Планково време

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Во физиката, Планково време (tP) е единица за време од системот на природни единици наречени Планкови единици. Го претставува времето што ѝ е потребно на светлината во вакуум да пропатува растојание од 1 Планкова должина.[1] Единицата го носи името на нејзиниот изумител, германскиот физичар Макс Планк (1858-1947).

Планковото време се дефинира како:[2]

t_P \equiv \sqrt{\frac{\hbar G}{c^5}} \approx 5,39106(32) \times 10^{-44} \mbox{ s}

каде:

\hbar = h / 2 \pi е намалената Планкова константа (понекогаш во дефиницијата се користи h наместо \hbar[1])
G = гравитациска константа
c = брзина на светлината во вакуум
 \mbox{s} е единицата за време во SI системот - секундата.

Двете цифри во заграда ја претставуваат стандардната грешка на проценетата вредност.

Значење[уреди]

Едно Планково време е времето што му е потребно на еден фотон што се движи со брзина на светлината да помине растојание од една Планкова должина. Во теорија, ова е најмалата возможна мерка за време,[3] приближно 10−43 секунди. Во рамките на законитостите на физиката (според денешното сфаќање), времетраењата помали од едно Планково време не можат да се измерат, и во тој интервал не е можно да се забележи никаква промена.

Најмалиот непосредно измерен временски интервал изнесува 12 атосекунди (12 × 10−18 секунди),[4] околу 1024 пати поголем од Планковото време.

Оваа единица му припаѓа на полето на математичката физика познато како димензионална анализа, кое се занимава со изучување на мерните единици и физичките константи. Планковото време е комбинација од гравтициската константа G, константата на релативитетот c и квантната константа h каде која добиваме константа со единици за време. Кај случувањата во време t што траат пократко од Планковото време, бездиомензионалната величина tP / t е поголема од еден. Димензионалната анализа укажува на тоа дека под овие околности ефектите на квантната механика и гравитацијата би играле значајна улога, со што се јавува потреба од квантна гравитација. Сите научни опити и човекови искуства се случуваат во текот на милијарди милијарди Планкови времиња, па затоа настаните со Планково времетраење се мошне тешки за откривање.

Поврзано[уреди]

Наводи[уреди]

  1. 1,0 1,1 „Модели на Големата експлозија во рамките на Планковото време“. Државен универзитет на Џорџија. 19 јуни 2005. http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/astro/planck.html.  (англиски)
  2. CODATA - Вредности: Планково време – NIST (англиски)
  3. Планково време“. Енциклопедија „COSMOS“. Свинбернски универзитет. (англиски)
  4. „Рекордот за накјратко совладливо време изнесува 12 атосекунди“. http://www.physorg.com/news192909576.html.  - PhysOrg (англиски)