Артур Мекдоналд

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Артур Мекдоналд
Arthur B. McDonald
Arthur B. McDonald 5193-2015.jpg
Артур Мекдоналд во 2008 г.
Роден Артур Брус Мекдоналд
29 август 1943 (1943-08-29) (75 г.)[1]
Сиднеј, Нова Шкотска, Канада
Живеалиште Кингстон, Онтарио, Канада
Националност Канаѓанец
Полиња астрофизика
Установи Принстонски универзитет
Краличин универзитет
Образование
Теза „Енергиите на возбудување и распадните својства на состојбите T = 3/2 кај 17O, 17F и 21Na.“ (1970)
Познат по решавање на проблемот со сончевите неутрина
Поважни награди
Страница
Атрут Б. Мекдоналд

Артур Брус Мекдоналд (англиски: Arthur Bruce McDonald; р. 29 август 1943) — канадски астрофизичар, професор и директор на институтот „Неутринска опсерваторија Садбери“ (SNOLAB). Работи како шеф на катедрата по астрочестична физика на Краличиниот универзитет („Квинс“) во Кингстон, Онтарио.

Во 2015 г. ја добил Нобеловата награда за физика заедно со јапонскиот научник Такаки Каџита.

Младост[уреди | уреди извор]

Мекдоналд е роден во Сиднеј, Нова Шкотска[3] Дипломирал физика на универзитетот „Далхаузи“ во 1964 г. а следната година таму и магистрирал.[4] Докторирал на Калифорнискиот технолошки институт во САД.[5]

Академска кариера[уреди | уреди извор]

Од 1970 до 1982 г. Мекдоналд работел како истражувач во нуклеарната лабораторија „Чок Ривер“ северозападно од Отава. Потоа станал професор по физика на Принстонскиот универзитет (Њу Џерси, САД), каде се задржал сè до 1989 г., кога се префрлил да предава на Краличиниот универзитет во Нова Шкотска. Покрај профеесорството, Мекдоланд е на функцијата Шеф на универзитетските истражувања и членува во одборот на Институтот за теориска физика „Периметер“ во Вотерлу, Онтарио.[6][4][7]

Истражувачка работа[уреди | уреди извор]

Мекдоналд покажал особен интерес кон прашањето дали неутрината имаат маса. Постоењето на маса кај овие честички се опитно се претпоставува уште од крајот на 1960-тите години. Сепак, теоретските модели предвидуваат дека на Сонцето произведува огромен број на неутрони, но инструментите на Земјата постојано покажувале помал број од очекуваниот. Општоприфатеното образложение за ова е фактот што апаратурата е чувствителна само на електронски неутрина, но не и на мионски и тау-неутрина. Затоа, научниците претпоставувале дека неутрината што недостасуваат попатно се имаат изменето, или имаат осцилирано, во варијанта што направите не можат да ја „уловат“. Според законите на квантната механика, неутриното осцилира, тогаш тоа мора да има маса.[6]

Во август 2001 г. Мекдоналд започнал со работа во Неутринската опсерваторија во Садбери (SNO), чиј откривач на честички е сместен во рудник 2,1 км под земја. Непосредните набљудувања укажале на тоа дека електронските неутрина од Сонцето навистина осцилирале во мионски и тау-неутрина. Наодите потоа се објавени во угледното научно списание Physical Review Letters (13 август 2001) и добиле големо внимание од научната јавност како наоди од исклучителна важност. Во 2007 г. Мекдоналд и Јоџи Тоцука за оваа работа биле наградени со медалот „Бенџамин Френклин“ за откритието дека на доволно долги растојанија, трите вида на неутрина се преобразуваат едно во друго и дека неутрината имаат маса.[5] За истото откритие Мекдоналд, заедно со Такаки Каџита, ја добил Нобеловата награда за физика во 2015 г.

Награди и почести[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 McDONALD, Prof. Arthur Bruce. Who's Who. 2015 (Oxford University Press издание). A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc. http://www.ukwhoswho.com/view/article/oupww/whoswho/U254876.  (бара претплата)
  2. 2,0 2,1 https://royalsociety.org/people/arthur-mcdonald-11924/
  3. „Past Winner 2003 NSERC Award of Excellence McDonald“. Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada. http://www.nserc-crsng.gc.ca/Prizes-Prix/Excellence-Excellence/Profiles-Profils_eng.asp?ID=1011. посет. 21 септември 2012 г. 
  4. 4,0 4,1 „CV Arthur B. McDonald“. http://www.queensu.ca/physics/sites/webpublish.queensu.ca.physcwww/files/files/McDonaldCV2014.pdf. 
  5. 5,0 5,1 „Arthur B. McDonald“. The Franklin Institute. https://www.fi.edu/laureates/arthur-b-mcdonald. посет. 6 октомври 2015 г. 
  6. 6,0 6,1 „Interview with Arthur B. McDonald“. архивирано од изворникот на 17 ноември 2007 г.. http://web.archive.org/web/20071117081536/http://www.sciencewatch.com/jan-feb2004/sw_jan-feb2004_page3.htm. посет. 2 ноември 2007 г. 
  7. http://perimeterinstitute.ca/people/board-directors
  8. „Order of Canada citation“. http://www.gg.ca/honour.aspx?id=11134&t=12&ln=McDonald. 
  9. „Henry Marshall Tory Medal“. Royal Society of Canada. http://www.rsc.ca/awards_Henry_Marshall_Tory_Medal_winner.php. посет. 21 септември 2012 г. 
  10. „The Nobel Prize in Physics 2015“. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2015/.