Идризово

Од Википедија — слободната енциклопедија
Идризово
Идризово во рамките на Македонија
Идризово
Местоположба на Идризово во Македонија
Идризово на карта

Карта

Координати 41°57′38″N 21°34′32″E / 41.96056° СГШ; 21.57556° ИГД / 41.96056; 21.57556Координати: 41°57′38″N 21°34′32″E / 41.96056° СГШ; 21.57556° ИГД / 41.96056; 21.57556
Општина Гази Баба
Население 1.824 жит.
(поп. 2021)[1]

Шифра на КО 25066
Надм. вис. 223 м
Идризово на општинската карта

Атарот на Идризово во рамките на општината
Идризово на Ризницата

Идризовосело во Општина Гази Баба, во околината на градот Скопје.

Географија[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во Скопската Котлина на левиот брег на Вардар и практично е приградска населба на Скопје.

Историја[уреди | уреди извор]

Кон крајот на XIX век селото Идризово (тогаш заведено како село Идриз) е дел од Скопската каза во Отоманското Царство. По Втората балканска војна во 1913 година селото влегло во границите на Србија. На етничката карта од 1927 година, Леонард Шулце Јена кажал дека селото Идризово има нејасен етнички состав. По завршувањето на Втората светска војна, крај селото Идризово бил создаден логор за интернирање на осудени и осомничени личности.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Населението на селото Идризово во најголема мера опстојува од земјоделство поради самата местоположба на селото во плодната рамнина на Скопското Поле.

Најповеќе се одгледуваат житните култури (пченица, пченка, јачмен и 'рж), градинарските култури (пипер, домат, компир, кромид и лук), а во голема мера се застапени и индустриските култури (луцерка, граор, фуражна пченка и детелина). Мнозинството од земјоделските производи се пласираат на пазарите во Скопје, а мал дел се ориентирани и за извоз. Жителите на селото одгледуваат и добиток, во најголем дел крави, а во помал дел свињи и живина.

Население[уреди | уреди извор]

Население во минатото
ГодинаНас.±%
1948434—    
1953875+101.6%
19611.166+33.3%
19711.562+34.0%
19812.292+46.7%
ГодинаНас.±%
19911.751−23.6%
19941.789+2.2%
20021.589−11.2%
20211.824+14.8%

Според опширните османлиски дефтери за населението на Скопската Каза од 1832/33 година, селото е заведено под името Идриз и населението било претежно христијанско, односно имало 15 христијански[2] и едно муслиманско[3] домаќинство. На овој попис биле забележани 4 мажи муслимани и 51 маж христијанин, додека во христијанските домаќинства биле забележани 5 новороденчиња. Се проценува дека селото во тој период имало 120 жители.

Стефан Верковиќ во 1857 го бележи со 163 жители.[4]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Идризово живееле 95 жители, од кои 90 Македонци[5] христијани и 5 Турци.[6] Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Идризово имало 56 Македонци[5], под врховенството на Бугарската егзархија.[7]

Во 1913 година, во селото биле евидентирани 70 жители. Било дел од Општина Ибрахимово.

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на СХС во 1931 година, селото имало 250 Македонци, 100 Албанци и 50 Турци.[8]

Во 1961 година, во селото имало 1.166 жители (589 мажи и 577 жени), додека во 1994 година, имало 1.789 жители (907 мажи и 882 жени).

Според Пописот на населението на Македонија од 2002 година, селото има 1.589 жители, од кои 686 Македонци, 774 Албанци, 19 Турци, 2 Роми, 8 Срби, 28 Бошњаци и 72 останати. Од жителите 821 биле мажи, а 768 жени.[9]

Според последниот Попис од 2021 година, во селото живееле 1.824 жители, од кои 826 Македонци, 747 Албанци, 15 Турци, 11 Роми, 9 Срби, 29 Бошњаци, 25 останати и 162 лица без податоци.[10]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002 2021
Население 95 56 434 875 1.166 1.562 2.292 1.751 1.789 1.589 1.824
Извор за 1900 г.: Македонија. Етнографија и статистика.[11]; за 1905 г.: La Macédoine et sa Population Chrétienne.[12]; за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[13]; за 2021 г.: Државен завод за статистика на РМ.[14]

Родови[уреди | уреди извор]

Идризово е мешано село.

Според истражувањата од 1953 година, родови во Идризово:[15]

Македонски

  • Доселеници: Калеовци (3 к.) најстар род во селото. доселени се од Битолско. не знаат точно кога се доселиле; Кумановци (1 к.) потекнуваат од тројца браќа. Коле, Крсто и уште еден. потеклото на овој род е од селото Матејче кај Куманово. Го знаат следното родословие: Борис (жив на 60 г. во 1953 година) Мане-Крсто, еден од браќата што се доселиле. Преку ова село имаат иселеници во Мралино, Трубарево и Јурумлери; Озимковци (1 к.) доселени се во турско време од Горно Лисиче. А таму биле доселени од селото Долно Соње. Имале роднини во Арачиново и Брњарци; Шаторовци (1 к.) доселени се од селото Булачани, таму имаат роднини. Некое време живееле во Тафталиџе и Јурумлери. Овде живеат од 1930 година; Бебешковци (1 к.) доселени се во 1944 година од селото Говрлево. Таму имале истоимени роднини; Газиновци (1 к.) и они се доселени во исто време и од истото село. И они имале истоимени роднини во Говрлево; Ѓурчевци (1 к.) доселени се во 1944 година од истото село Говрлево. Подалечно потекло имаат од селото Ботушје во Порече; Скендеровци (1 к.) и они доселени се во 1944 година од селото Говрлево. Таму имаат роднини, подалечно потекло од Долна Река; Стојковски (1 к.) доселени се во 1945 година од селото Раштак; Симуновци (1 к.) и Пецевци (1 к.) доселени се во 1951 година од селото Градовци.

Поалбанчени Роми (Маљоци)

Албански

Бошњачки

  • Доселеници: Шабовиќи (2 к.) доселени се во 1927 година од Плав во Црна Гора; Мемедовиќи (2 к.) потекнуваат од Босна. Од таму се иселиле во Метохија, па околу 1933 година се доселиле во Идризово; Сеферовиќи (3 к.) доселени се во исто време во Идризово со претходниот род. И они потекнуваат од Босна. Од таму се иселиле во Ѓаковица, па во Идризово; Луковиќи (2 к.) потекнуваат од Босна. Од таму се иселиле во Плав, од Плав во Старо Дворане во Метохија, а во 1933 година се доселиле во Идризово.

Турски

  • Доселеници: Амдиови (1 к.) доселени се од Скопје.

Торбешки

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

  • Наово — историско село во јужниот дел на атарот на Идризово

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021“. Државен завод за статистика. Посетено на 22 декември 2022.
  2. Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на христијанското население - Скопски Санџак, каза Скопје. Скопје: д-р Емил Крстески. 2021. стр. 91.
  3. Османлиски документи за историјата на Македонија - пописи од XIX век на муслиманското население - Скопски Санџак, каза Скопје. Скопје: д-р Емил Крстески. 2020. стр. 208.
  4. Верковиќ, Стефан (1889). Топографическо-этнографическій очеркъ Македоніи. Санкт Петербург. стр. 356.
  5. 5,0 5,1 Македонците биле забележани како Бугари.
  6. Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.207
  7. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.114-115.
  8. „200K Volkstumskarte Jugoslawien“.
  9. Попис на населението, домаќинствата и становите во Република Македонија, 2002 - Книга X
  10. „Оваа категорија опфаќа лица коишто учествуваат во вкупното резидентно население, но поради нивно одбивање да бидат попишани, неможност да бидат најдени на својата адреса на живеење и непотполност во работата на попишувачите не биле официјално попишани, туку за нив податоците биле преземени од административни извори и затоа не учествуваат во изјаснувањето за етничка припадност, вероисповед и мајчин јазик (Прочитајте повеќе...).“
  11. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  12. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  13. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  14. „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021“. Државен завод за статистика.
  15. . Трифуноски, Јован (1964). Сеоска насеља Скопске котлине. Скопје. Отсутно или празно |title= (help)CS1-одржување: друго (link)
  16. „Верски објекти“. Општина Гази Баба. Посетено на 2010-11-28.[мртва врска]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]