Бакар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај


Бакар  (29Cu)
NatCopper.jpg
Природен бакар (~4 см големина)
Општи својства
Име и симбол бакар (Cu)
Изглед светло металична црвено-портокалова
Бакарот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоуренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)


Cu

Ag
никелбакарцинк
Атомски број 29
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 63,546(3)[1]
Категорија   преоден метал
Група и блок XI група, d-блок
Периода IV периода
Електронска конфигурација [Ar] 3d10 4s1
по обвивка
2, 8, 18, 1
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 1.357,77 K ​(1.084,62 °C)
Точка на вриење 2.835 K ​(2.562 °C)
Густина близу с.т. 8,96 g/cm3
кога е течен, при т.т. 8,02 g/cm3
Топлина на топење 13,26 kJ/mol
Топлина на испарување 300,4 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 24,440 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 1.509 1.661 1.850 2.089 2.404 2.834
Атомски својства
Оксидациони степени +1, +2, +3, +4 ​(средно базичен оксид)
Електронегативност Полингова скала: 1,90
Енергии на јонизација I: 745,5 kJ/mol
II: 1.957,9 kJ/mol
II: 3.555 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречник емпириски: 128 pm
Ковалентен полупречник 132±4 pm
Ван дер Валсов полупречник 140 pm
Разни податоци
Кристална структура страноцентрична коцкеста (сцк)
Кристалната структура на бакарот
Брзина на звукот тенка прачка (прекален)
3.810 m/s (при с.т.)
Топлинско ширење 16,5 µm/(m·K) (при 25 °C)
Топлинска спроводливост 401 W/(m·K)
Електрична отпорност 16,78 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно распоредување дијамагнетно[2]
Модул на растегливост 110–128 GPa
Модул на смолкнување 48 GPa
Модул на збивање 140 GPa
Поасонов сооднос 0,34
Мосова тврдост 3
Викерсова тврдост 343–369 MPa
Бринелова тврдост 235–878 MPa
CAS-број 7440-50-8
Историја
Наречен по По Кипар, главното рударско место во Римското царство (Cyprium)
Откриен Среден Исток (9.000 п.н.е)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на бакарот
изо ПР полураспад РР ЕР (MeV) РП
63Cu 69,15% 63Cu е стабилен со 34 неутрони
64Cu веш 12,700 h ε 64Ni
β 64Zn
65Cu 30,85% 65Cu е стабилен со 36 неутрони
67Cu веш 61,83 h β 67Zn
· наводи

Бакарот — црвеникав метал што има широка примена. Атомски број му изнесува 29, додека атомската маса е 63.546. Се смета дека бакарот е првиот метал кој човекот почнал да го користи, во почетокот како чиста подoцна како легура-бронза.Во мали количества,бакарот може да се сретне слободен во природата,што се зема како причина за неговото откривање и користење уште од најраниот период -Бакарот влегува во состав ха повеке минерали со различен хемиски состав од кои и се добива.Најпознати од нив се-халкозин,халкопирит(сулфиди),купирит(оксид)и малахит (карбонат). -Бакарните руди спаѓаат бо т.н. сиромашни руди поради што при добивањето прво се отстранува дел од јаловината.Потоа,добиениот руден концентрат од сулфидна руда се пржи и преминува во оксид на бакарот.Одземањето на кислородот,редукцијата,се врши со кокс кој претставува речиси чист јаглерод.Суровиот бакар содржи примеси од Au и Ag,а се пречистува од нив сo електролиза.

Физички својства[уреди | уреди извор]

Бакар

-Бакарот е мек метал со црвена боја и метален сјај.Лесно се кова и се извлекува во жици.Тој е добар спроводник на електричество и топлина,поради што големи количества бакар се користат за изработка на спроводници.Стопен се меша со другите метали и гради легури.Најпознати легури се бронзата-легура од калај и бакар и месингот-легура од цинк и бакар.Додаден во злато,ја зголемува неговата тврдина.

Хемиски својства[уреди | уреди извор]

Бакарот е помалку реактивен во споредба со железото.Не реагира со хлороводородна киселина,а реагира со азотна и концентрирана сулфурна киселина.Водните раствори на бакарните соли реагираат со повекето метали.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Lide, D. R., уред (2005). „Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds“. CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. http://web.archive.org/web/20110303222309/http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf.