Ацо Шопов

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Ацо Шопов.tif
Роден Ацо Шопов
20 декември 1923
Штип,  Кралство Југославија, денес Македонија Македонија
Починал 20 април 1982
Скопје, СР Македонија СР Македонија
Занимање македонски академик, поет и преведувач.
Сопружник Светлана Шопова
Татко
Родители Костадинка Русева (1897-1942) и Ѓорѓи Зафиров-Шопов (1893-1944)
Деца Владимир и Јасмина

Ацо Шопов (Штип, 20 декември 1923 - Скопје, 20 април 1982) — македонски поет, и преведувач, член на МАНУ.

Шопов е еден од основоположниците на современата македонска книжевност. Неговата прва збирка Песни (1944) e првата книга на македонски јазик објавена во слободна Македонија. Тој бил претседател на Друштвото на писателите на Македонија ДПМ и негов член од основањето во 1947 год., прв претседател на Советот на фестивалот Струшки вечери на поезијата, претседател на поранешниот Сојуз на книжевните преведувачи на Југославија, претседател на Сојузот на писателите на Југославија, член на Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ) од нејзиното основање (1967), член на Македонскиот ПЕН центар, претседател на Републичката комисија за културни врски со странство, амбасадор на СФРЈ во Сенегал (1971 - 1975), прв директор на издавачката куќа „Кочо Рацин“, долгогодишен директор на издавачката куќа „Македонска книга“, како и уредник или главен и одговорен уредник на списанијата: „Нов ден“, „Млад Борец“, „Иднина“, „Современост“, „Хоризонт“ и сатиричниот весник „Остен“.

Биографија[уреди | уреди извор]

Рани години[уреди | уреди извор]

Роден во Штип, на 20 декември 1923 година, Ацо Шопов го поминал детството во родниот град, со браќата Димитар (1920-1972) и Борислав (1927-1996), татко му Ѓорѓи Зафиров-Шопов (1893-1944) и мајка му Костадинка Русева (1897-1942). Во Штип го завршил основното училиште и гимназијата.[1]

За време на НОБ[уреди | уреди извор]

Ацо Шопов како партизан

Уште како гимназијалец, во 1940 година, Ацо Шопов станал член на СКОЈ, а две години подоцна, се вклучил во антифашистичката борба,[2] во редовите на Третата македонска ударна бригада. Член на истата бригада била и неговата љубена, Вера Јоциќ, која загинала на 22 мај 1944 година и на која Шопов ѝ ја посветил прочуената песна „Очи”.

По војната[уреди | уреди извор]

Ацо Шопов, претседател на Сојузот на писателите на Југославија, во Берлин, 1970 год.
Ацо Шопов, претседател на Сојузот на писателите на Југославија, во Берлин, 1970 год.

По војната, Ацо Шопов матурирал во родниот град и заминал за Скопје, каде ги завршил студиите на Филозофскиот факултет, на отсекот чиста филозофија.[3] Подоцна, работел како уредник во литературните списанија и весници Нов ден, Млад борец, Иднина, Хоризонт, Современост,[4] како главен уредник на сатиричниот неделник Остен, што го поттикнало да објави серија сатирични песни, подоцна групирани во збирката Јус-универзум (1968).
На 30 септември 1958 година, Ацо Шопов се венчал со Светлана Шопова[5] на која ѝ е посветена песната „Клошарска песна на поетот“.[6]

На 18 август 1967 година, Шопов бил избран како еден од првите членови на Македонската академија на науките и уметностите, а една година подоцна и за дописен член на Српската академија.[7] Ацо Шопов бил добитник на највисокото југословенско признание, наградата „АВНОЈ“ (1970), како и на литературните награди: „Кочо Рацин”, за збирките Слеј се со тишината (1956) и Гледач во пепелта (1970); „11 октомври”, за преводот на Хамлет (1960) и за животно дело (1981); „Змаеви детски игри”, за препевот на песните на Јован Јовановиќ-Змај (1967); „Браќа Миладиновци”, за збирката Песна на црната жена (1977).

По долги години посветени на издавачката дејност, претежно како директор и главен уредник на „Македонска книга“, во 1971 година, Шопов бил именуван за амбасадор на Југославија во Сенегал, земја која го инспирирала за збирката Песна на црната жена. За време на престојот во Африка, тој го превел изборот од поезијата на сенегалскиот претседател, Леополд Седар Сенгор, добитник на „Златниот венец” на Струшките вечери на поезијата, во 1975 година. Истата година, Шопов бил именуван за претседател на Републичката комисија за културни врски со странство, но три години подоцна, болеста го присилила да го напушти активниот живот. Во февруари 1978 година, Шопов бил на лекување во болницата „Салпетриер“ во Париз, а својата болест ја опеал во неколку песни: „Ме најавна тешка болест...“, „Телото ми гори од оган...“, „Јас сум ви тешко болен, и ќе ме снема...“ („Оздравување на болниот“);[8] „Како да станам и да се борам? Треба да станам и да се борам...“ („Клошарска песна на поетот“);[9] „Телото е неподвижно, а крвта не мирува, крвта удира по вените скаменети...“ („Телото е неподвижно, а крвта на мирува“);[10] „Ме осудивте да седам дома... затворен во својата темна несреќа“ („Домот на сонот“);[11] „Од тешка болест телото ми е закоравено“ („Од најстара и најчиста сончевина“).[12]

Библиографија[уреди | уреди извор]

Споменик на Ацо Шопов во Струга

Поезија[уреди | уреди извор]

Корица на збирката „Песна на црната жена“.

Ацо Шопов е автор на првата повоена книга на македонски јазик во слободна Македонија, Песни (1944), објавена како типографско издание на младинската организација од Белград. Тој има објавено тринаесет збирки поезија и исто толку избори од поезијата на македонски јазик, како и петнаесетина избори препеани на странски јазици.[13]

Избори[уреди | уреди извор]

  • Песни. Скопје: Кочо Рацин, 1963.
  • Песни. Скопје: Македонска книга и Детска радост, 1967.
  • Избор. Приредувач Георги Старделов. Скопје: Македонска книга, 1968.
  • Златен круг на времето. Скопје: Мисла, 1969.
  • Одбрани дела. Приредувач Слободан Мицковиќ. Скопје: Мисла, 1976.
  • Океанот е мал, човекот е голем. Приредувач Георги Старделов. Скопје: Центар за култура и информации, 1977.
  • Лузна. Предговор на Ефтим Клетников. Скопје: Мисла, 1981.
  • Избор од поезијата. Избор и предговор: Раде Силјан. Скопје: Македонска книга, 1987.
  • Песни. Избор и предговор: Раде Силјан. Скопје: Здружени издавачи, 1988.
  • Небо на тишината. Приредувач Веле Смилевски. Скопје: Култура, 1990.
  • Гледач во пепелта. Приредувач Георги Старделов. Скопје: Мисла, 1991.
  • Долго доаѓање на огнот. Приредувач Светлана Шопова. Скопје: Либер-М, 1993.
  • Поезија. Избор од поезијата на Ацо Шопов. Приредувач Катица Ќулавкова. Скопје: Македонска книга, 1993.
  • Лузна = Stigmate. Избор: Јасмина Шопова. Скопје. Матица македонска, 2001. 253 стр. (македонски и француски)
  • Сенгор – Шопов : Паралели. Приредила Јасмина Шопова. Предговори : Јасмина Шопова, Амиду Сал, Ристо Лазаров. Илустрации : Христијан Санев. Скопје : Сигмапрес, 2006. 206 стр. (македонски и француски)
  • Раѓањето на зборот. Избор и предговор : Катица Ќулавкова. Битола: НИД „МИКЕНА”, 2008.

Избори на странски јазици[уреди | уреди извор]

  • Zlij se s tišino. Prepev Ivan Minati. Ljubljana : Državna založba Slovenije, 1957. 72 str.
  • Örök várakozó. Foditotta: Fehér Ferenc, Novi Sad, Forum, 1964. 78 str.
  • Ветер приносить погожие дни. Предисловие Александр Романенко. Перевод Левитанский, Юрий Давидович Москва: Прогресс, 1964. 64 стр.
  • Предвечерје. Избор, превод и препјев Сретен Перовиć. Титоград: Графички завод, 1966. 115 стр.
  • Ugunsmīlestība: dzeja. Vertimas Knuts Skujenieks, Sakartojis Aleksandar Romanenko. Riga: Liesma, 1974. 103 str.
  • Песме. Избор и предговор Георги Старделов; превод и препјев Сретен Перовић, Београд: Народна књига, 1974. 277 стр.
  • Pjesma crne žene. Prevela Elina Elimova, Zagreb, August Cesarec, 1977. 39 str.
  • Dugo dolaženje ognja: izabrane pjesme. Izbor: Todor Čalovski. Prevod i prepev: Sreten Perović. Beograd: Rad (Reč i misao), 1977. 105 str.
  • En chasse de ma voix. Choix et adaptation Djurdja Sinko-Depierris, Jean-Louis Depierris. Paris: Еditions Saint-Germains-des-Prés, 1978. 60 str.
  • Naşterea cuvéntului. Selectiesi traducere de Ion Deaconesvu ; prefatâ si note Traian Nica. Cluj-Napoca: Dacia, 1981, 91 str.
  • Пјесме. Превео и препјевао Сретен Перовић; изабрао и приредио Изет Муратспахиќ. Сарајево: Веселин Маслеша, 1984. 175 стр.
  • Lector de cenizas. Presentación selectión i traucción por Aurora Marya Saavedra. Mèhico: Cuadernos Cara a Cara, 1987, 93 str.
  • Шопов во светот, Шопов од светот. Избор и предговор Милош Линдро,. Скопје: Македонска книга, 1994 (Избор, кн. 2).
  • Anthologie Personnelle. Poésie traduite du macédonien par Jasmina Šopova ; introduction d’Ante Popovski ; adaptation et postface d’Edouard Maunick. Paris: Actes Sud / Editions UNESCO, 1994, 143 str.
  • Stigmate. Edité par Jasmina Šopova. Skopje : Matica makedonska, 2001. 253 p. (macédonien et français)
  • Senghor-Šopov : Parallèles. Edité par Jasmina Šopova; Introductions: Jasmina Šopova, Hamidou Sall, Risto Lazarov. Illustrations: Hristijan Sanev. Skopje: Sigmapres, 2006. 206 p. (français et macédonien).
  • Sol negro. Traducción de Luisa Futoransky. Prólogo y selección por Jasmina Šopova. Buenos Aires : Leviatán, 2011. 98 p.
  • Geburt des Wortes = Naissance de la parole. Gedichte übersetzt aus dem Makedonischen von Ina Jun Broda ; Traduit du macédonien par Jasmina Šopova et Edouard J.Maunick. Struga: Sruga Poesieabende / Soirées poétiques de Struga, 2010. 92 str.
  • The Word’s Nativity. Edited by Katica Kulavkova. Skopje: St. Clement of Ohrid National and University Library, 2011. 196 p.
  • Soleil noir = Schwarze Sonne. Préface = Vorwort: Jasmina Šopova. Differdange: Editions PHI, 2012. 121 str.
  • Раждание на словото. Подбор, превод, предговор: Роман Кисьов ; Русе: Авангард принт, 2013. 110 стр.

Препеви[уреди | уреди извор]

Ацо Шопов се занимавал и со преведувачка дејност. Меѓу неговите најпознати препеви се:[15]

Награди[уреди | уреди извор]

Ацо Шопов бил добитник на повеќе награди, како:[16]

Осврт кон творештвото на Ацо Шопов[уреди | уреди извор]

Во поетското творештво на Ацо Шопов може да се проследат неколку фази. Така, неговите први поетски творби, создадени за време на НОБ, се одликуваат со скромни естетски вредности, но имаат големо значење како зачеток на македонската поетска мисла. Понесен од националниот занос, во својата прва збирка „Песни“ (1944) Шопов ги опева херојските подвизи на партизаните. Притоа, неговата поезија била под директно влијание на македонската народна песна и на пролетерската поезија. Иако без особено големи естетски квалитети, оваа збирка ја содржи најубавата песна со тематика од НОБ - „Очи“ во која љубовта се става како противтежа на очајот и на смртта.[17]

Еволуирајќи на интелектуален план, со книгите „Стихови за маката и радоста“ (1952), „Слеј се со тишината“ (1955) и „Ветрот носи убаво време“ (1957), Шопов внесол нови содржини во современата македонска поезија. Заеднички именител на неговото творештво од овој период е интимната нишка која, низ призмата на творечкиот чин, се остварува еднодимензионално. Во овие книги, сликата и звукот се секогаш во прв план, а реалноста и фикцијата се наоѓаат во заемен дослух, но крутоста и неиздиференцираната форма предизвикува лирскиот призвук да биде делумно оголен. Сепак, Шопов спаѓа во малкумината македонски поети кои уште во 1950-тите воспоставиле компромис со модерноста, понудувајќи еден вид модел на песна во која рефлексивната поезија добила покондензирани димензии. Со својата поезија, Шопов најавува паралелен семантизам: неговата песна го мери она што е објективно со она што е субјективно. Вака понудениот модел на песната во тоа време бил безрезервно прифатен од помладите македонски поети, што придонесло поезијата на Шопов да се сфати како визија за децидно прифатениот модерен израз и како можност за надминување на постојните јазички стандарди.[18]

Своите најавтохтони поетски творби Шопов ги остварил во книгите „Небиднина“ (1963) и „Гледач во пепелта“ (1970), кои претставувале голема новост на македонската поетска сцена, а нивното влијание врз развојот на современата македонска поезија е непроценливо. Во нив, Шопов луцидно ги иницира своите погледи за животот, љубовта и смртта, за зборот и времето и за опстојувањето. Во овие книги тој речиси секогаш поаѓа од поединечното кон општото, обидувајќи се да го пронајде „непронајдениот“ збор. Во „Небиднина“, на високо креативен начин, Шопов го возвишува симболот на небиднината како кованица за трагизмот на поединецот и на народот. Во неа доаѓа до најцелосен израз неговата смисла за рефлексивен исказ, за повеќеслојни семантички јадра и за компарирање на мотивските пунктови. Притоа, авторот ја избегнува опасноста од нагласениот рационализам, успешно синтетизирајќи ги поетските целости во кои се надополнуваат содржината и формата водејќи кон повеќезначаен естетски чин. Со овие две збирки, Шопов смело навлегол во пошироките национални и универзални духовни координати, а својата препознатлива поетска мисла ја зацврстил и ја доградил во автохтони целости кои се неодминливи во македонската поезија.[19]

Во својот обемен поетски опус Шопов настојува да ги помири спротивностите: тагата и радоста, желбата и надежта, минатото и сегашноста. Притоа, тој речиси секогаш се наоѓа пред дилемата за идното време, нудејќи го вешто одговорот, кој не е со ведар набој, а неговата резигнација често е предадена во исповедна форма, во вид на сказна, на запис, на сведоштво. Во неговите песни е присутно дијалектичко проткајување и внатрешен немир, воспоставен на релацијата едника - колектив, а на зборот му придава космичка димензија. Огнот, времето и стеблото; зборот, љубовта и просторот; сонот, сонцето и пепелта - тие се главните пунктови на поезијата на Шопов. Тие се појавуваат во континуитет во целото негово творештво, а нивното проткајување е очигледно и неодминливо. Меѓутоа, изнесувајќи ги своите идеи и идеали, тој не бара компромис меѓу идејата и пораката, не настојува да филозофира, туку застапува спонтан, ненаметлив, често афористичен, но најчесто рационален и прецизен исказ. Неговата поезија се одликува со личен и национален ентитет, кој се трансформира во далекусежни универзални релации. Овие елементи, заедно со обемнито спектар на теми, придонесуваат Шопов да биде маркантна појава во современата македонска книжевност. Шопов понудил вистински модел на македонска, едноставна, но длабоко осмислена, песна, така што тој спаѓа во редот на најавтентичните поетски имиња во македонската поезија. Најпосле, со својата едноставност, оригиналност и амбивалентност, тој извршил големо влијание врз голем број македонски поети.[20]

Прикази, критики и огледи за Шопов[уреди | уреди извор]

Творештвото на Шопов е предмет на бројни критички статии и книги, како:[21]

  • Цане Андреевски, „Интимната тематика во македонската современа поезија“, Млада литература, бр. 2, Скопје, 1951.
  • Тамара Арсовска, „Еден поглед врз поезијата на Ацо Шопов“, Беседа, бр. 1, Куманово, 1972.
  • Д. Бошков, „Ацо Шопов: Стихови за маката и радоста, Млада литература, бр. 4, Скопје, 1952.
  • Драгуин Вујановић, „Снажни модерни песнички глас“, Стварање, Цетиње, 1966.
  • Христо Георгиевски, „Свест за песната“, Развиток, бр. 5, Битола, 1979.
  • Христо Георгиевски, „Језик тишине“, Књижевне новине, 6, 1978.
  • Паскал Гилевски, „Ацо Шопов: Тој вечно што чека“, Нова Македонија, Скопје, 7 март 1965.
  • Миодраг Друговац, „Ацо Шопов: Јус-универзум“, Современост, бр. 10, Скопје, 1969.
  • Миодраг Друговац, „Како мост меѓу два брега“, Нова Македонија, бр. 6998, Скопје, 10 април 1966, стр. 8.
  • Miodrag Drugovac, „Kao most između dva brega“, Život, Sarajevo, br. 6, 1966.
  • Миодраг Друговац, „Љубовта на огнот“, во: Миодраг Друговац, Biographia litteraria. Скопје: Мисла, 1968.
  • Миодраг Друговац, „Песната и годините“, во: Миодраг Друговац, Современици. Скопје: Мисла, 1969.
  • Миодраг Друговац, „Преродба на еден јазик“, Вечер, бр. 2036, Скопје, 13 декември 1969, стр. 9.
  • Миодраг Друговац, „Стално на успону“, Стварање, бр. 9, Титоград, 1969.
  • Miodrag Drugovac, „Umjetnik pjesme“, Telegram, br. 338, Zagreb, 1966.
  • Миодраг Друговац, „Што је бескрај у човеку“, Политика, бр. 20425, Београд, 15 август 1970.
  • Миодраг Друговац, „Што е бескрај во човекот?“, Вечер, бр. 2176, Скопје, 30 мај 1970.
  • Милан Ѓурчинов, „Ацо Шопов: Ветрот носи убаво време“, Разгледи, бр. 5, Скопје, 1958.
  • Милан Ѓурчинов, „Ацо Шопов: Слеј се со тишината“, НИН, бр. 273, Београд, 25 март 1956.
  • Милан Ѓурчинов, „Поезија зад стаклениот ѕид“, Млада литература, бр. 5-6, Скопје, 1956.
  • Милан Ѓурчинов, „Рефлексивна зрелост на интимата“, Нова Македонија, бр. 8773, Скопје, 23 август 1970, стр. 8.
  • З. Б., „Еден повод и една причина“, Нова Македонија, бр. 4699, Скопје, 13 септември 1959, стр. 8.
  • Иван Ивановски, „Ацо Шопов: Ветрот носи убаво време“, Млад борец, бр. 20, Скопје, 1957, стр. 8.
  • Милан Ѓурчинов, „Поезија зад стаклениот ѕид“, Млада литература, бр. 5-6, Скопје, 1956.
  • Радомир Ивановиќ, „Откривање на убавината“, Разгледи, бр. 1-2, Скопје, 1975, стр. 112-126.
  • Радомир Ивановиќ, „Поетиката на Ацо Шопов“ (превод од српскохрватски ракопис Милан Трајков), Македонска ревија, Скопје, 1986.
  • Радомир Ивановић, Реч о речи : поетика Аце Шопова.- Београд: Ново Дело, 1986.- 172 стр.
  • Војислав Илић, „Тишине и медитације“, Јединство, бр. 7-8, Приштина, 1976, стр. 35-36.
  • Ј. М., „Ацо Шопов: Слеј се со тишината“, Млад борец, бр. 5, Скопје, 1956, стр. 9.
  • Чедо Јакимовски, „Небиднина на Ацо Шопов“, Млад борец, Скопје, 1967.
  • Блаже Китанов, Ацо Шопов, живот и дело.- Скопје : Култура, 1998.- 226 стр.
  • Алдо Климан, „Песната за црната жена“, Културен живот, бр. 7-8, Скопје, 1976, стр. 35-36.
  • Данило Коцевски, „Песната не мирува“, Нова Македонија, 18 мај 1980.
  • Milosav Mirković, „Aco Šopov: Predvečerje“, Delo, бр. 4, Beograd, 1976, стр. 624.
  • Димитар Митрев, „Ацо Шопов: Слеј се со тишината“, Савременик, бр. 9, Београд, 1956, стр. 300.
  • Димитар Митрев, „Песните на Ацо Шопов“, Нов ден, бр. 1, Скопје, 1945, стр. 58.
  • Димитар Митрев, „Поезија на трајни вредности“, Современост, бр. 4, Скопје, 1956, стр. 275.
  • Димитар Митрев, „Пруга на младоста (стихозбирка од Славко Јаневски и Ацо Шопов)“, Нов ден, бр. 7-8, Скопје, 1964, стр. 61.
  • Duško Nanevski, „Aco Šopov: Predvečerje“, Rukovet, бр. 1, Subotica, 1976, стр. 64.
  • Душко Наневски, „Ацо Шопов: Предвечерје“, Современост, бр. 1, Скопје, 1966, стр. 86.
  • Душко Наневски, „За лирската суштина во Небиднина“, Современост, бр. 5, Скопје, 1970, стр. 387.
  • Радован Павловски, „Очи во храмот на револуционерната поезија“, Комунист, 9 јули 1982.
  • Доне Пановски, „Активна поетска обопштеност“, Студентски збор, бр. 18-19, Скопје, 1964, стр. 7.
  • Доне Пановски, „Изградената поетска личност на Шопов“, Развиток, бр. 1, Битола, 1967, стр. 37.
  • Радивоје Пешиќ, „Ацо Шопов“, Културен живот, бр. 7, Скопје, 1966, стр. 17.
  • Анте Поповски, „Поезијата на животната стварност“, Просвета, 10 мај 1982.
  • Богдан Поповиќ, „Ацо Шопов: Предвечерје“, Књижевне новине, Београд, 19 март 1966.
  • П.С., „Ацо Шопов: Рађање ријечи“, Стварање, бр. 3, Титоград, 1967, стр. 316.
  • П.С., „Ацо Шопов: Јус-универзум“, Стварање, бр. 4, Титоград, 1969, стр. 508.
  • Miodrag Racković, „Simboličko kazivanje“, Savremenik, бр. 8-9, Beograd, 1966, стр. 235.
  • Draško Ređep, „Aco Šopov“, Život, br. 5, Sarajevo, 1969, str. 3.
  • Драшко Реџеп, „Ацо Шопов“, Современост, бр. 8-9, Скопје, 1969, стр. 905.
  • Draško Ređep, „Poezija tela i prolaznosti“, Izraz, br. 12, Sarajevo, 1968, str. 546.
  • Draško Ređep, „Crno sunce Aca Šopova“, Izraz, br. 11, Sarajevo, 1970, str. 504.
  • Раде Силјан, „Татковинското во поезијата на Ацо Шопов“, Радио Скопје, Трета програма, 28 јануари 1983.
  • Димитар Солев, „Една маргиналија кон поезијата“, Млада литература, бр. 1, Скопје, 1956, стр. 44.
  • Александар Спасов, „Ацо Шопов: Слеј се со тишината“, Разгледи, бр. 4, Скопје, 1956, стр. 5.
  • Георги Старделов, „Ацо Шопов“, Современост, бр. 1, Скопје, 1958, стр. 51.
  • Георги Старделов, „Ацо Шопов: Слеј се со тишината“, Хоризонт, бр. 2, Скопје, 18 март, 1956.
  • Георги Старделов, „Небиднина или лирската медитација на Ацо Шопов - по тој повод и по еден друг поодамнешен“, Современост, бр. 6, Скопје, 1964, стр. 599.
  • Георги Старделов, „Нуркање во длабините на битието“, Современост, бр. 6, Скопје, 1970, стр. 564.
  • Георги Старделов, „Поетското искуство на Ацо Шопов“, Современост, бр. 9-10, Скопје, 1967, стр. 799.
  • Георги Старделов, Небиднината: поезијата и поетското искуство на Ацо Шопов.- Скопје: Матица македонска, 2000.- 309 стр.
  • Гоце Стефановски, „Критика за Ацо Шопов“, Мисла, бр. 14, Скопје, 30 ноември 1966, стр. 10.
  • Гоце Стефановски и Чедо Цветковиќ, „Лириката на Ацо Шопов“, Развиток, бр. 1, Битола, 1969, стр. 94; бр. 2, стр. 198; бр. 3, стр. 257; бр. 4, стр. 323; бр. 5, стр. 407 и бр. 6, стр. 493.
  • Љубиша Ташковски, „Поезијата на Ацо Шопов“, Нова Македонија, бр. 6830, Скопје, 19 јули 1964.
  • Николај Тимченко, „Један романтичарски песник“, Књижевност, бр. 10, Београд, 1966, стр. 325.
  • Ристо Трифковић, „Ацо Шопов: Предвечерје“, Ослобођење, бр. 6405, Сарајево, 3 април 1966, стр. 8.
  • Катица Ќулавкова, „Оксилега на љубовта“, Стремеж, бр. 4, стр. 278.
  • Михајло Харпањ, „Предвечерје од Аца Шопова“, Летопис Матице Српске, св. 6, Нови Сад, 1966, стр. 608.
  • Јасмина Шопова, По-трагите на Ацо Шопов, Скопје: Сигмапрес, 2003.
  • Јасмина Шопова, Сенгор-Шопов: Паралели, Скопје: Сигмапрес, 2006.
  • Ацо Шопов (1923-1982) : Споменица.- Скопје : Македонска академија на науките и уметностите.
  • Творештвото на Ацо Шопов: симпозиум по повод 70-годишнината од раѓањето на Ацо Шопов.- Скопје: Филолошки факултет - Институт за македонска литература, 1993.- 188 стр.
  • Животот и делото на Ацо Шопов: меѓународен научен собир по повод 80-годишнината од раѓањето на Ацо Шопов.- Скопје: МАНУ, 2005.- 281 стр. ISBN 9989-101-60-4

Искажувања за Ацо Шопов[уреди | уреди извор]

Бахгат Елнади alias Махмуд Хусеин, Египет: „Поезијата на Ацо Шопов фасцинира со нејзината актуелност. Таа е пишувана пред неколку децении, а говори за она што се случува денес. Тоа е поезија против која времето не може ништо, зашто таа во себе носи нешто профетско. А нејзиниот автор останува наш современик“.[22]


Адел Рифаат alias Махмуд Хусеин, Египет: „Секој негов збор како да е пропратен со некакво мистериозно ехо што доаѓа од многу далеку и што го соединува со самиот извор на животот, онаму кајшто животот и смртта, победата и поразот, денот и ноќта пулсираат во еден заеднички, универзален ритам, од кој нашите лични чувства затреперуваат со неговите. Затоа, во поезијата на Шопов, се чувствуваме сосема свои“.[23]


Федерико Мајор, Шпанија, Генерален директор на УНЕСКО: „Поезијата − а особено поезијата на Ацо Шопов − нè извлекува од времето и просторот, за на мистериозен начин да нè укотви во траењето и во местата. Со сета своја јарост, не помалку интензивна од нежноста што под неа се крие, оваа поезија е збор на вистината упатен до најинтимното во нас. Колку со својот раскошен блескот, толку и во својот трепетлив ореол, таа е светлост што ни го покажува патот и ни нуди утеха во секојдневието.“ (1949)[24]


Пјер Сегерс, Франција: “Во Песни (првата збирка поезија објавена на македонски, во слободна Македонија, 1944 год.) младиот македонски јазик ја потврдува својата поетска вредност (…) Поезијата на Шопов ги буди мирисите, неименливите сокови на својата земја, односно онаа реалност, истовремено стварна и неопиплива, за која понекогаш се гине” (1976).[25]


Роман Кисјов, Бугарија: „Ми се чини дека поезијата на Ацо Шопов плени и фасцинира не само поради големиот талент и мајсторство на нејзиниот автор, туку и благодарение на нејзината возвишеност и идеализам, коишто – особено денес, во ова бездуховно, прагматично и технократско време – можеби делуваат речиси утописки и анахронично... но се во суштина носители на универзални вредности, свртени кон Човекот и исконите, оние вечни вредности на кои се темели и од кои црпи енергија човековото постоење...“[26]


Награда „Ацо Шопов“[уреди | уреди извор]

Споменик на Ацо Шопов на Мостот на уметноста во Скопје

Ацо Шопов (награда) е највисоко поетско признание што го доделува Друштвото на писателите на Македонија. Таа се доделува секоја година за најдобра поетска книга објавена во претходната година. Традиционално, таа се доделува заедно со другите три награди на ДПМ, на 13 февруари, на денот на основањето на ДПМ.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Референци[уреди | уреди извор]

  1. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159.
  2. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159.
  3. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159.
  4. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159.
  5. Спасе Шуплиновски, „Догодина 50 години Мугри“, Мугри, Алманах бр. 10. Скопје: Сојуз на студенти на Филолошкиот факултет, 2005, стр. 113-114.
  6. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 137-138.
  7. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159.
  8. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 135-136.
  9. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 137-138.
  10. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 140-141.
  11. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 153.
  12. Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 155.
  13. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 159-160.
  14. www.gbsk.mk
  15. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 160.
  16. „Хронологија“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 160.
  17. Раде Силјан, „Светот на интимата и небиднината“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 7-8.
  18. Раде Силјан, „Светот на интимата и небиднината“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 8-11.
  19. Раде Силјан, „Светот на интимата и небиднината“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 11-14.
  20. Раде Силјан, „Светот на интимата и небиднината“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 15-17.
  21. „Прикази, критики и огледи за поезијата на Шопов“, во: Ацо Шопов, Песни. Скопје: Македонска книга, Мисла и Култура, 1988, стр. 163-167.
  22. Виолета Џолева: Овенчан совечноста, Македонска телевизија, 2002
  23. Виолета Џолева: Овенчан совечноста, Македонска телевизија, 2002
  24. Јасмина Шопова: По-трагите на Ацо Шопов.- Скопје: Сигмапрес, 2003
  25. Јасмина Шопова: По-трагите на Ацо Шопов.- Скопје: Сигмапрес, 2003
  26. Ацо Шопов: Раждание на словото.- Русе: Авангард принт, 2013