Галиум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Галиум  (31Ga)
Gallium crystals.jpg
Општи својства
Име и симбол галиум (Ga)
Изглед сребрено-бела
Галиумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)
Al

Ga

In
цинкгалиумгерманиум
Атомски број 31
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 69,723(1)[1]
Категорија   слаб метал
Група и блок група 13, p-блок
Периода IV периода
Електронска конфигурација [Ar] 3d10 4s2 4p1
по обвивка
2, 8, 18, 3
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 302,9146 K ​(29,7646 °C)
Точка на вриење 2.673 K ​(2.400 °C)[2]
Густина близу с.т. 5,91 g/cm3
кога е течен, при т.т. 6,095 g/cm3
Топлина на топење 5,59 kJ/mol
Топлина на испарување 256 kJ/mol[2]
Моларен топлински капацитет 25,86 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 1.310 1.448 1.620 1.838 2.125 2.518
Атомски својства
Оксидациони степени 3, 2, 1, −1, −2, −4, −5[3] ​(амфотеричен оксид)
Електронегативност Полингова скала: 1,81
Енергии на јонизација I: 578,8 kJ/mol
II: 1.979,3 kJ/mol
II: 2.963 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречник емпириски: 135 pm
Ковалентен полупречник 122±3 pm
Ван дер Валсов полупречник 187 pm
Разни податоци
Кристална структура праворомбна
Кристалната структура на галиумот
Брзина на звукот тенка прачка 2.740 m/s (при 20 °C)
Топлинско ширење 18 µm/(m·K) (при 25 °C)
Топлоспроводливост 40,6 W/(m·K)
Електрична отпорност 270 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредување дијамагнетно
Модул на растегливост 9,8 GPa
Поасонов сооднос 0,47
Мосова тврдост 1,5
Бринелова тврдост 56,8–68,7 MPa
CAS-број 7440-55-3
Историја
Наречен по По Gallia латинското име за Франција, татковината на откривачот
Предвидел Дмитри Менделеев (1871)
Откриен и првпат издвоен Лекок де Буабодран (1875)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на галиумот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
69Ga 60,11% 69Ga е стабилен со 38 неутрони
71Ga 39,89% 71Ga е стабилен со 40 неутрони
· наводи

Галиум е хемиски елемент во периодниот систем.

Прв предлог за постоење на галиумот е од Дмитриј Менделеев во 1871 година врз основа на пропустите во неговиот новосоздаден Периоден систем на елементите. Галиумот всушност бил откриен од страна на француски хемичар Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran во 1875 година. Подоцна истата година, Lecoq бил во можност да добие чист галиум преку електролиза на галиум хидроксид (Ga(OH)3) со калиум хидроксид (KOH). Галиум се топи на температура слична на собната температура и е еден метал кој има јасна претстава за градбата, па наоѓа примена во термометрите. Галиумот лесно формира легури со повеќето метали. Галиум се користи како материјал за полупроводници и се користи за производство на транзистори и диоди кои емитуваат светлина. Галиум арсенид (GaAs) може да произведе ласерска светлина, директно од електрична енергија.


  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. 2,0 2,1 Zhang Y; Evans JRG; Zhang S (2011). Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. „J. Chem. Eng. Data“ том  56 (2): 328–337. doi:10.1021/je1011086. http://www.researchgate.net/publication/231538496_Corrected_Values_for_Boiling_Points_and_Enthalpies_of_Vaporization_of_Elements_in_Handbooks. 
  3. Patrick Hofmann. "Colture. Ein Programm zur interaktiven Visualisierung von Festkörperstrukturen sowie Synthese, Struktur und Eigenschaften von binären und ternären Alkali- und Erdalkalimetallgalliden", стр. 72. (de)