Египетски календар

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Дел од хиероглифскиот календар на Kom Ombo Храмот, прикажување на транзиција од Месец XII до Месец I без споменување на петте епагоменски денови.
Божицата на небото Нут и човечките фигури ги претставуваат ѕвездите и соѕвездијата од ѕвездената шема во гробницата на Рамзес VI.

Древниот Египетски календар бил сончев календар со 365 дена во годиата.Годината се состоела од три сезони кои имале 120 денови, плус и интеркален месец од 5 епагоменски денови кои се третираат како надвор од годината.Секоја сезона е поделена на четири месеци од 30 дена.Овие дванаесет месеци на почетокот биле првично нумерирани во рамките на секоја сезона, но исто така  биле познати по имињата на нивните главни фестивали. Секој месец бил поделен на три 10-дневните периоди познати како декани или децении. Се тврди дека во текот на Деветнаесетата Династија и на Дваесетата Династија последните два дена од секој декан биле обично  третирани како еден вид на викенд за кралските занаетчии со слободен ден од работа.

Бидејќи оваа календарска година беше речиси една четвртина од ден пократка од сончевата година, Египетскиот календар губи околу еден ден на секои четири години во однос со Грегоријанскиот календар.   Затоа понекогаш е нарекуван како скитничка година (латински: annus vagus), како и неговите месеци што ротирааат околу еден ден преку сончевата година на секои 4 години. Уредбата на Птолемеј III од Канапус се обиде да го исправи ова, преку воведување на шестиот епигоменски ден на секои четири години, но предлогот беше одбиен од страна на Египетските свештеници и луѓето и беше напуштен до основањето на Александрискиот или Коптски календар од Август.Воведувањето на прескокнатиот ден во Египетскиот календар го направи еквивалентен на реформираниот Јулијанскиот календар, иако со проширувањето продолжува да се разликува од Грегоријанскиот календар на крајот на повеќето векови.

Овој граѓански календар се кандидира истовремено со Египетскиот лунарен календар кој бил користен за некои верски обреди и фестивали. Некои Египтолози го опишале како луни-соларен, со интеркалниот месец наводно се додаваат на секои две или три години за да ја задржи својата конзистентност со соларната година, но нема докази за таква интеркалација пред 4-от век п.н.е.

Историја[уреди | уреди извор]

Праисторија[уреди | уреди извор]

Поплава на Нил во Каиро околу 1830 година.
  • Поплава (Антички Египет понекогаш англинизирано како Ахет),
  • Појава (понекогаш англинизирано како Перет), и
  • Незастапената вода или Жетвата (понекогаш англинизирано како Шему).

Првиот траел од јуни до септември, вториот од околу октомври до јануари, а последниот од околу февруари до мај. Во почетокот на владеењето на Дјер (в. 3000 п.н.е. Династијата I), годишните евиденции се чуваат на високиот потоп кој е висоководна марка.Нејгебауер истакнал дека година од 365-дена може да се утврди просечно за неколку децении на точни согледувања од поплавата на Нил без каква било потреба за астрономски набљудувања,[1] иако големата  нередовност на поплавата од година во година[б 1] и тешкотијата на одржување точни и правилни Нилометри и е рекорд во праисториски Египет кој предизвикува и други научници да се сомневаат дека тоа биле основите за настанокот за Египетскиот календар.

Лунарен календар[уреди | уреди извор]

 Лунарен календар за 2017

Паркер и другите тврдат за неговиот развој во набљудување и потоа го пресметал луни-соларниот календар[1] кој го користел 30-ден од интеркалниот месец на секои две до три години за да се приспособи на загубата на лунарната година од околу 11 дена во годината во однос на сончевата година и да го одржи сместувањето од хеликанското изгревање на Сириус во рамките на својот дванаесетти месец.[1] Нема докази за таков еден месец, сепак, постои во сегашниот историски рекорд.

Денот на лунарниот месец е познат кај Египќаните како "храмот месец".[1] Тие се поединечно именувани и да се славни како фази во животот од месечевиот бог,  Тот во Срединството Царство или Консу во Птоломејската ера: "Тој... е замислен... на Psḏntyw; тој е роден на Ꜣbd; тој расте и старее по Smdt".[1]

Денови на лунарниот месец[1][б 2]
Ден Име
Египетски Значење (ако е познато)
1
N10G4W3
[б 3]
Psḏtyw[б 4] Не е познато буквалното значење, но се претпоставува дека е во врска со Енеада; денот на Млада месечина.
2
D1N11
N14
[б 5]
Tp Ꜣbd
Ꜣbd
„Почеток на месецот“ или „Месецот“; почеток на Месечевите мени.
3
F31Q3
D21
W3
Mspr „Пристигнување“
4
O1
D21
X1S29G17W3
Prt Sm „Одење напред на См", свештеник
5
Aa1
X1
D2
Z1
R2W3
I͗ḫt Ḥr Ḫꜣwt „Понуди за Алтар“
6
S29T22N35
X1
Z2
Z2
W3
[б 6]
Snt „Шестиот“
7
D46
N35
M17X1W3
[б 7]
Dnı͗t „Делумно“;
8
D1 D12
W3
Tp Непознато
9
F19Q3
W3
[б 8]
Kꜣp Непознато
10
S29M17I9
D52
W3
Sı͗f Непознато
11
F29N8Z2
W3
Stt Непознато
12
N31
D53
N31
D53
W3
Непознато Непознато
13
D12D12U1A59W3
[б 9]
Mꜣꜣ Sṯy Непознато
14
S32G1Z7W3
Sı͗ꜣw Непознато
15
D1N13
[б 10]
Smdt
Tp Smdt
Не се знае значењето; денот на Полна месечина.
16
F31Q3
D21
Z1 Z1
W24
W3
Mspr Sn Nw
Ḥbs Tp[1]
„Второ пристигнување“
„Покривање на главата“
17
S32G1Z7W3
Sı͗ꜣw Непознато
18
M17V28N12W3
[б 11]
I͗ꜥḥ „Ден на месечината“
19
F21S43S43S43I9
W3
Sḏm Mdwf Непознато
20
U21
Q3
W3
Stp Непознато
21
Aa20D21
G43
W3
[б 12]
Ꜥprw Непознато
22
F22M44X1
W3
Pḥ Spdt Непознато
23
D46
N35
M17X1W3
Dnı͗t „Делумно“
24
V31
N35
V28G43N2W3
[б 13]
Knḥw Непознато
25
F29N8Z2
W3
Stt Непознато
26
O1
D21
X1
W3
Prt „Одење напред“
27
G43N37D58W3
[б 14]
Wšb Непознато
28
O23W24 X1
N1
W3
Ḥb Sd Nwt „Јубилеј на Нут
29
P6A47W3
Ꜥḥꜥ Непознато
30
O1
D21
X1
D54
O34
R12
X1 Z4
W3
[б 15]
Prt Mn „Напредување на Мин

Граѓанскиот календар[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

  • Египетска хронологија
  • Египетска астрономија
  • Коптски и Етиопски календар

Белешки[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 ().
  2. Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име flinty.
  3. Parker (1950), стр. 32.
  4. Brugsch, Heinrich (1883), Thesaurus Inscriptionum Aegyptiacarum, Leipzig, стр. 46–48 .
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Parker (1950), стр. 11.
  6. Vygus (2015), стр. 1231.
  7. Vygus (2015), стр. 1232.
  8. Vygus (2015), стр. 1668.
  9. 9,0 9,1 Vygus (2015), стр. 33.
  10. 10,0 10,1 Parker (1950), стр. 12.
  11. Parker (1950), стр. 13.
  12. 12,0 12,1 Vygus (2015), стр. 27.
  13. Vygus (2015), стр. 28.
  14. Vygus (2015), стр. 1885.
  15. Vygus (2015), стр. 1997.
  16. Vygus (2015), стр. 2464.
  17. Vygus (2015), стр. 277.
  18. Everson (1999), стр. 57.
  19. Everson (1999), стр. 5.
  20. Vygus (2015), стр. 1235.
  21. Vygus (2015), стр. 917.
  22. Vygus (2015), стр. 2294.
  23. 23,0 23,1 Vygus (2015), стр. 2472.
  24. Everson (1999), стр. 25.


Грешка во наводот: Има ознаки <ref> за група именувана како „б“, но нема соодветна ознака <references group="б"/>, или пак недостасува завршно </ref>.