Ураниум

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Ураниум  (92U)
Two hands in brown gloves holding a blotched gray disk with a number 2068 hand-written on it
Општи својства
Име и симбол ураниум (U)
Изглед металик сребрено-сива оксидира до црна боја
Ураниумот во периодниот систем
Водород (двоатомски неметал)
Хелиум (благороден гас)
Литиум (алкален метал)
Берилиум (земноалкален метал)
Бор (металоид)
Јаглерод (повеќеатомски неметал)
Азот (двоатомски неметал)
Кислород (двоатомски неметал)
Флуор (двоатомски неметал)
Неон (благороден гас)
Натриум (алкален метал)
Магнезиум (земноалкален метал)
Алуминиум (слаб метал)
Силициум (металоид)
Фосфор (повеќеатомски неметал)
Сулфур (повеќеатомски неметал)
Хлор (двоатомски неметал)
Аргон (благороден гас)
Калиум (алкален метал)
Калциум (земноалкален метал)
Скандиум (преоден метал)
Титан (преоден метал)
Ванадиум (преоден метал)
Хром (преоден метал)
Манган (преоден метал)
Железо (преоден метал)
Кобалт (преоден метал)
Никел (преоден метал)
Бакар (преоден метал)
Цинк (преоден метал)
Галиум (слаб метал)
Германиум (металоид)
Арсен (металоид)
Селен (повеќеатомски неметал)
Бром (двоатомски неметал)
Криптон (благороден гас)
Рубидиум (алкален метал)
Стронциум (земноалкален метал)
Итриум (преоден метал)
Циркониум (преоден метал)
Ниобиум (преоден метал)
Молибден (преоден метал)
Технициум (преоден метал)
Рутениум (преоден метал)
Родиум (преоден метал)
Паладиум (преоден метал)
Сребро (преоден метал)
Кадмиум (преоден метал)
Индиум (слаб метал)
Калај (слаб метал)
Антимон (металоид)
Телур (металоид)
Јод (двоатомски неметал)
Ксенон (благороден гас)
Цезиум (алкален метал)
Бариум (земноалкален метал)
Лантан (лантаноид)
Цериум (лантаноид)
Празеодиум (лантаноид)
Неодиум (лантаноид)
Прометиум (лантаноид)
Самариум (лантаноид)
Европиум (лантаноид)
Гадолиниум (лантаноид)
Тербиум (лантаноид)
Диспрозиум (лантаноид)
Холмиум (лантаноид)
Ербиум (лантаноид)
Тулиум (лантаноид)
Итербиум (лантаноид)
Лутециум (лантаноид)
Хафниум (преоден метал)
Тантал (преоден метал)
Волфрам (преоден метал)
Рениум (преоден метал)
Осмиум (преоден метал)
Иридиум (преоден метал)
Платина (преоден метал)
Злато (преоден метал)
Жива (преоден метал)
Талиум (слаб метал)
Олово (слаб метал)
Бизмут (слаб метал)
Полониум (слаб метал)
Астат (металоид)
Радон (благороден гас)
Франциум (алкален метал)
Радиум (земноалкален метал)
Актиниум (актиноид)
Ториум (актиноид)
Протактиниум (актиноид)
Ураниум (актиноид)
Нептуниум (актиноид)
Плутониум (актиноид)
Америциум (актиноид)
Кириум (актиноид)
Берклиум (актиноид)
Калифорниум (актиноид)
Ајнштајниум (актиноид)
Фермиум (актиноид)
Менделевиум (актиноид)
Нобелиум (актиноид)
Лоренциум (актиноид)
Радерфордиум (преоден метал)
Дубниум (преоден метал)
Сиборгиум (преоден метал)
Бориум (преоден метал)
Хасиум (преоден метал)
Мајтнериум (непознати хемиски својства)
Дармштатиум (непознати хемиски својства)
Рентгениум (непознати хемиски својства)
Копернициум (преоден метал)
Унунтриум (непознати хемиски својства)
Флеровиум (слаб метал)
Унунпентиум (непознати хемиски својства)
Ливермориум (непознати хемиски својства)
Унунсептиум (непознати хемиски својства)
Унуноктиум (непознати хемиски својства)
Nd

U

(Uqq)
протактиниумураниумнептуниум
Атомски број 92
Стандардна атомска тежина (±) (Ar) 238,02891(3)[1]
Категорија   актиноид
Група и блок група б.б., f-блок
Периода VII периода
Електронска конфигурација [Rn] 5f3 6d1 7s2
по обвивка
2, 8, 18, 32, 21, 9, 2
Физички својства
Фаза цврста
Точка на топење 1.405,3 K ​(1.132,2 °C)
Точка на вриење 4.404 K ​(4.131 °C)
Густина близу с.т. 19,1 g/cm3
кога е течен, при т.т. 17,3 g/cm3
Топлина на топење 9,14 kJ/mol
Топлина на испарување 417,1 kJ/mol
Моларен топлински капацитет 27,665 J/(mol·K)
парен притисок
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
при T (K) 2.325 2.564 2.859 3.234 3.727 4.402
Атомски својства
Оксидациони степени 6, 5, 4, 3,[2] 2, 1 ​(слаб базичен оксид)
Електронегативност Полингова скала: 1,38
Енергии на јонизација I: 597,6 kJ/mol
II: 1.420 kJ/mol
Атомски полупречник емпириски: 156 pm
Ковалентен полупречник 196±7 pm
Ван дер Валсов полупречник 186 pm
Разни податоци
Кристална структура праворомбна
Кристалната структура на ураниумот
Брзина на звукот тенка прачка 3.155 m/s (при 20 °C)
Топлинско ширење 13.9 µm/(m·K) (при 25 °C)
Топлинска спроводливост 27.5 W/(m·K)
Електрична отпорност 0.280 µΩ·m (при 0 °C)
Магнетно подредување парамагнетно
Модул на растегливост 208 GPa
Модул на смолкнување 111 GPa
Модул на збивање 100 GPa
Поасонов сооднос 0,23
Викерсова тврдост 1.960–2.500 MPa
Бринелова тврдост 2.350–3.850 MPa
CAS-број 7440-61-1
Историја
Наречен по Според планетата Уран, која пак е именувана според лик од старогрчката митологија Уран
Откриен Мартин Хајнрих Клапрот (1789)
Првпат издвоен Ежен-Мелкјор Пелигот (1841)
Најстабилни изотопи
Главна статија: Изотопи на ураниумот
изо ПЗ полураспад РР ЕР (MeV) РП
232U траги 68.9 y СФ
α 5,414 228Th
233U траги 1,592×105 y СФ 197,93[3]
α 4,909 229Th
234U 0,005% 2,455×105 y СФ 197,78
α 4,859 230Th
235U 0,720% 7,04×108 y СФ 202,48
α 4,679 231Th
236U траги 2.342×107 y СФ 201,82
α 4,572 232Th
238U 99,274% 4,468×109 y α 4,270 234Th
СФ 205,87
ββ 238Pu
· наводи

Ураниумот е радиоактивен хемиски елемент со реден број 92 во периодниот систем на елементите и со симбол U. Во составот на атомот има 92 протони и 92 електрони од кои 6 се валентни електрони. Бројот на неутроните се движи помеѓу 141 и 146, со 146 (U-238) и 143 во најголеми заеднички изотопи. Се користи како нуклеарна енергија во нуклеарните централи и е составен елемент и на нуклеарната бомба. Ураниумот е доста распространет во природата и во мали количини и може да се најде во камењата, почвата и водата. Во воздухот концентрацијата на ураниумот е многу мала. Луѓето што се изложуваат на радијацијата на ураниумот имаат здравствени проблеми. Во природата, атомите на ураниумот постои како ураниум-238 (99.284%), ураниум-235 (0.711%), и во многу мала количина како ураниум-234 (0.0058%). Ураниумот се распаѓа полека со испуштање на алфа честички. Пола од векот на живеењето на ураниум-238 изнесува 4.47 милјарди години и на ураниум-235 704 милиони години,што значи дека постојат од формирањето на Планетата Земја


  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Morss, L.R.; Edelstein, N.M. and Fuger, J., уред (2006). The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (3rd издание). Netherlands: Springer. ISBN 9048131464. 
  3. Proceedings of the conference on nuclear data evaluation methods and procedures. BNL-NCS 51363, vol. II. Upton, NY (USA): Brookhaven National Lab.. 1981. стр. 835 ff. https://www-nds.iaea.org/publications/indc/indc_usa_0085_II.pdf. конс. 6 август 2014.