Берилиум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај


Берилиум  (4Be)
Be-140g.jpg
Општи својства
Име и симбол берилиум (Be)
Изглед металик бело-сива
Берилиумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)


Be

Mg
литиумберилиумбор
Атомски број 4
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 9,0121831(5)[1]
Категорија   земноалкален метал
Група и блок група 2 (земноалкални), s-блок
Периода II периода
Електронска конфигурација [He] 2s2
по обвивка
2, 2
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 1.560 K ​(1.287 °C)
Точка на вриење 3.243 K ​(2.970 °C)
Густина близу с.т. 1,85 g/cm3
кога е течен, при т.т. 1,690 g/cm3
Критична точка 5.205 K,  MPa (екстраполирана)
Топлина на топење 12,2 kJ/mol
Топлина на испарување 292 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 16,443 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 1.462 1.608 1.791 2.023 2.327 2.742
Атомски својства
Оксидациони степени +2, +1[2] ​(амфотеричен оксид)
Електронегативност Полингова скала: 1,57
Енергии на јонизација I: 899,5 kJ/mol
II: 1757,1 kJ/mol
II: 14.848,7 kJ/mol
(повеќе)
Атомски полупречник емпириски: 112 pm
Ковалентен полупречник 96±3 pm
Ван дер Валсов полупречник 153 pm
Разни податоци
Кристална структура шестаголна збиена (шаз)
Кристалната структура на берилиумот
Брзина на звукот тенка прачка 12.890 m/s (при с.т.)[3]
Топлинско ширење 11,3 µm/(m·K) (при 25 °C)
Топлоспроводливост 200 W/(m·K)
Електрична отпорност 36 nΩ·m (при 20 °C)
Магнетно подредување дијамагнетно
Модул на растегливост 287 GPa
Модул на смолкнување 132 GPa
Модул на збивање 130 GPa
Поасонов сооднос 0,032
Мосова тврдост 5,5
Викерсова тврдост 1.670 MPa
Бринелова тврдост 590–1.320 MPa
CAS-број 7440-41-7
Историја
Откриен Луј Никола Воклен (1797)
Првпат издвоен Фридрих Велер и Антоан Биси (1828)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на берилиумот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
7Be траги 53,12 d ε 0,862 7Li
γ 0,477
9Be 100% 9Be е стабилен со 5 неутрони
10Be траги 1,36×106 y β 0,556 10B
· наводи

Берилиум е хемиски елемент. Тој е лесен метал што влегува во составот на берилот. Има челично-сива боја. Атомскиот број му е 4, додека атомска маса изнесува 9,012182. Служи основно за правење на легури.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. „Beryllium: Beryllium(I) Hydride compound data“. bernath.uwaterloo.ca. http://bernath.uwaterloo.ca/media/252.pdf. конс. 10 декември 2007. 
  3. Haynes, William M., уред (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (XCII издание). Boca Raton, FL: CRC Press. стр. 14.48. ISBN 1439855110.