Кинески календар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Кинескиот календар е лунисоларен календар кој се користи во Кина, а со неколку модификации и некои други земји на Далечниот Исток. Во денешна Кина, грегоријанскиот календар се повеќето користи за секојдневните активности, но кинескиот сеуште се користи за одбележување на традиционалните кинески празници, како кинеската Нова Година (т.е. пролетен фестивал), фестивалот Дуан Ву и Фестивалот во средината на есента, како и во астрологијата, за да се избере поволен датум за свадба или отворање на зграда. Бидејќи секој календарски месец го следи Месечевиот циклус, можно е да се одреди месечевото мени (на пример, секој 15-ти е полна месечина).

Во Кина, традиционалниот календар е познат како "Земјоделски календар" (поедноставен кинески: 农历, pinjin: nónglì) и грегоријански како "обичен" или "општ" календар (公历, gōnglì). Кинескиот календар исто така се нарекува "Џин календар" (阴历, yīnlì) поради неговите лунарни аспекти, а чистиот соларен Грегоријански календар потоа се нарекува "Јанг Календар" (阳历, yánglì). Кинескиот календар е исто така наречен "стариот календар" (jìulì), откако грегоријанскиот бил усвоен како "нов календар" (xīnlì). На крајот, календарот се нарекува "Сја календар" по династијата Сja по повод дека во тоа време од годината започнал вториот млад месец по зимската краткоденица (како што е и денес).

Кинеската година во периодот од 28 јануари 2017 - 15 февруари 2018 година е (Небесно дрво) оган.


Кинески календар 2017 година
Страна од кинескиот каледнар

Календарски правила[уреди | уреди извор]

Следниве правила го прикажуваат кинескиот календар од 104 п. н. e. Обрнете внимание дека правилата дозволуваат употреба на средно или реално движење на Сонцето и Месечината, во зависност од историскиот период.

1.Месеците се лунарни месеци. Ова значи дека првиот ден од секој месец, кој започнува на полноќ е денот на астрономскиот млад месец (младост). (но мора да се има предвид дека "денот" во кинескиот календар започнува во 23:00, а не на полноќ). 2.Секоја година има 12 редовни месеци, кои се наведени во редот (1 до 12) и имаат алтернативни имиња. Секоја втора или трета година има интеркалетен месец (閏月 rùnyuè ), кој може да падне по секој редовен месец. Има ист број како и претходниот месец, но е означен како интеркалиран. 3.Секоја втор сончев период (jiéqì) на кинеската соларна година е еднаква на влегувањето на Сонцето во некои од знаците на тропскиот зодијак. 4.Сонцето секогаш поминува низ зимската краткоденица, (влегувајќи во знакот на Јарец) во текот на 11-тиот месец. 5.Ако има 12 месеци помеѓу две настапи од 11-тиот месец, барем еден од овие 12 месеци мора да биде месец во кој Сонцето постојано останува во истиот Хороскопски знак. Ако се случи само еден таков месец, тој се означува како вметнат, но ако се случуваат два такви месеци, се означува само првиот. 6.Времето на астрономската младост и влегувањето на Сонцето во Хороскопскиот знак во кинеската временска зона (UTC + 8) е определено од Опсерваторијата на Пурпурната планина (紫金山 天文台 Zǐjīnshān Tiānwéntái) во близина на Нанкинг, користејќи модерни астрономски пресметки. Кинеските американци исто така го користат овој календар, наместо да дефинираат локален. Затоа, за нив младиот месец може да биде последниот ден од претходниот месец според нивното локално време во САД. Покрај тоа, тие ги дефинираат границите на денот според локалните зони во САД, што не е проследено со правило 1.

Хороскопот знак во кој Сонцето влегува во текот на месецот и еклиптичката должина на влезната точка обично го одредуваат редниот број на редовниот месец. Месец 1, zhēngyuè, буквално значи "главен месец". Сите други месеци се буквално нумерирани, "втор месец", "трето", "четврто", итн.

# Кинеско име долго Хороскопски знак
11 十一月 shíyīyuè 270° Јарец
12 十二月 shí'èryuè 300° Водолија
1 正月 zhēngyuè 330° Риба
2 二月 èryuè Овен
3 三月 sānyuè 30° Бик
4 四月 sìyuè 60° Близнаци
5 五月 wǔyuè 90° Рак
6 六月 liùyuè 120° Лав
7 七月 qīyuè 150° Девица
8 八月 bāyuè 180° Вага
9 九月 jiǔyuè 210° Шкорпија
10 十月 shíyuè 240° Стрелец