Калиум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Калиум  (19K)
Potassium-2.jpg
Калиумови топчиња во парафинско масло. Поголемото има пречник од 0,5 см.
Potassium Spectrum.jpg
Спектрални линии на калиумот
Општи својства
Име и симбол калиум (K)
Изглед сребреносив
Калиумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)
Na

K

Rb
аргонкалиумкалциум
Атомски број 19
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 39,0983(1)[1]
Категорија   алкален метал
Група и блок група 1 (алкални), s-блок
Периода IV периода
Електронска конфигурација [Ar] 4s1
по обвивка
2, 8, 8, 1
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 336,7 K ​(63,5 °C)
Точка на вриење 1032 K ​(759 °C)
Густина близу с.т. 0,862 g/cm3
кога е течен, при т.т. 0,828 g/cm3
Критична точка 2223 K, 16 MPa[2]
Топлина на топење 2,33 kJ/mol
Топлина на испарување 76,9 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 29,6 J/(mol·K)
Атомски својства
Оксидациони степени +1, −1 ​(мошне базен оксид)
Електронегативност Полингова скала: 0,82
Енергии на јонизација I: 418,8 kJ/mol
II: 3052 kJ/mol
II: 4420 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречник емпириски: 227 pm
Ковалентен полупречник 203±12 pm
Ван дер Валсов полупречник 275 pm
Разни податоци
Кристална структура телоцентрична коцкеста (тцк)
Кристалната структура на калиумот
Брзина на звукот тенка прачка 2000 m/s (при 20 °C)
Топлинско ширење 83,3 µm/(m·K) (при 25 °C)
Топлоспроводливост 102,5 W/(m·K)
Електрична отпорност 72 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредување парамагнетно[3]
Модул на растегливост 3,53 GPa
Модул на смолкнување 1,3 GPa
Модул на збивање 3,1 GPa
Мосова тврдост 0,4
Бринелова тврдост 0,363 MPa
CAS-број 7440-09-7
Историја
Откриен и првпат издвоен Хамфри Дејви (1807)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на калиумот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
39K 93,26% 39K е стабилен со 20 неутрони
40K 0,012% 1,248(3)×109 г β 1,311 40Ca
ε 1,505 40Ar
β+ 1,505 40Ar
41K 6,73% 41K е стабилен со 22 неутрони
· наводи

Калиумхемиски елемент во периодниот систем. Негов симбол е К, а неговиот атомски број е 19. Калиумот е мек сребренобел алкален метал кој е сврзан со други елементи во морската вода и е застапен во многу минерали. Овој елемент оксидира брзо во Земјината атмосфера при што потемнува. Многу е реактивен (особено во вода) и е хемиски сличен со натриумот. Има атомска маса 39,102 и е мек како восокот. Калиумот се топи на 63,65 °C.

Со густина нешто помала од водата, калиумот е вториот најсветол метал после литиумот. Тој е меко цврсто тело кое лесно се сече со нож.

Слично како и другите алкални метали, калиумот реагира бурно со водата, при што се добива хидроген. Кога е во вода, може спонтано да се запали. Неговите соли емитуваат виолетова боја кога се изложени на пламен.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Haynes, William M., уред (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (XCII издание). Boca Raton, FL: CRC Press. стр. 4.122. ISBN 1439855110. 
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., уред (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (LXXXVI издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.