Прејди на содржината

Чарлс Симиќ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Златен венец Чарлс Симиќ
Charles Simic
Роден/аДушан Симиќ
9 мај 1938(1938-05-09) (88 г.)
Белград, Југославија
Починат/ајануари 9, 2023(2023-01-09) (возр. 84)
Довер (Њу Хемпшир), САД
Занимањепоет
Националностсрпско-американски
Значајни наградиПулицерова награда за поезија (1990)
Награда Валас Стивенс (2007)
Златен венец на СВП (2017)

Чарлс Симиќ (Белград, 09 мај 1938 - Довер (Њу Хемпшир), 09 јануари 2023 ) – српско-американски поет, есеист и преведувач. Еден од најзначајните американски и светски поети и есеисти. Во 1990 година ја добил Пулицеровата награда за поезија, а во 2017 добитник е на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата[1].

Животопис

[уреди | уреди извор]

Чарлс Симиќ е роден како Душан Симиќ во 1938 година во Белград. Во 1953 година, неговото семејство се преселило во САД поради политичката репресија, претходно поминувајќи година дена во Париз. Исто така, семејството Симиќ живеело и во Чикаго и во Њујорк. Чарлс дипломирал на Универзитетот во Њујорк, а потоа работел како сметководител, молер и продавач, служел во американската армија и најпосле предавал на Калифорнискиот државен универзитет. Од 1973 година предавал на Универзитетот на Њу Хемпшир,[2] [3] каде предавал американска книжевност и творечко пишување. Живеел во Стафорд, а починал во Довер, Њу Хемпшир.

Творештво

[уреди | уреди извор]

Симиќ почнал да пишува песни во средното училиште, како што изјавува во едно интервју, за да им се допадне на девојките. На неговите поетски почетоци особено влијаеле американските поети: Волт Витмен, Емили Дикинсон, Волас Стивенс и др. Неговата прва стихозбирка „Што вели тревата“ (1967) била одлично примена од страна на критиката.

Како преведувач е особено значаен за популаризација на поезијата на значајни поети од јужносвловенските земји. На англиски превел поезија од: Васко Попа, Иван В. Лалиќ, Љубомир Симовиќ, Милорад Павиќ, Бранко Миљковиќ, Новица Тадиќ, Радмила Лазиќ, како и три антологии на модерна српска поезија, Славко Михалиќ од Хрватска, Томаж Шаламун од Словенија. На англиски препеал и една збирка поезија од Славко Јаневски (2002).

Симиќ се изјаснувал како „реалист и надреалист“, а оваа смеса често се припишува на неговиот живот во Југославија каде, како што самиот вели, „Хитлер и Сталин се бореа за мојата душа...“, а по преселбата во САД првпат се сретнал со американската книжевност. Без оглед на безнадежноста и на емотивната преплавеност, неговиот реализам често е обоен со хумор. Симиќ бил многу активен и како книжевен критичар. Тој бил добитник на неколку награди за својата поезија и за преводите, меѓу кои најважна е Пулицеровата награда за поезија.[4]

Поезијата на Симиќ е обележана со политиката, што е рефлексија на неговото детство минато во Југославија. Оттука, светот на неговата поезија е свет на мачење, суровост и очај, иако често во песните користи елементи на хумор.[5]

Дела

[уреди | уреди извор]

Најважни дела на Симиќ се:[6] Поетски збирки:

  • 1967, Што вели тревата (What the grass says)
  • 1969, Некаде меѓу нас каменот фаќа белешки (Somewhere among us a stone is taking notes)
  • 1971, Разградување на тишината (Dismantling the silence)
  • 1972, Бело
  • 1974, Враќање на местото осветлено со чаша млеко (Return to a place lit by a glass of milk)
  • 1977, Харонова космологија (Charon's cosmology)
  • 1978, Училиште за темни мисли
  • 1980, Класични игри од балската сала (Classic ballroom dances)
  • 1982, Острини (Austerities)
  • 1983, Временска прогрноза за Утопија и околината (Weather forecast for Utopia and Vicinity)
  • 1985, Избрнаи песни 1963-1983 (Selected poems 1963-1983)
  • 1986, Бескрајна тага (Unending blues)
  • 1989, Светот не завршува (The world doesn't end)
  • 1990, Книга на богови и ѓаволи
  • 1992, Хотел Несоница (Hotel Insomnia)
  • 1994, Венчавка во пеколот (A wedding in hell)
  • 1996, Шетајќи со црна мачка (Walking the black cat)
  • 1999, Ваѓање сламки (Jackstraws)
  • 1999, Избрани рани песни (Selected early poems)
  • 2001, Ноќен излет (Night picnic)
  • 2003, Гласот во 3 попладне: Избрани доцни и нови песни (The voice at 03:00 A.M.: Selected late and new poems)
  • 2005, Тетка Летус, сакам да ѕиркам под твоето здолниште (Aunt Lettuce, I want to peek under your skirt)
  • 2005, Моето немо страдање (My noiseless entourage)
  • 2006, Мајмуни околу нас
  • 2008, Таа ситница
  • 2010, Мајстор на метаморфози
  • 2015, Лудак

Збирки есеи:

  • 1983, Творечки чин
  • 1992, Четири творечки варијации
  • 1993, 2008, Алхемија на ситничарницата
  • 1995, Невработениот гледач
  • 2003, Метафизичар во мракот
  • 2006, И ѓаволот е поет

Награди

[уреди | уреди извор]
  • Пулицерова награда за поезија
  • Награда „Едгар Алан По“
  • Награда на Американската академија
  • Меѓународна награда за поезија „Грифин“
  • Награда „Валас Стивенс“
  • Награда Poeta Laureatus на Конгресната библиотека во Вашингтон
  • Награда на српскиот ПЕН центар за превод на српската литература
  • Медалја „Роберт Фрост“ за животно дело во поезијата
  • Награда Вилчек за уметност и хуманистика
  • Награда „Босански свеќак“ на меѓународната поетска манифестација „Сараевски денови на поезијата“
  • Златен венец на „Струшките вечери на поезијата“

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Чарлс Симиќ е добитник на „Златниот венец“ на СВП за 2017[мртва врска] на семрежното место на СВП
  2. ↑ Чарлс Симић: Школу живота сам научио у Београду („Политика”, 1. септембар 2017)
  3. ↑ Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 111.
  4. ↑ Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 111.
  5. ↑ Petar Penda, „Predgovor“, во: Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 21.
  6. ↑ Petar Penda (izbor i prevod), Eight contemporary American poets – Osam savremenih američkih pjesnika (drugo izdanje). Zadužbina “Petar Kočić”, Banja Luka i Beograd, 2009, стр. 111-112.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Викицитат има збирка цитати поврзани со:

Портрет

[уреди | уреди извор]

Дела

[уреди | уреди извор]

Интервјуа и критики

[уреди | уреди извор]
  • Mark Ford (Spring 2005). „Charles Simic, The Art of Poetry No. 90“. The Paris Review.
  • Poetry featured in The Coffin Factory issues 3 and 4
  • The Cortland Review interview Архивирано на 8 април 2017 г. (August 1998)
  • "Charles Simic: The Orphan Of Silence"; Doctoral thesis by Goran Mijuk Архивирано на 24 октомври 2014 г., February 1, 2002
  • An Interview with Charles Simic by Dejan Stojanović Serbian Magazine, August 9–23, 1991 (No. 89)
  • SESSIONS: Confessions of a Poet Laureate Архивирано на 27 август 2011 г., shorts.nthword.com, April 18, 2011
  • 2008 Bomb Magazine discussion between Charles Simic & Tomaž Šalamun Архивирано на 11 јуни 2015 г.
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Чарлс_Симиќ&oldid=5540013“