Хлор

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Хлор  (17Cl)
Chlorine ampoule.jpg
Ампула со хлор во гас
Chlorine spectrum visible.png
Спектрални линии на хлорот (400–700 nm)
Општи својства
Име и симбол хлор (Cl)
Изглед блед жолто-зелен гас
Хлорот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоуренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)
F

Cl

Br
сулфурхлораргон
Атомски број 17
Стандардна атомска тежина (Ar) 35,45[1] (35,446–35,457)[2]
Категорија   двоатомски неметал
Група и блок XVII група (халогени), p-блок
Периода III периода
Електронска конфигурација [Ne] 3s2 3p5
по обвивка
2, 8, 7
Физички својства
Фаза гасна
Точка на топење 171,6 K ​(−101,5 °C)
Точка на вриење 239,11 K ​(−34,04 °C)
Густина при стп (0 °C и 101,325 kPa) 3,2 g/L
кога е течен, при т.в. 1,5625 g/cm3[3]
Критична точка 416,9 K, 7,991 MPa
Топлина на топење (Cl2) 6,406 kJ/mol
Топлина на испарување (Cl2) 20,41 kJ/mol
Моларен топлински капацитет (Cl2)
33,949 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 128 139 153 170 197 239
Атомски својства
Оксидациони степени 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, −1 ​(силно кисел оксид)
Електронегативност Полингова скала: 3.16
Енергии на јонизација I: 1251.2 kJ/mol
II: 2298 kJ/mol
II: 3822 kJ/mol
(повеќе)
Ковалентен полупречник 102±4 pm
Ван дер Валсов полупречник 175 pm
Разни податоци
Кристална структура праворомбна
Кристалната структура на хлорот
Брзина на звукот 206 m/s (гас, при 0 °C)
Топлинска спроводливост 8,9×10-3 W/(m·K)
Електрична отпорност >10 Ω·m (при 20 °C)
Магнетно подредување дијамагнетно[4]
CAS-број 7782-50-5
Историја
Откриен и првпат издвоен Карл Вилхелм Шеле (1774)
Препознаен како елемент од Хамфри Дејви (1808)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на хлорот
изо ПР полураспад РР ЕР (MeV) РП
35Cl 75,77% 35Cl е стабилен со 18 неутрони
36Cl трага 3,01×105 г β 0,709 36Ar
ε 36S
37Cl 24,23% 37Cl е стабилен со 20 неутрони
· наводи

Хлорот (грчки χλωρóς chloros, со значење бледозелен) е хемиски елемент со атомски број 17 и симбол Cl. Тој е халоген елемент, а се наоѓа во 17 група од периодниот систем. Како хлориден јон, кој е дел од натриум хлоридот (кујнската сол), тој е најраспространет во природата и е потребен на речиси сите животни форми, вклучувајќи ги и луѓето. Во својата елементарна форма при стандардни услови, хлорот е бледозелен гас кој е околу 2,5 пати погуст од воздухот. Има задушувачки мирис и е отровен. Хлорот е моќен оксиданс и се употребува во белењето и дезинфикацијата.

Поважни карактеристики[уреди | уреди извор]

Хлорниот гас е диатомен, со хемиската формула Cl2. Брзо се комбинира со речиси сите други елементи, без разлика на тоа што не е толку многу реактивен како флуорот. На 10 °C еден литар вода би растворил 3,20 литри гасовит хлор, а при 30 °C само 1,77 литри.

Овој елемент е член на солоформирачките халогени серии од елементи и се екстрахира од хлориди преку оксидација, а често и преку електролиза. Како хлориден јон, Cl, тој е најзастапената честица во океанската вода.

Наоѓање[уреди | уреди извор]

Во природата, хлорот се наоѓа главно како хлориден јон, состојка на солта што е складирана во земјата или, пак, растворена во океаните; околу 1,9% од масата на морска вода е хлоридни јони. Многу поголеми концентрации на хлоридни јони се најдени во Мртвото Море и во подземните соленоводни депозити. Повеќето хлоридни соли се растворливи во вода, и, како резултат на ова, минералите кои содржат хлориди најчесто можат да се најдат при сува клима или длабоко под земјата. Најпознати хлоридни минерали се халит (натриум хлорид), силвит (калиум хлорид) и карналит (калиум магнезиум хлорид хексахидрат).

Индустриски, елементарниот хлор се произведува со електролиза на натриум хлорид растворен во вода. Заедно со хлорот, овој хлороалкален процес дава водороден гас и натриум хидроксид според следната хемиска равенка:

2 NaCl + 2 H2O → Cl2 + H2 + 2 NaOH

Соединенија[уреди | уреди извор]

Соединенија во кои дел е хлорот се:

Исто така, познати се и следните хлорни соединенија:

Употреба на хлорот[уреди | уреди извор]

Хлорот е важна хемикалија за некои процеси на пречистување на водата, дезинфекција и во белењето.

Во форма на HCl, тој се користи за уништување на бактериите и други микроби од водата за пиење и базените. Како и да е, во повеќето некомерцијални базени хлорот не се користи, туку мешавина на натриум хипохлорид. Хлорот се употребува и во производството на хартија, потоа како aнтисептик, растворувач, во боите итн.

  1. Conventional Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  3. Chlorine, Gas Encyclopaedia, Air Liquide
  4. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Lide, D. R., уред (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (LXXXVI издание). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5.