Фриц Цернике

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Фриц Цернике
Zernike.jpg
Роден 16 јули 1888
Амстердам, Холандија
Починал 10 март 1966(1966-03-10) (воз. 77 г.)
Амерсфорт, Холандија
Националност Холандија Холанѓанец
Полиња Физика
Установи Гронингенски универзитет
Образование Амстердамски универзитет
Докторанди Кристофел Бувкамп
Херман де Боер
Бернард Ниџбоер
Познат по Орнштајн-Церникова равенка
Церникови полиноми
Микроскопија на фазен контраст
Влијание од Џејкобус Каптејн
Поважни награди Румфордов медал (1952)
Нобелова награда за физика (1953)
Член на Кралското друштво

Фриц Цернике (холандски: Frits Zernike 16 јули 188810 март 1966) бил холандски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1953 за измислениоит фазноконтрастен микроскоп, инструмент кој овозможува проучување на внатрешната клеточна градба без потреба од боење кое ги умртвува клетките.

Биографија[уреди | уреди извор]

Цернике се родил во Амстердам, Холандија, син на Фридрих Август Цернике и Антје Дјеперинк. Двајцата родители биле професори по математика и особено ја споделил наклоноста на неговиот татко кон физиката. Тој студирал хемија, математика и физика во Амстердамскиот универзитет. Во 1912 бил награден со награда за неговата работа на опалесценција во гасовите. Во 1913 станал асистент на Џејкобус Каптејн во астрономската лабораторија во Гронингенскиот универзитет. Во 1914, тој бил одговорен заедно со Леонард Саломон Орнштајн за деривацијата на Орнштајн-Церниковата равенка на теориска критична точка. Во 1915, се здобил со позицијата на теориска физика во истиот универзитет и во 1920 бил унапреден како постојан професор по теориска физика.

Истражување за физичка оптика[уреди | уреди извор]

Во 1930, Цернике спровел истражување за спектралните линии и открил дека т.н. „духови линии“ кои се појавуваат на лево и десно од секоја примарна линија во спектри создадени од дифракција, имаат своја фаза прфрлена од таа на примарната линија за 90 степени. Тоа се случило на физичкиот и медицинскиот конгрес во Вагенинген во 1933 каде што Цернике за прв пат ја опишал неговата фазноконтрастна техника во микроскопијата. Тој го проширил својот метод да ја тесира сликата на вдлабнати огледала. Неговото откритие подлежи на базата на првиот фазноконтрастен микроскоп, изграден за време на Втората светска војна.

Уште еден придонес во полето на оптиката во врска со ефикасниот опис на дефектите на сликите или оптичка аберација како микроскопите и телескопите. Застапеноста на аберациите оригинално била заснована на теорија создадена од Филип Лудвиг фон Зајдел во средината на деветнаесеттиот век. Зајделовата састапеност била базирана на проширување на степеновиот ред и не дозволувајќи јасна поделба помеѓу различни типови и закони на аберациите. Ортогоналниот полиномски круг на Цернике понудил решение за долготрајниот проблем на оптималното „балансирање“ на различни аберации на оптички инструмент. Од 1960-те, полиномскиот круг на Цернике е широко употребуван во оптичкиот дизајн, оптичката метрологија и анализирањето на слики.

Работата на Цернике го помогнала побудувањето на интересот за кохерентна теорија, проучувањето на делумно кохерентни светлосни извори, сега познати како Ван Читерт-Церникова теорема. Тој починал во болница во Амерсфорт, Холандија во 1966 по тешко боледување во последните години од неговиот живот.[1]

Почести и награди[уреди | уреди извор]

Цернике бил избран за странски член на Кралското друштво и има Ердосов број од шестте.[2] Универзитетскиот комплекс на северот од градот Гронинген е именуван по него (Церников парк), исто како што е кратерот Цернике на Месечината. Правнукот на Цернике, Герард ’т Хофт, ја добил Нобеловата награда за физика во 1999.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Van Berkel, Klaas; Van Helden, A.; Palm, L. (1999). „Frits Zernike 1888–1966“. A History of Science in The Netherlands. Survey, Themes and Reference. Leiden: Brill. стр. 609–611. ISBN 90-04-10006-7. http://www.historyofscience.nl/author.cfm?RecordId=1979. 
  2. Jerry Grossman (22 април 2008). „Some Famous People with Finite Erdös Numbers“. The Erdös Number Project. архивирано од изворникот на 18 јуни 2008 г.. http://web.archive.org/web/20080618131813/http://www.oakland.edu/enp/erdpaths.html. посет. 15 јули 2008 г. 
  3. Robert Goldwyn. „Gerardus 't Hooft Science Video Interview“. http://www.vega.org.uk/video/programme/35. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Wikiquote-logo.svg
Викицитат има збирка цитати поврзани со: