Неон

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Неон  (10Ne)
Neon discharge tube.jpg
Neon spectra.jpg
Спектрални линии на неонот во видливиот појас
Општи својства
Име и симбол неон (Ne)
Изглед безбоен гас кој свети портокалово-црвено кога е подложен на високонапонско електрично поле
Неонот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
He

Ne

Ar
флуорнеоннатриум
Атомски број 10
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 20,1797(6)[1]
Категорија   благороден гас
Група и блок група 18 (благородни гасови), p-блок
Периода II периода
Електронска конфигурација [He] 2s2 2p6
по обвивка
2, 8
Физички својства
Фаза гасна
Точка на топење 24,56 K ​(−248,59 °C)
Точка на вриење 27,104 K ​(−246,046 °C)
Густина при стп (0 °C и 101,325 kPa) 0,9002 g/L
кога е течен, при т.в. 1,207 g/cm3[2]
Тројна точка 24,556 K, ​43,37 kPa[3][4]
Критична точка 44,4918 K, 2,7686 MPa[4]
Топлина на топење 0,335 kJ/mol
Топлина на испарување 1,71 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 20,79[5] J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 12 13 15 18 21 27
Атомски својства
Оксидациони степени 0
Енергии на јонизација I: 2080,7 kJ/mol
II: 3952,3 kJ/mol
II: 6122 kJ/mol
(повеќе)
Ковалентен полупречник 58 pm
Ван дер Валсов полупречник 154 pm
Разни податоци
Кристална структура страноцентрична коцкеста (сцк)
Кристалната структура на неонот
Брзина на звукот 435 m/s (gas, at 0 °C)
Топлоспроводливост 49,1×10−3 W/(m·K)
Магнетно подредување дијамагнетна[6]
Модул на збивање 654 GPa
CAS-број 7440-01-9
Историја
Предвидел Вилијам Ремзи (1897)
Откриен и првпат издвоен Вилијам Ремзи и Морис Траверс[7][8] (1898)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на неонот
изо ПЗ полураспад РР РЕ (MeV) РП
20Ne 90,48% 20Ne е стабилен со 10 неутрони
21Ne 0,27% 21Ne е стабилен со 11 неутрон
22Ne 9,25% 22Ne е стабилен со 12 неутрони
| наводи | Википодатоци

Неон (од грчки νέος, „нов“) — хемискиот елемент во периодниот систем со симболот Ne и атомскиот број 10. Како безбоен, речиси инертен благороден гас, неонот дава посебна црвеникава светлина кога се користи во вакуумските разелектризирани цевки и неонските лампи. Тој се наоѓа во трагови во воздухот. Неонот е најсветлиот благороден гас.

Примена[уреди | уреди извор]

Неонот се користи во знаковите и произведува фина портокалова светлина. Сите други бои се произведуваат со користење на пареи од жива кои го ексцитираат фосфорот по пат на флуоресценција.

Црвенкасто-портокаловата боја која неонот ја емитува кај неонските лампи се користи за правење на неонски знаци. Зборот "неон" исто така се користи и како генеричко име за овие типови на светла, иако се користат многу други гасови за да се произведат различни бои на светлината. Други примени:

  • вакуумски цевки
  • високоволтажни индикатори
  • телевизиски цевки
  • неонот и хелиумот се користат за производство на еден вид гасен ласер
  • во ладилниците.

Историја[уреди | уреди извор]

Неонот бил откриен од шкотскиот хемичар Вилијам Ремзи и англискиот хемичар Морис Траверс во 1898 година.

Наоѓање[уреди | уреди извор]

Неонот е едноатомен гас при стандардни услови. Неонот е редок, а се наоѓа во Земјината атмосфера како еден дел на секои 65,000 и индустриски се добива со криогена фракциона дестилација на втечнет воздух.

Соединенија[уреди | уреди извор]

Јоните Ne+, (NeAr)+, (NeH)+ и (HeNe+) се откриени при оптички и масено спектрометриски истражувања. Неонот образува и нестабилни хидрати.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Hammond, C.R. (2000). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition. CRC press. стр. 19. ISBN 0849304814. http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elements.pdf. 
  3. Preston-Thomas, H.. The International Temperature Scale of 1990 (ITS-90). „Metrologia“ том  27: 3–10. doi:10.1088/0026-1394/27/1/002. Bibcode1990Metro..27....3P. http://www.bipm.org/en/publications/its-90.html. 
  4. 4,0 4,1 Haynes, William M., уред (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (XCII издание). Boca Raton, FL: CRC Press. стр. 4.122. ISBN 1439855110. 
  5. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  6. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., уред (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (LXXXVI издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  7. Ramsay, William, Travers, Morris W.. On the Companions of Argon. „Proceedings of the Royal Society of London“ том  63 (1): 437–440. doi:10.1098/rspl.1898.0057. 
  8. „Neon: History“. Softciências. http://nautilus.fis.uc.pt/st2.5/scenes-e/elem/e01000.html. конс. 27 февруари 2007 г. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Периоден систем на елементите
Група 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Алкални метали Земно­алкални метали Пникто­гени Хал­ко­гени Хало­гени Благо­родни гасови
Периода

I

водо­род
1
хе­лиум
2
II
ли­тиум
3
бери­лиум
4
бор
5
јагле­род
6
азот
7
кисло­род
8
флуор
9
неон
10
III
нат­риум
11
магне­зиум
12
алуми­ниум
13
сили­циум
14
фосфор
15
сулфур
16
хлор
17
аргон
18
IV
ка­лиум
19
кал­циум
20
скан­диум
21
титан
22
вана­диум
23
хром
24
манган
25
железо
26
кобалт
27
никел
28
бакар
29
цинк
30
галиум
31
герма­ниум
32
арсеник
33
селен
34
бром
35
крип­тон
36
V
руби­диум
37
строн­циум
38
итриум
39
цирко­ниум
40
нио­биум
41
моли­бден
42
техни­циум
43
руте­ниум
44
ро­диум
45
пала­диум
46
сребро
47
кад­миум
48
индиум
49
калај
50
анти­мон
51
телур
52
јод
53
ксенон
54
VI
це­зиум
55
ба­риум
56
1 asterisk
луте­циум
71
хаф­ниум
72
тантал
73
вол­фрам
74
ре­ниум
75
ос­миум
76
иридиум
77
пла­тина
78
злато
79
жива
80
талиум
81
олово
82
биз­мут
83
поло­ниум
84
астат
85
радон
86
VII
фран­циум
87
ра­диум
88
2 asterisks
лорен­циум
103
радер­фордиум
104
дуб­ниум
105
сибор­гиум
106
бо­риум
107
ха­сиум
108
мајт­нериум
109
фарм­штатиум
110
рент­гениум
111
копер­нициум
112
нихо­ниум
113
флеро­виум
114
моско­виум
115
ливер­мориум
116
тене­син
117
ога­несон
118
1 asterisk
лантан
57
цериум
58
празе­одиум
59
нео­диум
60
проме­тиум
61
сама­риум
62
евро­пиум
63
гадоли­ниум
64
тер­биум
65
диспро­зиум
66
хол­миум
67
ербиум
68
талиум
69
итер­биум
70
 
2 asterisks
акти­ниум
89
то­риум
90
протак­тиниум
91
ура­ниум
92
непту­ниум
93
плуто­ниум
94
амери­циум
95
кириум
96
берк­лиум
97
калифор­ниум
98
ајнштај­ниум
99
фер­миум
100
менде­левиум
101
нобел­лиум
102
 

црно=цврста зелено=течна црвено=гасна grey=непозната Боја на атомскиот број ја прикажува агрегатната состојба (при 0 °C и 1 атм)
Првичен Од распад Вештачки Границата го прикажува природното наоѓање на елементот
Позадинска боја прикажува поткатегорија во трендот метал-металоид-неметал:
Метал Металоид Неметал непознати
хемиски
својства
Алкален метал Земноалкален метал Ланта­ноид Актиноид Преоден метал Слаб метал Пов-атом. неметал Двоатом. неметал Благороден гас