Ксенон

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Ксенон  (54Xe)
Xenon discharge tube.jpg
Цевка исполнета со ксенон, која свети со синкава нијанса
Xenon Spectrum.jpg
Спектрални линии на ксенонот
Општи својства
Име и симбол ксенон (Xe)
Изглед безбоен гас, со синкав сјај кога е во високоволтажно електрично поле
Ксенонот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Нихониум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Московиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Тенесин (непознати хемиски својства)
Оганесон (непознати хемиски својства)
Kr

Xe

Rn
јодксенонцезиум
Атомски број 54
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 131,293(6)[1]
Категорија   благороден гас
Група и блок група 18 (благородни гасови), p-блок
Периода V периода
Електронска конфигурација [Kr] 4d10 5s2 5p6
по обвивка
2, 8, 18, 18, 8
Физички својства
Фаза гасна
Точка на топење 161,40 K ​(−111,75 °C)
Точка на вриење 165,051 K ​(−108,099 °C)
Густина при стп (0 °C и 101,325 kPa) 5,894 g/L
кога е течен, при т.в. 2,942 g/cm3[2]
Тројна точка 161,405 K, ​81,77 kPa[3]
Критична точка 289,733 K, 5,842 MPa[3]
Топлина на топење 2,27 kJ/mol
Топлина на испарување 12,64 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 21,01[4] J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 83 92 103 117 137 165
Атомски својства
Оксидациони степени 0, +1, +2, +4, +6, +8 ​(ретко поголема од 0; слаб киселински оксид)
Електронегативност Полингова скала: 2,6
Енергии на јонизација I: 1.170,4 kJ/mol
II: 2.046,4 kJ/mol
II: 3.099,4 kJ/mol
Ковалентен полупречник 140±9 pm
Ван дер Валсов полупречник 216 pm
Разни податоци
Кристална структура страноцентрична коцкеста (сцк)
Кристалната структура на ксенонот
Брзина на звукот гас: 169 m·s−1
течност: 1090 m/s
Топлоспроводливост 5,65×10−3 W/(m·K)
Магнетно подредување дијамагнетно[5]
CAS-број 7440-63-3
Историја
Откривање и прво издвојување Вилијам Ремзи и Морис Траверс (1898)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на ксенонот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
124Xe 0,095% >4,8×1016 y (β+β+) 0,825 124Te
125Xe веш 16,9 h ε 1,652 125I
126Xe 0,089% +β+) 0,8973 126Te
127Xe веш 36,345 d ε 0,662 127I
128Xe 1,91% (сф) <35,047
129Xe 26,4% (сф) <33,947
130Xe 4,07% (сф) <32,483
131Xe 21,2% (сф) <31,140
132Xe 26,9% (сф) <30,885
133Xe веш 5,247 d β 0,427 133Cs
134Xe 10,4% >1,1×1016 y (ββ) 0,819 134Ba
135Xe веш 9,14 h β 1,16 135Cs
136Xe 8,86% 2,165×1021 y[6] ββ 2.45783[7] 136Ba
Режимите на распад во загради се предвидени, но сè уште не се забележани
· наводи

Ксенонот е хемиски елемент кој се претставува со симболот Xe. Тој е безбоен, тежок, без мирис благороден гас. Ксенонот во траги го има и во Земјината атмосфера.


Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. „Xenon“. Gas Encyclopedia. Air Liquide. 2009. http://encyclopedia.airliquide.com/Encyclopedia.asp?LanguageID=11&GasID=71. 
  3. 3,0 3,1 Haynes, William M., уред (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (XCII издание). Boca Raton, FL: CRC Press. стр. 4.123. ISBN 1439855110. 
  4. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  5. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., уред (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (LXXXVI издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  6. doi:10.1103/PhysRevC.89.015502
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  7. doi:10.1103/PhysRevLett.98.053003
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно