Р’жаничино

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Р’жаничино
R'zhanichino - pogled od nadvoznikot.JPG

Селото Р'жаничино

Р’жаничино се наоѓа во Republic of Macedonia
Р’жаничино
Местоположба на Р’жаничино во Македонија
Координати 41°55′36″ СГШ 21°37′59″ ИГД / 
Регион Скопска Блатија
Општина Општина Петровец
Население 855 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 225 м
Commons-logo.svg Р’жаничино на Ризницата

Р’жаничино е село во Општина Петровец, во околината на град Скопје.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Поглед на последните куќи на селото од полето

Селото Р'жаничино, се наоѓа во источниот рамничарски дел на Скопската котлина на надморска височина од 225 метри[1]. Р'жаничино лежи во алувијалната зона од левата страна на реката Вардар, на 22 километри оддалеченост од Скопје[2]. Селото е расположено од двете страни на автопатот „Александар Македонски“ (Е-75) на делницата Скопје - Велес, а крај самото село поминува и регионалниот пат Скопје - Катланово. Североисточно од Р'жаничино се издигнува високо земјиште составено од езерски наслаги на кое се наоѓаат селските пасишта и лозја, а југозападно се наоѓа пространата рамнина Блатија со ниви и ливади[3]. Во непосредна близина на селото некогаш постоело Катлановското Блато, кое било исушено со мелиоративни зафати по Втората светска војна. Непосредно од запад се наоѓа селото Петровец, на југозапад Огњанци, на југ е селото Таор со кое има директна врска со новоасфалтиран пат, на југоисток Катланово, на исток Ќојлија и на север е селото Миладиновци.

Историja[уреди | уреди извор]

Според предание запаметено од постарите жители, на местото на денешното село Р'жаничино, постоело друго село населено со Македонци, од кое остатоци како темели од куќи, гробови и надгробни плочи,, ќупови, ќерамиди се наоѓале на потегот наречен Старо Село[4]. За време на османлиското ропство, на местото на раселеното село било основано ново село, а македонските христијански семејства кои се доселиле на чифлизите и го основале селото, му го дале денешното име Р'жаничино[5]. До крајот на турското владеење во 1912 година, селото било поделено на неколку чифлизи, на кои работеле сите македонски семејства, а во 1912 година поради тешките услови настапило и масовно иселување во Скопје, при што во селото останале само 3 македонски куќи (2 од родот Тасевци и 1 од Латинови)[6]. Од чифлигарскиот систем селото се ослободило во 1919 година, кога на турските бегови им било оставено да откупат само 5% од земјиштето[7]. По Втората светска војна голем дел од атарот на Р'жаничино бил намален, бидејќи околу 200 хектари биле доделени на факултетското стопанство, 30 хектари на фабриката за преработка на трска од Катлановското блато, 50 хектари на краварството, а на селото биле оставени 403 хектари од кои пасишта 190 хектари и 213 хектари обработливо земјиште[8].

Потекло и значење на името[уреди | уреди извор]

Потеклото на името на селото доаѓа од името на житното растение ’рж, кое се одгледува на нивите во селото до денешни дни и се изговара како „р’ж“.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Населението главно се занимава со земјоделство, поради поволната географска положба во рамнината на Скопската котлина во близина на Катлановското блато. Најзастапено е полјоделството со одгледување на житарици (пченица, јачмен, р'ж и пченка) и сточна храна (луцерка), градинарството (домати, пиперки, морков) и сточарството, односно краварството во поголема и козарството во помала мерка. Покрај земјоделието, населението се бави и со други стопански гранки како занаетчиството (во селото постојат столарски, тапетарски, механичарски работилници), градежништвото и исцрпувањето на песок за цемент, како и работа на други дејности во Скопје.

Население[уреди | уреди извор]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 855 жители. Следува табела на националната структура на населението[9]

Националност Вкупно
Македонци 628
Турци 0
Роми 0
Албанци 32
Власи 0
Срби 45
Бошњаци 137
Други 13

Родови[уреди | уреди извор]

Најголемиот дел од жителите на Р'жаничино, од секогаш и денес се Македонци од православна христијанска вероисповед. Македонски родови во селото се: Латинови (старинци, „од векот овде“), Тасевски или Ѓорѓиевски (од с.Бујковци), Черепналковски (од с.Галичник во Западна Македонија), Николовски или Поповци (од с.Галате кај Гостивар), Тодоровски I (од с.Таор), Величкови (од с.Студена Бара - Кумановско), Петровски (од с.Глуво), Василевски (од с.Кожле), Тодоровски II и Тодорови (од блиското с.Блаце), Маневци, Стојчевски, Ордевски, Петрушеви, Кметовци и Миленковски (сите од с.Дивље), Стевковци, Стојчевци, Маневци, Ордевци (сите од с.Маркова Сушица и Барово), Велковци, Костадиновски и Ристевци од (с.Нова Брезница), Дилберовци од (с.Леуново - Гостиварско), Дојчевци (од с. Ново Село (Зелениковско))[10].

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Во селото постојат две цркви. Во селото во завршна фаза на изградба е црквата Света Троица, а на ридот над селото постои црквата Успение на Пресвета Богородица (Голема Богородица) со голем крст, изградена од ктиторот Пидо Чужуков.

Цркви[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Галерија[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од Р'жаничино во минатото се забележани иселување на родовите Секуловци (доселени од с. Пакошево) и Спасовци во Скопје, односно некогашното село Влае, а исто така во Скопје се иселил и албанскиот род Шкека[11].

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.258
  2. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.258
  3. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.165
  4. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.165
  5. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.165
  6. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.166
  7. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.166
  8. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.166
  9. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  10. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.166-167
  11. Трифуноски, Ф. Јован. „Скопско поле“. Скопје, 1955, стр.167