Прејди на содржината

Грчец

Координати: 41°59′17″N 21°19′49″E / 41.98806° СГШ; 21.33028° ИГД / 41.98806; 21.33028
Од Википедија — слободната енциклопедија
Грчец
Грчец во рамките на Македонија
Грчец
Местоположба на Грчец во Македонија
Грчец на карта

Карта

Координати 41°59′17″N 21°19′49″E / 41.98806° СГШ; 21.33028° ИГД / 41.98806; 21.33028
Општина  Сарај
Население 36 жит.
(поп. 2021)[1]

Шифра на КО 25063
Надм. вис. 394 м
Грчец на општинската карта

Атарот на Грчец во рамките на општината
Грчец на Ризницата

Грчец — село во Општина Сарај, во околината на градот Скопје. Според пописот од 2021 година, селото имало 36 жители.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото е дел од Општина Сарај, во близина на Скопје. Селото е оддалечено околу 10 км од Скопје и се наоѓа на планината Водно. Грчец е составено од две маала, Горни Грчец се наоѓа на Водно, а Долни Грчец во близина на Треска, поточно Матка.

Во северниот дел на Долен Грчец, крај свиокот на Треска се наоѓа маалото Чичино Село.

Историја[уреди | уреди извор]

Во XIX век, селото е дел од нахијата Каршијак во Скопската каза во Отоманското Царство.

Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, селото било муслиманско, со 12 муслимански домаќинства. На овој попис биле забележани 43 мажи муслимани, со 4 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 94 жители.[2]

Стефан Верковиќ во 1857 го бележи со 120 жители.[3]

Според податоците на бугарскиот публицист Васил К’нчов, селото во 1900 година имало 95 жители Албанци муслимани.[4] Како село со албанско население било означено и од страна на Леонард Шулце Јена во 1927 година.[5] Исто така, слични податоци дава и Афанасиј Селишчев во 1929 година.[6]

Население[уреди | уреди извор]

Население во минатото
ГодинаНас.±%
1948607—    
1953658+8.4%
1961569−13.5%
197130−94.7%
19811.315+4283.3%
ГодинаНас.±%
199139−97.0%
19941.805+4528.2%
20021−99.9%
202136+3500.0%

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралството Југославија во 1931 година, селото имало 500 Албанци.[7]

Според пописот од 2002 година, Грчец има 1 жител Македонец.

Според последниот попис од 2021 година, Грчец има 36 жители, од кои 3 Албанци и 33 лица без податоци.

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002 2021
Население 95 607 658 569 30 1.315 39 1.805 1 36
Извор за 1900 г.: Македонија. Етнографија и статистика.[8]; за 1905 г.: La Macédoine et sa Population Chrétienne.[9]; за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[10]; за 2021 г.: Државен завод за статистика на РМ.[11]

Родови[уреди | уреди извор]

Грчец е албанско село.

Според истражувањата од 1951 година, родови во селото биле:

  • Доселеници: Арцика (14 к.), Уколар (12 к.), Гаџалар (34 к.) и Врескало (28 к.) споменатите родови потекнуваат од предци доселени на почетокот од XIX век од Горна Река. Во селото Кракорница постои род Врескало. Од нив е родот Врескало во Грчец.[12]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки наоѓалишта[13]

Личности[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021“. Државен завод за статистика. Посетено на 22 декември 2022.
  2. Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на муслиманското население - Скопски Санџак, каза Скопје. Скопје: д-р Емил Крстески. 2020.
  3. Верковиќ, Стефан (1889). Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи. Санкт Петербург.
  4. Кънчов, Васил. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900.
  5. Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927
  6. Афанасий Селищев. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. - София, 1929.
  7. „200K Volkstumskarte Jugoslawien“.
  8. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  9. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  10. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  11. „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021“. Државен завод за статистика.
  12. Трифуноски, Јован (1964). Сеоска насеља скопске котлине. Скопје.
  13. Грозданов, Цветан; Коцо, Димче; и др. (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Т. 2. Скопје: МАНУ. стр. 370. ISBN 9989-649-28-6.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]