Влада Урошевиќ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Влада Урошевиќ
Влада Урошевиќ.jpg
Портрет на Влада Урошевиќ
Занимање раскажувач, романописец, поет, книжевен и ликовен критичар, преведувач, есеист
Државјанство македонско и југословенско
Период 1959
Предмет поезија и проза за возрасни, книжевна есеистика, сценарија, романса
Книжевно движење современа македонска книжевност, модернизам
Значајни дела „Невестата на змејот“ и др.
Значајни награди „Григор Прличев“,„Рациново признание“, „Браќа Миладиновци“ и др.

Влада Урошевиќ е македонски поет, раскажувач, романописец, книжевен и ликовен критичар, есеист, антологичар и преведувач.

Основни биографски податоци[уреди | уреди извор]

Роден е во Скопје во 1934 година. Завршил Филозофски факултет во Скопје. Докторирал на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје во 1987 година. Работел како соработник и уредник на Редакцијата за култура и уметност на Телевизија Скопје. Во 1982 година е избран за доцент на Катедрата за општа и компаративна книжевност на Филолошкиот факултет во Скопје, а во 1988 година станал редовен професор. Бил уредник на списанието „Разгледи“. Урошевиќ е член на ДПМ од 1961 година. Исто така, тој е член на МАНУ, како и дописен член на меѓународната „Академија Маларме“ во Париз и редовен член на Европската поетска академија со седиште во Луксембург и член на Македонскиот ПЕН центар.

Литературно творештво[уреди | уреди извор]

Влада Урошевиќ е еден од најзначајните претставници на македонскиот модернизам, фокусиран врз истражување на чудесното, фантастичното и надреалното. Покрај со пишување, Урошевиќ се занимавал и со преведување. Така, познати се неговите препеви на песни од руските поети: Пушкин, Лермонтов, Сологуб, Каменски, Хлебников, Мајаковски, Пастернак итн.[1]

Најпознати дела на Урошевиќ се:

  • Еден друг град (поезија, 1959)
  • Невиделица (поезија, 1962)
  • Вкусот на праските (роман, 1965)
  • Манекен во пејзажот (поезија, 1967)
  • Летен дожд (поезија, 1967)
  • Знаци (раскази, 1969)
  • Врсници (критики и есеи, 1971)
  • Ноќниот пајтон (раскази, 1972)
  • Ѕвездена терезија (поезија, 1973)
  • Нуркачко ѕвоно (поезија, 1975)
  • Сонувачот и празнината (поезија, 1979)
  • Мрежа за неуловливото (критики и есеи, 1980)
  • Лов на еднорози (раскази, 1983)
  • Компасот на сонот (поезија, 1984)
  • Нишката на Аријадна (критики и есеи, 1985)
  • Хипнополис (поезија, 1986)
  • Подземна палата (есеи, 1987)
  • Демони и галаксии (студија, 1988)
  • Панична планета (поезија, 1989)
  • Алдебаран (записи и патописи, 1991)
  • Митската оска на светот (критики и есеи, 1993)
  • Ризиците на занаетот (поезија, 1993)
  • Мојата роднина Емилија (роман, 1994)
  • Паники (поезија, 1995)
  • Дворскиот поет во апарат за летање (роман, 1996)
  • Париски приказни (записи и патописи, 1997)
  • Астролаб (критики и есеи, 2000)
  • Дива лига (роман, 2000)
  • Невестата на змејот (роман-бајка, 2008)

Антологии:

  • Црниот бик на летото (1963)
  • Француска поезија - ХХ век (1972)
  • Црна кула (1976)
  • Современа македонска поезија (на српскохрватски, 1978)
  • Космос в амбар (на холандски јазик, 1980)
  • Кула (на узбечки јазик, 1981)
  • Големата авантура: францускиот надреализам (1993)
  • Шуми под море (кратката прозна форма во француската литература, 1994)
  • Златна книга на француската поезија (1996)
  • Седум француски поети (2001)
  • Избрани дела (2004)[2].

Награди и признанија[уреди | уреди извор]

За своето творештво, Урошевиќ е добитник на наградите:

[3]

За своите преводи на најзначајните француски поети од 19 и 20 век именуван е од страна на француската Влада за витез од Редот на уметноста и литературата (1987).

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. "Рускиот орден "Сергеј Есенин" за Влада Урошевиќ", Дневник, број 5293, година XVII, петок, 18 октомври 2013, стр. 20.
  2. Н. Поповска, Промовирани избрани дела во десет тома на Влада Урошевиќ, Утрински весник, 16 октомври 2006 (пристапено на 6 ноември 2009)
  3. "Рускиот орден "Сергеј Есенин" за Влада Урошевиќ", Дневник, број 5293, година XVII, петок, 18 октомври 2013, стр. 20.

Извори[уреди | уреди извор]

  • Л. Капушевска - Дракулевска, Во лавиринтите на фантастиката: фантастичниот расказ во македонската литература, Магор, Скопје, 1998
  • В. Јанковски, Огледало за загатката: разговори со Влада Урошевиќ, Сигмапрес, Скопје, 2003