Етиопски календар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Етиопскиот календар или еритрејскиот календар е главниот календар што се користи во Етиопија, а исто така служи како литургиска година за христијаните во Еритреја и Етиопија кои припаѓаат на Еритрејската Православна Црква Теваедо, Етиопија Православна Црква, Источна католичка црква, Копска православна црква во Александрија и Етиопско-Еритрејски евангелизам.

Општи карактеристики[уреди | уреди извор]

Тоа е соларен календар, кој, пак, потекнува од египетскиот календар, но како јулијански календар, тој додава скок ден на секои четири години без исклучок, а годината ја започнува на 29 август или 30 август во јулијанскиот календар. Јазот помеѓу 7-8 години помеѓу етиопските и Грегоријанските календари произлегува од алтернативна пресметка при одредувањето на датумот на Благовештението. Како и коптскиот календар, етиопскиот календар има 12 месеци од 30 дена плус 5 или 6 епагонални денови, кои го опфаќаат тринаесеттиот месец. Етиопските месеци започнуваат во истите денови како и оние во коптскиот календар, но нивните имиња се во Гез. Шестиот егогоменски ден се додава на секои 4 години, без исклучок, на 29 август во јулијанскиот календар, 6 месеци пред соодветниот ден на скок на Јулијан. Така, првиот ден од етиопската година, 1 маскара, во годините помеѓу 1900 и 2099 година, обично е 11 септември. Сепак, паѓа 12 септември во годините пред Грегоријанската скок година.

Ери[уреди | уреди извор]

За да ја одбележат годината, Етиопјаните и следбениците на еритрејските цркви денес ја користат ерата на Воплотувањето, која датира од Благовештението или воплотувањето на Исус на 25 март, како што е пресметано од Аниан од Александрија; така што неговата прва граѓанска година започна 7 месеци порано, на 29 август. Ова доведува до тоа бројот на години во Етиопија да биде 8 години помалку од бројот на Грегоријанските години од 1 јануари до 10 или 11 септември, а потоа и за 7 години помалку за остатокот од Грегоријанската година. Во минатото, многу други епохи за многу години исто така биле широко користени во Етиопија и Кралството Аксум.

Ера на маченици[уреди | уреди извор]

Најважната ера - некогаш широко користена од источното христијанство, а сè уште се користи од Коптската православна црква во Александрија - била ерата на маченици, позната и како епоха на Диоклеција, или доба на Диоклецијан и маченици, чија прва година започна на 29 август 284 г. Во однос на Грегоријанските и Јулијанските новогодишни денови, од 1 до 4 месец подоцна, разликата помеѓу ерата на мачениците и годината по Христа е 285 години (285 = 15 × 19). Ова е затоа што во 525 година, Дионисиј Екигус реши да додаде 15 метонски циклуси на постојните 13 метонски циклуси од ерата на Диоклеција (15 × 19 + 13 × 19 = 532) за да го добие целиот 532-годишен велигденски циклус, чиј прв циклус заврши.

Anno Mundi (во годината на светот) спрема Панодор[уреди | уреди извор]

Околу 400 година од н.е., Александрискиот монах Панодор ја утврдил ерата на Александрија, датумот на неговото потекло, 29 август 5493 година п.н.е. После 6 век од нашата ера, тоа го користеле египетски и етиопски хронолози. Дванаесеттиот 532-годишен циклус од овој период започна на 29 август 360 година, и така 76 години по ерата на мачениците.

Anno Mundi (во годината на светот) според Анијан[уреди | уреди извор]

Владиката Анијан го претпочиташе стилот на Благовештение како стил на Нова Година, 25 март. Така тој поминал во времето на Пандор за околу шест месеци, за да започне на 25 март 5492 година п.н.е. Во етиопскиот календар, ова е еквивалентно на 15 Магабит 5501. П.н.е.[1] Anno Mundi остана во употреба до крајот на 19 век. век.[2]

Циклусот на престапната година[уреди | уреди извор]

Четиригодишниот циклус е поврзан со четири евангелисти: првата година по етиопската скок година се вика година на Јован, потоа година на Метју, а потоа и година на Марк. Година со 6. епагономниот ден традиционално се одбележува како година на Лука .

Месеци[уреди | уреди извор]

Гиз, амхарски и тигриња јулујански календар грегоријански календар
Mäskäräm (መስከረም) 29 август 11 септември
Ṭəqəmt(i) (ጥቅምት) 28 септември 11 октомври
Ḫədar (ኅዳር) 28 октомври 10 ноември
Taḫśaś ( ታኅሣሥ) 27 ноември 10 декември
Ṭərr(i) (ጥር) 27 декември 9 јануари
Yäkatit (Tn. Läkatit) (የካቲት) 26 јануари 8 февруари
Mägabit (መጋቢት) 25 февруари 10 март
Miyazya (ሚያዝያ) 27 март 9 април
Gənbo (t) (ግንቦት) 26 април 9 мај
Säne (ሰኔ) 26 мај 8 јуни
Ḥamle (ሐምሌ) 25 јуни 8 јули
Nähase (ነሐሴ) 25 јули 7 август
Ṗagʷəmen/Ṗagume (ጳጐሜን/ጳጉሜ) 24 август 6 септември

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. "Ring in the New". 10 September 2004. Retrieved 8 February 2017.
  2. "Walters Ms. W.850, Ethiopian Gospels". Retrieved 8 February 2017. Church of Madhane Alam in Majate, 1892–1893, known from the endnote on fol. 95r, which gives a record in Amharic of a land grant to the church of Mǝğäte Mädḫane ‛Aläm, enacted in the Year of Matthew, 7385 Anno Mundi (= 1885 EC = 1892–1893 AD)

Категории[уреди | уреди извор]