1817

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
< XVIII век XIX век XX век >
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
51 52 53 54 55 56 57 58 59 60
61 62 63 64 65 66 67 68 69 70
71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
81 82 83 84 85 86 87 88 89 90
91 92 93 94 95 96 97 98 99 00
1817 во разни календари
Грегоријански календар1817
MDCCCXVII
Ab urbe condita2570
Ерменски календар1266
ԹՎ ՌՄԿԶ
Асирски календар6567
Балиски календар1738–1739
Бенгалски календар1224
Берберски календар2767
Будистички календар2361
Бурмански календар1179
Византиски календар7325–7326
Кинески календар丙子(огн. стаорец)
4513 или 4453
    — до —
丁丑年 (огн. вол)
4514 или 4454
Коптски календар1533–1534
Етиопски календар1809–1810
Еврејски календар5577–5578
Хиндуистички календари
 - Викрамска ера1873–1874
 - Сачка ера1738–1739
 - Кали-југа4917–4918
Холоценски календар11817
Игбоански календар817–818
Ирански календар1195–1196
Исламски календар1232–1233
Јапонски календарБунка 14
(文化14年)
Јавански календар1744–1745
Јулијански календаргрегоријанската без 12 дена
Корејски календар4150
Мингуо-календар95 пред Р. Кина
民前95年
Нанакшахи349
Тајландски сончев календар2359–2360
Тибетски календар阳火鼠年
(машки оган-стаорец)
1943 или 1562 или 790
    — до —
阴火牛年
(женски оган-вол)
1944 или 1563 или 791

1817 (MDCCCXVII) — година според јулијанскиот календар. Тоа била 1817 година од новата ера, 817. од вториот милениум, 17. од XIX век и осма од 1810-тите.

Други календари[уреди | уреди извор]

Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.

Така, во византискиот календар, којшто времето го мери од создавањето на светот според Библијата, на 1 септември 5509 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар, истата трае во текот на 7325 и 7326 година. Според асирскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува од 4750 г. п.н.е, кога се проценува дека бил изграден првиот храм во граот Асур, станува збор за 6567 година. Понатаму, во еврејскиот календар, којшто започнува на 1 септември 3760 г. п.н.е. според продолжениот јулијански календар или околу една година пред создавањето на светот според Евреите, годината се протега во текот на 5577 и 5578 еврејска година. Според календарот на Римјаните, којшто започнува од 753 г. п.н.е., кога браќата Ромул и Рем го основале градот Рим (познато и како Ab urbe condita), годината е избројана како 2570.

Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1817 година се протега во 4453 и 4454, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 4513 и 4514 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 2360. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1232 и 1233 исламска година.

Настани[уреди | уреди извор]

јануари-март[уреди | уреди извор]

1 јануари - Пловејќи низ Сендвичските Острови, Ото фон Коцебуе го открива новогодишниот остров.

  • 19 јануари - Армија од 5.423 војници, предводена од генералот Хозе де Сан Мартин, почнува да ги преминува Андите од Аргентина, за да го ослободи Чиле, а потоа и Перу.
  • 20 јануари - Рам Мохан Рој и Дејвид Харе го нашле Хинду колеџот, Калкута, нудејќи упатства на западни јазици и предмети.
  • 12 февруари - Битка кај Чакабуко: Аргентинско-чилеанската патриотска армија ги поразува шпанските.
  • 3 март
    • Претседателот Џејмс Медисон стави вето на сметката за бонуси на Џон К. Калхун.
    • Конгресот на САД усвојува закон за поделба на територијата на Мисисипи, откако Мисисипи подготви устав, создавајќи ја територијата Алабама, кој стапува на сила во август.[1]
  • 4 март - Џејмс Монро положи заклетва како петти претседател на Соединетите држави.
  • 21 март - Знамето на бунтот во Пернамбука е јавно благословено од деканот на катедралата Ресифе, Бразил.[2]

април-јуни

  • 3 април - Принцезата Карабу се појавува во Алмондсбери во Глостершир, Англија.
  • 15 април -
    • Американското училиште за глуви се отвора во Хартфорд, Конектикат.
    • Земјотрес го погоди Палермо во Кралството Две Сицилии. „Проф. Ферара за земјотресите во Сицилија во 1823 година“, The Edinburgh Journal of Science p366
  • 29 април - Потпишан е Договорот Раш-Багот.
  • 27 мај - Генералната конвенција на Епископската црква ја основа Општата теолошка семинарија, додека се состануваше во Њујорк.[3]
  • 12 јуни -
    • Германскиот пронаоѓач Карл Драис го вози својот коњ („Draisine“ или Laufmaschine), најраната форма на велосипед, во Манхајм.
    • Трговецот Џефери Седвардс го основа Здружението за апстиненција Скиберин во Ирска, кое се смета за прва организација посветена на тетотализмот во Европа.[4]
  • 22 јуни - Кралот Фердинанд VII од Шпанија, со кралски декрет, го прави производството и продажбата на тутун во легален потфат во Куба, со што го поттикна раѓањето на кубанската индустрија за пури.[5]
  • 25 јуни – Избувнува голем бунт во затворот во Копенхаген; војската е испратена да ја смири.

јули-септември[уреди | уреди извор]

  • 4 јули: Почнува изградбата на каналот Ири.
  • 4 јули - Во Рим, Њујорк, започнува изградбата на каналот Ири.
  • 15 август - Со акт на Конгресот на САД (3 март), територијата на Алабама е создадена со поделба на територијата на Мисисипи на половина, на денот кога е изготвен уставот на Мисисипи, четири месеци пред Мисисипи да стане американска држава.[1]
  • 22 август - Основан е градот Араракуа, Бразил.
  • 23 август - Земјотрес во близина на местото на античкиот грчки град Хелике резултираше со 65 смртни случаи.
  • 23 август - Универзитетот во Мичиген е основан во Ен Арбор, Мичиген.
  • 11 септември - Големиот бунт од 1817-1818 година започнува во Шри Ланка.

октомври-декември[уреди | уреди извор]

  • 9 октомври - Официјално отворање на Универзитетот во Гент
  • 17 октомври - фрегата HMS Trincomalee е лансирана во Бомбај за британската кралска морнарица; таа сè уште ќе опстојува два века подоцна.
  • 30 октомври - Независната влада на Венецуела е формирана од Симон Боливар.
  • 31 октомври - императорот Нинко пристапува на тронот на Јапонија.
  • 3 ноември - Банката на Монтреал се отвора во Монтреал.
  • 5 ноември - Третата англо-маратска војна избувнува со битката кај Кадки.
  • 20 ноември - Првата Семинол војна започнува во Флорида.
  • 22 ноември - Фредерик Каијо ги открива старите римски рудници за смарагд во Сикаит, Египет.
  • 10 декември - Мисисипи е примен како 20-та американска држава, порано Територија Мисисипи.

Непознат датум[уреди | уреди извор]

  • Првата пандемија на колера потекнува од Бенгал, достигнувајќи до Калкута до септември.
  • Епидемија на тифус се јавува во Единбург и Глазгов.
  • L'Anciente Mutuelle, како претходник на Axa, осигурителна и финансиска служба ширум светот, основана во Руан, Франција.[потребна е страница]

Родени[уреди | уреди извор]

јануари-јуни[уреди | уреди извор]

  • 12 февруари: Битка кај Чакабуко
    8 јануари - Сер Теофил Шепстон, јужноафрикански државник роден во Британија (р. 1893)
  • 28 јануари – Франциско де Лерсунди и Хормаехеа, шпански благородник и политичар, премиер на Шпанија (р. 1874 г.)
  • 17 февруари - Едуард Тилгес, седми премиер на Луксембург (р. 1904 г.)
  • 18 февруари - Луис Армистед, американски генерал на Конфедерацијата (р. 1863 година)
  • 22 февруари – Карл Вилхелм Борхард, германски математичар (р. 1880 г.)
  • 24 февруари – Огист-Александре Дукро, француски генерал (р. 1882 г.)
  • 4 јули: Почнува изградбата на каналот Ири.
    6 март - принцезата Клементина од Орлеан, ќерка на францускиот крал Луј Филип I, мајка на бугарскиот цар Фердинанд I (р. 1907 г.)
  • 22 март - Брекстон Брег, генерал на американската конфедерација (р. 1876 година)
  • 1 април - Нисен Шонин, јапонски будистички свештеник Хонмон Буцурју-шу, град Кјото (р. 1890 г.)
  • 15 април - Бенџамин Џовет, мајстор на колеџот Балиол, Оксфорд (р. 1893)
  • 24 април - Жан Шарл Галисард де Марињак, швајцарски хемичар (р. 1894)
  • 19 мај - Теодор Аугуст Хајнцман, канадски производител на пијано (р. 1899 година)

јули-декември[уреди | уреди извор]

  • Вилијам III од Холандија
    6 јули – Алберт фон Коликер, швајцарски биолог, зоолог (р. 1905 г.)
  • 12 јули
    • Алфонс Лекоин, француски генерал и политичар (р. 1890 г.)
    • Хенри Дејвид Торо, американски филозоф (р. 1862 г.)
  • 15 јули - Џон Фаулер, британски градежен инженер (р. 1898)
  • 24 јули – Адолф, великиот војвода од Луксембург (р. 1905 г.)
  • 29 јули – Иван Аивазовски, ерменско-руски сликар (р. 1900 г.)
  • 3 август – надвојводата Албрехт, војвода од Тешен, австриски генерал (р. 1895 г.)
  • 4 август - Фредерик Теодор Фрелингхајсен, 29-ти државен секретар на Соединетите Американски Држави (р. 1885 година)
  • 14 август – Александар Х. Бејли, американски политичар (р. 1874 г.)
  • 25 август - Марија Ежени де Жезус, француска религиозна (р. 1898)
  • Хелга де ла Браше, шведски измамник (р. 1885)
  • Михаил Когалничеану, трет премиер на Романија (г. 1891 г.)
  • 10 октомври - Кристофор го купува гласачкото ливче, холандски хемичар, метеоролог (р. 1890 г.)
  • 30 октомври – Херман Франц Мориц Коп, германски хемичар (р. 1892 г.)
  • 3 ноември – Леонард Џером, американски претприемач, дедо на Сер Винстон Черчил (р. 1891 г.)
  • 12 ноември - Бахаулах, персиски основач на бахаи верата (р. 1892)
  • 8 декември - Кристијан Емил Краг-Жуел-Винд-Фријс, премиер на Данска (р. 1896)
  • 10 декември - Александар Вуд (лекар), шкотски пронаоѓач на првиот вистински поткожен шприц (р. 1884)
  • 23 декември – Ворен Фелт Еванс, американски писател (р. 1889 година)

Непознат датум[уреди | уреди извор]

  • Софија Вилкенс, шведски социјален реформатор, пионер во образованието на интелектуално хендикепираните (д. 1889 г.

Починале[уреди | уреди извор]

јануари-јуни[уреди | уреди извор]

  • Михаил Когалничеану
    1 јануари - Мартин Хајнрих Клапрот, германски хемичар кој открил ураниум (1789), циркониум (1789) и цериум (1803) (р. 1743 година)
  • 11 јануари – Тимоти Двајт IV, американски просветител, теолог (р. 1752 г.)
  • 11 јануари - Маргерита Далмет, венецијанска догареса (р. 1739)
  • 16 јануари – Александар Џ. Далас, американски државник, финансиер (р. 1759 г.)
  • 8 февруари – Френсис Хорнер, шкотски политичар, економист (р. 1778 г.)
  • 8 март – Ана Марија Ленгрен, шведска писателка (р. 1754)
  • 2 април – Јохан Хајнрих Јунг, германски писател (р. 1740 г.)
  • 4 април - Андре Масена, француски маршал (р. 1758)
  • 20 април - Инфанте Антонио Пасквал од Шпанија, шпански принц (р. 1755)
  • 2 јуни – Клотилда Тамброни, италијански филолог, лингвист (р. 1758 г.)
  • 4 јуни - Џорџ Фарагут, американски поморски офицер (р. 1755)
  • 9 јуни - Тероин де Мерикур, француски револуционер (р. 1762 година)
  • Томас МекКин
    Ричард Ловел Еџворт, англо-ирски, политичар писател и пронаоѓач (р. 1744)
  • Естер де Желие, швајцарска просветителка (р. 1757)
  • 18 јуни - Леонард Нил, американски католички бискуп (р. 1746)
  • 20 јуни - Мари-Габриел-Флоран-Огист де Шоазул-Гуфие, француски дипломат (р. 1752 г.)
  • 24 јуни – Томас МекКин, американски адвокат, потписник на Декларацијата за независност (р. 1734)
  • 30 јуни – Абрахам Готлоб Вернер, германски геолог (р. 1750 г.)

јули-декември[уреди | уреди извор]

  • 14 јули – Ана Луиз Жермен де Стаел, француска писателка (р. 1766 г.)
  • 19 јули - Џон Палмер, архитект Бат (р. околу 1738 година)
  • 24 јулиКараѓорѓе Петровиќ, српски водач на Првото српско востание против Отоманската империја, основач на српската династија Караѓорѓевиќ (р. 1768 г.)
  • 7 август – Пјер Самуел ду Понт де Немур, француски политичар (р. 1739 г.)
  • 11 октомври – Гертрудис Боканегра, мексиканска национална хероина (р. 1765 година)
  • 6 ноември - принцезата Шарлот од Велс, наследничка на британскиот престол (р. 1796 година)
  • 11 ноември - Франциско Хавиер Мина, шпански воен водач (р. 1789) (егзекуиран)
  • 14 ноември – Поликарпа Салавариета, колумбиски шпион, револуционер кој работел за независноста на Колумбија (р. 1795 г.)
  • 30 ноември - Жан-Батист-Мелкиор Хертел де Рувил, канадски политичар (р. 1748)
  • 1 декември – Џастин Хајнрих Кнехт, германски композитор, органист и музички теоретичар (р. 1752 г.)
  • 12 декември - императорот Текле Гијоргис I од Етиопија, (р. околу 1751 година)
  • Усман дан Фодио, основач на калифатот Сокото (р. 1754)
Караѓорѓе
Вилијам Блај
  • Федериго Зукари, астроном, директор на Астрономската опсерваторија во Неапол (р. 1783 г.)

Наводи[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

  • Commons-logo.svg 1817 на Ризницата ?
  1. Ridgway, Whitman H. (2012). „<i>The Mississippi Territory and the Southwest Frontier, 1795-1817</i> (review)“. Alabama Review. 65 (1): 67–69. doi:10.1353/ala.2012.0011. ISSN 2166-9961.
  2. „John Quincy Adams to Jeremy Bentham, 30 June 1817 [bentjeOU0090018a1c]“. Electronic Enlightenment Scholarly Edition of Correspondence. 2000. Посетено на 2022-05-01.
  3. Wilson, Jonathan (2017). „Review of 'City of Dreams: The 400-Year Epic History of Immigrant New York'. Reviews in History. doi:10.14296/rih/2014/2119. ISSN 1749-8155.
  4. „The Two Duchesses'. Notes and Queries. s9-VII (181): 471–471. 1901-06-15. doi:10.1093/nq/s9-vii.181.471b. ISSN 1471-6941.
  5. Alaska. Washington: Govt. print. off. 1897.