Кириум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Кириум  (96Cm)
Curium.jpg
Општи својства
Име и симболкириум (Cm)
Изгледметалик сребрена, свети виолетово во темница
Кириумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
Gd

Cm

(Uqo)
америциумкириумберклиум
Атомски број96
Стандардна атомска тежина (Ar)(247)
Категорија  актиноид
Група и блокгрупа б.б., f-блок
ПериодаVII периода
Електронска конфигурација[Rn] 5f7 6d1 7s2
по обвивка
2, 8, 18, 32, 25, 9, 2
Физички својства
Фазацврста
Точка на топење1.613 K ​(1.340 °C)
Точка на вриење3.383 K ​(3.110 °C)
Густина близу с.т.13,51 г/см3
Топлина на топење13,85 kJ/mol
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 1.788 1.982
Атомски својства
Оксидациони степени6,[1] 4, 3, 2 ​(амфотеричен оксид)
ЕлектронегативностПолингова скала: 1,3
Енергии на јонизацијаI: 581 kJ/mol
Атомски полупречникемпириски: 174 пм
Ковалентен полупречник169±3 пм
Color lines in a spectral range
Спектрални линии на кириум
Разни податоци
Кристална структурадвојно шестаголна збиена (дшаз)
Кристалната структура на кириумот
Електрична отпорност1,25 µΩ·m[2]
Магнетно подредувањеантиферомагнетичен-парамагнетичен премин на 52 K[2]
CAS-број7440-51-9
Историја
Наречен поСпоред Марија Склодовска-Кири и Пјер Кири
ОткриенГлен Сиборг, Ралф Џејмс, Алберт Гиросо (1944)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на кириумот
изо ПЗ полураспад РР РЕ (MeV) РП
242Cm траги 160 d СФ
α 6,1 238Pu
243Cm траги 29,1 y α 6,169 239Pu
ε 0,009 243Am
СФ
244Cm траги 18.1 y СФ
α 5,8048 240Pu
245Cm траги 8500 y СФ
α 5,623 241Pu
246Cm траги 4730 y α 5,475 242Pu
СФ
247Cm траги 1,56×107 y α 5,353 243Pu
248Cm траги 3,40×105 y α 5,162 244Pu
SF
250Cm веш 9000 y СФ
α 5,169 246Pu
β 0,037 250Bk
| наводи | Википодатоци

Кириум (Cm, латински - curium) е актиноид.[3] Името го добил според презимето на Марија и Пјер Кири (Pierre Curie). Кириум е хемиски доста активен елемент, се разложува во вода и неговата хемиска активност е слична на манган. Кириум обично се јавува со оксидационен број +4. Неговите соли се растворливи во вода. Гради растворливи нитриди, нитрати, сулфиди, сулфати, хлориди, бромиди, нерастворливи соединенија со јаглерод, силициум и фосфор. Во природата се јавува во количини приближно како и калифорниум. Вкупната количина на кириумот на Земјата изнесува 0,0001 грама. Кириум настанува со бомбардирање на плутониум 241, хелиум 4. Гради јон 2+. Овој јон е доста силно редукционо средство. Кириумот ги оксидира: злато, јод, бром, хлор, сулфур и многу други метали.[4]

Извори[уреди | уреди извор]

  1. Domanov, V. P.; Lobanov, Yu. V. (октомври 2011 г). Formation of volatile curium(VI) trioxide CmO3. „Radiochemistry“ (SP MAIK Nauka/Interperiodica) том  53 (5): 453–6. doi:10.1134/S1066362211050018. 
  2. 2,0 2,1 Schenkel, R. The electrical resistivity of 244Cm metal. „Solid State Communications“ том  23 (6): 389. doi:10.1016/0038-1098(77)90239-3. Bibcode1977SSCom..23..389S. 
  3. Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
  4. Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga.
Група 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Алкални метали Земно­алкални метали Пникто­гени Хал­ко­гени Хало­гени Благо­родни гасови
Периода

I

водо­род
1
хе­лиум
2
II
ли­тиум
3
бери­лиум
4
бор
5
јагле­род
6
азот
7
кисло­род
8
флуор
9
неон
10
III
нат­риум
11
магне­зиум
12
алуми­ниум
13
сили­циум
14
фосфор
15
сулфур
16
хлор
17
аргон
18
IV
ка­лиум
19
кал­циум
20
скан­диум
21
титан
22
вана­диум
23
хром
24
манган
25
железо
26
кобалт
27
никел
28
бакар
29
цинк
30
галиум
31
герма­ниум
32
арсен
33
селен
34
бром
35
крип­тон
36
V
руби­диум
37
строн­циум
38
итриум
39
цирко­ниум
40
нио­биум
41
моли­бден
42
техни­циум
43
руте­ниум
44
ро­диум
45
пала­диум
46
сребро
47
кад­миум
48
индиум
49
калај
50
анти­мон
51
телур
52
јод
53
ксенон
54
VI
це­зиум
55
ба­риум
56
1 asterisk
луте­циум
71
хаф­ниум
72
тантал
73
вол­фрам
74
ре­ниум
75
ос­миум
76
иридиум
77
пла­тина
78
злато
79
жива
80
талиум
81
олово
82
биз­мут
83
поло­ниум
84
астат
85
радон
86
VII
фран­циум
87
ра­диум
88
2 asterisks
лорен­циум
103
радер­фордиум
104
дуб­ниум
105
сибор­гиум
106
бо­риум
107
ха­сиум
108
мајт­нериум
109
фарм­штатиум
110
рент­гениум
111
копер­нициум
112
нихо­ниум
113
флеро­виум
114
моско­виум
115
ливер­мориум
116
тене­син
117
ога­несон
118
1 asterisk
лантан
57
цериум
58
празе­одиум
59
нео­диум
60
проме­тиум
61
сама­риум
62
евро­пиум
63
гадоли­ниум
64
тер­биум
65
диспро­зиум
66
хол­миум
67
ербиум
68
талиум
69
итер­биум
70
 
2 asterisks
акти­ниум
89
то­риум
90
протак­тиниум
91
ура­ниум
92
непту­ниум
93
плуто­ниум
94
амери­циум
95
кириум
96
берк­лиум
97
калифор­ниум
98
ајнштај­ниум
99
фер­миум
100
менде­левиум
101
нобел­лиум
102
 

црно = цврста зелено = течна црвено = гасна grey=непозната Боја на атомскиот број ја прикажува агрегатната состојба (при 0 °C и 1 атм)
Првичен Од распад Вештачки Границата го прикажува природното наоѓање на елементот
Позадинска боја прикажува поткатегорија во трендот метал-металоид-неметал:
Метал Металоид Неметал непознати
хемиски
својства
Алкален метал Земноалкален метал Ланта­ноид Актиноид Преоден метал Слаб метал Пов-атом. неметал Двоатом. неметал Благороден гас