Египетски календар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Дел од хиероглифскиот календар на Kom Ombo Храмот, прикажување на транзиција од Месец XII до Месец I без споменување на петте епагоменски денови.
Божицата на небото Нут и човечките фигури ги претставуваат ѕвездите и соѕвездијата од ѕвездената шема во гробницата на Рамзес VI.

Древниот Египетски календар бил сончев календар со 365 дена во годиата.Годината се состоела од три сезони кои имале 120 денови, плус и интеркален месец од 5 епагоменски денови кои се третираат како надвор од годината.Секоја сезона е поделена на четири месеци од 30 дена.Овие дванаесет месеци на почетокот биле првично нумерирани во рамките на секоја сезона, но исто така  биле познати по имињата на нивните главни фестивали. Секој месец бил поделен на три 10-дневните периоди познати како декани или децении. Се тврди дека во текот на Деветнаесеттата Династија и на Дваесеттата Династија последните два дена од секој декан биле обично  третирани како еден вид на викенд за кралските занаетчии со слободен ден од работа.

Бидејќи оваа календарска година беше речиси една четвртина од ден пократка од сончевата година, Египетскиот календар губи околу еден ден на секои четири години во однос со грегоријанскиот календар.   Затоа понекогаш е нарекуван како скитничка година (латински: annus vagus), како и неговите месеци што ротирааат околу еден ден преку сончевата година на секои 4 години. Уредбата на Птолемеј III од Канапус се обиде да го исправи ова, преку воведување на шестиот епигоменски ден на секои четири години, но предлогот беше одбиен од страна на Египетските свештеници и луѓето и беше напуштен до основањето на Александрискиот или Коптски календар од Август.Воведувањето на прескокнатиотден во Египетскиот календар го направи еквивалентен на реформираниот јулијанскиот календар, иако со проширувањето продолжува да се разликува од грегоријанскиот календар на крајот на повеќето векови.

Овој граѓански календар се кандидира истовремено со Египетскиот месечев календар кој бил користен за некои верски обреди и фестивали. Некои Египтолози го опишале како луни-сончев, со интеркалниот месец наводно се додаваат на секои две или три години за да ја задржи својата доследност со сончевата година, но нема докази за таква интеркалација пред 4-от век п.н.е.

Историја[уреди | уреди извор]

Праисторија[уреди | уреди извор]

Поплава на Нил во Каиро околу 1830 година.
  • Поплава (Стар Египет понекогаш англинизирано како Ахет),
  • Појава (понекогаш англинизирано како Перет), и
  • Незастапената вода или Жетвата (понекогаш англинизирано како Шему).

Првиот траел од јуни до септември, вториот од околу октомври до јануари, а последниот од околу февруари до мај. Во почетокот на владеењето на Дјер (в. 3000 п.н.е. Династијата I), годишните евиденции се чуваат на високиот потоп кој е висоководна марка.Нејгебауер истакнал дека година од 365-дена може да се утврди просечно за неколку децении на точни согледувања од поплавата на Нил без каква било потреба за астрономски набљудувања,[1] иако големата  нередовност на поплавата од година во година[б 1] и тешкотијата на одржување точни и правилни Нилометри и е рекорд во праисториски Египет кој предизвикува и други научници да се сомневаат дека тоа биле основите за настанокот за Египетскиот календар.

Месечев календар[уреди | уреди извор]

 Месечев календар за 2017 г.

Паркер и другите тврдат за неговиот развој во набљудување и потоа го пресметал луни-сончевиот календар[1] кој го користел 30-ден од интеркалниот месец на секои две до три години за да се приспособи на загубата на месечевата година од околу 11 дена во годината во однос на сончевата година и да го одржи сместувањето од хеликанското изгревање на Сириус во рамките на својот дванаесетти месец.[1] Нема докази за таков еден месец, сепак, постои во сегашниот историски рекорд.

Денот на месечевиот месец е познат кај Египќаните како "храмот месец".[1] Тие се поединечно именувани и да се славни како фази во животот од месечевиот бог,  Тот во Срединството Царство или Консу во Птоломејската ера: "Тој... е замислен... на Psḏntyw; тој е роден на Ꜣbd; тој расте и старее по Smdt".[1]

Денови на месечевиот месец[1][б 2]
Ден Име
Египетски Значење (ако е познато)
1
N10G4W3
[б 3]
Psḏtyw[б 4] Не е познато буквалното значење, но се претпоставува дека е во врска со Енеада; денот на Млада месечина.
2
D1N11
N14
[б 5]
Tp Ꜣbd
Ꜣbd
„Почеток на месецот“ или „Месецот“; почеток на Месечевите мени.
3
F31Q3
D21
W3
Mspr „Пристигнување“
4
O1
D21
X1S29G17W3
Prt Sm „Одење напред на См", свештеник
5
Aa1
X1
D2
Z1
R2W3
I͗ḫt Ḥr Ḫꜣwt „Понуди за Олтар“
6
S29T22N35
X1
Z2
Z2
W3
[б 6]
Snt „Шестиот“
7
D46
N35
M17X1W3
[б 7]
Dnı͗t „Делумно“;
8
D1 D12
W3
Tp Непознато
9
F19Q3
W3
[б 8]
Kꜣp Непознато
10
S29M17I9
D52
W3
Sı͗f Непознато
11
F29N8Z2
W3
Stt Непознато
12
N31
D53
N31
D53
W3
Непознато Непознато
13
D12D12U1A59W3
[б 9]
Mꜣꜣ Sṯy Непознато
14
S32G1Z7W3
Sı͗ꜣw Непознато
15
D1N13
[б 10]
Smdt
Tp Smdt
Не се знае значењето; денот на Полна месечина.
16
F31Q3
D21
Z1 Z1
W24
W3
Mspr Sn Nw
Ḥbs Tp[1]
„Второ пристигнување“
„Покривање на главата“
17
S32G1Z7W3
Sı͗ꜣw Непознато
18
M17V28N12W3
[б 11]
I͗ꜥḥ „Ден на месечината“
19
F21S43S43S43I9
W3
Sḏm Mdwf Непознато
20
U21
Q3
W3
Stp Непознато
21
Aa20D21
G43
W3
[б 12]
Ꜥprw Непознато
22
F22M44X1
W3
Pḥ Spdt Непознато
23
D46
N35
M17X1W3
Dnı͗t „Делумно“
24
V31
N35
V28G43N2W3
[б 13]
Knḥw Непознато
25
F29N8Z2
W3
Stt Непознато
26
O1
D21
X1
W3
Prt „Одење напред“
27
G43N37D58W3
[б 14]
Wšb Непознато
28
O23W24 X1
N1
W3
Ḥb Sd Nwt „Јубилеј на Нут
29
P6A47W3
Ꜥḥꜥ Непознато
30
O1
D21
X1
D54
O34
R12
X1 Z4
W3
[б 15]
Prt Mn „Напредување на Мин

Граѓанскиот календар[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

  • Египетска хронологија
  • Египетска астрономија
  • Коптски и Етиопски календар

Белешки[уреди | уреди извор]

  1. In the 30 years prior to the completion of the Aswan Low Dam in 1902, the period between Egypt's "annual" floods varied from 335 to 415 days,[2] with the first rise starting as early as 15 April and as late as 23 June.[3]
  2. For further variations, see Brugsch.[4]
  3. Variant representations of the day of the new moon include
    N10
    N35
    G4W3
    ,
    N10
    N35
    W3
    ,[5]
    N9G4W3
    ,[6]
    N9
    N35
    G4W3
    N5
    ,
    N9
    N35
    G4X4
    ,
    N9
    N35
    W3
    ,
    N9
    N35
    W3
    N5
    ,
    N9
    N35
    X1G4W3
    ,
    N9
    N35
    X1
    Z4
    G4W3
    N5
    ,
    N9
    N35
    X1
    Z5
    W3
    N5
    ,[7]
    Q3
    O34
    D46
    N35
    N10
    ,[8]
    D1
    Z1
    N11
    N14
    W3
    , and
    D1
    Z1
    M6X1
    Z1
    ;[9]
    D12 X1
    N35
    G4W3
    ,[10] and
    Z2
    Z2
    Z2
    W3
    N35
    in the Middle Kingdom; and
    Z2
    Z2
    Z2
    W24
    X1
    G4W3
    N5
    in later inscriptions.[11]
  4. In later sources, Psḏntyw.[5]
  5. Variant representations of the day of the first crescent moon include
    N11
    N14
    ,
    N11
    N14
    D46
    W3
    ,[5]
    D1
    Z1
    N11
    N14
    W3
    ,[9]
    D1N11N5
    (properly N11A with the moon turned 90° clockwise),[12] and
    D1
    Q3
    M17M17M17G1D46
    X1
    N5Z1
    Z1
    Z1
    .[13]
  6. Variant representations of the 6th day of the lunar month include
    Z2
    Z2
    N35
    X1
    W3
    ,[10]
    S29T22N35
    X1
    Z2
    Z2
    X2 W22
    X6
    ,
    S29T22N35
    X1
    Z2
    Z2
    X2 W22
    Z8
    ,[14]
    T22N35
    X1
    X2 W22
    X4
    Z1
    Z1
    Z1
    ,[15]
    Z2
    Z2
    N35
    X1
    W3
    ,
    Z2
    Z2
    N35
    X1
    W4
    , and
    Z1Z1Z1Z1Z1Z1N35
    X1
    W4
    .[16]
  7. Variant representations of the 1st-quarter day include
    D46
    N35
    M17X1
    V11
    W3
    N5
    and
    D46
    N35
    M17X1W3
    N5
    .[17]
  8. Properly, the first sign is not an animal jawbone
    F19
    but the rarer, similar-looking figure of a lion's forepaw
    F118B
    .[5]
  9. Properly, the two circles
    D12
    are shrunk and placed within the curve of the sickle
    U1
    , forming
    U43
    .[18] The male figure should be man sowing seeds
    A60
    , which includes a curve of dots coming from the man's hand.[19]
  10. Variant representations of the day of the full moon include
    N13X1
    W3
    ,
    N13V20
    Z1 Z1 Z1 Z1 Z1
    N35
    X1
    W3
    ,[5]
    D1N13W3
    ,
    D1N33
    V20
    Z1
    Z9
    , [12]
    N13
    , and
    N13N35
    X1
    W3
    .[20]
  11. Properly, N12\t1 or N12A, with the crescent moon
    N12
    turned 90° clockwise.
  12. Variant representations of the 21st day of the lunar month include
    Aa20D21G43W3
    and
    Aa20D21
    W3
    .[21]
  13. Variant representations of the 24th day of the lunar month include
    V31
    N35
    V28G43N2
    .[22]
  14. Variant representations of the 27th day of the lunar month include
    Z7D310W3
    .[23] D310 is a foot
    D58
    crossed by a variant of pool
    N37
    with 2[24] or 3[23] diagonal strokes across it.
  15. Properly, the loaf
    X1
    and diagonal strokes
    Z4
    are shrunk and fit under the two sides of the standard
    R12
    .

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 [[#CITEREF|]].
  2. Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име flinty.
  3. Parker (1950), стр. 32.
  4. Brugsch, Heinrich (1883), Thesaurus Inscriptionum Aegyptiacarum, Leipzig, стр. 46–48.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Parker (1950), стр. 11.
  6. Vygus (2015), стр. 1231.
  7. Vygus (2015), стр. 1232.
  8. Vygus (2015), стр. 1668.
  9. 9,0 9,1 Vygus (2015), стр. 33.
  10. 10,0 10,1 Parker (1950), стр. 12.
  11. Parker (1950), стр. 13.
  12. 12,0 12,1 Vygus (2015), стр. 27.
  13. Vygus (2015), стр. 28.
  14. Vygus (2015), стр. 1885.
  15. Vygus (2015), стр. 1997.
  16. Vygus (2015), стр. 2464.
  17. Vygus (2015), стр. 277.
  18. Everson (1999), стр. 57.
  19. Everson (1999), стр. 5.
  20. Vygus (2015), стр. 1235.
  21. Vygus (2015), стр. 917.
  22. Vygus (2015), стр. 2294.
  23. 23,0 23,1 Vygus (2015), стр. 2472.
  24. Everson (1999), стр. 25.