| 1956 | Египетскиот претседател Гамал Абдел Насер го национализира Суецкиот канал, кој претходно беше под контрола на англо-француска компанија. |
| 1963 | Катастрофален земјотрес го разурна главниот град на Република Македонија - Скопје. Во земјотресот загинаа 1.070 луѓе, 2.900 беа повредени, а беше уништен или оштетен 4/5 од стамбениот фонд. Веста за земјотресот што го зафати Скопје брзо се рашири низ целиот свет, кој покажа голема солидарност. |
| 1996 | Република Македонија и Европската Унија потпишаа рамковна спогодба за соработка на Република Македонија во Европската Унија. Истиот ден во Република Македонија пристигнува и првиот американски амбасадор - Кристофер Хил. |
| 1996 | Република Македонија стана потписничка на Рамковната конвенција на Советот на Европа за заштита на националните малцинства и потписничка на повелбата на Советот на Европа за регионални или малцински јазици. |
Родени
| 1782 | Џон Филд, ирски композитор. |
| 1856 | Џорџ Бернард Шо, англиски писател. |
| 1862 | Васил Иванов К’нчов, бугарски научник. |
| 1875 | Карл Густав Јунг, швајцарски психијатар. |
| 1894 | Олдос Хаксли, англиски писател и есеист. |
| 1928 | Стенли Кјубрик, американски режисер. |
| 1934 | Даница Ручигај, македонска поетеса. |
| 1943 | Мик Џегер, американски музичар. |
| 1954 | Роза Топузова Каревска, македонски политичар. |
Починале
| 1471 | Папа Павле II, римски папа. |
| 1867 | Ото I, грчки крал. |
| 1902 | Шарл Дадан, француско-американски пчелар, таткото на современото пчеларство. |
| 1917 | Едгар Дега, француски сликар. |
| 1925 | Готлоб Фреге, германски математичар. |
| 1926 | Крсте Петков Мисирков, истакнат македонски филолог, лингвист, историчар, фолклорист, етнограф, публицист, политичар, дипломат, револуционер и борец за македонската национална афирмација. Во 1903 година ја издаде книгата „За македонцките работи“. Роден е во Ениџе, Вардарска околија, Солунска област, на 18 ноември 1874 година. |
| 1952 | Ева Перон, популарната „прва дама“ на Аргентина, сопруга на Хуан Перон. |
| 1985 | Фреди Перлман, анархиста, писател, теоретичар и музичар, голем критичар на современиот свет. |
[уреди] 27 јули
Настани
| 1830 | Во Франција избива „Јулската револуција“ предизвикана од одлуката на кралот Шарл X Бурбонски да ги укине весниците, да го распушти штотуку избраното собрание и да го промени изборниот закон. Кралот абдицира и емигрира во Шкотска. |
| 1839 | Почнува Опиумската војна меѓу Кина и Велика Британија откако кинеските власти во едно пристаниште во Кантон запленуваат и уништуваат 20.000 сандаци со опиум. |
| 1981 | Почна со работа новата Железничка станица во состав на Транспортниот центар во Скопје. Последниот воз од Старата железничка станица замина во 11 часот и 30 минути, а првиот воз на новата железничка станица стигна во 12 часот и 35 минути. |
| 1989 | Кристер Петерсон прогласен е за виновен и е осуден на доживотна казна затвор заради убиството на шведскиот премиер Улоф Палме во 1986 година. Подоцна тој е ослободен, а убиството останува неразјаснето. |
| 2001 | САД ги продолжуваат санкциите врз Иран и Либија на уште пет години. |
Родени
| 1832 | Ѓура Јакшиќ, најголемиот лиричар во српскиот романтизам и еден од најталентираните српски сликари на XIX век. |
| 1835 | Џозуе Кардучи, италијански поет, добитник на Нобелова награда за литература во 1906 година. |
| 1874 | Иван Ачков, македонски револуционер. |
| 1915 | Марио дел Монако, италијански драмски тенор. |
| 1946 | Раде Шербеџија, српски актер и пејач со потекло од Хрватска. |
| 1965 | Хозе Луис Чилаверт, парагвајски голман. |
| 1972 | Јанко Нинов, македонски поет. |
| 1977 | Џонатан Рис Маерс, ирски актер. |
| 1983 | Горан Пандев, македонски фудбалер |
Починале
| 916 | Климент Охридски, словенски просветител. |
| 1061 | Папа Никола II, римски папа. |
| 1741 | Антонио Вивалди, венецијански свештеник и композитор. |
| 1841 | Михаил Јурјевич Лермонтов, руски поет, еден од најголемите светски романтичари, автор на познатиот роман во стихови Демонот. |
| 1844 | Џон Далтон, англиски хемичар и физичар. |
| 1880 | Мохамед Реза Пахлави, ирански шах во прогонство, кој 37 години владеел со Иран. Роден е во 1819 година |
| 1950 | Вецко Домазетовски, македонски есеист. |
| 1981 | Вилијам Вајлер, американски режисер-трократен оскаровец, роден во Франција. |
| 1982 | Загорка Миќиќ, југословенски и македонски доктор по философија. |
| 2001 | Сељман Нухиу, поранешен член на ОНА. |
| 2010 | Димитар Циев, југословенски и македонски одбојкар. |
[уреди] 28 јули
Настани
| 1953 | Со нападот на герилците на касарната „Монкада“ во градот Сантијаго де Куба, Фидел Кастро ја започнува борбата против диктаторот Фулгенсио Батиста. |
| 1956 | Египетскиот претседател Гамал Абдел Насер го национализира Суецкиот канал, кој претходно беше под контрола на англо-француска компанија. |
| 1963 | Катастрофален земјотрес го разурна главниот град на Република Македонија - Скопје. Во земјотресот загинаа 1.070 луѓе, 2.900 беа повредени, а беше уништен или оштетен 4/5 од стамбениот фонд. Веста за земјотресот што го зафати Скопје брзо се рашири низ целиот свет, кој покажа голема солидарност. |
| 1996 | Република Македонија и Европската Унија потпишаа рамковна спогодба за соработка на Република Македонија во Европската Унија. Истиот ден во Република Македонија пристигнува и првиот американски амбасадор - Кристофер Хил. |
| 1996 | Република Македонија стана потписничка на Рамковната конвенција на Советот на Европа за заштита на националните малцинства и потписничка на повелбата на Советот на Европа за регионални или малцински јазици. |
Родени
| 1165 | Ибн Араби, арапски философ. |
| 1804 | Лудвиг Андреас Фоербах, германски философ. |
| 1887 | Марсел Дишан, француски сликар и скулптор. |
| 1915 | Чарлс Таунс, американски физичар и Нобелов лауреат. |
| 1921 | Воислав Кушевски, македонски историчар. |
| 1929 | Жаклина Кенеди Оназис, сопруга на Џон Кенеди и Аристотел Оназис. |
| 1943 | Ричард Рајт, англиски музичар, член на Пинк Флојд. |
| 1954 | Хуго Чавез, претседател на Венецуела од 1998 година, ориентиран кон воведување на демократски социјализам во земјата. |
| 1956 | Ирена Колиштрковска Настева, македонски археолог. |
| 1974 | Алексис Ципрас, грчки политичар. |
Починале
| 1741 | Антонио Вивалди, италијански композитор и виртуоз на виолина. |
| 1750 | Јохан Себастијан Бах, германски композитор, еден од најзначајните композитори во историјата на музиката. |
| 1794 | Максимилијан Робеспјер, еден од главните водачи на Француската револуција. |
| 1904 | Никола Каранџулов, македонски револуционер, војвода и учител. Роден е во Прилеп. |
| 1968 | Ото Хан, германски хемичар и нуклеарен физичар. Добитник е на Нобеловата награда за хемија. |
[уреди] 29 јули
Настани
| 1014 | Во битката на планината Беласица кај Струмица, војската на македонскиот цар Самоил била тешко поразена од војската на византискиот цар Василиј Втори. |
| 1588 | Британската флота под команда на Лорд Хавард и Сер Франсис Дрејк ја поразува шпанската Непобедлива армада составена од околу 125 бродови, која во инвазија на Англија ја испраќа шпанскиот крал Филип II. |
| 1940 | Почнува воздушната офанзива на Германија на Великa Британијa за време на Втората светска војна. |
| 1948 | На стадионот Вембли во Лондон отворени се првите Олимписки игри по Втората светска војна. |
| 1993 | Киргистан ја признава Република Македонија. |
| 2002 | Основана Федерацијата на фармерите на Република Македонија (ФФРМ) под името „Федерација на македонските фармери“. |
Родени
| 1883 | Бенито Мусолини, италијански диктатор и фашист. |
| 1905 | Даг Хамаршелд, шведски политичар. |
| 1925 | Микис Теодоракис, грчки композитор. |
| 1927 | Хари Мулиш, холандски писател. |
| 1929 | Жан Бодријар, француски социолог и философ. |
| 1930 | Абдулазис Ислами, македонски поет. |
| 1949 | Љупчо Силјановски, македонски поет. |
| 1961 | Муртезан Етхеми, поранешен член на ОНА. |
| 1981 | Фернандо Алонсо, возач на Формула 1. |
| 1982 | Перо Антиќ, македонски кошаркар. |
| 1985 | Золта Фодор, унгарски борач. |
Починале
| 1099 | Папа Урбан II, римски папа. |
| 1108 | Филип I, француски крал. |
| 1644 | Папа Урбан VIII, римски папа. |
| 1808 | Селим III, отомански султан. |
| 1856 | Роберт Шуман, германски композитор и музичар. |
| 1890 | Винсент ван Гог, холандски сликар. |
| 1910 | Глигор Соколов, деец на македонското револуцинерно движење. |
| 1974 | Ерих Кестнер, германски писател. |
| 1982 | Владимир Зворник, „таткото на телевизијата“. |
| 1983 | Луис Буњел, француско-мексикански филмски режисер. |
| 2008 | Мате Парлов, југословенски и хрватски боксер. |
[уреди] 30 јули
Настани
| 1619 | Во Џемстаун, во Вирџинија, САД, се одржа првото колонијално преставничко Собрание. Овој град е прво населено место во новиот свет каде првите англиски доселеници пристигнаа во 1607 година. |
| 1971 | Астронаутите на „Аполо 15“, Дејвид Скот и Џејмс Ирвин се спуштија на Месечината. |
| 1974 | Турција, Грција и Велика Британија потпишаа спогодба за прекин на огнот на Кипар. |
| 1975 | Во Хелсинки почна Конференцијата за европска безбедност и соработка (КЕБС), на која присуствуваа државници од 35 земји. Целта на Конференцијата беше да се осигура мирот во Европа. |
| 1980 | Вануату прогласува независност. |
Родени
| 1511 | Џорџо Вазари, италијански сликар и архитект. |
| 1818 | Емили Бронте, англиска писателка. |
| 1863 | Хенри Форд, производител и конструктор на автомобили. |
| 1898 | Хенри Мур, британски вајар. |
| 1947 | Арнолд Шварценегер, американски актер и политичар. |
| 1950 | Габриеле Салваторес, италијански режисер и сценограф. |
| 1970 | Кристофер Нолан, британско-американски филмски режисер. |
| 1982 | Ивон Страховски, австалиска актерка. |
Починале
| 579 | Папа Бенедикт I, римски папа. |
| 1771 | Томас Греј англиски поет. |
| 1898 | Ото фон Бизмарк, Железниот Канцелар, обединителот на Германија. |
| 1912 | Муцухито, јапонски цар. |
| 1974 | Лав Книпер, руски композитор. |
| 1996 | Клодет Колбер, ѕвезда на Холивудските комедии. |
| 2007 | Ингмар Бергман, шведски филмски и театарски режисер и сценарист. |
| 2007 | Микеланџело Антониони, италијански режисер. |
[уреди] 31 јули
Настани
| 904 | Солун бил освоен и уништен од Арапите. Околу 20.000, претежно млади, биле одведени во ропство. |
| 1498 | Кристифор Колумбо, големиот шпански морепловец, на своето трето патување во новиот свет, го откри островот Тринидад, а потоа и за првпат стапна на брегот на Јужна Америка. |
| 1849 | Во битката кај Шегешвар, умира Шандор Петефи, најголемиот унгарски поет на сите времиња, водачот на националното движење од 1848 година. |
| 1941 | Германскиот рајхсмаршал Херман Геринг му дава писмена директива на шефот на полицијата Рајнхард Хајдрих да направи нацрт-план за елиминирање на Евреите во Европа. |
| 1945 | Пјер Лавал, водачот на Вишиевска Франција, е уапсен од сојузничките војници во Австрија. |
| 1954 | Италијанска експедиција предводена од Ардито Десио прва го освојува врвот Годвин Остин, попознат како К2, на Каракорум, кој со своите 8.611 метри, е втор највисок врв на Земјата. |
| 1964 | Американската вселенска сонда „Ренџер 9“ ги емитува на Земјата првите снимки од темната страна на Месечината. Овој успех научниците го оценија како најголем домет на астрономијата по Галилеј.
2006 – Fidel Castro hands over power temporarily to brother Raúl Castro. This leads to a celebration in Little Havana (La Pequeña Habana in Spanish), Miami, Florida, where many Cuban Americans participated. |
Родени
| 1800 | Фридрих Велер, германски хемичар. |
| 1912 | Милтон Фридман, американски економист и нобеловец |
| 1919 | Примо Леви, италијански писател. |
| 1965 | Џоан Роулинг, шкотска писателка. |
Починале
| 1784 | Дени Дидро, француски филозоф. |
| 1849 | Шандор Петефи, унгарски поет. |
| 1886 | Франц Лист, унгарски пијанист и композитор. |
| 1907 | Пандо Кљашев, македонски револуционер. |
| 1944 | Антоан де Сент-Егзипери, француски писател и авијатичар. |
| 2001 | Тахир Синани, поранешен член на ОНА. |
| 2001 | Бурим Хусеини, поранешен член на ОНА. |