Staphylococcus aureus

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Staphylococcus aureus
Staphylococcus aureus VISA 2.jpg
Скенирачки електронски микрограф на S. aureus со фалс боја
Научна класификација
Домен: Bacteria
Колено: Firmicutes
Класа: Bacilli
Ред: Bacillales
Семејство: Staphylococcaceae
Род: Staphylococcus
Вид: S. aureus
Биномен назив
Staphylococcus aureus
Rosenbach 1884

Staphylococcus aureus (познат како златен стафилокок) е Грам-позитивна, топчеста бактерија која е дел од нормалната микрофлора на телото, често се наоѓа во носот, респираторниот систем и на кожата. Позитивна е на каталаза и редукција на нитрат и е факултативен анаероб.[1] Иако S. aureus не е секогаш патогена (и најчесто може да се најде како коменсал), таа е честа причина за инфекции на кожата, вклучувајќи апсцеси, респираторни инфекции, како што се синузити, труење со храна и друго. Патогените соеви предизвикуваат инфекции преку создавање на фактори на вирулентност, како што се јаки протеински токсини, и со присуство на површински протеини кои врзуваат и инактивираат антитела. Појавата на антибиотски-резистентни соеви од S. aureus како метицилин резистентниот S. aureus (MRSA) е светски проблем во клиничката медицина. И покрај бројните истражувања, се уште не е одобрена вакцина за S. aureus.

Staphylococcus видот беше за првпат идентификуван во 1880 во Единбург, Шкотска, од страна на хирургот Александар Огстон, во гној од хируршки апсцес во колено.[2] Ова име подоцна беше променето во Staphylococcus aureus од страна на Фридрих Јулиј Розенбах.[3] Околу 20% до 30% од човечката популација се носители на S. aureus[4][5] кој се наоѓа како дел од нормалната микрофлора на кожата, во ноздрите,[6] и во долниот репродуктивен тракт на жената.[7][8] S. aureus може да предизвика голем број на болести, од мали инфекции на кожата, како што се акни,[9] импетиго, фурункуликарбункули, целулит, фоликулит, стафилококен ексфолијативен дерматит (Ритерова болест) и животно загрозувачки болести како пневмонија, менингит, остеомиелит, ендокардит, токсичен шок синдром, бактериемија, и сепса. Се уште е еден од петте најчести причини на болнички инфекции и често е причина за рани постоперативни инфекции. Секоја година, околу 500,000 пациенти во болниците на САД заболуваат од стафилококни инфекции, главно од S. aureus,[10] а 50,000 смртни случаи годишно се резултат на инфекции од истата бактерија.[11]

Staphylococcus aureus
Класификација и надворешни извори
СпецијалностInfectious disease
МКБ-9041.11

Микробиологија[уреди | уреди извор]

Боење по Грам на S. saprophyticus клетки, кои обично се јавуваат во кластери: клеточниот ѕид лесно ја апсорбира кристал-виолетовата боја.
Жолти колонии од S. aureus на крвен агар со региони на обезбојување околу колониите предизвикани од лиза на еритроцитите (бета хемолиза).

S. aureus (од грчкиот збор: σταφυλόκοκκος, "гроздовидни зрна" и латинскиот aureus, "златен"[12][13]) е факултативно анаеробна, Грам-позитивна кока, позната како "златен стафилокок". Тие се неподвижни и не формираат ендоспори.[14] На микроскоп се гледаат како големи, тркалезни топчиња аранжирани во неправилни, гроздовидни структури со златно-жолта боја. Култивирани на крвен агар прават хемолиза.[15] S. aureus се репродуцира бесполово со бинарна фисија (проста делба). За комплетно одделување на клетките-ќерки потребен е автолизин и во негово отсуство или инхибиција, клетките-ќерки остануваат поврзани една со друга при што формираат кластери.[16]

S. aureus е каталаза-позитивен затоа што го произведува ензимот каталаза. Тој го разградува водород пероксидот (H2O2) на вода и кислород. Затоа каталаза-тестовите се користат да се направи разлика на стафилококи од ентерококи и стрептококи. Порано, S. aureus беше разликуван од другите стафилококи со помош на коагулаза тестот. Сепак, не сите S. aureus соеви се коагулаза-позитивни[17] и неточната идентификација влијае на ефикасен третман и спроведување на мерките за контрола.[18]

Природна генетска трансформација е репродуктивен процес на ДНК трансфер од една бактерија на друга и интеграција на донор секвенцата во геномот на реципиентот со хомологна рекомбинација. Беше пронајдено дека S. aureus е способен за природна генетска трансформација, но со мала фреквенција под експерименталните услови кои биле применети.[19] Понатамошните истражувања покажаа дека развојот на компетентност за природна генетска трансформација може да биде значително зголемен под соодветни услови, кои допрва треба да бидат откриени.[20]

Улога во здравјето[уреди | уреди извор]

Кај луѓето, S. aureus е дел од нормалната микрофлора присутна во горниот респираторен тракт,[21] на кожата и слузници и во дигестивниот систем.[22]

S. aureus, заедно со сличните видови кои се дел од микрофлората и се однесуваат симбиотски, предизвикаат болест ако почнат да ги инвадираат ткивата. Таквите бактериски заедници се нарекува "патобионти".[21]

Улога во болест[уреди | уреди извор]

Скенирачки електронски микрограф (SEM) на кој се гледаат купчиња на метицилин-резистентни S. aureus (MRSA) бактерии.

Додека S. aureus обично е коменсална бактерија која асимптоматски колонизира околу 30% од човечката популација, понекогаш може да предизвика болест.[23] Таа е една од најчестите причини за појава на бактериемија и инфективен ендокардит. Дополнително, може да предизвика разни инфекции на кожата и меките ткива, особено кога нивните одбранбени бариери се пробиени.

Инфекциите со S. aureus се шират преку директен контакт со гној од заразена рана или индиректно со користење на предмети за лична употреба на заразени лица, како пешкири, чаршави, облека, или спортска опрема.

Посебно вулнерабилни пациенти како дијабетичари, пациенти корисници на парентерална терапија и срцево болните, треба да се превземаат дополнителни мерки на претпазливост за да избегнат можност за инфицирање со S. aureus. Превентивните мерки се често миење на рацете со сапун и често туширање или капење.

S. aureus е причинител на хронични инфекции со формирање на биофилмови на медицински импланти.[24]

Откако симптомите на инфекции со S. aureus ќе се појават, домаќинот е заразен околу две недели, а целокупната болест трае неколку недели. Нелечена, болеста може да биде смртоносна.[25]

Длабоко продирачките инфекции можат да бидат мошне сериозни.

Инфекции на кожата[уреди | уреди извор]

Најчести инфекции со S. aureus се инфекциите на кожата. Можат да се манифестираат како: фоликулит, импетиго, целулитфурункуликарбункулиапсцеси и други тешки инвазивни меко-ткивни инфекции.[9][5]

Предиспонирани лица кон овие инфекции се тие кои веќе имаат некое нарушување на кожата, како на пр. атопичен дерматит. Присуството на S. aureus кај лица со атопичен дерматитис не е секогаш индикација за третман со орални антибиотици и најчесто лечењето започнува со зајакнување на кожната бариера. Кај новороденчиња, стафилококните инфекции можат да доведат до тешко заболување наречено стафилококен ексфолијативен дерматит (SSSS).[26]

Труење со храна[уреди | уреди извор]

S. aureus е исто така одговорен за труења со храна. Бактериите се способни за лачење на токсини кои предизвикуваат труење со храна.[27] Периодот на инкубација трае од еден до шест часа,[28] а болеста може да трае од триесет минути до три дена.[29] Превентивните мерки кои треба да се превземат за да се спречи ширењето на болеста вклучуваат миење на рацете со сапун и вода пред подготовка на храната. Лицата кои работат на подготовка на храна, ако се клицоносители или болни со стафилококна инфекција, треба да носат ракавици доколку имаат отворени рани на рацете или на зглобовите. Доколку храната се чува подолго од 2 часа пред употреба, тоа да се прави на температура над 60°С или под 4°С.[30]

Инфекции на коските и зглобовите[уреди | уреди извор]

S. aureus е бактеријата што најчесто е одговорна за сите поголеми коскени и зглобни инфекции. Овие инфекции се јавуваат во форма на: остеомиелит, септички артритис или инфекции при ортопедски интервенции.[31]

Бактериемија[уреди | уреди извор]

S. aureus е водечка причина за бактериемија во индустријализираните земји.[31] Инфекцијата е поврзана со продор низ кожата и мукозните мембрани при повреди, операции или употреба на интраваскуларни апликатори како што се катетери, при хемодијализа или парентерална терапија. Навлегувањето на бактериите во крвотокот може да доведе до инфективен ендокардит, септички артритис, остеомиелит и сепса.[31] Бактериемијата е најчеста и најтешка кај многу млада и многу стара популација.

Стапката на морталитет од бактериемија со S. aureus, доколку не е третирана со антибиотици, е исклучително висока и изнесува околу 80%.[5] Со антибиотски третман, стапката на морталитет изнесува 15% - 50% во зависност од возраста и здравјето на пациентот, како и на антибиотската резистенција на бактеријата.[5]

Биофилмови[уреди | уреди извор]

S. aureus често може да се најде во биофилмови формирани на медицински уреди имплантирани во телото. Често се среќава заедно со Candida albicans во биофилмовите. Се смета дека Candida albicans му овозможува на S. aureus да навлезе во човековото ткиво.[32] Во вакви случаи стапката на морталитет расте.[33]

Инфекции кај животните[уреди | уреди извор]

S. aureus се среќава кај кучињата,[34] мачките,[35] коњите,[36] и може да предизвика болест на нозе кај птици и глодари.[37] Некои сметаат дека кучињата на здравствените работници треба да се сметаат за значаен извор на антибиотски-резистентни S. aureus, особено во време на епидемија.[34]

S. aureus е еден од причинителите на маститис кај млечните крави. Бактеријата се штити од имунолошкиот систем на кравата со создавање на големи полисахаридни капсули.[38]

Фактори на вирулентност[уреди | уреди извор]

Ензими[уреди | уреди извор]

S. aureus произведува повеќе ензими: коагулаза (врзана и слободна коагулаза) ја коагулира плазмата, ја прекрива бактериската клетка, веројатно за да се спречи фагоцитоза; хијалуронидаза (позната и како фактор на ширење) ја разградува хијалуронската киселина и помага во ширењето на бактеријата; деоксирибонуклеаза (ДНКаза) ги разградува ДНК молекулите; липаза, ги разградува липидите; стафилокиназа, го раскинува фибринот и помага во ширењето; бета-лактамаза, ензим одговорен за резистентност кон бета-лактамски антибиотици.[39]

Токсини[уреди | уреди извор]

Во зависност од сојот, S. aureus е способен за секреција на неколку егзотоксини, кои може да се категоризираат во три групи. Многу од овие токсини се поврзани со специфични болести.[40]

Суперантигени[уреди | уреди извор]

Антигените познати како суперантигени можат да предизвикаат токсичен шок синдром (TSS). Во оваа група спаѓаат токсините TSST-1 и ентеротоксин тип Б, кои се причинители на TSS поврзан со употреба на тампони. Токсичниот шок синдром се карактеризира со треска, еритематозен осип, лупење на кожата, пад на крвниот притисок, шокова состојба и дисфункција на повеќе органи. Недостатокот на антитела за TSST-1 игра улога во патогенезата на TSS. Други видови на S. aureus може да продуцираат ентеротоксин, кој е предизвикувачки агенс на еден вид на гастроентеритис. Оваа форма на гастроентеритис е самолимитирачка, се карактеризира со повраќање и дијареа еден до шест часа по ингестија на токсинот, по што опоравувањето настапува за осум до 24 часа. Симптомите вклучуваат гадење, повраќање, дијареа, и болки во стомакот.[41][42]

Ексфолијативни токсини[уреди | уреди извор]

Ексфолијативниот токсин е егзотоксин и е причина за стафилококен ексфолијативен дерматит (SSSS), кој најчесто се јавува кај доенчиња и мали деца. Во облик на ограничена епидемија може да се јави во хоспитални услови во неонатолошки одделенија. Протеазната активност на ексфолијативниот токсин предизвикува лупење (ексфолијација) на кожата типична за SSSS.[42]

Други токсини[уреди | уреди извор]

Стафилококни токсини кои делуваат на клеточните мембрани се: алфа токсин, бета токсин, делта токсин, и неколку двокомпонентни токсини. Соеви на S. aureus можат да биде носители на бактериофаги, како што е профага Φ-PVL која го продуцира цитотоксинот Panton-Valentine leukocidin (PVL), кој ја зголемува вирулентноста. Двокомпонентниот токсин PVL е асоциран со тешка некротизирачка пневмонија кај деца.[43][44] Гените кои ги кодираат компонентите на PVL потекнуваат од бактериофагот кој е застапен кај MRSA соевите.

Мали РНК молекули[уреди | уреди извор]

Постојат голем број на мали РНК молекули кои се вклучени во контролата на бактериската вирулентност кај S. aureus; на пример, RNAIII,[45] SprD,[46] RsaE,[47] SprA1,[48] SSR42,[49] ArtR,[50] SprX и Teg49.[51]

Стратегии за пост-транскрипциона регулација со 3'нетранслатиран регион[уреди | уреди извор]

Утврдено е дека многу информациони РНК молекули (иРНК) кај S. aureus носат три примарни нетранслатирани региони (3'UTR) подолги од 100 нуклеотиди, кои потенцијално имаат регулаторна функција.[52]

Понатамошното проучување на icaR иРНК (иРНК која кодира за репресорот на главното полисахаридно соединение на матриксот на бактерискиот биофилм) покажа дека 3' UTR врзувањето за 5' UTR може да интерферира со комплексот за иницијација на транслација и да генерира двојно-верижен супстрат за рибонуклеаза III. Се покажа дека интеракцијата е меѓу UCCCCUG мотивот во 3' UTR и Shine-Dalagarno регионот на 5' UTR. Делецијата на мотивот резултира со акумулација на icaR репресорот и инхибиција во создавањето на биофилм. Создавањето на биофилм е главната причина за стафилококни инфекции кај импланти.[53]

Други стратегии за имуноевазија[уреди | уреди извор]

Протеин А[уреди | уреди извор]

Протеинот А се зацврстува за пентаглицинските мостови (синџири од пет глицински остатоци) на пептидогликанот со помош на транспептидазата сортаза А.[54] Тој е врзувач на имуноглобулин G (IgG) и се врзува на Fc регионот на антителата. Истражувањата со мутација на гените кои го кодираат протеинот А покажаа намалена вирулентност на S. aureus (со мерење на нивно преживување во крв), што доведе до шпекулации дека протеинот А допринесува за вирулентноста преку врзување на Fc регионот на антителата.[55]

Протеинот А во различни рекомбинантни форми се користи со децении за врзување и пречистување на антитела со имуноафинитетна хроматографија. Транспептидазите, како што се сортазите одговорни за врзување на протеинот А за пептидогликанот, се изучуваат со надеж за развој на нови антибиотици кои би ги таргетирале MRSA инфекциите.[56]

S. aureus на триптон соја агар: овој сој создава жолт пигмент, стафилоксантин.

Стафилококни пигменти[уреди | уреди извор]

Некои соеви на S. aureus се способни за синтеза на стафилоксантин — златно-обоен каротеноиден пигмент. Овој пигмент делува како фактор на вируленција, на тој начин што како антиоксиданс ги неутрализира реактивните кислородни видови кои имуниот систем ги создава за да го убие патогенот.[57][58]

Мутантите на S. aureus со недостаток на гени за синтеза на стафилоксантин имаат помала веројатност да преживеат инкубација со оксиданси, како што е водород пероксидот, во споредба со нормалните клетки кои го продуцираат пигментот. Мутантните колонии брзо се уништуваат од страна на неутрофилите, додека многу од пигментираните колонии би преживеале.[57] Пигментираните соеви инокулирани во рани на глувци предизвикуваат апсцеси кои бавно заздравуваат, а раните инфицирани со непигментираните соеви брзо исцелуваат.

Овие тестови покажуваат дека Staphylococcus соевите го употребуваат стафилоксантинот како одбрана против човековиот имунолошки систем. Лековите за инхибирање на синтезата на стафилоксантинот ја ослабнуваат бактерија и ја зголемуваат нејзината осетливост кон антибиотици. Поради сличностите во биосинтетските патишта на стафилоксантинот и човековиот холестерол, најдено е дека еден лек за намалување на нивото на холестерол во крвта способен е да ја инхибира пигментацијата на S. aureus и прогресијата на болеста.[59]

Дијагноза[уреди | уреди извор]

Типични Грам-позитивни коки, од примерок на спутум, боени по Грам.

Дијагнозата се поставува со земање на соодветен примерок и испраќање во лабораторија за биохемиска идентификација и ензимски тестови. Прво се прави боење по Грам, со кој се докажува типична Грам-позитивна кока, аранжирана во гроздовидна формација. Потоа се прави култивирање на селективен медиум - агар кој содржи манитол и 7-9% NaCl, кој овозможува S. aureus да расте и создава жолти колонии, како резултат на ферментација на манитолот и пад на pH на медиумот.

За диференцирање на видовите се користат ензимските тестови: каталаза тест (позитивен за сите Staphylococcus видови), коагулаза тест (згрутчување на фибринот, позитивен за S. aureus), ДНК-аза тест (зона на расчистување на ДНК-аза агар), липаза тест (жолта боја и мирис на ужегната маст), и фосфатаза тест (розова боја).

Брзи дијагностички тестови[уреди | уреди извор]

Неодамнешните напредоци во генетиката овозможија сигурни и брзи техники за идентификација и карактеризација на клинички изолати на S. aureus во реално време. Овие алатки ги поддржуваат стратегиите за контрола на инфекцијата за да го ограничат ширењето на бактериите и да обезбедат соодветна употреба на антибиотици. Квантитативната полимераза верижна реакција (анг. Real-Time Polymerase Chain Reaction) или скратено RTPCR, се повеќе се користи за да се идентификуваат епидемии на инфекција.[60][61]

При следење на еволуцијата на S. aureus и неговата способност да се прилагоди на секој модифициран антибиотик, се користат два основни методи познати како "бенд-базирани" или "базирани на секвенца".[62] Имајќи ги предвид овие две методи, другите методи, како што се multilocus sequence typing (MLST), pulsed-field gel electrophoresis (PFGE), bacteriophage typing, spa locus typing, и SCCmec typing, често се користат повеќе од останатите.[63] Со овие методи може да се утврди каде настанале соевите на MRSA, и каде се во дадениот момент.[64]

Со MLST, оваа техника на типизација користи фрагменти од неколку универзални клеточни гени познати како aroE, glpF, gmk, pta, tip и yqiL. На овие секвенци потоа се доделува број кој дава низа од неколку броеви кои служат како профил на алели. Иако ова е честа метода, нејзино ограничување е одржувањето на микроарејата која ги детектира новоалелните профили, што го прави експериментот скап и бавен.[62]

Со PFGE, метод кој се уште е многу користен, а датира од 1980-тите години, овозможено е да се направи диференцијација на изолатите на MRSA.[64] Оваа техника користи повеќекратна гел електрофореза, заедно со напонски градиент за прикажување на јасни резолуции на молекулите. S. aureus фрагментите транзитираат низ гелот, правејќи специфични линиски формации кои подоцна се споредуваат со други изолати со цел за идентификување на сродните соеви. Ограничувањата на методот вклучуваат практични тешкотии со униформни линиски формации и неговата чувствителност.

Spa locus typing е популарна техника која користи една локус зона во полиморфен регион на S. aureus за да се разликува било каква форма на мутации.[64] Иако оваа техника е често ефтина и одзема помалку време, шансата за губење на дискриминаторската моќ го отежнува диференцирањето помеѓу MLST CCs, што претставува суштинско ограничување.

Третман[уреди | уреди извор]

Третманот од избор за инфекции со S. aureus е пеницилин. Пеницилинот го инхибира формирањето на вкрстени врски кај пептидогликанот, кои обезбедуваат ригидност и јачина на бактерискиот клеточен ѕид. Четиричлениот β-лактамски прстен на пеницилинот се врзува за ензимот DD-транспептидаза, кој, кога е функционален, ги синтетизира вкрстените врски на пептидогликанот кој го формира ѕидот на бактериската клетка. Врзувањето на β-лактамот за DD-транспептидазата ја инхибира функционалноста на ензимот, кој повеќе не може да го катализира формирањето на вкрстените врски. Како резултат на тоа, формирањето и деградацијата на бактерискиот клеточен ѕид стануваат неусогласени процеси, што резултира со смрт на бактеријата. Меѓутоа, во повеќето земји, резистентноста кон пеницилин е многу честа, а прва линија на терапија најчесто е β-лактамски антибиотик резистентен на пеницилиназа (на пример, оксацилин или флуклоксацилин, кои имаат ист механизам на дејство како пеницилинот). Комбинираната терапија со гентамицин може да се користи за лекување на сериозни инфекции, како што е ендокардитот,[65][66] но неговата употреба е контроверзна поради високиот ризик од оштетување на бубрезите.[67] Времетраењето на третманот зависи од местото и тежината на инфекцијата. Рифампициноткој порано се користел како адјуванс на пеницилинскиот третман на бактериемија со S. aureus, покажа дека нема бенефит во однос на стандардната терапија со антибиотици.[68]

Резистентноста на антибиотици кај S. aureus беше невообичаена кога пеницилинот првпат беше воведен во 1943 година. Всушност, оригиналната Петриева плоча на која Александар Флеминг од Кралскиот колеџ во Лондон ја набљудуваше антибактериската активност на габата Penicillium, содржела култура на S. aureus. Веќе до 1950 година, 40% од болничките S. aureus изолати биле отпорни на пеницилин, а до 1960 година, процентот се зголеми на 80%.[69]

MRSA е еден од бројните соеви на S. aureus кои станаа отпорни на повеќето β-лактамски антибиотици. Поради оваа причина, ванкомицин, кој е гликопептиден антибиотик, најчесто се користи за борба против MRSA. Ванкомицин ја инхибира синтезата на пептидогликанот, но за разлика од β-лактамските антибиотици, гликопептидните антибиотици целно се врзуваат за аминокиселините во клеточниот ѕид, спречувајќи го формирањето на вкрстените врски во пептидогликанот. MRSA соевите најчесто се наоѓаат поврзани со институции како што се болниците, но стануваат се поприсутни во инфекции стекнати во заедницата.

Малите инфекции на кожата може да се третираат со тројна антибиотска маст.[70]

Антибиотска резистенција[уреди | уреди извор]

Клетки од S. aureus, која е една од причинителите на маститис кај млечните крави. Големата капсула на клетката ја штити од имунолошкиот одбранбен систем на кравата.

Стафилококната резистенција кон пеницилин е посредувана од продукција на пеницилиназа (форма на β-лактамаза): ензим кој го расцепува β-лактамскиот прстен на молекулата на пеницилин, правејќи го антибиотикот неефективен. β-лактамските антибиотици отпорни на пеницилиназа, како што се метицилин, нафцилин, оксацилин, клоксацилин, диклоксацилин и флуклоксацилин, се отпорни на деградација со стафилококна пеницилиназа.

Резистентноста кон метицилинот е посредувана преку mec оперонот, кој е дел од стафилококната cassette chromosome mec (SCCmec). Резистентноста се добива од mecA генот, кој кодира изменет пеницилин-врзувачки протеин (PBP2a или PBP2 ') кој има помал афинитет за врзување на β-лактами (пеницилини, цефалоспорини и карбапенеми). Ова дава резистентност кон сите β-лактамски антибиотици и ја спречува нивната клиничка употреба за инфекции со MRSA. Затоа, гликопептидот ванкомицин често се користи против MRSA.

Аминогликозидните антибиотици, како што се канамицин, гентамицин, стрептомицин и други, некогаш биле ефикасни против стафилококните инфекции, се додека соевите не еволуирале механизми за да го инхибираат дејството на аминогликозидите, кое се случува преку протониран амин и/или хидроксил интеракција со рибозомната РНК на бактериската 30S рибозомна подединица.[71] Во моментов прифатени се три главни механизми за развој на отпорност кон аминогликозидите: ензими кои ги модифицираат аминогликозидите, рибозомни мутации и активено исфрлање на лекот надвор од бактериската клетка.

Аминогликозид-модифицирачките ензими го инактивираат аминогликозидот со ковалентно поврзување на фосфат, нуклеотид или ацетилна група за клучната аминска или алкохолна функционална група на антибиотикот. Ова го менува полнежот или стерично го попречува антибиотикот, намалувајќи го афинитетот за врзување за рибозомот. Во S. aureus, најдобро карактеризираниот аминогликозид-модифицирачки ензим е аминогликозид аденилилтрансфераза 4 'IA (ANT (4') IA). Структурата на овој ензим е откриена со рентгенска кристалографија.[72] Ензимот е способен да прикачи аденил група на 4' хидроксилната група на многу аминогликозиди, вклучувајќи ги и камамицин и гентамицин.

Резистентност кон гликопептидите е посредувана со здобивање на vanA генот, кој потекнува од ентерококите и кодира ензим кој произведува алтернативен пептидогликан, за кој ванкомицинот не може да се поврзе.

Денес, S. aureus стана отпорен на често употребуваните антибиотици. Во Велика Британија, само 2% од сите изолати на S. aureus се чувствителни на пеницилин, а слично е и во остатокот од светот. Пеницилините отпорни на β-лактамаза (метицилин, оксацилин, клоксацилин и флуклоксацилин) биле развиени за третман на пеницин-резистентните S. aureus соеви и сè уште се користат како прва линија на третман. Метицилинот бил првиот припадник на оваа класа антибиотици (воведен во 1959 година), но, само две години подоцна, првиот случај на MRSA бил пријавен во Англија.[73]

И покрај тоа, MRSA генерално остана невообичаен наод, дури и во болнички услови, се до 1990-тите години, кога преваленцата на MRSA во болниците експлодирала и сега е ендемична.[74]

Инфекциите со MRSA во болници и во заедници најчесто се третираат со не-β-лактамски антибиотици, како што се клиндамицин и котримоксазол (исто така познат како триметоприм/сулфаметоксазол). Резистентноста кон овие антибиотици, исто така, доведе до употреба на нови, анти-Грам-позитивни антибиотици со широк спектар, како што е линезолид, поради неговата достапност како орален лек. Терапија од прв избор за сериозни инвазивни инфекции од MRSA, во моментов, се гликопептидни антибиотици (ванкомицин и теикопланин). Сепак, постојат голем број проблеми со овие антибиотици, како што се потребата за интравенска администрација (не е достапна орална примена), токсичност и потреба за редовно следење на нивоата на лековите со крвни тестови. Исто така, гликопептидните антибиотици не пробиваат многу добро во некои инфицирани ткива (ова е особено загрижувачки кај инфекции на мозокот и менингите и кај ендокардитис). Гликопептидите не смеат да се користат за третман на метицилин-сензитивните S. aureus (MSSA), бидејќи резултатите се инфериорни.[75]

Поради високиот степен на резистенција кон пеницилините и поради потенцијалот на MRSA да развие отпорност кон ванкомицин, Американскиот Центар за Контрола и Превенција на Болести објави упатства за соодветна употреба на ванкомицинот. Во случаи каде инциденцата на инфекции со MRSA е познато дека е висока, лекарот може да избере да користи гликопептиден антибиотик додека не се открие идентитетот на инфективниот организам. Доколку се потврди дека инфекцијата е резултат на сој на S. aureus чувствителен на метацилин, третманот треба да се смени со флуклоксацилин или пеницилин, како што е соодветно.

Ванкомицин-резистентниот S. aureus (VRSA) е сој кој стана отпорен на гликопептидите. Првиот случај на ванкомицин-интермедиерен S. aureus (VISA) бил пријавен во Јапонија во 1996 година;[76] но првиот случај на S. aureus кој е навистина резистентен кон гликопептидни антибиотици беше објавен во 2002 година.[77] Три случаи на инфекција со VRSA биле пријавени во САД до 2005 година.[78]

Клицоносителство[уреди | уреди извор]

Околу 33% од американската популација се носители на S. aureus и околу 2% се носители на MRSA.[79]

Клицоносителството на S. aureus е важен извор на болнички инфекции (познати и како нозокомијални) и MRSA стекнати во заедницата. Иако S. aureus може да биде присутен на кожата на домаќинот, поважно е клицоносителството во горниот респираторен тракт, а може да биде присутен и во ушите.[80] Можноста на носните канали да се носители на S. aureus е резултат на комбинација од ослабен или дефектен имунитет на домаќинот и способноста на бактеријата да го избегне вродениот имунитет на домаќинот.[81] Носното клицоносителство е, исто така, имплицирано за развој на стафилококни инфекции.[82]

Контрола на инфекции[уреди | уреди извор]

Ширењето на S. aureus (вклучувајќи MRSA) генерално е преку директен контакт човек со човек, иако неодамна некои ветеринари откриле дека инфекцијата може да се шири преку домашните миленици,[83] а загадувањето на животната средина се смета дека не е толку релевантно. Основните начини на миење на рацете се ефикасни во спречувањето на неговото пренесување. Употребата на заштитна облека и ракавици за еднократна употреба од страна на персоналот, го намалува контактот на кожа со кожа, со што се намалува ризикот од пренесување.

Неодамна, бројни случаи на S. aureus се пријавени во болниците низ САД. Преносот на патогенот се олеснува во медицински услови каде хигиената на здравствениот работник е недоволна. S. aureus е неверојатно отпорна бактерија, како што беше покажано во една студија каде што бактериите преживеале на полиестер околу три месеци;[84] полиестерот е главниот материјал што се користи во завесите за приватност во болниците.

Бактериите се пренесуваат на рацете на здравствените работници, кои можат да ги соберат од навидум здрав пациент кој носи бениген или комензален сој на S. aureus, а потоа го пренесуваат на следниот пациент. Влезот на бактерии во крвотокот може да доведе до разни компликации, вклучувајќи ендокардитис, менингитис и сепса.

Етанолот се покажа како ефикасен топичен дезифициенс против MRSA. Кватенерни амониумови катјони може да се користи заедно со етанолот за да се зголеми времетраењето на дезинфекционото дејство. Превенцијата на нозокомијални инфекции вклучува рутинско и терминално чистење. Незапалива алкохолна пареа во CO2 NAV-CO2 системите имаат предност, бидејќи не оштетуваат метали или пластика што се користат во медицинските средини и не придонесуваат за антибактериска отпорност.

Важен, но претходно несогледан начин за MRSA колонизација и пренос е сексуалниот контакт.[85]

S. aureus се уништува за една минута на 78°C и за десет минути на 64°C.[86]

Одредени соеви на S. aureus се опишани како отпорни на дезинфекција со хлор.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Masalha M et al. Analysis of Transcription of the Staphylococcus Aureus Aerobic Class Ib and Anaerobic Class III Ribonucleotide Reductase Genes in Response to Oxygen. „Journal of Bacteriology“ том  183 (24): 7260–7272. doi:10.1128/jb.183.24.7260-7272.2001. PMID 11717286. 
  2. Ogston A. "On Abscesses". Classics in Infectious Diseases. „Rev Infect Dis“ том  6 (1): 122–28. doi:10.1093/clinids/6.1.122. PMID 6369479. 
  3. "Whonamedit - dictionary of medical eponyms". www.whonamedit.com. 
  4. Nasal carriage of Staphylococcus aureus: epidemiology, underlying mechanisms, and associated risks. „Clin. Microbiol. Rev.“ том  10 (3): 505–20. јули 1997 г. PMID 9227864. PMC: 172932. http://cmr.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=9227864. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Tong, Steven Y. C.; Davis, Joshua S.; Eichenberger, Emily; Holland, Thomas L.; Fowler, Vance G. (1 јули 2015 г). Staphylococcus aureus Infections: Epidemiology, Pathophysiology, Clinical Manifestations, and Management (на en). „Clinical Microbiology Reviews“ том  28 (3): 603–661. doi:10.1128/CMR.00134-14. ISSN 0893-8512. PMID 26016486. http://cmr.asm.org/content/28/3/603. 
  6. Cole, A. M.; Tahk, S.; Oren, A.; Yoshioka, D.; Kim, Y. H.; Park, A.; Ganz, T (ноември 2001 г). Determinants of Staphylococcus aureus nasal carriage. „Clin Diagn Lab Immunol“ том  8 (6): 1064–9. doi:10.1128/CDLI.8.6.1064-1069.2001. PMID 11687441. 
  7. Senok, Abiola C; Verstraelen, Hans; Temmerman, Marleen; Botta, Giuseppe A; Senok, Abiola C. Probiotics for the treatment of bacterial vaginosis. „Cochrane Database Syst Rev“ (4): CD006289. doi:10.1002/14651858.CD006289.pub2. PMID 19821358. 
  8. Hoffman, Barbara (2012). Williams gynecology, 2nd edition. New York: McGraw-Hill Medical. стр. 65. ISBN 0071716726. 
  9. 9,0 9,1 Staphylococcal Infections“. MedlinePlus [Internet]. Bethesda, MD: National Library of Medicine, USA.
  10. Bowersox, John. „Experimental Staph Vaccine Broadly Protective in Animal Studies“, NIH, 27 мај 1999 (посет. 28 јули 2007 г).
  11. Schlecht LM, Peters BM, Krom BP, Freiberg JA, Hänsch GM, Filler SG, Jabra-Rizk MA, Shirtliff ME. Systemic Staphylococcus aureus infection mediated by Candida albicans hyphal invasion of mucosal tissue. „Microbiology“ том  161: 168–81. doi:10.1099/mic.0.083485-0. PMID 25332378. 
  12. "the definition of staphylococcus". Dictionary.com. конс. 2018-02-15. 
  13. "staphylococcus | Definition of staphylococcus in English by Oxford Dictionaries". Oxford Dictionaries | English. конс. 2018-02-15. 
  14. "PATHOGEN SAFETY DATA SHEET - INFECTIOUS SUBSTANCES." Staphylococcus cells have a diameter of 0.7-1.2 um. Staphylococcus Aureus. Public Health Agency of Canada, 2011. Web
  15. Ryan, KJ; Ray, CG, уред-ци (2004). Sherris Medical Microbiology (4th издание). McGraw Hill. ISBN 0-8385-8529-9. 
  16. Passive immunization with anti-glucosaminidase monoclonal antibodies protects mice from implant-associated osteomyelitis by mediating opsonophagocytosis of Staphylococcus aureus megaclusters.. „Journal of Orthopedic Research“ том  32 (10): 1389–96. doi:10.1002/jor.22672. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jor.22672/full. 
  17. PreTest, Surgery, 12th ed., p.88
  18. Identification and Differentiation of Coagulase-Negative Staphylococcus aureus by Polymerase Chain Reaction. „Journal of Food Protection“ том  60 (6): 686–8. http://www.ingentaconnect.com/content/iafp/jfp/1997/00000060/00000006/art00015. 
  19. Expression of a cryptic secondary sigma factor gene unveils natural competence for DNA transformation in Staphylococcus aureus. „PLoS Pathog.“ том  8 (11): e1003003. doi:10.1371/journal.ppat.1003003. PMID 23133387. 
  20. Staphylococcus aureus competence genes: mapping of the SigH, ComK1 and ComK2 regulons by transcriptome sequencing. „Mol. Microbiol.“ том  94 (3): 557–79. doi:10.1111/mmi.12767. PMID 25155269. 
  21. 21,0 21,1 Schenck, LP; Surette, MG; Bowdish, DM (ноември 2016 г). Composition and immunological significance of the upper respiratory tract microbiota.. „FEBS Letters“ том  590 (21): 3705–3720. doi:10.1002/1873-3468.12455. PMID 27730630. 
  22. Wollina, U (2017 г). Microbiome in atopic dermatitis.. „Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology“ том  10: 51–56. doi:10.2147/CCID.S130013. PMID 28260936. 
  23. Tong SY; Davis JS; Eichenberger E; Holland TL; Fowler VG (јули 2015 г). Staphylococcus aureus infections: epidemiology, pathophysiology, clinical manifestations, and management. „Clinical Microbiology Reviews“ том  28 (3): 603–661. doi:10.1128/CMR.00134-14. PMID 26016486. 
  24. Impact of Environmental Cues on Staphylococcal Quorum Sensing and Biofilm Development. „J Biol Chem“ том  291 (24): 12556–64. doi:10.1074/jbc.R116.722710. PMID 27129223. 
  25. "Staphylococcus aureus in Healthcare Settings | HAI | CDC". www.cdc.gov (en-us). конс. 2017-04-19. 
  26. Neonatal staphylococcal scalded skin syndrome: massive outbreak due to an unusual phage type. „Pediatrics“ том  66 (2): 285–90. PMID 6447271. http://www.cirp.org/library/complications/curran1/. 
  27. "Staphylococcal Food Poisoning". cdc.gov. hhs.gov. 4 October 2016. конс. 23 October 2016. 
  28. "Staphylococcus." Foodsafety.gov, U.S. Department of Health and Human Services, https://www.foodsafety.gov/poisoning/causes/bacteriaviruses/staphylococcus/.
  29. "Staphylococcal Food Poisoning." Food Safety, Centers for Disease Control and Prevention, 4 Oct. 2016, https://www.cdc.gov/foodsafety/diseases/staphylococcal.html.
  30. Woodson, James. "Centers for disease control and prevention". Food Safety. конс. 24 October 2017. 
  31. 31,0 31,1 31,2 Rasmussen, Rasmus V; Jr, Vance G Fowler; Skov, Robert; Bruun, Niels E (16 декември 2010 г). Future challenges and treatment ofStaphylococcus aureusbacteremia with emphasis on MRSA (на EN). „Future Microbiology“ том  6 (1): 43–56. doi:10.2217/fmb.10.155. https://www.futuremedicine.com/doi/10.2217/fmb.10.155. 
  32. Schlecht, Lisa Marie; Freiberg, Jeffrey A.; Hänsch, Gertrud M.; Peters, Brian M.; Shirtliff, Mark E.; Krom, Bastiaan P.; Filler, Scott G.; Jabra-Rizk, Mary Ann. Systemic Staphylococcus aureus infection mediated by Candida albicans hyphal invasion of mucosal tissue. „Microbiology“ том  161 (Pt 1): 168–81. doi:10.1099/mic.0.083485-0. PMID 25332378. 
  33. Zago, Chaiene Evelin; Silva, Sónia; Sanitá, Paula Volpato; Barbugli, Paula Aboud; Dias, Carla Maria Improta; Lordello, Virgínia Barreto; Vergani, Carlos Eduardo. Dynamics of Biofilm Formation and the Interaction between Candida albicans and Methicillin-Susceptible (MSSA) and -Resistant Staphylococcus aureus (MRSA). „PLoS ONE“ том  10 (4): e0123206. doi:10.1371/journal.pone.0123206. PMID 25875834. 
  34. 34,0 34,1 Prevalence of Staphylococcus aureus carriage among dogs and their owners. „Epidemiol. Infect.“ том  136 (7): 953–964. doi:10.1017/S0950268807009326. PMID 17678561. 
  35. Coagulase positive staphylococcal colonization of humans and their household pets. „Can. Vet.“ том  50 (9): 954–8. PMID 19949556. 
  36. Staphylococcus aureus colonization in healthy horses in Atlantic Canada. „Can. Vet. J.“ том  49 (8): 797–799. PMID 18978975. 
  37. "Staphylococcosis, Staphylococcal Arthritis, Bumble Foot". The Poultry Site. конс. 2013-10-22. 
  38. Enterotoxin production by Staphylococcus aureus isolated from mastitic cows. „Journal of food protection“ том  66 (9): 1693–6. септември 2003 г. PMID 14503727. 
  39. Medical Laboratory Manual For Tropical Countries vol two
  40. Exotoxins of Staphylococcus aureus. „Clin. Microbiol. Rev.“ том  13 (1): 16–34, table of contents. јануари 2000 г. doi:10.1128/cmr.13.1.16-34.2000. PMID 10627489. PMC: 88931. http://cmr.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10627489. 
  41. egc, a highly prevalent operon of enterotoxin gene, forms a putative nursery of superantigens in Staphylococcus aureus. „J. Immunol.“ том  166 (1): 669–77. јануари 2001 г. doi:10.4049/jimmunol.166.1.669. PMID 11123352. http://www.jimmunol.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=11123352. 
  42. 42,0 42,1 Becker, Karsten; Friedrich, Alexander W.; Lubritz, Gabriele; Weilert, Maria; Peters, Georg; Eiff, Christof von (1 април 2003 г). Prevalence of Genes Encoding Pyrogenic Toxin Superantigens and Exfoliative Toxins among Strains of Staphylococcus aureus Isolated from Blood and Nasal Specimens (на en). „Journal of Clinical Microbiology“ том  41 (4): 1434–1439. doi:10.1128/JCM.41.4.1434-1439.2003. ISSN 0095-1137. PMID 12682126. http://jcm.asm.org/content/41/4/1434. 
  43. Involvement of Panton-Valentine leukocidin-producing Staphylococcus aureus in primary skin infections and pneumonia. „Clin. Infect. Dis.“ том  29 (5): 1128–32. ноември 1999 г. doi:10.1086/313461. PMID 10524952. http://www.cid.oxfordjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10524952. 
  44. Association between Staphylococcus aureus strains carrying gene for Panton-Valentine leukocidin and highly lethal necrotising pneumonia in young immunocompetent patients. „Lancet“ том  359 (9308): 753–9. март 2002 г. doi:10.1016/S0140-6736(02)07877-7. PMID 11888586. http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0140-6736(02)07877-7.  As PDF Архивирано 14 July 2014 во Wayback Machine.
  45. Chevalier, Clément; Boisset, Sandrine; Romilly, Cédric; Masquida, Benoit; Fechter, Pierre; Geissmann, Thomas; Vandenesch, François; Romby, Pascale (12 март 2010 г). Staphylococcus aureus RNAIII Binds to Two Distant Regions of coa mRNA to Arrest Translation and Promote mRNA Degradation. „PLOS Pathogens“ том  6 (3): e1000809. doi:10.1371/journal.ppat.1000809. ISSN 1553-7374. PMID 20300607. PMC: 2837412. http://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.1000809. 
  46. Chabelskaya, Svetlana; Gaillot, Olivier; Felden, Brice (3 јуни 2010 г). A Staphylococcus aureus Small RNA Is Required for Bacterial Virulence and Regulates the Expression of an Immune-Evasion Molecule. „PLOS Pathogens“ том  6 (6): e1000927. doi:10.1371/journal.ppat.1000927. ISSN 1553-7374. PMID 20532214. PMC: 2880579. http://journals.plos.org/plospathogens/article?id=10.1371/journal.ppat.1000927. 
  47. Bohn, C.; Rigoulay, C.; Chabelskaya, S.; Sharma, C. M.; Marchais, A.; Skorski, P.; Borezee-Durant, E.; Barbet, R.; и др. (1 октомври 2010 г). Experimental discovery of small RNAs in Staphylococcus aureus reveals a riboregulator of central metabolism (на en). „Nucleic Acids Research“ том  38 (19): 6620–6636. doi:10.1093/nar/gkq462. ISSN 0305-1048. PMID 20511587. PMC: 2965222. https://academic.oup.com/nar/article-lookup/doi/10.1093/nar/gkq462. 
  48. Sayed, Nour; Jousselin, Ambre; Felden, Brice. A cis-antisense RNA acts in trans in Staphylococcus aureus to control translation of a human cytolytic peptide. „Nature Structural & Molecular Biology“ том  19 (1): 105–112. doi:10.1038/nsmb.2193. http://www.nature.com/doifinder/10.1038/nsmb.2193. 
  49. Morrison, John M.; Miller, Eric W.; Benson, Meredith A.; Alonzo, Francis; Yoong, Pauline; Torres, Victor J.; Hinrichs, Steven H.; Dunman, Paul M. (1 јуни 2012 г). Characterization of SSR42, a Novel Virulence Factor Regulatory RNA That Contributes to the Pathogenesis of a Staphylococcus aureus USA300 Representative (на en). „Journal of Bacteriology“ том  194 (11): 2924–2938. doi:10.1128/JB.06708-11. ISSN 0021-9193. PMID 22493015. PMC: 3370614. http://jb.asm.org/content/194/11/2924. 
  50. Xue, Ting; Zhang, Xu; Sun, Haipeng; Sun, Baolin (18 август 2013 г). ArtR, a novel sRNA of Staphylococcus aureus, regulates α-toxin expression by targeting the 5′ UTR of sarT mRNA (на en). „Medical Microbiology and Immunology“ том  203 (1): 1–12. doi:10.1007/s00430-013-0307-0. ISSN 0300-8584. https://link.springer.com/article/10.1007/s00430-013-0307-0. 
  51. Kim, Samin; Reyes, Dindo; Beaume, Marie; Francois, Patrice; Cheung, Ambrose (1 октомври 2014 г). Contribution of teg49 small RNA in the 5' upstream transcriptional region of sarA to virulence in Staphylococcus aureus. „Infection and Immunity“ том  82 (10): 4369–4379. doi:10.1128/IAI.02002-14. ISSN 1098-5522. PMID 25092913. 
  52. Ruiz de los Mozos, I; Vergara-Irigaray, M; Segura, V; Villanueva, M; Bitarte, N; Saramago, M; Domingues, S; Arraiano, CM; и др. (2013 г). Base pairing interaction between 5'- and 3'-UTRs controls icaR mRNA translation in Staphylococcus aureus.. „PLOS Genetics“ том  9 (12): e1004001. doi:10.1371/journal.pgen.1004001. PMID 24367275. 
  53. Arciola, Carla Renata; Campoccia, Davide; Speziale, Pietro; Montanaro, Lucio; Costerton, John William. Biofilm formation in Staphylococcus implant infections. A review of molecular mechanisms and implications for biofilm-resistant materials. „Biomaterials“ том  33 (26): 5967–5982. doi:10.1016/j.biomaterials.2012.05.031. http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0142961212005728. 
  54. Structure of the cell wall anchor of surface proteins in Staphylococcus aureus. „Science“ том  268 (5207): 103–6. април 1995 г. doi:10.1126/science.7701329. PMID 7701329. http://www.sciencemag.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=7701329. 
  55. Virulence of protein A-deficient and alpha-toxin-deficient mutants of Staphylococcus aureus isolated by allele replacement. „Infect. Immun.“ том  55 (12): 3103–10. декември 1987 г. PMID 3679545. PMC: 260034. http://iai.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=3679545. 
  56. Zhu J; Lu C; Standland M; Lai, Eric; Moreno, Gabrielle N.; Umeda, Aiko; Jia, Xudong; Zhang, Zhiwen (февруари 2008 г). Single mutation on the surface of Staphylococcus aureus Sortase A can disrupt its dimerization. „Biochemistry“ том  47 (6): 1667–74. doi:10.1021/bi7014597. PMID 18193895. 
  57. 57,0 57,1 Staphyloxanthin plays a role in the fitness of Staphylococcus aureus and its ability to cope with oxidative stress. „Infection and Immunity“ том  74 (8): 4950–3. август 2006 г. doi:10.1128/IAI.00204-06. PMID 16861688. PMC: 1539600. http://iai.asm.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=16861688. 
  58. Staphylococcus aureus golden pigment impairs neutrophil killing and promotes virulence through its antioxidant activity. „J Exp Med“ том  202 (2): 209–15. doi:10.1084/jem.20050846. PMID 16009720. PMC: 2213009. http://www.jem.org/cgi/content/full/202/2/209. 
  59. A cholesterol biosynthesis inhibitor blocks Staphylococcus aureus virulence. „Science“ том  319 (5868): 391–94. doi:10.1126/science.1153018. PMID 18276850. PMC: 2747771. http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/319/5868/1391. 
  60. "Staphylococcus: Molecular Genetics". www.caister.com. конс. 2018-02-15. 
  61. Mackay, Ian (2007). Real-Time PCR in Microbiology: From Diagnosis to Characterisation. Caister Academic Press. ISBN 1904455182. 
  62. 62,0 62,1 The evolution of Staphylococcus aureus (на en). „Infection, Genetics and Evolution“ том  8 (6): 747–763. 1 декември 2008 г. doi:10.1016/j.meegid.2008.07.007. ISSN 1567-1348. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S156713480800141X. 
  63. Sousa, M. Aires de; Conceição, T.; Simas, C.; Lencastre, H. de (1 октомври 2005 г). Comparison of Genetic Backgrounds of Methicillin-Resistant and -Susceptible Staphylococcus aureus Isolates from Portuguese Hospitals and the Community (на en). „Journal of Clinical Microbiology“ том  43 (10): 5150–5157. doi:10.1128/JCM.43.10.5150-5157.2005. ISSN 0095-1137. PMID 16207977. http://jcm.asm.org/content/43/10/5150. 
  64. 64,0 64,1 64,2 Kim, JiYeon (1 февруари 2009 г). Understanding the Evolution of Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus (на English). „Clinical Microbiology Newsletter“ том  31 (3): 17–23. doi:10.1016/j.clinmicnews.2009.01.002. ISSN 0196-4399. http://www.cmnewsletter.com/article/S0196-4399(09)00003-8/fulltext. 
  65. KORZENIOWSKI, OKSANA (1 октомври 1982 г). Combination Antimicrobial Therapy forStaphylococcus aureusEndocarditis in Patients Addicted to Parenteral Drugs and in Nonaddicts (на en). „Annals of Internal Medicine“ том  97 (4). doi:10.7326/0003-4819-97-4-496. ISSN 0003-4819. http://annals.org/aim/article-abstract/695929/combination-antimicrobial-therapy-staphylococcus-aureus-endocarditis-patients-addicted-parenteral-drugs?doi=10.7326/0003-4819-97-4-496. 
  66. Bayer, Arnold S.; Bolger, Ann F.; Taubert, Kathryn A.; Wilson, Walter; Steckelberg, James; Karchmer, Adolph W.; Levison, Matthew; Chambers, Henry F.; и др. (22 декември 1998 г). Diagnosis and Management of Infective Endocarditis and Its Complications (на en). „Circulation“ том  98 (25): 2936–2948. doi:10.1161/01.CIR.98.25.2936. ISSN 0009-7322. PMID 9860802. http://circ.ahajournals.org/content/98/25/2936. 
  67. Cosgrove, Sara E.; Vigliani, Gloria A.; Campion, Marilyn; Fowler, Vance G.; Jr.; Abrutyn, Elias; Corey, G. Ralph; Levine, Donald P.; и др. (15 март 2009 г). Initial Low‐Dose Gentamicin forStaphylococcus aureusBacteremia and Endocarditis Is Nephrotoxic (на en). „Clinical Infectious Diseases“ том  48 (6): 713–721. doi:10.1086/597031. ISSN 1058-4838. https://academic.oup.com/cid/article/48/6/713/284540. 
  68. Thwaites, Guy E; Scarborough, Matthew; Szubert, Alexander; Nsutebu, Emmanuel; Tilley, Robert; Greig, Julia; Wyllie, Sarah A; Wilson, Peter; и др.. Adjunctive rifampicin for Staphylococcus aureus bacteraemia (ARREST): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled trial (на English). „The Lancet“ том  0 (0). doi:10.1016/S0140-6736(17)32456-X. ISSN 0140-6736. http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(17)32456-X/abstract. 
  69. Chambers, H. F. (2001 г). The changing epidemiology of Staphylococcus aureus?. „Emerging Infectious Diseases“ том  7 (2): 178–182. ISSN 1080-6040. PMID 11294701. PMC: PMC2631711. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2631711/. 
  70. Bonomo, Robert A.; Zile, Peter S. Van; Li, Qing; Shermock, Kenneth M.; McCormick, William G.; Kohut, Bruce (1 октомври 2007 г). Topical triple-antibiotic ointment as a novel therapeutic choice in wound management and infection prevention: a practical perspective. „Expert Review of Anti-infective Therapy“ том  5 (5): 773–782. doi:10.1586/14787210.5.5.773. ISSN 1478-7210. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1586/14787210.5.5.773. 
  71. Ramakrishnan, V.; Carter, Andrew P.; Clemons, William M.; Brodersen, Ditlev E.; Morgan-Warren, Robert J.; Wimberly, Brian T. (2000/09 г). [https://www.nature.com/articles/35030019 Functional insights from the structure of the 30S ribosomal subunit and its interactions with antibiotics] (на En). „Nature“ том  407 (6802): 340–348. doi:10.1038/35030019. ISSN 1476-4687. https://www.nature.com/articles/35030019. 
  72. Sakon, Joshua; Liao, Hans H.; Kanikula, Agnes M.; Benning, Matthew M.; Rayment, Ivan; Holden, Hazel M. (1 ноември 1993 г). Molecular structure of kanamycin nucleotidyltransferase determined to 3.0-.ANG. resolution. „Biochemistry“ том  32 (45): 11977–11984. doi:10.1021/bi00096a006. ISSN 0006-2960. https://doi.org/10.1021/bi00096a006. 
  73. Jevons, M. Patricia (14 јануари 1961 г). “Celbenin” - resistant Staphylococci (на en). „Br Med J“ том  1 (5219): 124–125. doi:10.1136/bmj.1.5219.124-a. ISSN 0007-1447. http://www.bmj.com/content/1/5219/124.2. 
  74. Johnson, A. P. (1 јули 2001 г). Dominance of EMRSA-15 and -16 among MRSA causing nosocomial bacteraemia in the UK: analysis of isolates from the European Antimicrobial Resistance Surveillance System (EARSS) (на en). „Journal of Antimicrobial Chemotherapy“ том  48 (1): 143–144. doi:10.1093/jac/48.1.143. ISSN 0305-7453. https://academic.oup.com/jac/article/48/1/143/924057. 
  75. Blot, Stijn I.; Vandewoude, Koenraad H.; Hoste, Eric A.; Colardyn, Francis A. (28 октомври 2002 г). Outcome and Attributable Mortality in Critically Ill Patients With Bacteremia Involving Methicillin-Susceptible and Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus (на en). „Archives of Internal Medicine“ том  162 (19). doi:10.1001/archinte.162.19.2229. ISSN 0003-9926. https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/213720. 
  76. Hiramatsu, K (1 јули 1997 г). Methicillin-resistant Staphylococcus aureus clinical strain with reduced vancomycin susceptibility (на en). „Journal of Antimicrobial Chemotherapy“ том  40 (1): 135–136. doi:10.1093/jac/40.1.135. ISSN 0305-7453. https://academic.oup.com/jac/article/40/1/135/816631. 
  77. Chang, Soju; Sievert, Dawn M.; Hageman, Jeffrey C.; Boulton, Matthew L.; Tenover, Fred C.; Downes, Frances Pouch; Shah, Sandip; Rudrik, James T.; и др. (3 април 2003 г). Infection with vancomycin-resistant Staphylococcus aureus containing the vanA resistance gene. „The New England Journal of Medicine“ том  348 (14): 1342–1347. doi:10.1056/NEJMoa025025. ISSN 1533-4406. PMID 12672861. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12672861. 
  78. Menichetti, F. (мај 2005 г). Current and emerging serious Gram-positive infections. „Clinical Microbiology and Infection: The Official Publication of the European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases“ том  11 Suppl 3: 22–28. doi:10.1111/j.1469-0691.2005.01138.x. ISSN 1198-743X. PMID 15811021. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15811021. 
  79. "General Information: Community acquired MRSA" (en-us). CDC. March 25, 2016. 
  80. Campos, A.; Arias, A.; Betancor, L.; Rodríguez, C.; Hernández, A. M.; López Aguado, D.; Sierra, A. (јули 1998 г). Study of common aerobic flora of human cerumen. „The Journal of Laryngology and Otology“ том  112 (7): 613–616. ISSN 0022-2151. PMID 9775288. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9775288. 
  81. Quinn, Gerry A.; Cole, Alexander M. (септември 2007 г). Suppression of innate immunity by a nasal carriage strain of Staphylococcus aureus increases its colonization on nasal epithelium. „Immunology“ том  122 (1): 80–89. doi:10.1111/j.1365-2567.2007.02615.x. ISSN 0019-2805. PMID 17472720. PMC: PMC2265977. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17472720. 
  82. Wertheim, Heiman F. L.; Melles, Damian C.; Vos, Margreet C.; van Leeuwen, Willem; van Belkum, Alex; Verbrugh, Henri A.; Nouwen, Jan L. (декември 2005 г). The role of nasal carriage in Staphylococcus aureus infections. „The Lancet. Infectious Diseases“ том  5 (12): 751–762. doi:10.1016/S1473-3099(05)70295-4. ISSN 1473-3099. PMID 16310147. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16310147. 
  83. Sing, Andreas; Tuschak, Christian; Hörmansdorfer, Stefan (13 март 2008 г). Methicillin-resistant Staphylococcus aureus in a family and its pet cat. „The New England Journal of Medicine“ том  358 (11): 1200–1201. doi:10.1056/NEJMc0706805. ISSN 1533-4406. PMID 18337614. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18337614. 
  84. Neely, A. N.; Maley, M. P. (февруари 2000 г). Survival of enterococci and staphylococci on hospital fabrics and plastic. „Journal of Clinical Microbiology“ том  38 (2): 724–726. ISSN 0095-1137. PMID 10655374. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10655374. 
  85. Cook, Heather A.; Furuya, E. Yoko; Larson, Elaine; Vasquez, Glenny; Lowy, Franklin D. (1 февруари 2007 г). Heterosexual transmission of community-associated methicillin-resistant Staphylococcus aureus. „Clinical Infectious Diseases: An Official Publication of the Infectious Diseases Society of America“ том  44 (3): 410–413. doi:10.1086/510681. ISSN 1537-6591. PMID 17205449. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17205449. 
  86. "Thermal Death Time of Staphylococcus Aureus (PTCC=29213) and Staphylococcus Epidermidis (PTCC=1435) in Distilled Water" (PDF). 

Литература[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]