Нилс Бор

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Нилс Бор
Niels Bohr.jpg
Роден Нилс Хенрик Давид Бор
7 октомври 1885(1885-10-07)
Копенхаген, Данска
Починал 18 ноември 1962(1962-11-18) (воз. 77 г.)
Копенхаген, Данска
Националност Данец
Полиња Физика
Установи
Образование Копенхашки универзитет (Докторат, Мај 1911)
Тринити колеџ (Пост-дипломски студии)
Теза „Studier over Metallernes Elektrontheori (Изучување на електронската теорија на металите)“ (Mај 1911)
Докторски ментор Кристијан Кристијансен
Други ментори Џ.Џ.Томсон
Ернест Радерфорд
Докторанди Хендрик Антони Крамерс
Други значајни студенти Лав Ландау
Познат по
Влијание од
Влијаел врз
Поважни награди
Сопружник Маргарет Норлунд (m. 1912–1962)
Деца шест
Потпис

Младост[уреди | уреди извор]

Бор е роден во Копенхеген,Данска, на 7 октомври 1885, второ од трите деца на Кристијан Бор,[2][3] професор по филозофија на Копенхашкиот универзитет, и Елен Адлер Бор, која доаѓа од богато данско-еврејско семејство истакнато во банкарството и парламентарните кругови.[4]Тој имал постара сестра, Џени, и помал брат Харалд.[2] Џени станува наставник,[3] додека Харалд математичар и олимписки фудбалер кој играл за фудбалската репреземтација на Данска за време на Летните олимписки игри 1908 во Лондон. Бор истотака бил страствен фудбалер, и двајцата браќа играле извесен број на натпревари за копенхашкиот академски фудбалски клуб, каде Бор бил голман.[5]

Бор на млади години

Бор се школувал на латинската школа Гамелхолм, уште од својата седма година.[6] Во 1903, Бор запишува како студент на Копенхашкиот универзитет. Неговата магистеркса беше поврзана со физика , што ја учел под надзор на професорот Кристијан Кристијансен, кој во тоа време е единствениот професор по физика на унииверзитетот. Тој истотака студирал астрономија и математика под надзор на професорот Тровлад Тиле, и филозофија под надзор на професорот Харалд Хофинг,пријател на неговиот очув.[7][8]

Во 1905,Кралска данска академија на науки и уметности спонзорира натпревар за златен медал за да се истражува методот за мерење на површински притисок на течности, предложен од страна наЛордот Рејли во 1879 година. Ова вклучува мерење на фреквенцијата на осцилациите на полупречникот на водниот млаз. Бор извел низ на експерименти користејки ја тактовата лабораторија на универизтетот, самиот универзитет немал физичка лабораторија. За да ги заврши своите експерименти тој морал самиот да ги создава сопстевните стаклени садови, создавајки тестирачки цевки со потребниот елиптичен пресек. Тој ги надминал барањата на првобитната задача, вклучувајки подобрувања во теоријата и методите на Рејли, земајки ја во предвид визкосноста на водата , и работејки со конечни амплитуди наместо со бесконечни. Неговиот труд, кој го поднел во последна минута, ја добил наградата. Тој подоцна поднел подобрена верзија на својот труд до Кралското друштво во Лондон за да биде објавене во Philosophical Transactions of the Royal Society.[9][10][8][11]

Харалд бил орвиот од двајцата браќа кој во април 1909 се стекнал со магистерска титула по математика.На НИлс му требале уште девет месеци да ја стекне својата магистерска диплома.Студентите требале да поднесат теза на тема дадена од нивнот ментор. Менторот на Бор, Кристијансен, му ја избрал темата за електронската теорија за металите.Бор последователно ја изложил својата магистерска теза во својот поголем труд за докторатот.Разгледувајки ја литературата поврзана со темата, поставена на моделот предвиден од Пол Друд објаснет од Хендрик Лоренц, во која електроните на металот се разгелдуваат на начин како во гас.Бор го проширил Лоренцовиот модел , но се уште не бил во можност да ја земе појавата денес наречена Холов ефект, и заклучил дека електронската теорија неможе целосно да ги објасни магнетните својства на металите. Тезата била прифатена во април 1911, и Бор ја одбранил на 13-ти мај. Харалд својот докторат го стекнал една година пред него.[12] Боровата теза била пионерска , но не привлекла голем интерес надвор од Скандинавија видејки била напишана на дански. Во 1921 година, холандскиот физичар Хендрика Јоана ван Левен независно ќе изведе теорема од Боровиот труд која денес ќе биде познат како Бор-ван Левенова теорема.[13]

Бор и Маргарита Норлунд за време на својата свршувачка во 1910 година.

Во 1910, Бор ја сретнал Марагрита Норлунд, сестрата на математичарот Нилс Ерик Норлунд.[14] Бор ја напуштил данската црква на 16-ти април 1912 година, и тој и Маргарита на 1-ви август се венчале во граѓанска церемонија во градската куќа во Слагелсе. Години подоцна, неговиот брат ја напуштил црквата пред да се венча.[15] Бор и Маргарита имале шест сина.[16] Најстариот, Кристијан, загинал во бродолом во 1934 година,[17] и уште еден, Харалд , починал од менингитис.[16] Аге Бор станал успешен физичар и во 1975 бил награден со Нобелова награда за физика како и неговиот татко. Ханс Бор станал физичар; Ерик Бор хемиски инжинер; и Ернестадвокат.[18] Како и неговиот вујко Харалд, Ернест Бор станал олимписки атлетичар, играјки хокеј на трева за Данска на Летните олимписки игри 1948 во Лондон.[19]

Физика[уреди | уреди извор]

Боров модел[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Cockcroft, J. D. (1963). Niels Henrik David Bohr. 1885-1962. „Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society“ том  9: 36–53. doi:10.1098/rsbm.1963.0002. 
  2. 2,0 2,1 (на Danish) Politiets Registerblade. Copenhagen: Københavns Stadsarkiv. 7 June 1892. Station Dødeblade (indeholder afdøde i perioden). Filmrulle 0002. Registerblad 3341. ID 3308989. http://www.politietsregisterblade.dk/en/component/sfup/?controller=politregisterblade&task=viewRegisterblad&id=3308989. 
  3. 3,0 3,1 Pais 1991, стр. 44–45, 538–539.
  4. Pais 1991, стр. 35–39.
  5. There is no truth in the oft-repeated claim that Bohr emulated his brother, Harald, by playing for the Danish national team. Dart, James. „Bohr's footballing career“, „The Guardian“, 27 јули 2005 (конс. 26 јуни 2011).
  6. „Niels Bohr's school years“. Niels Bohr Institute. http://www.nbi.ku.dk/english/www/niels/bohr/skole/. конс. 14 февруари 2013. 
  7. Pais 1991, стр. 98–99.
  8. 8,0 8,1 „Life as a Student“. Niels Bohr Institute. http://www.nbi.ku.dk/english/www/niels/bohr/universitetet/. конс. 14 февруари 2013. 
  9. Rhodes 1986, стр. 62–63.
  10. Pais 1991, стр. 101–102.
  11. Aaserud & Heilbron 2013, стр. 155.
  12. Pais 1991, стр. 107–109.
  13. Kragh 2012, стр. 43-45.
  14. Pais 1991, стр. 112.
  15. Pais 1991, стр. 133–134.
  16. 16,0 16,1 Pais 1991, стр. 226, 249.
  17. Stuewer 1985, стр. 204.
  18. „Niels Bohr – Biography“. Nobelprize.org. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1922/bohr-bio.html. конс. 10 ноември 2011. 
  19. „Ernest Bohr Biography and Olympic Results – Olympics“. Sports-Reference.com. http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/ernest-bohr-1.html. конс. 12 февруари 2013. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]