Википедија:На денешен ден/Архива/Јануари

Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

---

Начин на користење на шаблоните во рубриката

1 јануари

Настани

45 п.н.е.	Започнал да се применува новиот календар, денес познат како јулианскиот календар.
404	Последната гладијаторска борба во римскиот колосеум.
439	Објавен е Теодосиевиот Законик (Codex Theodosianus), најголемата збирка на Римски закони во тој период.
1651	Чарлс II е крунисан за крал на Шкотска.
1801	Церес, првиот познат астероид е откриен од Џузепе Пјаци.
1804	Независност на Хаити од Франција.
1818	Мери Шели го објави романот за чудовиштето на Франкенштајн.
1880	Фердинанд Лесепс ја започна изградбата на Панамскиот канал.
1892	Островот Елис е отворен како место каде се примаа првите имигранти во Соединетите Американски Држави.
1901	Британските колонии Нов Јужен Велс, Квинсленд, Јужна Австралија, Тасманија и Западна Австралија го формираат Австралискиот Сојуз; Едмунд Бартон е избран за прв премиер.
1908	За прв пат беше пуштена топка изработена од кристали и електрични светла на Њујоршкиот Тајмс Сквер, традиција на сите понатамошни прославувања на Новата Година.
1909	Во Битола излезе првиот број на весникот „Работничка искра“ на бугарски јазик како орган на македонските социјалисти. Прв уредник на весникот беше Васил Главинов.
1925	Главниот град на Норвешка го промени името во денешното Осло. Предходното име, Кристијанија, го носеше од 1624 година.
1932	Во Виена се одржа првиот Новогодишен концерт.о Виена се одржа првиот Новогодишен концерт.
1942	Во Вашингтон 26 држави од целиот свет ја потпишаа Декларацијата на Обединетите Нации.
1945	Во Скопје излезе првиот број на сатирично - хумористичниот весник „Остен“.
1948	Основана е Државната опера на Народна Република Македонија
1959	За време на Кубанската револуција, Фидел Кастро го симна од власт дотогашниот кубански претседател Фулгенцио Батиста.
1965	Под водство на лидерот на движењето Ал Фатах, Јасер Арафат, формирана е Палестинската ослободителна организација - ПЛО.
1982	Перез де Куељар стана првиот Латино-американец, Генерален секретар на Обединетите Нации.
1990	формирана е политичката партија НДП.
1995	Започна со работа Светската трговска организација.
1997	Здружението на издавачите и книжарите на Македонија е примено во Меѓународната асоцијација на издавачите со седиште во Женева.
2002	Еврото започна да се користи во повеќето членки на Европската унија.
2006	Почна примената на Законот за заштита од пушењето.
2007	Влез на Бугарија и Романија во Европската Унија.

Родени

1823	Шандор Петефи, унгарски револуцинер, лирски поет, поет на слободата и љубовта.
1863	Пјер де Кубертен, францускиот основоположник на модерните Олимписки игри.
1873	Марија Јуриќ Загорка, хрватска писателка и новинарка.
1878	Пејо Јаворов, бугарски поет, сопатник и биограф на Гоце Делчев.
1895	Џ. Едгар Хувер, еден од најпознатите и најконтраверзните директори на ФБИ.
1912	Ким Филби, британец, долгогодишен таен агент на КГБ.
1915	Бранко Ќопиќ, српски писател.
1934	Бранко Варошлија, македонски писател, литературен критичар, драматург и новинар.
1968	Давор Шукер, хрватски фудбалер.
1973	Врбица Стефанов, македонски кошаркар.
1973	Искра Трпева, македонска поп пејачка.
1982	Давид Налбандијан, аргентински тенисер.

Починале

1515	Луј XII, француски крал.
1894	Хајнрих Рудолф Херц, германски физичар.
1941	Петар Поп Арсов, македонски револуционер, еден од основоположниците на Македонската револуционерна организација, автор на првиот македонски Устав.
1972	Морис Шевалије, француски пејач и актер.
1995	Методија Ивановски - Менде, македонски сликар и сценограф.
2001	Фабијан Шоваговиќ, хрватски актер.

2 јануари

Настани

1905

Над селото Кнежево, кратовско, почна Конгресот на Скопскиот револуционерен округ на ТМОРО, што траеше до 7-ми јануари истата година.

1946

Македонските политички затвореници од затворот „Касандра“ во Грција, упатија апел до владите на СССР, на Велика Британија и на САД во кој меѓу другото, се вели: „Во сегашните историски денови, ние припадниците на македонскиот народ во Егејска Македонија, кои се боревме против другите окупатори и нивните слуги, принудени сме сега и на политичко поле да водиме тешка борба против грчката реакција...“.

Родени

1642	Мехмед IV, отомански султан.
1699	Осман III, отомански султан.
1920	Исак Асимов, американски писател.
1936	Роџер Милер, американски композитор и пејач (†1992)
1968	Олег Дерипаска, руски бизнисмен.
1969	Кристи Тарлингтон, американски модел и манекенка
1982	Макси Родригез, аргентински фудбалер.

Починале

1952	Христо Татарчев, македонски револуционер.
1987	Методи Поповски, македонски командант од НОАВМ.

3 јануари

Настани

1918	Признаена е независноста на Финска.
1945	Во Скопје излезе првиот број на првото детско списание на македонски јазик во слободна Македонија „Пионер“. Негови први уредници беа познатиот македонски писател Славко Јаневски и професорот Јонче Јосифовски.
1945	По наредба на главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија е формирана Командата на градот Скопје.
1961	САД ги прекинаа дипломатските односи со Куба. Во април истата година кубанската армија и кубанскиот народ ја попречија инвазијата на кубанските контрареволуционери кои со помош на САД се истоварија во Лас Вегас.
1996	Во Скопје почна со работа канцеларијата за врски на Светската здравствена организација.

Родени

106 п.н.е.	Цицерон, римски државник.
1840	Отец Дамјан, белгиски свештеник.
1849	Папа Адријан VI, римски папа.
1867	Андон Димитров, еден од основачите на МРО.
1901	Нго Дин Дием, првиот претседател на Јужен Виетнам.
1902	Умберто Барбаро, италијански режисер.
1929	Серхио Леоне, италијански глумец.
1933	Хисен Рамадани, македонски политичар и политиколог.
1956	Мел Гибсон, американски глумец.
1969	Михаел Шумахер, германски возач на Ф1.

Починале

236	Папа Антерус, римски папа.
1322	Филип V, француски крал.
1945	Едгар Кејси, американски парапсихолог и јасновидец.
1987	Драган Ѓаконовски - Шпато, истакнат македонски композитор, диригент и музички аранжер.
1987	Д-р Иван Влашки, шеф на Уролошката клиника на медицинскиот факултет во Скопје.
1996	Д-р Христо Маловски, македонски историчар и педагог.
1999	Воислав Кушевски, македонски историчар.

4 јануари

Настани

1992	Владата на Република Македонија донесе одлука со која 7 јануари - првиот ден Божик, се прогласува за неработен ден. Ова е прв пат во Македонија верски празник и официјално да биде прогласен за неработен.
1996	Република Македонија и Република Таџикистан воспоставија дипломатски односи.

Родени

1643	Исак Њутн, англиски физичар и математичар.
1710	Џовани Батиста Перголези, италијански композитор, познат по делата: опера „Слугинката господарка“ и црковната музика „Stabat mater“.
1785	Јакоб Грим, германски филолог и фолклорист, основач на современата германистика.
1809	Луј Брај, француски учител, пронаоѓач на азбуката за слепи, наречена Брајов систем.
1883	Макс Истмен, американски политичар.
1909	Тодор Ангеловски, меѓу народот познат како Тошо Даскалот, учител и просветител, борец против угнетувачкиот великосрпски режим, бестрашен борец против фашистичкиот окупатор и еден од првите учесници во НОВ во Македонија.
1973	Јозеф Кабањ, словачки автоконструктор, дизајнер на суперавтомобилот Bugatti Veyron

Починале

1782	Анж-Жак Габриел, влијателен француски архитект, еден основоположниците на неокласичната архитектура.
1941	Анри Бергсон, француски филозоф.
1942	Орце Николов, Народен херој на Македонија на планината Кукавица, близу до селото Туба, (Владички Хан, Србија) во пробивањето низ демаркационата линија во заседа на бугарскиот фашистички окупатор.
1943	Мирче Ацев, Народен херој на Македонија.
1943	Страшо Пинџур, Народен херој на Македонија.
1954	Димитар Андонов Папрадишки, последниот македонски зограф и првиот профан сликар и основач на „западното“ сликарство во Македонија
1960	Албер Ками, француски писател.
1961	Ервин Шредингер, австриски теоретски физичар. Eден од основоположниците на квантната механика и добитник на Нобеловата награда за физика во 1933 година.

5 јануари

Настани

1895	Вилхелм Рентген, германски физичар, ги пронајде „Х“ зраците, подоцна по него наречени „Рентгенски зраци“.
1968	Александар Дупчек стана прв секретар на КП на Чехословачка и со него започна процесот на внатрешна либерализација, дефиниран како „Прашка пролет“.
1981	Започна електрификацијата на железничката пруга Скопје-Гевгелија, што заврши на 24 ноември 1986 година.
1995	Владата на Република Македонија донесе одлука за воспоставување на дипломатски односи на Република Македонија со Република Узбекистан и со Република Молдавија.

Родени

1875	Владислав Ковачев, штипски војвода и публицист, уредник на весникот „Автономна Македонија“ и идеолог на Македонската емигрантска федеративна организација.

Починале

911	Свети Наум Охридски Чудотворец, еден од основоположниците на словенската и македонската писменост и просвета.
1990	Филип Симоновски, истакнато име на македонското новинарство, уредник и публицист во „Нова Македонија“.

6 јануари

Настани

1392	Скопје потпаднало под османлиска власт и станало седиште на новоформираниот санџак. Скопскиот санџак била прва организирана османлиска провинција на територијата на земјите од некогашна Југославија и база за навлегување кон север и запад.
1838	Во американскиот град Мористаун, во државата Њу Џерси, Семјуел Морзе првпат изведе јавна демонстрација на телеграфот - електричен апарат за испраќање на далечина на знаци составени од точки и цртички. Првиот телеграф е пуштен во работа шест години подоцна (1844) во САД, на линијата Вашингтон - Балтимор.
1896	Во Париз премиерно е прикажан филмот „Пристигање на воз на станицата во Ла Сиота“ (1895) од браќата Лимиер.
1916	Нa Бадник, кај месноста Дервишка Нива, Бугарската војска извршила колеж врз 103 жители на Поречието. Масакрираните луѓе биле фрлени во ископ.
1945	Во Скопје во присуство на околу 1.000 делегати на македонската младина од Егејска и од Пиринска Македонија, потоа претставници на советската, бугарската, грчката, албанската, српската, хрватската, словенечката и на црногорската младина, како и претставници на англиската мисија, започна со работа Вториот конгрес на Антифашистичката младина на Македонија (НОМСМ). Конгресот ја анализира состојбата во организацијата, донесе низа заклучоци и постави нови задачи. Исто така, беше упатен Проглас до младината на Македонија, повикувајќи ја на нови постигања.
1992	По успешниот референдум, прогласена е независност на Нагорно Карабах, која сѐ уште не е признаена од ниту една меѓународна организација, ниту пак држава.

Родени

1367	Ричард II, крал на Англија.
1412	Јованка Орлеанка (Жан Д' Арк), француска национална хероина од Стогодишната војна (1337 - 1453.).
1848	Христо Ботев, револуционер револуционер.
1850	Едуард Бернштајн, германски социјалдемократски теоретичар.
1903	Валтер Ниг, швајцарски теолог.
1941	Милутин Бебековски, македонски поет.
1942	Јанис Бутарис, градоначалник на Солун.
1961	Шабан Салиу, македонски политичар.
1973	Христина Андоновска, македонски професор.

Починале

1693	Мехмед IV, отомански султан.
1882	Ричард Хенри Дана, американски писател.
1884	Грегор Мендел, австриски свештеник, биолог, ботаничар и математичар.
1904	Александар Малинов, македонски револуционер.
1949	Виктор Флеминг, американски филмски режисер.
1983	Д-р Владимир Брезовски, истакнат македонски историчар.
1987	Маргарет Лоренс, канадска писателка.

7 јануари

Настани

1584	Католичките држави во рамките на светото Римско царство го усвоија Грегоријанскиот календар.
1789	По донесувањето на американскиот Устав со кој се утврдија начелата на државното уредување и надлежностите на претседателот, во САД се одржаа првите претседателски избори на кои убедливо победи Џорџ Вашингтон, прочуениот водач на војната за независност.
1898	По конституирањето на првата подморница која се движеше на тркала по морското дно и со додавање на цевка низ која во подморницата влегуваше свеж воздух, американскиот техничар Симон Лејк водеше телефонски разговор од својата подморница со претседателот на општината на градот Балтимор. Тоа значеше почеток на новиот начин на телефонско комуницирање.

Родени

1502	Папа Григур XIII, римски папа.
1768	Жозеф Бонапарта, крал на Неапол и крал на Шпанија.
1800	Милард Филмор, 13-ти пр=етседател на САД.
1846	Теодосиј Гологанов, скопски митрополит.
1856	Стојан Михајловски, бугарски писател.
1862	Иван Георгов, бугарски педагог, научник, философ.
1916	Орце Николов, Народен херој на Македонија.
1923	Иван Мазов, македонски раскажувач.
1846	Теодосиј Гологанов, скопски митрополит.
1942	Божин Павловски, македонски писател.
1948	Ичиро Мизуки, јапонски пејач.
1956	Дејвид Карузо, американски глумец.
1979	Кристоф Жено, француски борач.
1973	Никола Тодоров, министер за образование на Македонија.
1983	Матео Таљариол, италијански мечувалец.
1985	Луис Хамилтон, англиски возач на Формула 1.

Починале

1536	Катерина Арагонска, кралица на Англија.
1655	Папа Инокентие X, римски папа.
1943	Никола Тесла, истражувач и пронаоѓач на полето на електриката и радиотехниката.
1988	Венко Марковски, македонски и бугарски поет.
1989	Хирохито, цар на Јапонија.

8 јануари

Настани

1198	Инокентие III станува папа.
1679	Францускиот истражувач Рене-Робер Кавелје де ла Сал ги откри величенствените Нијагарини водопади, една од најубавите природни реткости на светот. Во следните три години го помина целиот тек на реката Мисисипи, и во чест на Луј XIV сливот го прогласил за француски посед наречен „Луизијана“. Убиен e во 1687 година во бунт на членовите на неговата експедиција.
1991	Во Скопје е конституирано првото повеќепартиско Собрание на СР Македонија. За прв претседател беше избран Стојан Андов, пратеник на Сојузот на реформиските сили.
1993	На пат кон Сараевскиот аеродром, во конвој под заштита на силите на УНПРОФОР, од страна на српските сили е убиен заменик-премиерот на Босна и Херцеговина, Хакија Тураљиќ.

Родени

1589	Иван Гундулиќ, хрватски поет и драмски писател.
1931	Видое Видичевски, македонски поет.
1935	Елвис Присли, американски пејач.
1942	Стивен Хокинг, англиски физичар.
1942	Валја Балканска, бугарска пејачка.
1942	Џуничиро Коизуми, премиер на Јапонија од 2001-2006.
1947	Дејвид Боуви, англиски пејач и рок артист.
1957	Ризван Сулејмани, македонски политичар.
1961	Иџет Мемети, Народен правобранител на Република Македонија.

Починале

1198	Папа Целестин III, римски папа.
1324	Марко Поло, венецијански трговец.
1642	Галилео Галилеј, италијански астроном и физичар.
1713	Арканџело Корели, италијански композитор и виолинист, претставник на италијанската класична музика.
1951	Војдан Чернодрински, македонски драматург, основоположник на македонскиот театар.
1980	Џон Мокли, aмерикански физичар .
2007	Ѓорѓи Здравев, македонски етнолог и костимограф.
2010	Славка Манева, македонска писателка.

9 јануари

Настани

1431	Во Руен, седиштето англиската окупациона влада, започнува судењето на Јованка Орлеанка.
1960	Започнува изградбата на Асуанската брана во Египет.
1991	Претседателството на СФРЈ усвојува наредба со која изричито се бара расформирање на сите нерегуларни вооружени формации на територијата на државата.
1996	Британската новинска куќа Би-Би-Си почна да емитува програма и на македонски јазик.

Родени

1554	Папа Григур XV, римски папа.
1856	Антон Ашкерц, истакнат словенечки поет, претставник на реализмот во словенечката литература.
1856	Стеван Мокрањац, српски композитор кој се одликувал со извонредна смисла за уметничка обработка на музичкиот фолклор.
1890	Карел Чапек, чешки писател.
1908	Симон де Бовоар, француска писателка и философ.
1909	Рампо Левков - Левката, народен херој на Македонија.
1913	Ричард Никсон, американски државник.
1914	Иван Точко, македонски писател и новинар.
1941	Џоан Бејз, американска пејачка и активист.
1942	Рампо Левков - Левката, народен херој на Македонија.

Починале

1873	Наполеон III, француски крал.
1908	Вилхелм Буш, германски сликар и писател.

10 јануари

Настани

49 п.н.е.	Гај Јулиј Цезар (римски војсководец, државник, диктатор) ја изговорил познатата реченица „Коцката е фрлена“, по што ја мина реката Рубикон (денешен Вар), со што почнала граѓанската војна со приврзаниците на Помпеј која завршила со воведување негова лична диктатура. Во 44 г.п.н.е. Цезар бил убиен од припадниците на републиканската опозиција.
1863	Во Лондон, Велика Британија, е отворена Метрополската линија - првата подземна железница во светот.
1920	По иницијатива на претседателот на САД, Вудро Вилсон, формирана е Лига на народите со седиште во Женева. Целите на оваа организација беа да се зачува мирот и да се зајакне меѓународната соработка. Нејзината активност не ги донесе очекуваните резултати. Фактички престана да дејствува уште во 1940 година, а формално беше укината во 1946 година.
1975	Пуштен е во сообраќај три километри долгиот тунел под реката Елба или Лаба, што ги спои автопатиштата од Централна Европа со оние во Данска и во Шведска.
1994	Владата на Република Македонија донесе одлука за пристапување на Република Македонија кон Конвенцијата за меѓународен превоз со железница од 1980 година.
1996	Генералниот секретар на Обединетите нации Кофи Анан ја посети Република Македонија.
1996	Република Македонија и Европската унија воспоставија дипломатски односи.
2006	Отворени Зимските Олимписки Игри во Торино, Италија.

Родени

1897	Методија Шаторов - Шарло, македонски комунист и национален деец.
1902	Добриша Цесариќ, хрватски поет.
1913	Густав Хусак, последниот социјалистички претседател на Чехословачка.
1931	Јован Зизиулас, Митрополит Пергамски на Вселенската Патријаршија на Константинопол.
1935	Леонид Кравчук, украински политичар
1945	Род Стјуарт, англиски пејач.
1945	Иво Ивановски, министер за информатичко општество на Македонија.
1950	Вецко Домазетовски, македонски есеист, критичар и книжевен теоретичар.

Починале

1778	Карл фон Лине, шведски ботаничар - систематичар, прв претседател на Шведската академија на науките, еден од најголемите дескриптивни ботаничари на сите времиња.
1862	Семјуел Колт, американски пронаоѓач.
1917	Вилијам Коди, познат како Бафало Бил, американски каубоец.
1971	Коко Шанел, француска модна дизајнерка.
1991	Д-р Александар Лазаров, редовен професор на Медицинскиот факултет, долгогодишен директор на Гинеколошката клиника во Скопје и еден од првите стручњаци на гинекологијата во Македонија.

11 јануари

Настани

1693	Во земјотресот што се случи во Катанија, Италија, загинаа околу 80.000 луѓе.
1897	САД и Велика Британија се согласија со арбитража да ги регулираат границите меѓу Канада - британски доминион и Алјаска, огромна територија од 1,5 милиони квадратни километри, која Американците во 1867 година ја купија од Русија за 7,2 милиони долари. Утврдените граници се непроменети до денес.
1945	Во Скопје е одржана Првата конференција на балканската младина на која присуствуваа делегати од Југославија, Грција, Албанија и Бугарија. Меѓу другото, беше донесена Резолуција за зближување на младината од балканските земји.
1994	Република Финска и Република Македонија воспоставија дипломатски односи.
1995	Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Република Романија и со Кралството Саудиска Арабија.

Родени

347	Теодосиј I, римски император.
1814	Танкреди Пазеро, еден од најголемите италијански оперски бас пејачи.
1842	Вилијам Џејмс, американски психолог.
1920	Славко Јаневски, македонски писател.
1923	Јово Камберски, македонски раскажувач и романсиер.
1961	Жан Митрев, македонски кардиохирург.
1968	Саша Ќириќ, македонски фудбалер.

Починале

705	Папа Јован VI, римски папа.
1801	Доменико Чимароза, Италијански композитор, претставник на Неаполската оперска школа.
1928	Томас Харди, англиски писател.
1923	Константин I, грчки крал.
1941	Емануел Ласкер, германски шахист.
1990	Асен Тодоров, еден од доајените на македонското новинарство.
2008	Едмунд Хилари, првиот освојувач на Монт Еверест.

12 јануари

Настани

1915	Претседателскиот дом на САД го отфрли предлогот жените да добијат право на глас.
1945	Втора Светска војна: Во текот на жестоките борби во Ардените, советските сили тргнаа во голема офанзива против Третиот рајх. Челичниот валјак брзо ја проби непријателската одбрана во длабочина од 150 километри, а на 3 февруари првите советски тенкови стигнаа до Кистрин и Франкфурт, само 80 километри од Берлин.

Родени

1746	Јохан Хајнрих Песталоци, швајцарски педагог и реформатор.
1876	Џек Лондон, американски писател.
1893	Херман Геринг, член на водството на Националсоцијалистичката партија.
1944	Џо Фрејзер, американски боксер.

Починале

1987	Анатолиј Ефрос, познат советски режисер.
1990	Епископот велички Гаврил (Паранџиев), во манастирот „Свети Гаврил Лесновски“. Роден е во Штип, во 1926 година.
1995	Климе Савин, македонски пливачки маратонец и спортски работник.

13 јануари

Настани

532	Бунтот Ника во Константинопол.
1610	Галилео Галилеи го открил Ганимед, четвртиот сателит на Јупитер.
1785	Џон Волтер во Лондон го објавил првиот број на Тајмс (The Times).
1898	Емил Зола во парискиот весник „Аурора“ го објавил написот „Обвинувам!“ со кој ја обелоденил аферата Драјфус и ја обвинил француската влада за дискриминација на евреите.
1938	Англиканската црква ја прифатила теоријата за еволуцијата на живиот свет.
1953	Јосип Броз Тито е избран за претседател на Југославија.

Родени

1888	Назим Хикмет, пролетерски писател и револуционер, еден од најголемите турски поети на XX век.
1898	Живоин Павловиќ, југословенски комунист.
1920	Проф. Христо Стамболиев, еден од основачите на Технолошко-металуршкиот факултет во Скопје и негов прв декан.
1929	Џо Пас, американски гитарист.
1953	Јордан Витанов, македонски актер.
1970	Шонда Рајмс, американски сценарист, режисер и продуцент.
1977	Орландо Блум, англиски глумец.
1989	Александар Минченков, руски фудбалер.

Починале

1625	Јан Бројгел Постариот, фламански сликар, син на познатиот уметник Питер Бројгел Постариот.
1977	Жорж Клузо, француски филмски режисер и сценарист.
1984	Вера Циривири Трена, носител на „Партизанска споменица 1941“, прв претседател на АФЖ на Македонија.
1994	Добри Ставревски, еден од најпознатите пејачи на македонската естрада.

14 јануари

Настани

1914	Хенри Форд, „крал на американската автомобилска индустрија“, ја пушти во работа првата бескрајна производна лента. Тоа значеше пресвртница, бидејќи го забрза производството на автомобили и придонесе за големо намалување на нивната цена.
1969	Во СССР се лансирани во вселената бродовите „Сојуз-4“ и „Сојуз-5“ и за првпат во историјата е формирана експериментална вселенска станица и е остварено преминување на астронаутите од еден во друг вселенски брод.
1994	Фудбалскиот сојуз на Македонија стана придружен член на Европската фудбалска унија.

Родени

1860	Атанас Бадев, истакнат македонски композитор и музиколог.
1861	Мехмед VI, отомански султан.
1875	Алберт Швајцер, познат француски хуманист, лекар, филозоф и музичар.
1906	Васил Хаџиманов, македонски етномузиколог и педагог.
1914	Паскал Паскалевски, македонски поет.
1930	Љубица Дамјановска, македонска историчарка на уметноста.
1933	Јозо Т. Бошковски - Јон, македонски поет, раскажувач.
1968	Зоран Маџиров, македонски музичар.

Починале

1742	Едмунд Халеј, англиски астроном и геофизичар.
1833	Готлоб Ернст Шулце, германски скептички философ.
1986	Дона Рид, американска филмска и телевизиска артистка.

15 јануари

Настани

1945	Во Скопје почна дводневна Прва земска конференција на ветеринарните лекари во Македонија. Притоа беа формирани првите ветеринарни станици, а со тоа беа удрени темелите на ветеринарната служба во Македонија.
1945	Во Велес без јавно судење, биле стрелани 53 затвореници од велешкиот затвор, лица за кои имало сомневање дека биле озлогласени противници на НОБ. Без заокружена истражна постапка и без јавно судење, биле групно стрелани и масакрирани, а потоа и закопани во заедничка гробница која била откриена по педесет години. Ова преставува најголем масакр врз цивили извршен од ОЗНА во ослободена Македонија.
1992	Владата на Република Бугарија ја призна Република Македонија за суверена и независна држава. Бугарија беше првата земја што ја призна Република Македонија.
1992	Арбитражната комисија на Европската заедница, на чело со претседателот, господин Бадинтер (Бадинтерова комисија), соопшти во својот извештај дека се исполнети сите услови за меѓународно признавање на Македонија.

Родени

1622	Жан Батист Поклен Молиер, француски писател и артист.
1850	Михај Еминеску, романски поет.
1875	Војдан Поп Георгиев - Чернодрински, основоположник на првиот македонски театар.
1893	Драгиша Цветковиќ, југословенски политичар.
1906	Аристотел Оназис, грчки бизнисмен.
1918	Гамал Абдел Насер, претседател на Египет.
1926	Љутви Сејфула, македонски актер.
1927	Георги Арсовски, македонски поет.
1929	Мартин Лутер Кинг, борец за граѓански права и за мир.
1946	Јован Дамјановски, македонски романсиер и драмски автор.
1957	Јордан Даниловски, македонски поет, критичар, есеист, романсиер.
1967	Азиз Кељменди, војник во ЈНА, познат во Масакрот во Параќин.
1968	Борис Тадиќ, претседател на Србија.
1982	Емина Јаховиќ, српска пејачка.

Починале

69	Галба, римски император.
1595	Мурат III, отомански султан.
1919	Роза Луксембург, една од организаторите на полското и на германското работничко двиење.

16 јануари

Настани

27 п.н.е.	Римскиот сенат му ја доделил титулата „Август“ (латински: велик, славен) на Гај Јулиј Цезар. Подоцна, сите римски императори си ја придодавале оваа титула.
1492	Првата современа граматика, граматиката на шпанскиот јазик, ѝ е претставена на кралицата Изабела I од Кастилја.
1547	Кнезот Иван IV Василјевич, во историјата познат како Иван Грозни, во Москва е крунисан за руски цар.
1605	Излегло од печат првото издание на „Генијалниот витез Дон Кихоте од Манча“ од Мигуел де Сервантес.
1778	Франција ја призна независноста на САД, кои водеа ослободителна војна против британското колонијално владеење. Во борбата на страната на Американците учествуваа неколку илјади Французи, меѓу кои и маркизот Ла Фајет, еден од најистакнатите воени соработници на Џорџ Вашингтон. Победата на САД и демократското уредување на новата држава имаше голем одек во Франција, каде што набрзо дојде до буржоаската револуција.
1920	Во САД е воведена прохибиција на производството, на точењето и уживањето на алкохолни пијалоци. Оваа мерка не доведе до подобрување на општествените прилики, туку, напротив, лавината на корупцијата и на ганстерството доби уште поголем замав. Прохибицијата во 1933 година ја укина претседателот Франклин Рузвелт, отфрлајќи ја како штетна, утопистичка идеја.
1945	Втора светска војна: Адолф Хитлер се преселил во подземниот бункер во Берлин, каде што и се самоубил 4 месеци подоцна.
1979	Реза Пахлави, иранскиот шах, избегал од земјата. Иран станува исламска република под водство на верскиот лидер Хомеини.
1996	Одржано е основачко собрание на партијата Македонска алијанса. Регистрирана е на 22.03.1996 година, а промовирана на 14.06.1996 година. За претседател на партијата е избран Ѓорѓија Атанасовски.

Родени

1853	Андре Мишелин, француски индустријалец.
1948	Џон Карпентер, американски режисер и сценарист.
1974	Кејт Мос, британски модел.

Починале

1957	Артуро Тосканини, италијански оперски и симфониски диригент, еден од најпознатите диригенти на сите времиња.
1962	Иван Мештровиќ, вајар, еден од најголемите светски уметници.
1991	Густав Влахов, првоборец, носител на „Партизанска споменица 1941“ и општествено-политички работник.
1997	Олга Милосавлева, македонска балерина, кореограф и педагог.

17 јануари

Настани

1377	Папа Григур XI од Авињон го врати средиштето на римокатоличките поглавари во Рим.
1562	На сила стапува едиктот од Сен Жермен со која се признати хугенотите (протестанти) во Франција
1601	Шпанската престолнина од Мадрид е пренесена во Ваљадолид.
1773	Англискиот морепловец Џејмс Кук со бродот „Резолушн“ прв го премина Антарктичкиот круг.
1912	Ескпедицијата на англискиот истражувач, поморскиот капетан Роберт Скот стигна на Јужниот пол, еден месец по експедицијата на Норвежанецот Руал Амундсен.
1919	Полскиот композитор Игнац Јан Падеревски, пијанист од светски глас, стана првиот претседател на владата на Полска, воспоставена по завршувањето на Првата светска војна.
1939	Со учество на многу жандарми и војници во Велес беа задушени тридневните демонстрации на монополските работници и на другите граѓани. Демонстрациите имаа големо економско и политичко значење во тоа време.
1945	Втора светска војна: Советските сили ја ослободуваат Варшава, главниот град на Полска
1948	Основано препријатието за јавен превоз Јсп СКОПЈЕ во Скопје
1953	Во Скопје излезе првиот број на „Стопански весник“, весник на Стопанската комора и стопанството на Македонија.
1961	По налог на Моис Чомбе, белите платеници го убија законскиот конгоански премиер Патрис Лумумба, творец на конгоанската независност и херој на „црна Африка“.
1991	Заливска војна: Рано изутрината започнува Операцијата "Пустинска бура". Ирак лансира 8 Скад ракети погодувајќи цели во Израел
1995	Катастрофален земјотрес го потресува градот Кобе, Јапонија, предизвикувајќи огромна материјална штета и убивајќи 6,433 лица.
1996	Во Скопје и во Атина се отворени канцелариите за врски на Република Македонија и на Република Грција.
1998	Претседателот на САД Бил Клинтон, како прв шеф на државата во американската историја, беше принуден да сведочи во своја одбрана по повод обвинувањето од страна на Пол Џонс за сексуално вознемирување.
2001	Во Скопје, во организација на телевизиската куќа БТР, излезе првиот број на весникот „Рома тајмс“, на македонски и на англиски јазик

Родени

1504	Папа Пиј V, римски папа.
1600	Педро Калдерон де ла Барка, шпански драматург и поет.
1706	Бенџамин Франклин, американски политичар и дипломат.
1798	Огист Конт, француски филозоф.
1820	Ана Бронте, британска писателка.
1863	Дејвид Лојд Џорџ, британски премиер.
1863	Константин Сергеевич Алексеев, руски режисер и актер.
1899	Ал Капоне, американски гангстер.
1870	Глигор Соколов, деец на македонското револуцинерно движење.
1913	Асен Тодоров, македонски новинар.
1923	Благој Попов, македонски академ.
1924	Благоја Талески, македонски државник.
1925	Зина Креља, македонска оперска пејачка.
1942	Мохамед Али, американски боксер
1949	Љубомир Груевски, македонски поет.
1962	Џим Кери, канадски актер.
1964	Тајс Вервест, диџеј од Холандија познат како Тиесто.
1964	Мишел Обама, сопруга на Барак Обама.
1964	Рефет Абази, македонски актер и педагог.
1966	Љубчо Георгиевски, премиер на Република Македонија (1998-2002).
1971	Кид Рок, американски пејач.
1982	Двејн Вејд, американски кошаркар.
1983	Алваро Арбелоа, шпански фудбалер.

Починале

395	Теодосиј I, римски император.
1468	Скендербег, албански национален херој.
1598	Фјодор I, руски цар.
1751	Томазо Албинони, италијански композитор
1864	Марко Павлов, првиот дипломиран македонски лекар.
1961	Патрис Лумумба, прв премиер на Демократска Република Конго.
1978	Атанас Далчев, бугарски поет.
1986	Станко Липша, оперски пејач.
1997	Славко Поп Антовски, македонски професор.
2010	Михалис Папаконстантину, грчки политичар.
2008	Роберт Фишер, американски шаховски велемајстор.

18 јануари

Настани

1535	Конквистадорот Франциско Пизаро го основал Сјудад де лос Рејес, денешна Лима, како главен град на новоосвоените територии на шпанската круна во Јужна Америка.
1778	Англискиот морепловец Џемс Кук ги откри Хаваите.
1871	На иницијатива на премиерот на Прусија Бизмарк, 26 држави се обединиле и ја формирале Германската империја, на чело со прускиот цар Вилхелм I.
1995	Струмица стана членка на Федерацијата на карневалските градови.
1996	Владеачката социјалистичка партија во Грција (ПАСОК) го избра Костас Симитис за премиер на Грција. Основачот на ПАСОК, Андреас Папандреу поднесе оставка на функцијата поради нарушена здравствена состојба.
1997	Австрискиот канцелар Франц Враницки поднесе оставка на функцијата по 11 години служба.
2000	Поранешниот германски канцелар Хелмут Кол поднесе оставка на местото почесен претседател на Демохристијанската унија поради финансиски скандал односно противзаконско собирање парични донации додека ја предводеше германската Влада.
2002	Поранешниот политички лидер на расформираната ОНА, Али Ахмети официјално побара од трите партии на Албанците во Македонија да делегираат по двајца свои претставници кои ќе бидат членови на Координативниот одбор на албанските политички субјекти и поранешните припадници на ОНА.

Родени

1519	Изабела Јагелонска, кралица на Унгарија.
1689	Шарл Монтескје, еден од најголемите француски философско-политички писатели.
1702	Сава Петровиќ Његош, црногорски владика и митрополит.
1795	Ана Павловна, кралица на Холандија.
1825	Григор Прличев, македонски поет, преведувач и народен деец.
1834	Јоаким III, константинополски патријарх.
1864	Кантаро Судзуки, премиер на Јапонија.
1879	Александар Балабанов, бугарски научник.
1894	Едмунд Бартон, премиер на Австралија.
1916	Волче Наумчески, македонски писател.
1921	Јоиширо Намбу, американски физичар.
1923	Александар Грличков, претседател на владата на СР Македонија.
1925	Гого Ивановски, македонски поет и раскажувач.
1950	Жил Вилнев, возач на Формула 1.
1955	Кевин Костнер, американски актер.
1966	Александар Халифман, руски шахист.
1968	Драгана Мирковиќ, српска пејачка.
1970	Џонатан Дејвис, вокалист на Korn.
1971	Жузеп Гвардиола, шпански фудбалер и тренер.
1980	Роберт Грин, англиски фудбалер.

Починале

350	Констанс I, римски император.
474	Лав I, византиски император.
1367	Петар I, крал на Португалија.
1567	Маргарита Пармска, регент на Холандија.
1860	Џон Тајлер, претседател на САД.
1862	Константин Миладинов, македонски поет, собирач на македонски народни песни и умотворби.
1890	Амадеј I, шпански крал.
1906	Петар Јуруков, бугарски револуционер.
1910	Александар Чакаров, македонски деец.
1936	Радјард Киплинг, англиски писател.
1982	Хуанг Сјенфан, кинески историчар и антрополог.

19 јануари

Настани

1419	Стогодишна војна: Градот Руан, а со тоа и сета Нормандија влегува во составот на Англија.
1806	Велика Британија го окупирала ’Рт на Добра Надеж.
1853	Операта „Трубадур“ од Џузепе Верди премиерно е прикажана во Рим.
1861	Џорџија станала петтата држава која се оделила од САД.
1899	Судан станал кондоминиум на Велика Британија и Египет.
1915	Францускиот пронаоѓач Жорж Клод ја патентирал неонската светилка за примена во рекламирањето.
1945	Втора светска војна: Советската војска го ослободила Варшавското гето. Од вкупно 230.000 жители во 1940, нацистичката окупација ја преживеале помалку од 900.
1966	Индира Ганди станала премиер на Индија.
1969	Студентот Јан Палах починал од повредите здобиени 3 дена претходно кога се запалил на плоштадот Вацлавски Намести во знак на протест поради задушувањето на Прашката пролет.

Родени

1544	Франсоа II, Крал на Франција.
1736	Џејмс Ват, англиски физичар и пронаоѓач.
1798	Огист Конт, француски философ.
1809	Едгар Алан По, северноамерикански поет и раскажувач.
1839	Пол Сезан, француски сликар.
1871	Дамјан Груев, македонски револуционер, еден од основачите на ТМОРО.
1879	Симеон Радев, публицист и новинар.
1925	Кирил Македонски, македонски композитор.
1941	Климе Савин, македонски пливачки маратонец и спортски работник.
1969	Предраг Мијатовиќ, фудбалер.
1980	Влатко Илиевски, македонски кошаркар.
1980	Џејсон Батон, возач во Формула 1.
1986	Клаудио Маркизио, италијански фудбалер.

Починале

1526	Изабела, данска кралица.
1938	Бранислав Нушиќ, српски комедиограф, сатиричар и критичар.

20 јануари

Настани

1265	Првпат е свикан англискиот Парламент со што беше ограничена власта на монархијата.
1327	Високото благородништво го принуди англискиот крал Едвард II да абдицира во корист на синот Едвард III.
1649	Заробениот крал Чарлс I на крајот на граѓанската војна меѓу монархистите и следбениците на парламентот во Англија беше изведен на суд обвинет за предавство, односно за тајни преговори со Шкотите. Наброзо беше осуден на смрт и погубен 10 дена подоцна.
1667	По 13-годишните борби Русија ја порази Полска во војната која изби во 1654 година. По мирен пат во Андрусова, Полска се одрече од Киев, Смоленска и од делови на Украина на левиот брег од реката Дњепар.
1921	Прогласен е првиот устав на Турција.
1936	Едвард VIII станал крал на Обединетото Кралство.
1936	Инвазиските италијански фашистички трупи, кои на почетокот на октомври 1935 година без објава на војна упаднаа во Етиопија, презедоа решителна офанзива против етиопските сили, успеаја да го скршат нивниот отпор и да ја колонизираат таа земја.
1936	Пуштена е во сообраќај железничката линија Прилеп - Велес во должина од 86 километри.
1941	Франклин Рузвелт, водач на Демократската партија, по трет пат е избран за претседател на САД. Првиот мандат го презеде во 1932 година, во времето на големата економска криза, а во 1945 година по четврти пат е избран за претседател, што е единствен случај во историјата на САД.
1945	Во Воденско, Егејска Македонија, е формирана Тајната македонска ослободителна револуционерна организација (ТМОРО). Иницијатор, организатор и раководител на организацијата беше Вангел Ајановски - Оче.
1961	Демократот Џон Кенеди е инаугуриран во 43-та година од животот за претседател на САД, како најмлад шеф на државата во американската историја.
1970	По двегодишна пауза, во Варшава продолжија американско-кинеските контакти на ниво на амбасадори.
1981	Републиканецот Роналд Реган, на 70-годишна возраст ја презеде функцијата претседател на државата, станувајќи најстар претседател во американската историја.
1981	По 444 денови во заробеништво, од амбасадата на САД во Техеран беа ослободени 52 американски заложници.
1992	Падот на „Ербас А-230“ јужно од францускиот град Стразбур го преживеаја само девет од вкупно 96 луѓе во авионот.
1996	На изборите во Газа и на Западниот брег, одржани според договорот меѓу Израел и Палестинците, водачот на ПЛО Јасер Арафат стана првиот демократски избран лидер на палестинскиот народ.
2001	Потпрестедателот на Филипините, Глорија Аројо ја презеде должноста шеф на државата, бидејќи филипинскиот Врховен суд пресуди дека сменетиот претседател Џозеф Естрад не може да ја врши оваа функција.
2011	На космодромот Бајконур е лансиран „Електро-Л“ - првиот функционален метеоролошки сателит на Русија.

Родени

225	Гордијан III, римски император.
1716	Карлос III, шпански крал.
1775	Андре Мари Ампер, француски физичар.
1888	Назим Хикмет, турски писател.
1920	Федерико Фелини, италијански режисер.
1945	Владимир Борозанов, македонски кардиолог.
1945	Сабит Кранли, македонски правник.
1946	Дејвид Линч, американски режисер.
1949	Геран Персон, шведски премиер.

Починале

250	Папа Фабијан, римски папа.
287	Свети Севастијан, христијански маченик.
842	Теофил, византиски император.
1513	Елена Ивановна, полска кралица.
1612	Рудолф II, германски император.
1666	Ана, француска кралица.
1693	Мустафа I, отомански султан.
1819	Карлос IV, шпански крал.
1878	Јани Попов, бугарски револуционер.
1904	Фердинанд Манлихер, автриски конструктор на оружје, изумител на Манлихерката.
1984	Џони Вајсмилер, aмерикански пливач и актер.
1993	Одри Хепберн, англиска актерка со белгиско потекло, добитничка на оскар, изведувачка на Бродвеј, балерина, манекенка и хуманитарка.
2000	Славко Јаневски, македонски писател.
2003	Паскал Сотировски, македонски научник.

21 јануари

Настани

1793	Откако бил осуден од Француската конвенција, Луј XVI бил егзекутиран на гилотина.
1899	Опел го произвел првиот автомобил.
1911	Првото Рели Монте Карло.
1924	Починал Владимир Илич Ленин.
1925	Албанија се прогласила за република.

Родени

1338	Шарл V Мудриот, француски крал.
1823	Имре Мадач, унгарски писател.
1829	Оскар II, крал на Шведска и Норвешка.
1881	Иван Рибар, југословенски политичар.
1905	Кристијан Диор, француски моден дизајнер.
1909	Тодор Скаловски, македонски композитор.
1923	Љутви Руси, македонски новинар.
1924	Бени Хил, англиски актер.
1941	Пласидо Доминго, шпански оперски пејач.
1956	Џина Дејвис, американска актерка.
1960	Садула Дураку, македонски политичар.
1970	Ален Бокшиќ, хрватски фудбалер.
1975	Оливер Друлиќ, српски политичар.
1977	Фил Невил, англиски фудбалер.
1982	Лидија Размоска, македонска поетеса.
1985	Дмитриј Соколов, руски кошаркар.

Починале

304	Света Агнија, христијански маченик.
1118	Папа Пасхалиј II, римски папа.
1744	Џовани Батиста Вико, италијански филозоф.
1774	Мустафа III, отомански султан.
1793	Луј XVI, крал на Франција.
1851	Алберт Лорцинг, германски композитор.
1879	Љубен Каравелов, бугарски писател.
1919	Ахмед Мухтар Паша, отомански голем визер.
1924	Владимир Илич Ленин, руски револуционер.
1926	Камилио Голџи, италијански лекар.
1940	Кристофер, принц на Грција.
1950	Џорџ Орвел, англиски писател.
1979	Трајко Прокопиев, македонски композитор и диригент.
2006	Ибрахим Ругова, косовски политичар.

22 јануари

Настани

1506	Првиот контингент од 150 војници, кои имале за цел да го заштитуваат папата Јулие II пристигнал во Рим. Овој датум официјално се смета за денот на основање на папската швајцарска гарда.
1727	Георг Фридрих Хендл се стекнува со британско државјанство.
1964	Кенет Дејвид Каунда стана прв претседател на Владата во Северна Родезија (Замбија).
1978	Првпат во историјата на космонаутиката, во вселенската орбита е остварена „операцијата снабдување“. По дводневно самостојно летање товарниот брод без екипаж „Прогрес - 1“ автоматски се спои со системот „Саљут - 6“ - „Сојуз - 27“. Ова летало однесе во вселената гориво за моторите, материјали за натамошно истражување, како и вода, воздух и храна за космонаутите.
1990	Делегатите од Македонија, Словенија и Хрватска го напушаат 14-тиот и последен Конгрес на СКЈ .
2001	Еден македонски полицаец е убиен, а тројца ранети во нападот на полициската станица во Теарце, во близина на Тетово.

Родени

1561	Френсис Бејкон, англиски философ, научник, есеист и државник, еден од основачите на современиот материјализам.
1775	Андре Мари Ампер, француски физичар и математичар.
1788	Џорџ Гордон Бајрон, англиски поет.
1909	У Тант, бурмански дипломат.
1977	Хидетоши Наката, јапонски фудбалер.
1987	Дмитриj Комбаров, руски фудбалер.
1987	Кирил Комбаров, руски фудбалер.

Починале

1997	Ордан Петлески, македонски академски сликар.

23 јануари

Настани

1556	Најкатастрофалниот земјотрес во историјата се случил во густо населената провинција Шаанкси во Кина, во кој се проценува дека загинале околу 830.000 луѓе. Огромниот број на жртви се должи на тоа што живееле во вештачки пештери (тнр. јаодонг) ископани во растресита глина.
1793	Русија и Прусија си ја поделиле Полска.
1960	Батискафот на САД „Трст“ постигнал рекордна длабочина од 10.911 м во водите на Пацификот.
1968	Морнарицата на ДНР Кореја го зароби американскиот шпионски брод „Пуебло“, тврдејќи дека навлегол во севернокорејските води. Случајот предизвика голема напнатост меѓу двете земји. ДНР Кореја подоцна го ослободи екипажот, а бродот и денес претставува туристичка атракција во Пјонгјанг.
1973	Претседателот на САД Ричард Никсон објавил дека е постигнат мировен договор за Виетнам.

Родени

1783	Мари Анри Бејл, (Стендал), француски писател, основоположник на големата епоха на францускиот реализам.
1832	Едуар Мане, француски сликар, непосреден претходник на импресионистите.
1878	Отон Жупанчич, словенечки поет.
1945	Тито Петковски, претседател на Нова социјалдемократска партија.

Починале

1837	Џон Филд, ирски композитор.
1862	Димитрија Миладинов, македонски народен преродбеник, поет, учител, публицист и научник.
1989	Салвадор Дали, шпански сликар.
1995	Вањо Хаџиев, повеќегодишен соработник на весникот „Нова Македонија“.

24 јануари

Настани

41	Римскиот император Калигула, познат по својот ексцентризам и суров деспотизам, е убиен од неговата незадоволна преторијанска гарда.
1848	Започнува Калифорниската златна треска во Сакраменто.
1946	Со решение на Министерството за народна просвета на Македонија првата македонска граматика е одобрена за учебник во средните училишта. Нејзин автор беше професорот Круме Кепески.
1991	Во Скопје, во издание на НИП „Нова Македонија, излезе првиот број на независниот македонски неделник „Пулс“.

Родени

1712	Фридрих II, крал на Прусија.
1752	Муцио Клементи, англиски композитор.
1776	Ернест Теодор Хофман, германски писател, композитор, цртач, судија и професор по музика.
1799	Пјер Огистен Карон де Бомарше, француски писател.
1922	Ава Гарднер, една од легендите на Холивуд.
1967	Џон Мјанг, басист на американската прогресивна метал група Dream Theater.

Починале

41	Калигула, римски император.
1929	Васил Главинов, еден од првите организатори на социјалистичките идеи и организатор на работничкото движење во Македонија, поборник за Балканска Федерација.
1965	Винстон Черчил, британски политичар, државник и писател.
2006	Марија Мирчов - Скаловска, истакната македонска оперска и концертна пеачка

25 јануари

Настани

1533	Англискиот крал Хенри VIII се ожени со Ана Болејн, спротивно на ставот на папата кој не му дозволи развод од првата сопруга Катарина Арагонска.
1579	Во Утрехт побунетите провинции Холандија, Зеланд, Утрехт, Галдерленд, Фризија, Гронинген и Оверајсел, поради пропаднатите обиди за смирување со шпанската управа, создадоа Утрехтска унија за борба против Шпанија.
1904	Излезе првиот број на белградскиот весник „Политика“.
1918	Со цел да згасне контрареволуционерната побуна беше создадена Црвена армија.
1924	Во францускиот град Шамони почнаа првите зимски Олимписки игри.
1942	Втора Светска војна: Тајланд им објави војна на Велика Британија и САД.
1955	Президиумот на Врховниот совет на СССР издаде указ за окончување на воената состојба меѓу СССР и Германија.
1996	Парламентарното Собрание на Советот на Европа одлучи да ја прими Русија наспроти острите критики поради воената интервенција во Чеченија.
1996	Република Македонија и Белизе воспоставија дипломатски односи.

Родени

750	Лав IV Хазар, византиски император.
1627	Роберт Бојл, ирски физичар и хемичар.
1736	Жозеф Луј Лагранж, италијански математичар и астроном.
1832	Иван Иванович Шишкин, руски сликар.
1865	Елизабета Маврикиевна, руска кнегиња.
1874	Вилијам Сомерсет Мом, англиски писател.
1882	Вирџинија Вулф, англиска писателка и есеист.
1927	Едуард Шеварнаѕе, грузиски претседател.
1931	Ефтим Манев, македонски поет и преведувач.
1933	Корасон Акино, претседател на Филипини.
1938	Владимир Висоцки, советски пејач.
1953	Методи Манев, македонски писател.
1970	Џејсон Ли, американски глумец.
1975	Тим Монтгомери, американски атлетичар.
1981	Тоше Проески, македонски пејач.
1983	Ексел Цедрич Конан, фудбалер.
1984	Робињо, бразилски фудбалер.
1987	Марија Кириленко, руска тенисерка.

Починале

844	Папа Григур IV, римски папа.
1756	Христоф Томас Шефлер, германски фрескописец.
1824	Теодор Жерико, француски сликар и графичар.
1896	Фредерик Лејтон, англиски академски сликар.
1920	Амадео Модилјани, Италијански сликар.

26 јануари

Настани

1531	Лисабон го погоди катастрофален земјотрес при што загинаа околу 30.000 луѓе.
1788	736 затвореници од Англија пристигнале во Австралија, во Порт Џексон (денешен Сиднеј), и ја формирале првата европска колонија на новиот континент. Ден на Австралија.
1827	Перу прогласи независност.
1841	Прогласен е британски суверенитет над Хонгконг. По шест денови Кина беше принудена да го отстапи Хонгконг на Велика Британија.
1905	Кај Преторија во Јужна Африка откриен е „Калинан“, најголемиот дијамант во светот, со вредност од 3.106 карати.
1934	Потпишана е германско-полска изјава за ненапаѓање и за мирно решавање на споровите. Со тоа Хитлер доби безбедност на исток и можеше да тргне во освојување на Подунавје. Излегувањето на Полска од францускиот блок значеше голема пукнатина на европскиот систем на колективна безбедност и успех на Хитлер.
1942	Втора Светска војна: САД упатија први сили во Европа, во која во тоа време војна се водеше само на Источниот фронт и на подрачјето на Југославија. Трупите беа стационирани во Северна Ирска.
1946	Излезе од печат првата граматика на македонски јазик што ја напиша професорот Круме Кепески.
1950	Индија формално е прогласена за Република во рамките на Британскиот комонвелт.
1993	Вацлав Хавел е избран за прв претседател на Чешка.
1994	Романија стана прва поранешна членка на Варшавскиот пакт која со НАТО пактот потпиша Документ „Партнерство за мир“.
1994	Во Рим, Република Македонија е примена за полноправен член на Меѓународната банка за финансирање на развојот на земјоделството (ИФАД).
1996	Американскиот Сенат го одобри Договорот Старт-2 за намалување на бројот на американските и руските нуклеарни ракети.

Родени

1959	Александар Станковски, македонски уметник.

Починале

1823	Едвард Џенер, пронаоѓач на вакцината против големи сипаници.
1864	Лео фон Кленце, прочуен германски неокласичен архитект .
1961	Сотир Ставридис, македонски хирург и уролог.
1990	Ава Гарднер, една од легендите на Холивуд.

27 јануари

Настани

1916	Во Берлин е формирана социјалистичка револуционерна организација „Сојуз на спартаковците“, на чие чело се наоѓаа Роза Луксембург и Карл Либкнехт.
1945	Црвената армија го ослободи Аушвиц, најголемиот и најстраотниот логор во Втората светска војна.
1995	Република Молдавија и Република Македонија воспоставија дипломатски односи.

Родени

1585	Хендрик Аверкамп, пејзажист од „златното доба на холандската уметност“
1687	Балтазар Нојман, истакнат германски барокен архитект.
1756	Волфганг Амадеус Моцарт, прославен австриски композитор.
1775	Вилхелм Шелинг, германски философ и последен претставник на германската класична философија. Во своето учење го поврзуваше Фихтеовиот идеализам со Спинозовиот пантеизам.
1987	Денис Глушаков, руски фудбалер.

Починале

1814	Јохан Готлиб Фихте, германски идеалистички философ
1901	Џузепе Верди, италијански композитор, еден од најголемите творци на опери во XIX век.
1860	Јанош Бојаи, прочуен унгарски математичар.

28 јануари

Настани

1531	Лисабон го погоди катастрофален земјотрес при што загинаа околу 30.000 луѓе.
1788	736 затвореници од Англија пристигнале во Австралија, во Порт Џексон (денешен Сиднеј), и ја формирале првата европска колонија на новиот континент. Ден на Австралија.
1827	Перу прогласи независност.
1841	Прогласен е британски суверенитет над Хонгконг. По шест денови Кина беше принудена да го отстапи Хонгконг на Велика Британија.
1905	Кај Преторија во Јужна Африка откриен е „Калинан“, најголемиот дијамант во светот, со вредност од 3.106 карати.
1934	Потпишана е германско-полска изјава за ненапаѓање и за мирно решавање на споровите. Со тоа Хитлер доби безбедност на исток и можеше да тргне во освојување на Подунавје. Излегувањето на Полска од францускиот блок значеше голема пукнатина на европскиот систем на колективна безбедност и успех на Хитлер.
1942	Втора Светска војна: САД упатија први сили во Европа, во која во тоа време војна се водеше само на Источниот фронт и на подрачјето на Југославија. Трупите беа стационирани во Северна Ирска.
1946	Излезе од печат првата граматика на македонски јазик што ја напиша професорот Круме Кепески.
1950	Индија формално е прогласена за Република во рамките на Британскиот комонвелт.
1993	Вацлав Хавел е избран за прв претседател на Чешка.
1994	Романија стана прва поранешна членка на Варшавскиот пакт која со НАТО пактот потпиша Документ „Партнерство за мир“.
1994	Во Рим, Република Македонија е примена за полноправен член на Меѓународната банка за финансирање на развојот на земјоделството (ИФАД).
1996	Американскиот Сенат го одобри Договорот Старт-2 за намалување на бројот на американските и руските нуклеарни ракети.

Родени

1887	Артур Рубинштајн, пијанист и еден од најголемите интерпретатори на класичната музика во 20 век.
1928	Славко Милосавлевски, македонски социолог.

Починале

592	Гунтрам, крал на Франките.
1547	Хенри VIII, славен крал на Англија.
1996	Јосиф Бродски, руски поет, добитник на Нобеловата награда за литература и „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата.

29 јануари

Настани

1573	Под водство на Матија Губец, во Хрватска избувна Селанската буна против неподносливите услови за живот што ги наметнаа австриските и унгарските феудалци. Тоа беше една од најголемите селански буни во Европа во тоа време. Востанието беше крваво задушено, а Матија Губец беше погубен во Загреб, на 15.02.1573 година. Хрватскиот писател Август Шеноа по тој повод го напиша романот „Селанска буна“.
1963	Францускиот претседател Шарл де Гол стави вето на приемот на Велика Британија во Европската економска заедница.
1973	Во Адис Абеба почна заседанието на Советот за безбедност на ООН, прво заседание на овој орган на ООН на африканскиот континент.

Родени

1843	Вилијам Мекинли Џуниор, претседател на САД.
1860	Антон Павлович Чехов, руски раскажувач и драмски писател.
1866	Ромен Ролан, француски раскажувач, романсиер, драматург, музиколог и борец за мир и демократија.
1924	Лујџи Ноно, италијански композитор.
1981	Јордан Георгиевски, македонски фудбалер.

Починале

1992	Иван Дојчинов, борец во шпанската граѓанска војна, учесник на Првото заседание на АСНОМ, член на Главниот штаб на НОВ на Македонија и носител на „Партизанска споменица 1941“.

30 јануари

Настани

1945	Руска подморница го торпедира и потопи германскиот брод Вилхелм Густлов, преполн со бегалци. Преку 9000 лица го загубија животот во трагедијата која се смета за најголема поморска катастрофа во историјата.
1948	Во Њу Делхи е извршен атентат врз Махатма Ганди, водач на индиското ослободително движење. Ганди, наречен Махатма (голема душа) ги пропагираше не насилничките методи за национално ослободување и поради тоа стана симбол на борбата на народите на Индија за независност. Роден е на 2.10.1869 година.
1996	Како прилог на весникот „Вечер“ излезе првиот број на весникот „Занаетчија“, гласило на Здружението на занаетчиски и други самостојни стопанственици на град Скопје - Стопанска комора на Македонија.

Родени

133	Дидиј Јулијан, римски император.
1781	Аделберт фон Шамисо, германски книжевник.
1848	Фердинанд Манлихер, австриски конструктор на оружје, изумител на Манлихерката.
1875	Климент Шапкарев, македонски револуционер.
1878	Дончо Лазаров, македонски револуционер.
1882	Франклин Делано Рузвелт, американски претседател.
1894	Борис ІІІ, цар на Бугарија.
1909	Д-р Харалампие Поленаковиќ, еден од основоположниците на историјата на македонската литература.
1925	Даглас Енгелбарт, американски пронаоѓач.
1954	Чак Свирски, кошаркарски коментатор.
1976	Ѓорѓи Христов, македонски фудбалер.
1983	Влатко Грозданоски, македонски фудбалер.
1989	Џакомо Ницоло, италијански велосипедист.

Починале

1948	Махатма Ганди, водач на индиското ослободително движење.

31 јануари

Настани

1945	Со решение број 581 на Президиумот на АСНОМ е основан Македонскиот народен театар. Првата драмска претстава ја прикажа на 3 април истата година. Тоа беше драмската претстава „Платон Кречет“ од советскиот драматург Александар Корнејчук, а во режија на Димитар Костаров.
1958	САД го лансираа во орбитата околу Земјата, својот прв вештачки сателит „Експлорер 1“.
1994	Швајцарската Конфедерација и Принципатот Лихтенштајн воспоставија дипломатски односи со Република Македонија.
1994	Во Скопје е формирано Друштво на македонско - турско пријателство и соработка.

Родени

1624	Арнолд Гелинкс, фламански философ и следбеник на Декарт
1797	Франц Шуберт, значаен претставник на музичкиот романтизам и најголем композитор на соло песната.
1841	Лаза Костиќ, српски писател и преведувач, родоначалник на српската авангардна лирика.
1911	Баба Ванѓа, позната јасновитка.
1921	Марио Ланца, американски тенор и филмска ѕвезда.
1927	Ацо Караманов, македонски поет и борец.
1943	Ристо Василевски, македонски поет, есеист, критичар, преведувач.
1969	Ивана, бугарска пејачка.
1981	Џастин Тимберлејк, американска поп-музичар и актер.
1982	Елена Папаризу, грчка пејачка.
1985	Каломира, грчка пејачка.

Починале

1632	Јост Бирги, швајцарски часовничар и математичар.
1933	Џон Голсфорди, англиски писател.
1948	Махатма Ганди, индиски национален водач.

Јануари - Февруари - Март - Април - Мај - Јуни - Јули - Август - Септември - Октомври - Ноември - Декември

---

Начин на користење на шаблоните во рубриката