Холестерол

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Холестерол
Хемиска структура на холестерол
Cholesterol molecule ball.png
Sample of Cholesterol.jpg
Назнаки
57-88-5 X mark.svgН
ChemSpider 5775
Jmol-3D слики Слика
PubChem 5997
Својства
Хемиска формула
Моларна маса 0 g mol−1
Изглед бел кристлан прав[1]
Густина 1.052 g/cm3
Точка на топење
Точка на вриење
0,095 mg/L (30 °C)
Растворливост растворлив во ацетон, бензен, хлороформ, етанол, етер, хексан, метанол
 Yes check.svgОк(што е ова?)  (завери)
Освен каде што е поинаку назначено, податоците се однесуваат за материјалите во нивната стандардна состојба (при 25 ° C, 100 kPa)
Наводи

Холестеролот е липид што се наоѓа во мембраните на клетките на сите ткива и е потребен за нормално функционирање на организмот. Тој спаѓа во групата на стероли, бидејќи во неговиот состав има комбинација на стероиди и алкохол. Мали количини на холестеролот се наоѓаат и во клеточните мембрани на растенијата и габите.

Организмот го користи холестеролот за создавање на хормоните, витамините А, Д и Е, како и киселините во жолчното ќесе. Еден помал дел на холестеролот се наоѓа во крвта. Ако тој холестерол се акумулира на ѕидовите на крвните садови, може да запре или да се намали протокот на крв. Последиците за здравјето може да бидат големи, и во такви случаи количината на холестерол во крвта се регулира со помош на медицински препарати.

Според податоците на Светската здравствена организација, 54% од жителите на Европа, и тоа подеднакво мажите и жените, имаат зголемен лош холестерол. Притоа, само во петте најголеми европски економии, над 130 милиони луѓе имаат проблем со лошиот холестерол.[2]

Биосинтеза[уреди | уреди извор]

Сите животински клетки синтетизираат холестерол, како за градба на мембраната, така и за друга употреба, со релативна брзина на создавање што се разликува според типот на клетката и функцијата на органот. Околу 80% од вкупното дневно производство на холестерол се одвива во црниот дроб и цревата;[3] други места со висока стапка на синтеза се мозокот, надбубрежните жлезди и репродуктивните органи.

Синтезата во организмот започнува по мевалонатниот пат, при што две молекули на ацетил CoA кондензираат и формираат ацетоацетил-CoA. Ова е проследено со втора кондензација помеѓу ацетил CoA и ацетоацетил-CoA при што се формира 3-хидрокси-3-метилглутарил CoA (HMG-CoA).[4]

Condensation of Acetyl-CoA to HMG-CoA.gif

Литература[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Safety (MSDS) data for cholesterol“. Посетено на 2007-10-20.
  2. „Секој петти Европеец има висок холестерол“, Дневник, година XVIII, број 5613, понеделник, 10 ноември 2014, стр. 7.
  3. „How it's made: Cholesterol production in your body“ (англиски). Harvard Health Publishing. Посетено на 2018-10-18.
  4. „Biosynthesis and Regulation of Cholesterol (with Animation)“. PharmaXChange.info. 17 September 2013.