Шри Ланка

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Демократска Социјалистичка Република Шри Ланка
ශ්රී ලංකාව –SrilankaFont.png
இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு
Знаме Грб
ХимнаШри Ланка Мата
(Мајко Шри Ланко)
Главен град Шри Џајаварденапура Коте[1][2]
6°54′ СГШ 79°54′ ИГД / 
Најголем град Коломбо
Службен јазик синхалски, тамилски
Лингва Франка англиски
Народности (2001[4]) ≈73,8% Синхалци,[3]
≈13,9% шриланк. Тамилци,
≈7,2% Маври,
≈4,6% индиски Тамилци
≈0,5% останати.
Демоним Шриланканец
Уредување Демократска социјалистилка република
 •  Претседател Пајтрипала Сирисена
 •  Премиер Ранил Викрамсинге
Основана
 •  Независност од Обединетото Кралство 4 февруари 1948 
 •  Република 22 мај 1972 
Површина
 •  Вкупна 65,610 км2 (122-ра)
 •  Вода (%) 4.4
Население
 •  Попис 2012 20.277.597[5] 
 •  Густина 319 жит/км2 (35-та)
БДП (ПКМ) проценка за 2008 г.
 •  Вкупен $92.018 милиони [6] 
 •  По жител $4,581[6] 
БДП (номинален) проценка за 2008 г.
 •  Вкупно $39.604 милиони [6] 
 •  По жител $1.972[6] 
Џиниев коеф. (1999–00) 33.2
среден
ИЧР (2013)  0.750[7]
висок · 73та
Валута Шриланканска рупија (LKR)
Часовен појас (UTC+5:30)
Се вози на лево
НДД .lk
Повик. бр. 94

Шри Ланка (синхалски: ශ්‍රී ලංකා, тамилски: இலங்கை), полн назив Демократска Социјалистичка Република Шри Ланка (син. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, там. இலங்கை ஜனநாயக சோசலிசக் குடியரசு) — островска држава со целосен назив Демократска Социјалистичка Република Шри Ланка која се наоѓа во Јужна Азија веднаш до индискиот потконтинент. Островот има вкупна површина од 65.610 км2 и има 20.277.597 жители. Главен град е Коломбо, но државната управа е сместена во предградието Шри Џајаварденапура Коте кое административно не припаѓа на самиот град.

Потекло на името[уреди | уреди извор]

Историја[уреди | уреди извор]

Географија и клима[уреди | уреди извор]

Политички систем[уреди | уреди извор]

Според уставот од 7 септември 1978 год., Шри Ланка е претседателса република во рамките на комонвелтот. Право на глас имаат сите државјани над 18 години.

Претседателот се избира на општи избори на секои 6 години. Тој го именува претседателот на владата и министрите и претседава со седниците на Владата. Еднодомното Народно Собрание е составено од 225 пратеници, кои на секои 6 години се избираат според комбиниран систем: 196 пратеници според мнозинскиот систем,а 29 според пропорционалниот систем од партиските листи.

Административна поделба[уреди | уреди извор]

Шри Ланка е поделена на покраини (синхалски: පළාත, тамилски: மாகாணம்), воспоставени од британските власти на Цејлон во 1833 г. Во текот на следниот век, административната власт им припаднала на окрузите, а кон средината на XX век, покраините добиле чисто церемонијална улога. Оваа поставеност се сменила во 1987 г, со воведувањето на покраински совети како одговор на долгоочекуваната децентрализација согласно XIII Амандман на Уставот на Шри Ланка од 1978 г.[8][9] Денес постојат девет покраини.


Покраини[уреди | уреди извор]

Сите податоци се водат според последниот попис во земјата, спроведен во 2001 г. Северната и Источната покраина не биле наполно попишани од безбедносни причини, па затоа населението во нив е само проценето.[10]

Карта на покраините во Шри Ланка

Покраините се следниве

Окрузи[уреди | уреди извор]

Економија[уреди | уреди извор]

И покрај долгогодишната граѓанска војна, стопанството по осамостојувањето успешно се развивање. Социјалистики насоченото уредување на стопанството со преовладување на државниот сектор по 1977 год. е главно напуштено, но се постигнати големи успеси, на пр., висок степен на писменост, развиена здравствена заштита, поголемо учество на жените во стопанскиот и политичкиот живот и друго. Успешниот развој и либерализацијата на стопанството ги придружуваат и големите давачки за војската (околу 20% од буџетските средства), а несредените состојби ги одбиваат странските инвеститори и туристите. Основна стопанска гранка и натаму е земјоделството, иако учеството на индустријата е поголемо отколку повеќето други држави во развој.

Население, јазик и религија[уреди | уреди извор]

Култура во Шри Ланка[уреди | уреди извор]

Музика во Шри Ланка[уреди | уреди извор]

Спорт во Шри Ланка[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Official Website of Sri Lanka tourist Board - Facts at a glance.
  2. Sri Lanka: Parliament History.
  3. Демографија на Шри Ланка според Светската книга на факти на ЦИА
  4. Демографија на Шри Ланка според Светската книга на факти на ЦИА
  5. „Попис на населението и домовите во 2011 г. на пребројувањето во јануари-март 2012 г.“ (PDF). Одделение за попис и статистика. http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf. конс. 15 јули 2014 г.  (англиски)
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 „Sri Lanka“. International Monetary Fund. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/01/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=524&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=59&pr.y=9. конс. 22 април 2009 г. 
  7. „2014 Human Development Report Summary“. United Nations Development Programme. 2014. стр. 21–25. http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf. конс. 27 јули 2014 г. 
  8. Ло, Гвилим (2010). „Покраини во Шри Ланка“. statoids.com. http://www.statoids.com/ulk.html. конс. 19 јануари 2010 г.  (англиски)
  9. „Вовед“. Портал на Владата на Шри Ланка. Влада на Шри Ланка. http://www.priu.gov.lk/ProvCouncils/ProvicialCouncils.html. конс. 16 јануари 2010 г.  (англиски)
  10. Europa Publications Staff, уред (2002). Far East and Australasia 2003. Routledge. стр. 1524. ISBN 1-85743-133-2. http://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&pg=PA1524&dq=%22Sri+Lanka%22%2B%2225+Districts%22. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]