Протон

Протон
	Содржина на кварк на протонот. Доделената боја на поединечни кваркови е произволна, но мора да бидат присутни сите три бои. Силите меѓу кварковите се посредувани од глуони.
Класификација	барион
Состав	2 горни кварка (u), 1 долен кварк (d)
Статистика	Фермионски
Заемодејства	гравитациско, слабо, силно, електромагнетско
Симбол	; p; , ; p+; , ; N+; , 1; 1H+
Античестичка	Антипротон
Предвиденна	Вилијам Праут (1815)
Откриена	Забележан како H+ од Еуген Голдштајн (1886). Идентификуван во други јадра (и именуван) од Ернест Радерфорд (1917–1920).
Маса	(1,672621898 ± (21))⋅10-27 kg; ; MeV/c2
Среден живот	> 3,6⋅1029 години (стабилен)
Ел. полнеж	1 e
Полупречник на&nbspполнежот	0,8414 ± (19) fm
Диполенnbsp;момент	< 2,1⋅10-25 e⋅cm
Електрична поларизабилност	0,00112 ± (4) fm3
Матнетен момент	; μB; μN
Магнетна поларизабилност	(1,9 ± (5))⋅10-4 fm3
Спин	12
Изоспин	12
Парност	+1
Збиено	I(JP) = 12(12+)

Во физиката, протонот (Грчки proton = прв) е субатомска честичка со електронски полнеж од една позитивна основна единица (1.602 × 10⁻¹⁹ кулони) и маса од 938.3 MeV/c² (1 E-27 кг|1.6726 × 10⁻²⁷ кг, или околу 1836 пати поголема од масата на електронот).

Јадрото на најчестиот изотоп на водородниот аром е еден протон. Јадрата на другите атоми се составени од протони и неутрони кои ги држи заедно јака меѓујадрена сила. Бројот на протоните во јадрото ги определува хемиските својства на атомот и за кој хемиски елемент се работи.

Во хемијата и биохемијата, поимот протон може да се однесува на водородниот јон, H⁺. Во оваа смисла, дарител на протони се киселините, а акцептор на протони се базите.

↑ „CODATA Value: proton mass“. The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty. US National Institute of Standards and Technology. June 2015. Посетено на 2015-09-25. 2014 CODATA recommended values
↑ The SNO+ Collaboration; Anderson, M.; Andringa, S.; Arushanova, E.; Asahi, S.; Askins, M.; Auty, D. J.; Back, A. R.; Barnard, Z.; Barros, N.; Bartlett, D. (2019-02-20). „Search for invisible modes of nucleon decay in water with the SNO+ detector“. Physical Review D. 99 (3): 032008. arXiv:1812.05552. Bibcode:2019PhRvD..99c2008A. doi:10.1103/PhysRevD.99.032008. S2CID 96457175.
↑ „"2018 CODATA recommended values"“.
↑ Sahoo, B. K. (2017-01-17). „Improved limits on the hadronic and semihadronic $CP$ violating parameters and role of a dark force carrier in the electric dipole moment of $^{199}\mathrm{Hg}$“. Physical Review D. 95 (1): 013002. arXiv:1612.09371. doi:10.1103/PhysRevD.95.013002. S2CID 119344894.

[physconst-mp-1] „CODATA Value: proton mass“. The NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty. US National Institute of Standards and Technology. June 2015. Посетено на 2015-09-25. 2014 CODATA recommended values

[2] The SNO+ Collaboration; Anderson, M.; Andringa, S.; Arushanova, E.; Asahi, S.; Askins, M.; Auty, D. J.; Back, A. R.; Barnard, Z.; Barros, N.; Bartlett, D. (2019-02-20). „Search for invisible modes of nucleon decay in water with the SNO+ detector“. Physical Review D. 99 (3): 032008. arXiv:1812.05552. Bibcode:2019PhRvD..99c2008A. doi:10.1103/PhysRevD.99.032008. S2CID 96457175.

[CODATA2018-3] „"2018 CODATA recommended values"“.

[4] Sahoo, B. K. (2017-01-17). „Improved limits on the hadronic and semihadronic $CP$ violating parameters and role of a dark force carrier in the electric dipole moment of $^{199}\mathrm{Hg}$“. Physical Review D. 95 (1): 013002. arXiv:1612.09371. doi:10.1103/PhysRevD.95.013002. S2CID 119344894.

[1]

[2]

[3]

[4]