Водород

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
1 (none)водородхелиум
-

H

Li
H-TableImage.svg
Општо
Име, симбол, број водород, H, 1
Група, период, блок 1, 1, s
Изглед безбоен
H,1.jpg
Стандардна атомска маса 1.00794(7) g·mol−1
Електронска конфигурација 1s1
Електрони по обвивка 1
Физички својства
Состојба гас
Густина (0 °C, 101.325 kPa)
0.08988 g/L
Точка на топење 14.01 K
(−259.14 °C, −434.45 °F)
Точка на вриење 20.28 K
(−252.87 °C, −423.17 °F)
Тројна точка 13.8033 K (-259°C), 7.042 kPa
Критична точка 32.97 K, 1.293 MPa
Топлина на фузија (H2) 0.117 kJ·mol−1
Топлина испарување (H2) 0.904 kJ·mol−1
Специфичен топлински капацитет (25 °C) (H2)
28.836 J·mol−1·K−1
Притисок на пареа
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K         15 20
Атомски особини
Кристална структура хексагонални кристали
Оксидационен број 1, −1
(амфотерен оксид)
Електронегативност 2.20 (Полингова скала)
Јонизациски енергии 1st: 1312.0 kJ·mol−1
Атомски радиус 25 pm
Атомски радиус (пресм.) 53 pm
Ковалентен радиус 37 pm
Ван дер Валсов радиус 120 pm
Разно
Топлинска спроводливост (300 K) 180.5 m W·m−1·K−1
Брзина на звук (гас, 27 °C) 1310 m/s
CAS-број 1333-74-0
Избрани изотопи
Главна статија: Изотопи на водород
1H 99.985% 1H е стабилен со 0 неутрони
2H 0.015% 2H е стабилен со 1 неутрон
3H trace 12.32 y β 0.019 3He
Референци

Водородот (латински: hydrogenium, од грчки: hydro - 'вода', genes - 'создава') е нajлесниот хемиски елемент во периодниот систем. Карактеристичен е по тоа што во неговото атомско јадро нема неутрони. Водородот е најраспостранет елемент во вселената. Тој го создава најголемиот дел од материјата на ѕвездите. На Земјата водородот го има како слободен и тоа во горните слоеви на нејзината атмосфера но најмногу го има сврзан во негови соединенија: во водата(H2O) сврзан со кислородот, потоа во киселините, во хидроксидите(бази) и др.

Пронаоѓање[уреди]

Првите хемичари го мешале водородот со други гасови сè додека британскиот физичар и хемичар Хенри Кевендиш ги објаснил својствата на водородниот гас во средината на 18 век. Многу научници пред Кевендиш го создавале “запаливиот гас” со мешање на метали со киселини. Кевендиш го нарекол гасот „запаллив воздух” и го проучувал. Тој во 1766 год. демонстрирал дека сулфурната киселина реагирала со метали за да создаде „запаллив воздух”. Подоцна Кевендиш го палел својот „запаллив воздух” во регуларен воздух за да создаде вода. Многу историчари сметаат дека тој треба да се земе како пронаоѓач на водородниот гас, иако шкотскиот инженер Џејмс Ват пријавил дека и тој произвел вода отприлика во исто време со Кевендиш.

Изотопите деутериум и тритиум се откриени во 20 век. Кратко после Првата светска војна (1914-1918), британскиот физичар Френсис В. Астон го измислил масниот спектрофотометар, направа која ги одделува атомите според нивните маси. Тој пронашол атоми со невообичаени маси, наречени изотопи. Ова довело до трага за постоење на деутериум. Во 1932 год. американскиот хемичар Харолд Ц. Јуреј и неговите соработници го одвоиле и откриле деутериумот. Јуреј предвидел дека вода создадена со деутериум ќе испарува многу поспоро одколку вода создадена со протиум и на овој начин било возможно да се оддели и изолира деутериумот. Научниците прв пат создале тритиум во 1935 год. со бомбардирање на деутериумот со јадро од друг деутериум. Научниците неодамна пронајдоа тритиум во мали количини и во обичната вода. Тритиумот се формира природно во некои атмосферски реакции.

Надворешни врски[уреди]